Çevre Yasası

ÇEVRE YASASI

İÇDÜZENİ

Madde 1. Kısa İsim

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

Madde 2. Tefsir Madde 3. Amaç ve Kapsam

İKİNCİ KISIM

Çevrenin Korunmasına İlişkin İlke ve Sorumluluklar ile

Atık Yönetimi

Birinci Bölüm

Çevrenin Korunması

Madde 4. Çevrenin Korunması İlkeleri

Madde 5. Genel Sorumluluklar

İkinci Bölüm

Atık Yönetimi

Madde 6. Atık Yönetimi Genel İlkeleri

Madde 7. Atık Yönetimi ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 8. Atık Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 9. Atık Yönetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 10. Atık Yönetim Planının ve Bilgi Ağının Geliştirilmesi

Madde 11. Bertaraf Etme ve Geri Dönüştürme İçin Lisans Alma Zorunluluğu

Madde 12. Taşıma İçin Lisans Alma Zorunluluğu

Madde 13. Tehlikeli Atıklara Yönelik Özel Kurallar

ÜÇÜNCÜ KISIM

Su Kaynakları Yönetimi

Madde 14. Su Kaynakları Yönetimi Genel İlkeleri

Madde 15. Bütünlüklü Su Havzası Yönetim Planlaması

Madde 16. Su Kaynakaları Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 17. Su Kaynakaları Yönetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

DÖRDÜNCÜ KISIM

Kentsel Atık Su Yönetimi

Madde 18. Su ve Kentsel Atık Su Yönetimi Genel İlkeleri

Madde 19. Kentsel Atık Su Yönetimi ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

1

Madde 20. Kentsel Atık Su Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 21. Atık Su Yönetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 22. Atık Suyun Yeniden Kullanım Standartları

BEŞİNCİ KISIM

Deniz Kirliliği Kontrolü

Madde 23. Deniz Kirliliği Kontrolü Genel İlkeleri

Madde 24. Deniz Kirliliği Kontrolü ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 25. Deniz Kirliliği Kontrolü ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 26. Deniz Kirliliği Kontrolü ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

ALTINCI KISIM

Hava Kalitesi Yönetimi

Madde 27. Hava Kalitesi Yönetimi Genel İlkeleri

Madde 28. Hava Kirliliğinin Önlenmesi ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 29. Hava Kalitesi Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 30. Hava Kalitesi Yönetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 31. Motorlu Taşıtların Emisyonlarıyla İlgili Kontroller

Madde 32. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Önlenmesi

YEDİNCİ KISIM

Sanayi Kirliliğinin Kontrolü

Madde 33. Sanayi Kirliliği Kontrolü Genel İlkeleri

Madde 34. Sanayi Kirliliği Kontrolü ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 35. Sanayi Kirliliği Kontrolü ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 36. Sanayi Kirliliği Kontrolü ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 37. Mevcut En İyi Tekniklerle İlgili Gereklilikler

Madde 38. Sanayi Faaliyetlerinin İzinlendirilmesi

SEKİZİNCİ KISIM

İklim Değişikliği ile Mücadele

Madde 39. İklim Değişikliği ile Mücadele Genel İlkeleri

Madde 40. İklim Değişikliği ile Mücadele ile İlgili Yetkili Makamlar

DOKUZUNCU KISIM

Biyolojik Çeşitliliğin Korunması

Madde 41. Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Genel İlkeleri

Madde 42. Biyolojik Çeşitlilik Ağı

Madde 43. Biyolojik Çeşitlilik Ağı İçindeki Alanların Yönetimi ve Korunması

Madde 44. Yaban Türlerin Korunmasıyla İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 45. Biyolojik Çeşitliliğin Korunması ile ilgili Yetkili Makamlar

2

Madde 46. Özel Çevre Koruma Alanlarının Belirlenmesi

Madde 47. Biyolojik Çeşitlilik ve Türlerin Korunmasıyla İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 48. Yaban Türleri Korumak İçin Ek Sorumluluklar

ONUNCU KISIM

Çevresel Değerlendirme

Madde 49. Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel İlkeleri

Madde 50. Çevresel Etki Değerlendirmesi ile ilgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 51. Çevresel Etki Değerlendirmesi ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 52. Çevresel Etki Değerlendirmesi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 53. Stratejik Çevresel Değerlendirme ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 54. Stratejik Çevresel Değerlendirme ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

ONBİRİNCİ KISIM

Çevresel Gürültü Yönetimi

Madde 55. Çevresel Gürültü Yönetimi Genel İlkeleri

Madde 56. Çevresel Gürültü Yönetimi ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 57. Stratejik Gürültü Haritaları ve Gürültü Eylem Planları

Madde 58. Çevresel Gürültü Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 59. Çevresel Gürültü Yönetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

ONİKİNCİ KISIM

Çevresel Estetik

Madde 60. Çevresel Estetik Genel İlkeleri

Madde 61. Çevresel Estetik ile İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 62. Çevresel Estetik ile İlgili Yetkili Makamlar

Madde 63. Çevresel Estetik ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

ONÜÇÜNCÜ KISIM

Çevre ile İlgili Bilgiler

Madde 64. Çevreyle İlgili Bilgiler ve Genel İlkeler

Madde 65. Çevreyle İlgili Bilgilerle İlgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 66. Çevreyle İlgili Bilgilerle İlgili Yetkili Makamlar

Madde 67. Çevreyle İlgili Bilgilerle İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 68. Çevreyle İlgili Bilgiye Erişimin Ret Halleri

ONDÖRDÜNCÜ KISIM

Çevre Eğitimi, Denetimi ve Yaptırım

Madde 69. Çevre Eğitimi ile ilgili Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 70. Çevre Denetimi ve Yaptırım Genel İlkeleri

Madde 71. İşletmecilerin Denetimle İlgili Yükümlülük ve Sorumlulukları

Madde 72. Rutin Çevre Denetimleri

Madde 73. Rutin Olmayan Çevre Denetimi

3

Madde 74. Denetleme Makamları

Madde 75. Hizmet Biriminin Oluşumu ve Görevleri

Madde 76. Çevre Denetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Madde 77. 2.30/2014 Sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırıldı

ONBEŞİNCİ KISIM

Suç ve Cezalar

Madde 78. Cezalarda Yetki, Yöntem ve Tekerrür

CETVEL

Madde 79. Ceza Kuralları

Madde 80. Çevreyi Kirleten Faaliyetlerin Durdurulması ve Diğer Ek Yaptırımlar

Madde 81 . Mahkemenin Ek Yaptırım Yetkisi

Madde 82. Diğer Cezalar

ONALTINCI KISIM

Geçici Kurallar

Geçici Madde 1. Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Verilen Ruhsat, İzin ve Onayların Geçerliliği

Geçici Madde 2. Belediye ve Mevcut İşletmelerin Atıkları Toplama Süresi Geçici Madde 3. Mevcut Septik Tankların Uyumlaştırılması Geçici Madde 4. Belediyelere Tanınacak Süre

Geçici Madde 5. Tüzüklerin Hazırlanmasına İlişkin Süre

ONYEDİNCİ KISIM

Son Kurallar

Madde 83. Yürürlükten Kaldırma

Madde 84. Yürütme Yetkisi

Madde 85. Yürürlüğe Giriş

4

Sayı: 18/2012

ÇEVRE YASASI

(30/2014, 34/2020 ve 8/2025 Sayılı Değişiklik Yasaları İle Birleştirilmiş Şekli)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim

1. Bu Yasa, Çevre Yasası olarak isimlendirilir

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

Tefsir

2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;

“1 Nüfus Eşdeğeri (1 n.e.) ”, eşdeğer nüfus günlük 60 gram oksijenden, beş günlük biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOİ5) bulunan organik biyolojik olarak çözünebilir atık su yükünü anlatır.

“Akustik Planlama”, arazi kullanım planlaması, trafik için sistem mühendisliği, trafik planlaması, ses yalıtım önlemleri ve kaynakta gürültü kontrolüyle azaltma gibi planlanacak önlemlerle gelecekte ortaya çıkacak gürültünün kontrol edilmesini anlatır.

“Alarm Eşikleri”, aşılması halinde kısa süreli maruziyetler neticesinde toplumun geneli için insan sağlığı açısından risk oluşturan ve ilgili mercilerce derhal önlemlerin alınacağı dış ortam havasındaki kirletici seviyelerini anlatır.

“Alıcı Ortam”, hava, toprak ve su ortamları ile ilgili ekosistemleri anlatır.

“Atığın Bertaraf Edilmesi ”, atığın toprağın içine veya çöp alan dahil üzerine bırakılması, derine enjeksiyon, yüzeylerin doldurulması, yakılması, kalıcı olarak depolanması gibi nihai bertarafının yapılması amacına hizmet eden veya nihai bertarafının yapılmasına yönelik herhangi bir atık yönetim işlemini anlatır.

“Atık”, sahibinin bertaraf ettiği veya bertaraf etmek niyetinde olduğu veya bertaraf etmesi gereken herhangi bir madde veya cismi anlatır.

“Atık Sahibi”, atık üreticisini veya atığı fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.

“Atık Üretici”, faaliyetleri sonucu atık oluşumuna neden olan asıl üretici kişi ve/veya atığın bileşiminde veya yapısında bir değişikliğe neden olacak ön işleme, karıştırma veya diğer işlemleri yapan gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.

“Atık Yönetimi”, atığın toplanması, taşınması, geri kazanımı ve bertaraf edilmesiyle birlikte bu tarz işlemlerin izlenmesi, denetlenmesi ve bertaraf alanlarının işlem sonrası bakımı ve aracıların gerçekleştirdikleri eylemleri anlatır.

“Bakanlık”, Çevre Koruma Dairesinin bağlı olduğu Bakanlığı anlatır.

5

“Belediye Atığı”, hem evlerden gelen atıkları, hem de doğası veya bileşiminden dolayı evsel atıklara benzeyen diğer atıkları anlatır.

“Birleşik Yaklaşım”, bu Yasa uyarınca belirlenen kalite hedefine veya kalite standardına uyulması gereken durumlarda, yüzey sularına yapılacak deşarj ve emisyonların kontrolü için mevcut en iyi tekniklerin de ötesinde daha katı emisyon kontrolleri yapılacağını anlatır.

“Biyolojik Çeşitlilik”, kara, deniz ve diğer su ekosistemleri ile bu ekosistemlerin bir parçası olduğu ekolojik kompleksler de dahil olmak üzere tüm kaynaklardan canlı organizmalar arasındaki farklılıkları anlatır. Türlerin kendi içindeki ve türler arasındaki çeşitlilik ve ekosistem çeşitliliği de buna dahildir.

“Biyota”, belirli bir bölgede ya da çevrede bulunan bitki ve hayvan yaşamının bütününü anlatır.

“Ceza İhbarnamesi”, yaptırım gücüne sahip herhangi bir kurum tarafından, izin koşullarını veya bu Yasa veya bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen diğer herhangi bir tüzükte ve/veya düzenlemede belirtilen herhangi bir koşulu ihlal etmiş olan gerçek veya tüzel kişilere verilen ve bu Yasaya ekli Cetvelde belirtilen ve uygulanan cezayı belirten belgeyi anlatır.

“Çevre”, canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdüğü fiziksel, biyolojik ve sosyo-kültürel ortamı anlatır.

“Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)”, önerilen projelerin çevre üzerinde yaratabilecekleri önemli etkiler ile yapılan istişarelerin sonuçlarının sözkonusu projeye herhangi bir onay verilmeden önce dikkate alınmalarını sağlayacak katılımcı bir yaklaşım çerçevesinde gerçekleştirilen çevre değerlendirme çalışmasıyla beraber hazırlanan yazılı bir raporu da içeren çevresel değerlendirme sürecini anlatır.

“Çevresel Gürültü”, taşımacılık araçları, kara trafiği, demiryolu trafiği, hava trafiği, deniz trafiği, rekreasyonal araçlardan ve sanayi faaliyetleri alanlarının da dahil olduğu, insan faaliyetlerinden kaynaklanan, istenmeyen veya zararlı dış mekan sesini anlatır.

“Çevresel Kalite Standardı”, insan sağlığını ve çevreyi korumak için aşılmaması gereken sudaki belli bir kirletici veya kirleticiler grubu, çökelti veya belirli bir bölgede veya çevrede bulunan bitki ve hayvan yaşamının bütününün yoğunluğunu anlatır.

“Dış Ortam Havası”, çalışma mekânları haricinde troposferde bulunan havayı anlatır.

“Ekolojik Etki Değerlendirmesi”, biyolojik çeşitlilik ağı içerisinde yapılacak her türlü plan, proje ve her türlü faaliyetin ekosistem üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesini anlatır.

“Emisyon”, tesis içindeki tek bir veya yaygın kaynağın neden olduğu maddelerin salınımı veya gürültünün, havaya, suya veya toprağa doğrudan veya dolaylı yoldan bırakılmasını anlatır.

“Emisyon Sınır Değerleri”, bir veya daha fazla zaman aralığında aşılmayacak olan bir emisyonun belirli özel parametreler, konsantrasyon ve/veya seviye olarak tanımlanan miktarını anlatır.

6

Emisyon sınır değerleri, belirli grup, aile veya kategorideki maddeler için de ortaya konabilir.

“Endüstriyel Atık Su”, evsel atık su veya sızan yağmur suyu olmayan, herhangi bir ticaret veya endüstrinin yürütülmesinde kullanılan binalardan boşaltılan herhangi bir atık suyu anlatır.

“Evsel Atık Su”, yerleşim alanları ile hizmetlerden gelen ve ağırlıklı olarak insan metabolizması ile evsel faaliyetlerden kaynaklanan atık suyu anlatır.

“Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO)”, çiftleşme ve/veya doğal rekombinasyon yoluyla doğal olarak meydana gelmeyecek bir şekilde genetik materyali değiştirilmiş olan, insan haricindeki bir organizmayı anlatır.

“Geri (Yeniden) Kazanım”, sonucunda, esas olarak, belli bir fonksiyonu yerine getirmekte kullanılacak bir madde yerine geçerek yararlı bir amaca hizmet edecek atığın ortaya çıkmasını sağlayan işlemi anlatır.

“Habitat”, canlıların tabi olarak yaşadığı alanı anlatır.

“İstilacı Yabancı Türler”, doğal veya yarı doğal ekosistem veya yaşam ortamlarına yerleşen ve girişi ve/veya yayılımı yerli biyolojik çeşitliliği tehdit eden, yerli olmayan türleri anlatır.

“İşletmeci”, bir tesisi işleten veya kontrol eden veya tesisin teknik olarak işlemesiyle ilgili ekonomik karar verme gücünün verildiği gerçek veya tüzel kişileri anlatır.

“İzin”, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerin gerekleri ile uyumlu belirli şartlara tabi bir faaliyetin tümünü veya bir kısmını yürütebilmek için yetki sağlayan, yazılı bir kararın tümünü veya o kısmı veya buna benzer çeşitli kararları anlatır.

“Kamu”, bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ve onların oluşturdukları birlikleri, kuruluşları veya gruplarını anlatır.

“Kasıtlı Salmak”, genel nüfus ve çevre ile temasta bulunmasını sınırlamak ve genel nüfus ve çevre için yüksek seviyede güvenlik sağlamak için belirli hiçbir kısıtlama önleminin kullanılmadığı bir genetiği değiştirilmiş organizmanın veya genetiği değiştirilmiş organizmalar bileşiminin çevreye bilinçli olarak sunulmasını anlatır.

“Kentsel Atık Su”, evsel atık su veya evsel atık ve/veya sızan yağmur suyu karışımını anlatır.

“Kirletici”, dış ortam havası, toprak veya suda bulunan ve insan sağlığı ve/veya bir bütün olarak çevre üzerinde zararlı etkileri olabilecek maddeleri anlatır.

“Kirletici Salınım ve Transfer Kaydı”, her bir sanayi tesisinin ve diğer tesislerin çevreye yapmış oldukları salınımlarla ilgili verilerin toplanmasını ve dağıtılmasını ve daha sonra da kamunun erişimine sözkonusu bilgilerin açılmasını sağlayacak sistemi anlatır.

“Kirlilik”, insan faaliyetleri neticesinde, su ekosistemleri veya karasal ekosistemler de dahil olmak üzere insan sağlığına veya çevre kalitesine zararlı olabilecek veya önemli malların zarara uğramasına veya kaynaklar ve çevrenin diğer meşru kullanımlarının sekdeye

7

uğramasına neden olacak maddeler, titreşimler, ısı veya gürültünün hava, su veya karaya doğrudan veya dolaylı yoldan geçmesini anlatır.

“Kompostlama”, biyolojik olarak bozunabilir maddelerin, bakteri veya başka mikro organizmaların faaliyetleri aracılığıyla çözünüp, toprağa uygulanması halinde toprak yapısını iyileştiren ve besleyici içeriğini zenginleştiren bir maddeye dönüşme sürecini anlatır.

“Koruma Alanları”, kirletici faaliyetlerden korunması gerekli olan, içme suyu sağlamak için kullanılan yeraltı kaynaklarının çevresindeki alanları anlatır.

“Mevcut En İyi Teknikler”, emisyonları engellemek ve bunun mümkün olmadığı durumlarda, genellikle emisyonları ve bir bütün olarak çevre üzerindeki etkilerini azaltmak için tasarlanmış olan emisyon limit değerlerinin temelini oluşturan bazı özel tekniklerin uygulamadaki uygunluğunu gösteren ve sanayi faaliyetlerinin gelişimindeki ve işletme yöntemlerindeki en etkin ve gelişmiş olan aşamayı anlatır.

“Onay”, bir projenin devam etmesini sağlayacak planlama onayını, inşaat izni veya diğer herhangi bir izni veya onayı anlatır.

“Organize Sanayi Bölgesi”, Sanayi Bölgesi ve küçük sanayi sitesini anlatır

“Önemli Değişiklik”, bir tesiste yapılan ve yetkili makamların değerlendirmesinde, insan sağlığı veya çevre üzerinde önemli olumsuz etkileri olabilecek bir değişikliği anlatır.

“Plan ve Programlar”, Avrupa Topluluğunun eş finansman

sağladıkları da dahil olmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin herhangi bir yetkili makamı tarafından hazırlanan ve/veya onaylanan veya yasal mevzuat veya idari kurallar tarafından gerekli kılınan plan ve programlarla beraber bunlar üzerindeki değişiklikleri anlatır.

“Sınır Değer”, dış ortam havası ile ilgili olarak, bilimsel bilgiler çerçevesinde insan sağlığına ve/veya bir bütün olarak çevreye gelebilecek zararlı etkilerden kaçınmak, bunları engellemek veya onları azaltmak amacıyla sabitlenen ve belli bir süre içinde ulaşılacak ve ulaşıldıktan sonra da aşılmayacak olan kirletici sınırı anlatır “Stratejik Çevresel Değerlendirme”, Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyetinin herhangi bir yetkili makamı tarafından önerilen plan ve programların çevre üzerinde yaratabilecekleri önemli etkiler ile yapılan istişarelerin sonuçlarının sözkonusu plan ve programlarla ilgili karar alınırken dikkate alınmalarını sağlayacak katılımcı bir yaklaşım çerçevesinde gerçekleştirilen çevre değerlendirme çalışmasıyla beraber hazırlanan yazılı bir raporu da içeren çevresel değerlendirme sürecini anlatır.

“Stratejik Gürültü Haritası”, belli bir alanda farklı gürültü kaynakları nedeniyle genel gürültü maruziyet değerlendirmesi yapmak veya sözkonusu bölge ile ilgili genel öngörülerde bulunmak için tasarlanmış haritayı anlatır.

“Su Havzası”, yüzeye çıkan tüm suların dere, nehir, muhtemelen gölet olarak tek bir nehir ağzından, haliçten veya deltadan denize aktığı karayı anlatır

8

“Su Kullanımı”, su üzerinde önemli bir etkisi olan su havzasının nitelendirme aşamasında tespit edilen insan faaliyetiyle beraber su hizmetlerini anlatır.

“Sulak Alan”, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen derinliklerdeki deniz suyu da dahil olmak üzere, doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, sular, bataklık, sazlık veya benzeri alanları anlatır.

“Süre İhbarnamesi”, Çevre Koruma Dairesi tarafından izin koşullarını veya bu Yasada veya bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen herhangi bir tüzükte ve/veya düzenlemede belirtilen herhangi bir kuralı ihlal etmiş veya ihlal etme olasılığı olan gerçek veya tüzel kişilere verilen ve belirlenen düzeltici adımı atmaları için belirli süre tanıyan bildirim belgesini anlatır.

“Sürdürülebilir Kalkınma”, insanların ve gelecek nesillerin yaşamlarını sağlıklı bir çevrede koruyacak şekilde çevre, ekonomik ve sosyal hedefleri dengeleme prensibine dayanarak gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetlerini tehlikeye atmadan mevcut nesillerin ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan kalkınmayı anlatır.

“Talep Yönetimi”, su ve enerji gibi çevreye duyarlı veya zararlı maddeler ile ilgili tüketici talebini kontrol etmek ile ilgili politika ve önlemleri anlatır.

“Tehlikeli Atık”, zehirli, zararlı, aşındırıcı, tahriş edici, karsinojenik, üreme açısından zehirleyici, genetik mütasyona yol açabilecek ve eko-toksik olma gibi tehlikeli özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip atıkları anlatır.

“Tesis”, bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendinin (a) alt bendi kapsamındaki bir veya daha fazla sanayi faaliyetinin gerçekleştirildiği ve sözkonusu yerde gerçekleştirilen faaliyetlerle teknik ilişkisi olan ve emisyonlar ve kirlilik üzerinde etkisi olabilecek başka doğrudan ilişkili faaliyetlerin gerçekleştirildiği sabit teknik birimi anlatır.

“Uygun Arıtma”, ilgili tüzük ve/veya düzenlemelere uygun şekilde kentsel atık suyun arıtılmasını ve bir süreç ve/veya bertaraf sisteminin kullanılmasıyla kalite amaçlarına uyacak şekilde çevreye verilmesini anlatır.

“Yeniden Kullanım”, atık yönetimiyle ilişkili olarak, atık olmayan ürünler veya bileşenlerin ilk etapta üretildikleri amaç için yeniden kullanılmalarına yönelik işlemleri anlatır.

“Yeraltı Suyu”, yeraltı ve alt toprakla doğrudan temas halinde olan ve yer altında doygunluk bölgesinde, yüzeyin altında olan suyun tümünü anlatır.

“Yerleşim”, nüfusun ve/veya ekonomik faaliyetlerin kentsel atık suyun toplanması ve bir kentsel atık su arıtma tesisine veya bir son boşaltım noktasına iletilmesini gerektirecek kadar yoğun olduğu bir bölgeyi anlatır.

9

“Yüzey Suyu”, yeraltı suyu hariç iç sular, geçiş suları ve kıyı sularını anlatır.

Amaç ve Kapsam

3. Bu Yasanın amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin korunması, iyileştirilmesi ve doğal kaynakların en uygun şekilde kullanılması ve korunması; insan sağlığını olumsuz etkileyen, su, toprak, hava kirliliğinin ve gürültünün önlenmesi ve ülkenin bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerinin korunarak, bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlık, kültür ve yaşam düzeylerinin geliştirilmesi ve güvence altına alınması için yapılacak düzenlemeleri ve alınacak önlemleri, ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerini, çevrenin korunmasına ilişkin temel ilkeler çerçevesinde düzenlemektir.

İKİNCİ KISIM

Çevrenin Korunmasına İlişkin İlke ve Sorumluluklar ile

Atık Yönetimi

Birinci Bölüm

Çevrenin Korunması

Çevrenin Korunması İlkeleri

4. Çevrenin korunmasına ilişkin temel ilkeler şunlardır:

(1) En iyi şekilde koruma sağlayabilmek amacıyla çevre,

sürdürülebilirlik ve ihtiyatlılık ilkeleri çerçevesinde

yönetilir.

(2) Kültürel gereksinimleri karşılar ve ekosistemler ile

doğal kaynakların uzun vadeli sürdürülebilir

olmalarını sağlarken, ekonomik kalkınmanın

gerçekleşmesini temin edecek şekilde sürdürülebilir

kalkınmanın üç yapıtaşı olan ekonomik, sosyal ve

çevre unsurlarına uyulur ve teşvik edilip

yaygınlaştırılır.

(3) Su, toprak, mineraller, biyolojik çeşitlilik gibi değerli

ancak sınırlı olan doğal kaynakların uzun vadede

sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla korunması ve

muhafaza edilmesi esastır.

(4) Çevreyle ilgili karar alma sürecinin şeffaflığı ve bu

sürece kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum

örgütleri ve halkın katılımı sağlanır.

(5) Çevreyi kirletenler veya herhangi bir şekilde çevreye

zarar verenler, kirliliğin ve/veya zararın ortadan

kalkması ve/veya önlenmesi için gerekli masrafları

karşılar.

Genel Sorumluluklar

5. Çevrenin korunması, geliştirilmesi ve kirliliğin önlenmesiyle ilgili genel sorumluluklar şunlardır:

10

(1) Çevreyi korumak ve bu Yasada belirtilen önlem ve

kurallara uymak, idare, yönetim, meslek odaları ve

sivil toplum örgütleri de dahil, tüm gerçek veya tüzel

kişilerin görevidir

(2) Çevre, kültür veya doğal kaynaklar üzerinde herhangi

bir olumsuz etkinin ortaya çıkmasından kaçınmak

için, bölgesel, ekonomik ve sosyal kalkınma planları

ile tüm politika alanlarında, özellikle de turizm, tarım

ve enerji gibi sektörlerde çevre ve sürdürülebilirlikle

ilgili hususlar göz önünde bulundurulur.

(3) Toprak ve doğal kaynakların kullanımıyla ilgili karar

alma yetkisi olan ve onay sürecinin bir kısmı olarak

bu Yasanın 52’nci maddesinin (1)’inci fıkrasının (Ç)

bendinde sözü edilen herhangi bir projeyi

değerlendiren kamu kurum ve kuruluşları, karar alma

sürecinde sürdürülebilir kalkınma ilkesine uyarlar

(4) Kirliliğe veya çevre üzerinde zarara yol açan taraflar,

çevre kirliliğini veya çevreye gelen zararı önlemek

veya bunları ortadan kaldırmak ve ayrıca çevreyi

iyileştirmek için gerekli olan masrafları karşılamakla

yükümlüdürler. Kirleticinin kirlenmeyi durdurmak

veya yaratılan zararı azaltmak için gerekli önlemleri

almaması halinde, söz konusu kirliliği durdurmak

veya yaratılan zararı azaltmak amacıyla kamu kurum

ve kuruluşlarının üstleneceği masraflar kirleticiden

tahsil edilir.

Atık Yönetimi

İkinci Bölüm

Atık Yönetimi 6. (1) Atık önleme ve yönetim politikasında ve bu Yasa ve bu Yasa

Genel İlkeleri

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerin uygulanmasında,

atığın oluşumunun önlenmesi ve asgari düzeye

indirgenmesi, yeniden kullanıma hazırlanması, geri

dönüşümü, enerji kazanımı dahil diğer şekilde

değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesinde, bu öncelik

sırasına göre atık hiyerarşisi uygulanır.

(2) Atık yönetiminden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiler, atık yönetiminin her aşamasında atığın çevreye ve insan sağlığına zarar vermesini önlemek amacıyla gerekli tüm

önlemleri alır.

(3) Atık üretiminin ve atığın zararlılığının, doğal kaynakların olabildiğince az kullanıldığı temiz teknolojilerin

geliştirilmesi ve kullanılması, üretim, kullanım veya bertaraf aşamalarında çevreye zarar vermeyecek veya en az zarar

11

verecek şekilde tasarlanan ürünlerin pazarlama ve teknik gelişiminin sağlanması, geri kazanım sonrasında geriye

kalan tehlikeli maddelerin nihai bertarafı için uygun

tekniklerin geliştirilmesi ve uygulanması suretiyle

önlenmesi ve azaltılması esastır.

(4) Atık üretiminin kaçınılmaz olduğu durumlarda atıklar geri dönüşüm, yeniden kullanım veya diğer süreçlerle ikincil madde elde etmek üzere geri dönüştürülürler veya enerji kaynağı olarak kullanılırlar.

(5) Atık ayrıştırma, toplama, taşıma, değerlendirme ve bertaraf etme sürecinde su, toprak, hava, flora, fauna için risk teşkil etmeyecek, gürültü, titreşim veya koku yaratmayacak, doğal çevreyi olumsuz etkilemeyecek ve insan sağlığına zarar

vermeyecek yöntem ve süreçler kullanılır.

(6) Hem merkezi hem de yerel düzeyde atık yönetim

planlarında belirtilen hedefleri gerçekleştirebilmek

amacıyla, farklı atıklar mümkün olan durumlarda

kaynaklarından ayrı toplanırlar.

(7) Atıklar, yeniden kullanma, geri dönüşüm veya geri kazanım amacıyla, kaynaklarına mümkün olan en yakın noktada

işlem görür

(8) Atıkların bertaraf edilmesi, uygun olan en yakın tesiste, en uygun yöntem ve teknikler kullanılarak mümkün olan en

yüksek standartlara göre yapılır.

(9) Atıkları bertaraf etmenin yarattığı maliyet ile atık yönetiminden dolayı çevreye gelen zararın telafisiyle ilgili ortaya çıkan maliyet, “kirleten öder” prensibi çerçevesinde belirlenir ve atığı üreten ve/veya atık yönetiminden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından ödenir.

Atık Yönetimi 7. (1) Hiçbir gerçek veya tüzel kişi, Çevre Koruma Dairesinden

ile İlgili izin almadan ve izinde belirtilen koşullara uymadan ticari

Yükümlülük

veya belediye atığı yönetimiyle ilgili faaliyetlerde

ve bulunamazlar.

Sorumluluklar

(2) Alıcı ortamların içine veya üstüne ve izinli geri dönüşüm

veya bertaraf etme sahalarının dışındaki alanlara atık

bırakılması, boşaltılması veya atılması yasaktır.

12

2.8/2025

(3) Serbest bölgeler de dahil Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine tüm atıkların ithali ve girişi yasaktır.

(4) Üreticiler, ithalatçılar ve dağıtımcılar ömrü dolmuş olan ürünlerinin toplanmasını, taşınmasını, değerlendirilmesini, geri dönüştürülmesini ve çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf ettirilmesini sağlamakla sorumludurlar.

(5) Atık sahipleri, atık taşıyan, atığı geri dönüştüren ve bertaraf eden gerçek veya tüzel kişiler, atığın yarattığı kirlenme veya zararı telafi etmek zorundadırlar.

(6) Atık üreten her tesis ile atık bertarafı ve geri dönüşümünde çalışan gerçek veya tüzel kişiler, bu Yasanın 9’uncu maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde gerekli kılınan bilgilerle ilgili, Çevre Koruma Dairesine belirlenen

aralıklarda göndermek üzere beş yıl boyunca doğru ve

düzgün kayıtlar tutmakla yükümlüdürler.

(7) Atıkların bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının

(C) bendi kapsamında hazırlanacak atıkların yakılması ile ilgili tüzük koşulları dışında yakılması yasaktır.

(8) Kalınlığı 15 (on beş) mikron ile 50 (elli) mikron arasındaki plastik torbaların (poşetlerin), ticari amaçla ithal edilmesi, yurt içinde satışı, ücretli veya ücretsiz olarak piyasada kullanımı yasaktır.

Bu fıkra amaçları bakımından plastik torba (poşet) her

türlü çöp naylonunu, kesilmemiş naylon bobini (PE alçak yoğunluk) polietilen naylonu ve kesilmemiş bobin

ürünlerini de kapsar.

Atık Yönetimi 8. (1) Çevre Koruma Dairesi:

ile İlgili Yetkili (A) Çevrenin olumsuz etkilenmemesi veya insan sağlığının zarar görmemesi için bu Yasada ve bu Yasa

Makamlar

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük ve

düzenlemelerde belirlenen atık yönetimiyle ilgili tüm

kuralları izler ve uygulanmasını sağlar.

(B) Atığın yönetilmesi ve uygun olan en yakın tesiste,

uygun yöntem ve teknolojilerin kullanılması ve atık

toplanması, sınıflandırılması ve işlenmesinin daha

etkin hale getirilmesine yönelik önlemlerle uyumlu

olarak bertaraf edilmesi için bütünleşik ve gerekli

13

yeterliliğe sahip atık yönetim tesisleri ağının

kurulması için gerekli önlemleri alır.

(C) Atığın önlenmesi ve asgari düzeye indirgenmesi,

yeniden kullanıma hazırlanması, geri dönüştürülmesi,

enerji geri kazanımı dahil diğer geri kazanımları ve

bertaraf edilmesi için yıllık hedefler koyar.

(Ç) Atık yönetimi işlemleri için izin, ruhsat ve lisans verir.

(D) Belediye atıklarını taşıyacak olan gerçek ve tüzel

kişileri kayıt altına alır.

(E) Atıkların tür ve kodlarını belirten bir atık listesi hazırlar.

(2) Çevre Koruma Dairesi, atık yönetimi faaliyetleri ile ilgili izin, ruhsat ve lisans verme ile ilgili masraflarını karşılamak amacıyla bu Yasanın 9’uncu maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük ve/veya tüzüklerde belirlenen harç talep etme ve alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari

ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(3) Belediyeler:

(A) Belediye atıklarının toplanması ve/veya

toplattırılması için bir sistem kurar ve/veya kurdurur

ve uygular ve/veya uygulatır.

(B) Belediye atıklarının işlenmesi de dahil olmak üzere çevre açısından güvenli olarak yönetilmesi ve bertaraf

edilmesini ve/veya ettirilmesini sağlar.

(C) Belediye atıklarının kaynaktan ayrı toplanmasını

teşvik eder.

(Ç) Belediye atık yönetim hizmetlerinin masraflarını

karşılamak amacıyla bu Yasanın 9’uncu maddesi

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük ve/veya

tüzüklerde belirlenen harç talep etme ve alma hakkına

sahiptir.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık

asgari ücret miktarından fazla olamaz.

14

(D) Atık yönetimi ile ilgili faaliyetleri hakkında Çevre Koruma Dairesine bilgi, veri ve rapor sunar.

(E) Belediyeler evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle

yükümlüdürler. Bu hizmetten yararlanan ve/veya

yararlanacaklar, sorumlu yönetimlerin yapacağı

yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah

harcamalarına katılmakla yükümlüdür. Bu hizmetten

yararlananlardan, Belediye Meclisince belirlenecek

tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf

ücreti alınır. Bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretler, katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamaz.

(4) Belediyeler ile görevli Bakanlık, atık yönetimi

faaliyetleriyle ilgili olarak Belediyeler arası çalışma ile ilgili işbirliğini sağlar. Gerektiği durumlarda Belediyeler adına atıkları bertaraf eder ve/veya ettirir ve bertaraf ücretini Belediyelerden alır.

(5) Üretici, ithalatçı ve piyasaya sürenlerin sorumluluğu kapsamında yükümlülük getirilen üreticiler, ithalatçılar ve piyasaya sürenler, ürünlerinin faydalı kullanım ömrü

sonucunda oluşan atıklarının toplanması, taşınması, geri kazanımı, geri dönüşümü ve bertaraf edilmelerine dair

yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve bunlara yönelik gerekli harcamalarının karşılanması, eğitim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla Dairenin koordinasyonunda bir araya gelerek tüzel kişiliği haiz birlikler oluştururlar.

Atık Yönetimi 9.

Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıda öngörülen ile İlgili Tüzük hususlarda, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

ve/veya tüzükler düzenlenir:

Yapma Yetkisi

(1) Toplama, taşıma, geri dönüştürme, bertaraf ve atık

yönetimiyle ilgili diğer faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için izin ve lisans çıkarmaya dair kurallar ve prosedürler.

(2) Harçlarının ödenme ve tahsil şekli, bu harçların yatırılacağı hesapla birlikte bu gelirlerin çevreyle ilgili problemlerin giderilmesinde kullanılması için izlenecek usul ve esaslar.

(3) Belediye atığını asgari düzeye indirgemek, yeniden

kullanmak, geri dönüştürmek, geri kazanmak ve bertaraf

etmekle ilgili hedeflere ulaşmak için alınması gereken

15

önlemlerle beraber getirilmesi gereken koşullar ve belediye atığının uygun şekilde toplanması, depolanması, geri

dönüştürülmesi, yeniden kullanılması, işlenmesi ve bertaraf edilmesi için uygulanacak prensip ve yöntemler.

(4) Atık üreten fabrika ve tesisler ile atık bertarafı ve geri dönüşümü konusunda çalışan gerçek veya tüzel kişilerin

tutması gereken bilgiler ile ilgili usul ve esaslar.

(5) Belediye atıklarının bertarafı için öngörülen düzenli depolama sahası ile ilgili asgari teknik standartlar.

(6) Kompostlama ile ilgili asgari teknik standartlar.

(7) Tehlikeli atıkları sınıflandırabilmek ve asgari düzeye indirgemek, yeniden kullanmak, geri dönüştürmek, geri

kazanmak ve bertaraf etmekle ilgili hedeflere ulaşmak için alınması gereken önlemler ve bunlarla beraber getirilmesi gereken koşullar ve tehlikeli atığın uygun şekilde

toplanması, depolanması, geri dönüştürülmesi, yeniden

kullanılması, işlenmesi ve bertaraf edilmesi için

uygulanacak prensip ve yöntemler.

(8) Üretici, ithalatçı ve dağıtımcıların ömrü dolmuş aşağıda belirtilen ürünlerle ilgili olarak sorumlulukları, yönetim ve bertaraf masraflarını karşılamak amacıyla alınacak harçlar da dahil olmak üzere, bu atıkların yönetimi ve bertaraf edilmesi ile ilgili kurallar ve teknik standartlar:

(A) Ambalaj ve ambalaj atıkları,

(B) Ömrünü doldurmuş motorlu taşıtlar,

(C) Elektrikli ve elektronik ekipman atıkları,

(Ç) Atık lastikler,

(D) Gerekli olan diğer ek ürün grupları.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret

miktarından fazla olamaz.

(9) Aşağıdaki atıkların yönetimi ve bertarafıyla ilgili kurallar ve teknik standartlar:

(A) Piller ve aküler,

(B) Motor yağları,

(C) Bitkisel atık yağlar,

16

3.8/2025

(Ç) Tıbbi atıklar,

(D) Arıtma çamurları,

(E) İnşaat ve moloz atıkları,

(F) Asbest,

(G) PCB/PCT,

(H) Maden Atıkları,

(I) Radyoaktif Atıklar,

(İ) Diğer Atıklar.

(10) Atık yönetim sisteminin gelişimini tamamlamak için gerekli olan diğer kural, prosedür ve teknik standartlar.

(11) Piyasada mevcut bulunan veya piyasaya yeni sürülecek olan, kalınlığı 15 (on beş) mikron ile 50 (elli) mikron arasındaki plastik torbaların (poşetlerin) kullanımının kısıtlanmasına veya 1,00-TL (Bir Türk Lirası)’den az,

10,00.-TL (On Türk Lirası)’den fazla olmayacak şekilde

ücretlendirilmesine yönelik düzenlemeler, kurallar ve teknik standartlar.

Atık Yönetim Planının ve Bilgi Ağının Geliştirilmesi

10. (1) Atık Yönetim Planı, Çevre Koruma Dairesi tarafından, belediyeler ve diğer ilgili sivil toplum örgütleriyle istişare halinde hazırlanır ve onay için Bakanlar Kuruluna sunulur.

Bu plan aşağıdakileri içerir:

(A) Her atık planlama dönemi için atığın kaynağı, miktarı ve türü.

(B) Atık yönetimiyle ilgili yasal düzenlemeler ile teknik şart ve koşullar.

(C) Farklı şekilde yönetilmesi gereken atıklar için

yapılması gereken özel düzenlemeler.

(Ç) Geri dönüştürme, transfer istasyonları, düzenli

depolama ve diğer yöntemlerle bertaraf etmede

kullanılacak alan ve tesisler.

(D) Atık yönetimi yapmak için izni olan gerçek veya tüzel kişiler.

17

(E) Bertaraf etme ve geri dönüştürmede kullanılacak alan ve tesisler için gerekli olan tahmini yatırım ve işletme masrafları.

(F) Atıkların toplanması, ayrıştırılması ve işlenmesinde kullanılacak uygun önlemler.

(G) Gerçekleştirilmesi gereken atık önleme hedefleriyle beraber atığın önlenmesine yönelik önlemler

programı.

(2) Çevre Koruma Dairesi, Atık Yönetim Planının, bu Yasanın 8’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (C) bendi

doğrultusunda konulan hedeflere uyumunu izler ve kontrol eder.

Bertaraf Etme

11. (1) Bertaraf etme ve geri dönüştürme faaliyetlerinde bulunan ve Geri (2) gerçek veya tüzel kişiler, bu Yasanın 9’uncu maddesi’nin

Dönüştürme İçin Lisans Alma Zorunluluğu

(3) (1)’inci fıkrası uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirtilen koşullara uygun olarak Çevre Koruma Dairesinden lisans almak zorundadırlar.

Lisans almak için yapılan başvurular, ilgili yasal ve teknik düzenlemelere uygun olmamaları halinde kabul edilmezler.

Çevre Koruma Dairesinin talebi üzerine hâlihazırda

faaliyette olan herhangi bir işletmenin lisansı iptal edilir ve faaliyetleri de Kaymakamlık ve/veya ilgili Belediye

tarafından durdurulur.

Çevre Koruma Dairesi, bertaraf etme ve geri dönüştürme

faaliyetleri için lisans verme işleminin maliyetini karşılamak amacıyla bu Yasanın 9’uncu maddesinin (2)’nci fıkrası

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilecek harcı talep etme hakkına sahiptir.

Taşıma İçin Lisans Alma Zorunluluğu

12. (1) Belediye atığı dışındaki atıkları taşıyan veya toplayan

(2) gerçek veya tüzel kişiler, sözkonusu taşıma işlemini yapmak için Çevre Koruma Dairesinden lisans almak zorundadırlar.

Belediye atığı taşıyan veya toplayan gerçek veya tüzel

kişiler Çevre Koruma Dairesine kayıtlı olmak zorundadırlar.

Tehlikeli Atıklara

13. (1) Tehlikeli atıkları toplama, taşıma, düzenli depolama, geri dönüştürme, yeniden kullanma ve bertaraf etme

18

Yönelik Özel Kurallar

faaliyetlerinde bulunanlar, üçüncü taraflar üzerinde zarar yaratabilecek olası kazalar için mali yükümlülük sigortası yaptırmak zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine

getirmeyen gerçek veya tüzel kişilerin sözkonusu

faaliyetlerde bulunmalarına izin verilmez. Tehlikeli atık üreticileri, tüzükle belirlenecek esaslara göre atıklarını bertaraf etmek veya ettirmekle yükümlüdürler.

(2) Her türlü alıcı ortama tehlikeli atık atmak yasaktır.

Su Kaynakları 14. Yönetimi Genel İlkeleri

ÜÇÜNCÜ KISIM

Su Kaynakları Yönetimi

(1) Su kaynaklarının zarar görmesini engellemek ve yüzey suyu, yeraltı suyu ve kıyı sularının kalite ve nicelik

açısından suyun iyi kalitede olmasını sağlayabilmek için tüm su kaynakları korunur ve yönetilir.

(2) Su kaynaklarının kalitesi, emisyon sınır değerlerinin belirlenmesi ve kirleten öder prensibinin uygulanmasıyla çevresel kalite standartlarının belirlenmesi ve kirliliğin kaynağında kontrol edilmesine dair birleşik bir yaklaşımın uygulanmasıyla muhafaza edilir.

(3) İçme suyu sağlamak için kullanılan su ortamları, su koruma alanlarının oluşturulması da dahil, özellikle korunur.

(4) Suyun sürdürülebilir kullanımını sağlamak için su

ekosistemlerinin, karasal ekosistemlerin ve bunlara

doğrudan bağlı olan sulak alanların korunması gerekliliğini de dikkate alarak gerekli önlemler alınır.

(5) Kullanan öder prensibi tam olarak uygulanır ve çevre ve su kaynaklarına dair maliyetler de dahil tüm su hizmetleri maliyeti kullanıcı tarafından karşılanır

(6) Su kullanıcıları da dahil kamunun geneline, su kaynaklarını korumak ve yönetmek için alınacak önlemlerle ilgili tam bilgi verilir ve bu önlemlerin uygulanmasına katılımları teşvik edilir.

Bütünlüklü Su 15. Havzası

(1) Tüm yüzey, yeraltı ve kıyı suları için iyi su kalitesi hedefine ulaşmak ve bu durumu sürdürmek amacıyla, Kuzey Kıbrıs

Türk Cumhuriyeti için temel ve ilave önlemleri içeren

19

Yönetim Planlaması

detaylı bir program ve uygulamaya yönelik takvim içeren Bütünlüklü Su Havzası Yönetim Planı hazırlanır ve bu plan aşağıdakileri de içerir:

(A) Bu Yasanın özellikle Dördüncü ve Yedinci

Kısımlarında belirtilen kontroller ve su

ortamlarına yapılacak tüm deşarjlarla ilgili

kontroller.

(B) Talep yönetimi, su tasarrufu ve yeniden

kullanımıyla ilgili önlemler de dahil, verimli ve

sürdürülebilir su kullanımını teşvik için önlemler.

(C) Tatlı yüzey suyu ve yeraltı suyunun çıkarılması ve

muhafaza edilmesiyle ilgili kontroller.

(Ç) Halk sağlığı yararına, insan tüketimine yönelik

suyun kalite standartlarıyla uyumunu sağlamak

amacıyla içme ve kullanma suyu çıkarmak için

kullanılan tüm sular için koruma altına alınacak

alanların belirlenmesi.

(D) Kirlenme yaratacak farklı kaynaklardan gelen

kirliliği kontrol etmek için önlemler.

(E) İyi uygulamaların benimsenmesi, sulak alanların

restorasyonu, akiferlerin yapay olarak yeniden

doldurulması da dahil iyi su kalitesi hedefine

ulaşmaya yönelik tasarlanan ve uygulanan ilave

önlemler.

(2) Su havzasının başka bir idari bölgeye geçtiği durumlarda, üzerinde mutabakata varılmış olan çevresel hedeflerin

gerçekleştirilmesini sağlamak için tüm önlem programları arasında eşgüdümü sağlamak amacıyla uygun düzenlemeler

yapılır.

(3) Bütünlüklü Su Havzası Yönetim Planının taslağı günlük gazete veya internet yoluyla halkın görüşlerine sunulur ve taslak kabul edilmeden önce halktan gelecek görüşler

dikkate alınır.

(4) Yüzey ve yeraltı sularını iyi duruma getirebilmek için gerekli olan önlemler planını da içeren Bütünlüklü Su

Havzası Yönetim Planları Çevre Koruma Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Su İşleri Dairesi, Tarım Dairesi,

Belediyeler ve diğer ilgili kurumlar ile işbirliği içinde hazırlanır.

20

Su Kaynakları 16. Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

(1) Bakanlar Kurulu;

(A) Bütünlüklü Su Havzası Yönetim Planını onaylar.

(B) Suyun tarım, evsel kullanım ve sanayi kullanımını

da kapsayan farklı kullanımlarının, su

hizmetlerinin maliyetini karşılamak amacıyla

yeterli katkıda bulunmasını amaçlayan

fiyatlandırma politikalarını belirler.

(2) Jeoloji ve Maden Dairesi

(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki tüm yeraltı

suyu kaynaklarını korur ve bu Yasa ve bu Yasa

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerdeki

yeraltı sularıyla ilgili belirlenen tüm kuralları izler ve uygular.

(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan tüm

yeraltı su ortamlarının hidrojeolojik özelliklerini

tespit edip analiz eder ve bu kaynağın

sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini

desteklemek amacıyla araştırma yapar.

(C) Yeraltı suyunun kalitesini ve miktarını izler.

(Ç) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki tüm yeraltı

su ortamlarının iyi durumda olmasını sağlar ve bu

durumu sürdürmek için gerekli önlemleri belirler

ve yürürlüğe koyar.

(D) Yeraltı suyunun emniyetli çekimini,

sürdürülebilir kullanımını ve gelecekte gelişimini

sağlamak amacıyla yeryüzüne çıkarılmasını

düzenler.

(E) Su koruma alanlarının belirlenmesi de dahil, insan

tüketimine yönelik su çıkarılmasında kullanılan

tüm yeraltı su ortamlarının kalitesini korumaya

yönelik önlemleri belirler ve korur.

(3) Çevre Koruma Dairesi;

(A) Sulak alanlar ve kıyı suları dâhil, Kuzey Kıbrıs

Türk Cumhuriyetinde doğal olarak oluşan tüm

yüzey suyu ortamlarını korur ve bu Yasada ve bu

Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde

21

belirtilen, doğal olarak oluşan yüzey sularıyla

ilgili tüm kuralları izler ve uygular.

(B) Sulak alanlar ve kıyı suları dâhil su

ekosistemlerinin korunmasını sağlamak için doğal

yüzey sularının kalitesini ve miktarını izler.

(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde, doğal yüzey

suları ve yeraltı suları için veya doğrudan suya

bağlı olan habitatlar ve türlerin korunması

amacıyla özel koruma gerektiren tüm alanların

kaydını tutar.

(Ç) Su havzalarının özelliklerini ve doğal yüzey suları ve yeraltı suları üzerindeki insan faaliyeti

etkilerinin değerlendirilmesinin yapılmasını ve

düzenli olarak güncellenmesini sağlar.

(D) Tüm doğal yüzey su ortamlarını ekolojik

statülerine göre sınıflandırır.

(4) Su İşleri Dairesi;

(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki tüm yapay

yüzey suyu ortamlarını korur ve bu Yasada ve bu

Yasa altında çıkarılması öngörülen tüzüklerde

belirtilen, yapay yüzey suyu ortamlarıyla ilgili

tüm kuralları izler ve uygular.

(B) Belediyelerin sağladığı sular da dahil, insan

kullanımı için sağlanan tüm suların bu Yasanın

17’nci maddesinin (2)’nci fıkrasının (A) bendi

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen

içme suyu standartlarına uymasını sağlar.

(C) Sağlanan su tedarik hizmetlerinin maliyetini

karşılama prensibinin uygun bir şekilde

uygulanmasını sağlar.

(5) Sağlık işleriyle görevli Bakanlık, insan tüketimi için kullanılan su ve yüzme suyu kalitesi ile ilgili olarak, kamuya bilgi verilmesi de dahil, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirtilmiş olan tüm

kuralları izler ve uygular.

(6) Çevre Koruma Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi ve Su İşleri Dairesi yeraltı sularının ve doğal ve yapay yüzey suyu ortamlarının kalitesi ve miktarıyla ilgili sahip oldukları bilgileri paylaşır ve Bütünlüklü Su Havzası Yönetim

22

Planında belirtilen önlemler programının tamamıyla

uygulanması için faaliyetlerini işbirliği içerisinde yürütür.

Su Kaynakları 17. Yönetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

(1) Çevre Koruma Dairesi ve Jeoloji ve Maden Dairesinin ortak önerisi üzerine aşağıda öngörülen hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi

Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzükler

düzenlenir:

(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki tüm su

kaynaklarının Bütünlüklü Su Havzası Yönetimi

içinde yönetilmesi için gereken uygun idari

düzenlemeler.

(B) Yüzey suları ve yeraltı sularının kaliteli olması

için gereken zorunlu temel ve ilave önlemler

programı da dahil, Bütünlüklü Su Havzası

Yönetim Planına dahil edilecek unsurlar.

(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti içerisindeki su

havzalarının özelliklerinin incelemesinin ve

yüzey suları ve yeraltı sularının durumu

üzerindeki insan faaliyetlerinin

değerlendirmesinin usulleri ile ilgili teknik

koşullar.

(Ç) Yüzey suları ve yeraltı sularıyla ilgili çevresel

kalite standartları.

(D) Kayıt tutmak da dahil olmak üzere, yüzey suları

ve yeraltı sularının miktarı ve kalitesini izlemek

için teknik gereklilikler ve genel program.

(E) Yüzey su ortamlarının ekolojik statüye göre

sınıflandırılmasıyla ilgili unsurlar.

(F) Bütünlüklü Su Havzası Yönetim Planı taslağını

kamuya sunmak ve planla ilgili görüşlerini almak

için usul ve esaslar.

(G) Kaliteli yeraltı suları durumu da dâhil, kaliteli su durumuna ulaşmak ve muhafaza etmek için

gerekli olan tüm diğer önlemler.

(2) Temel Sağlık Hizmetleri Dairesinin önerisi üzerine aşağıda öngörülen hususlarda Sağlık işleriyle görevli Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi

23

Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzükler

düzenlenir:

(A) İnsan tüketimi için olan suyun standartları.

(B) Su ishale hatlarından gelen ve insan tüketimi için

olan suyun düzenli olarak örneklerinin alınması

ve analiziyle ilgili usul ve esaslar.

(3) Temel Sağlık Hizmetleri Dairesinin önerisi üzerine ve Çevre Koruma Dairesinin görüşü alınarak aşağıda

öngörülen hususlarda Sağlık işleriyle görevli Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi

Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle

düzenlenir:

(A) Çok sayıda insanın yüzmesi beklenen yüzey suları

için kalite standartları.

(B) Yüzme suyu olarak kullanılan suların izlenmesi,

sınıflandırılması ve yönetimi için alınacak

önlemler.

(C) Su kalitesinin, ne zaman ve nerede sağlık koruma

standartlarına uymadığı da dâhil olmak üzere,

yüzme suyu kalitesiyle ilgili bilgilerin kamuya

aktarılmasıyla ilgili önlemler.

(4) Jeoloji ve Maden Dairesinin önerisi üzerine Su işleriyle görevli Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

ve/veya tüzüklerle yeraltı sularının çıkarılması için gerekli olan teknik koşullar ve izin gereklilikleri düzenlenir.

(5) Su İşleri Dairesinin önerisi üzerine Su işleriyle görevli Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle su kullanımıyla ilgili yapılacak ekonomik incelemelerin teknik koşulları düzenlenir.

Su ve Kentsel 18. Atık Su Yönetimi Genel İlkeleri

DÖRDÜNCÜ KISIM

Kentsel Atık Su Yönetimi

(1) İç yüzey suları, yeraltı ve kıyı sularının kirlenmesini önlemek, kirliliğe neden olan maddeleri kontrol etmek ve kirliliği ortadan kaldırmak amacıyla düzenlenecek ilke ve esaslar, iç yüzey suları ve kıyı yüzey suları dâhil olmak 24

üzere çevreyi korumak için uygun teknolojiler belirlenir ve önlemler alınır.

(2) Atık su, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde ve düzenlemelerde belirlenen uygun su kalitesi standartlarına ulaşmak amacıyla arıtılır. Özellikle, yüzme suyu olarak kullanılan sulara deşarj edilen atık sular insan sağlığını korumak için gerekli standartlar doğrultusunda arıtılır.

(3) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen

tüzüklerde ve düzenlemelerde belirlenen genel kalite

standartlarına uygun olarak arıtılan atık sular uygun olan durumlarda yeniden kullanılır.

Kentsel Atık 19. Su Yönetimi

(1) Kanalizasyon sistemleri, septik tanklar ve emici kuyulardan gelen kentsel atık suyun ve/veya endüstriyel atık suların ile İlgili Çevre Koruma Dairesinden Atık Su Deşarj İzni alınmadan ve bu izinde belirtilen koşullara uygun olmadan doğrudan ve alıcı ortama deşarjı yasaktır.

Yükümlülük

Sorumluluklar

(2) İçme suyu rezervuarlarına veya yeraltı su kaynaklarına atık ve atık su deşarj etmek veya bu rezervuarlardaki su

kalitesini olumsuz etkileyecek herhangi bir faaliyette

bulunmak yasaktır.

(3) 1 Nüfus eşdeğeri 2000’in üzerinde olan yerleşimler, bu Yasanın 21’nci maddesinin (1)’nci fıkrası uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenecek standartlara uygun atık su toplama, arıtma ve deşarj sistemleri kurmakla yükümlüdür.

(4) Kanalizasyon sistemlerinin var olduğu bölgelerde:

(A) Emici kuyulara ve bireysel septik tanklara atık su

deşarj etmek yasaktır

(B) Özel işletmeler ve kamu kurumlarının ürettiği

endüstriyel atık sular kanalizasyon sistemlerine

deşarj edilmeden önce deşarj edilmeye uygun hale

gelene kadar ön arıtma yapmak zorunludur.

(5) Evsel atık su toplama sistemleri olmayan bölgelerde, bu Yasanın 21’nci maddesinin (4)’üncü fıkrası uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzük yürürlüğe girdikten sonra

25

açılmış olan tüm septik tanklar tüzükte belirlenecek teknik standartlarla uyumlu olmalıdır.

(6) Çevre Koruma Dairesinden izin almaksızın, bir akiferin, dere, dere yatağı veya kıyı şeridinin 500 metre yakınına yeni bir septik tank veya emici kuyu inşa etmek yasaktır.

(7) Ev, site, tatil köyü ve benzerlerini inşa eden gerçek veya tüzel kişiler, evsel atık sularını, bir belediye kanalizasyon ve arıtma sistemine bağlanana kadar, bu Yasanın 21’nci

maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenecek standartlara uygun olarak toplanması ve arıtılmasından sorumludurlar.

(8) Kanalizasyon sistemi ve arıtma tesisi olan, site, tatil köyü ve benzerlerini de içeren yerleşim alanları inşa eden gerçek veya tüzel kişiler ve bu bölgelerde yaşayanlar bu tesislerin, bu Yasanın 21’nci maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenen standartlara uygun olarak sürekli işlemesini ve idamesini sağlamaktan

sorumludur.

(9) Septik maddeleri ve diğer atık suyu taşıyan araç sahipleri ve işletmecileri, Çevre Koruma Dairesinden atık su taşımak için izin almak zorundadırlar.

(10) Bir atık su arıtma tesisi veya tuzlu su arıtma tesisi inşa etmek amacıyla izin başvurusu yapan gerçek veya tüzel kişiler Çevre Koruma Dairesinden arıtma tesisleri proje izni ve atık su deşarj izni almak zorundadırlar.

Kentsel Atık Su Yönetimi

20. (1) Çevre Koruma Dairesi

ile İlgili (A) Atık suların yönetimi ve kontrolü ile ilgili bu Yasada ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüklerde belirlenen tüm kuralları

uygular ve izler.

Yetkili Makamlar

(B) Atık su deşarjı izni, arıtma tesisleri proje izni ve septik maddelerin veya diğer atık suyun taşınması

için izin başvurularını inceler ve önerilen koşulları

değerlendirerek izin yetkisini kullanır.

26

(C) Aşağıdaki (4)’üncü fıkrada belirtilen iş termin

planlarını gözden geçirir, koşulları ve zaman

çizelgesini onaylar ve uygulanmasını izler.

(2) Çevre Koruma Dairesi, kentsel atık su yönetimi faaliyetleri ile ilgili izin, ruhsat ve lisans verme ile ilgili masraflarını karşılamak amacıyla bu Yasanın 21’nci maddesinin

(1)’inci, (2)’nci ve (5)’inci fıkraları uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirlenen harç talep etme ve alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari

ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(3) Belediyeler:

(A) Bu Yasanın 19’uncu maddesinin (8)’inci

fıkrasında atıfta bulunulan kanalizasyon

sistemleri ve arıtma tesislerinin inşa edilmesini,

bakımının, tamirinin ve yenilenmesinin

yapılmasını ve bu Yasanın 21’nci maddesinin

(2)’nci fıkrası uyarınca çıkarılması öngörülen

tüzükte belirtilen standartlara uygun olarak

çalıştırılmasını sağlar.

(B) Kanalizasyon sistemleri ve arıtma tesislerinden

gelen deşarjların ilgili deşarj onay standartlarına

uyumlu olmasını sağlamak amacıyla deşarjları bu

Yasanın 21’nci maddesinin (1)’inci fıkrası

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen

standartlara uygun olarak düzenli bir şekilde izler

ve Çevre Koruma Dairesine bilgi verir.

(C) Bu Yasa yürürlüğe girdikten sonra yapılan tüm

yeni septik tankların bu Yasanın 21’inci

maddesinin (4)’üncü fıkrası uyarınca yapılacak

tüzükte belirtilen standartlara uyumlu olmasını

sağlar.

(4) Yukarıdaki (3)’üncü fıkrada sözü geçen iş termin planları, Belediyeler ve Belediyelere bağlı yerleşimler için atık su deşarj izninin koşulları için bir zemin teşkil eder.

(5) Planlama makamları, Belediyeler ve/veya Kaymakamlıklar, kanalizasyon sistemleri ve arıtma tesislerinin olmadığı bölgelerde yüzey, yeraltı ve deniz sularını korumak için, site, tatil köyleri gibi yerleşim yerleri inşası için onay

27

vermeden önce atık su yönetimi için önerilen

düzenlemelerle ilgili Çevre Koruma Dairesinin görüşüne

başvurur.

(6) Sağlık işleriyle görevli Bakanlık, kamunun bilgilendirilmesi de dahil, yüzme suyuyla ilgili bu Yasada ve bu Yasa

uyarınca çıkarılması öngörülen tüm kuralları izler ve

uygular.

Atık Su Yönetimi

21. Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıda öngörülen hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

ile İlgili onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle düzenlenir:

Tüzük Yapma Yetkisi

(1) Atık suyun hassas bölgeler de dâhil olmak üzere,

kanalizasyon sistemlerine ve alıcı ortama deşarjı ile ilgili kurallar, izin gereklilikleri ve talep edilecek harçlar.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret

miktarından fazla olamaz.

(2) İzleme ve izleme verilerinin kaydı da dâhil olmak üzere kanalizasyon ve arıtma altyapısı için teknik standartlar, izin gereklilikleri ve talep edilecek harçlar.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari

ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(3) Kanalizasyon sistemlerine bağlanacak olan işletmeler ve kamu kurum ve kuruluşları için kural ve koşullar.

(4) Mevcut septik tankların bu standartlara uyması için son tarih de dâhil olmak üzere yeni septik tanklar ve varılan septik tankların rehabilitasyonu ve septik maddelerin arıtılması ve boşaltımı için teknik standartlar.

(5) Septik maddelerin ve diğer atık suyun taşınması ile ilgili kurallar, izin koşulları ve talep edilecek harçlar

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari

ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(6) Su kirliliğini önlemek için gerekli diğer her türlü önlem.

Atık Suyun Yeniden Kullanım Standartları

22. Su İşleri Dairesi, Tarım Dairesi, Jeoloji ve Maden Dairesi, Çevre Koruma Dairesi ve Sağlık işleriyle görevli Bakanlığın ortak önerisi üzerine, Su işleriyle görevli Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de

yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle atık suyun yeniden kullanılmasıyla ilgili kriter ve kuralları düzenlenir.

28

Deniz

23. BEŞİNCİ KISIM

Deniz Kirliliği Kontrolü

Tüm kıyı şeritlerinin, deniz kıyılarının, kıyı sularının, limanların ve kara sularının çevre kalitesi korunur ve muhafaza edilir ve deniz kirliliğinin önlenmesi için önlemler alınır.

Kirliliği

Kontrolü

Genel İlkeleri

Deniz Kirliliği 24.

(1) Hiçbir şekilde, kara sularına evsel atık, endüstriyel atık, nükleer atık, hertürlü atık veya atık sular da dahil başka atık ile İlgili atılamaz veya boşaltılamaz veya bu atıkları taşıyan gemi veya deniz araçları yüklerini başka bir gemi veya deniz ve aracına aktaramaz.

Kontrolü

Yükümlülük

Sorumluluklar

(2) Kara sularına, gemi ve deniz araçlarından yağ, petrol boşaltımı veya sintine veya balast suyu tahliyesi yapılamaz.

(3) Hafriyat atıkları, moloz, benzeri atıklar, evsel atıklar ve/veya bu Yasa kapsamında tüm atıklar ve su arıtma ve

proses atığı çamurları da dahil diğer atıklar atılamaz.

(4) Kara sularına kaza nedeniyle yağ dökülmesi ve/veya diğer maddelerin durumunda, eğer acil yangın tehlikesi

sözkonusu değilse, Limanlar Dairesinin tesbiti üzerine, Çevre Koruma Dairesinden önceden izin alınmadan, yağı

dağıtmak veya inceltmek amacıyla kimyasallar kullanmak

yasaktır.

Deniz Kirliliği 25.

(1) Limanlar Dairesi, iç ve dış liman sınırları içerisindeki deniz kirliliği kontrolüyle ilgili bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirtilen kuralları izler ve uygular.

Kontrolü ile İlgili Yetkili Makamlar

(2) Sahil Güvenlik Komutanlığı, liman sınırları dışındaki tüm kara sularındaki kirlilik kontrolüyle ilgili bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirtilen kuralları izler ve uygular.

(3) Çevre Koruma Dairesi, suda olumsuz etkisini azaltmak amacıyla yağı dağıtmak için kullanılan kimyasallarla ilgili bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen

tüzüklerde belirtilen kuralları izler ve uygular.

(4) Belediyeler, kendi sınırları içerisindeki kıyı ve kıyı şeritlerini temiz tutmakla yükümlüdürler.

Deniz Kirliliği Kontrolü

26. (1) Çevre Koruma Dairesinin görüşü alınarak, Limanlar Dairesinin ve Sahil Güvenlik Komutanlığının ortak önerisi üzerine, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

ile İlgili onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle, gemi ve deniz araçlarından boşaltılan herhangi bir atık, yağ, petrol, yağlı sintine veya balast

Tüzük Yapma Yetkisi

29

suların boşaltımından kara sularını korumak için gerekli ek kurallar düzenlenir.

(2) Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine, aşağıdaki

hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

ve/veya tüzüklerle düzenlenir:

(A) Suda yağı dağıtmak için kullanılan kimyasalların

kullanımı ile ilgili olarak izin koşulları ve kurallar,

(B) Kıyı şeritlerini, kıyı sularını ve kara sularını deniz

kirliliğinden korumak için gerekli görülen tüm

diğer kurallar.

ALTINCI KISIM

Hava Kalitesi Yönetimi

Hava Kalitesi 27.

(1) Çevre ve canlı sağlığını, hava kirliliğinden doğabilecek tehlikelere karşı korumak amacıyla hava kalitesiyle ilgili Genel İlkeleri hedefler ile hava kalitesinin korunmasına, değerlendirilmesine ve yönetimine yönelik temel ilke ve esaslar belirlenir.

Yönetimi

(2) Hava kalitesinin iyi olduğu yerlerde bu durumu muhafaza etmek ve hava kalitesinin iyi olmadığı yerlerde iyileştirmek için gerekli önlemler alınır.

(3) Sanayi ve enerji üretim tesislerinin faaliyetlerinin, motorlu taşıtların, ısınma ve diğer insan faaliyetlerinin havaya yarattıkları emisyonları önlemek veya azaltmak için

önlemler alınır.

Hava

28. (1) Çevre Koruma Dairesinin, ısınma amaçlı gerçekleştirilecek yakma işleminin çevre ve insan sağlığı açısından zararlı olmayacağını belirten görüşünü almaksızın, bu Yasanın

32’nci maddesinin (1)’nci fıkrası uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzükte sıralanmış maddeler dışında kalan

herhangi bir maddeyi yakmak yasaktır. Görüş alınsa bile, alternatif maddeler sadece ısınma için yakılabilir ve bunun dışında farklı herhangi bir amaç için yakılamaz.

Kirliliğinin

Önlenmesi ile

İlgili

Yükümlülük

(2) Sanayi faaliyetlerinde bulunan veya enerji üreten tesislerin, ve Çevre Koruma Dairesinden alınmış yazılı bir izin olmadan, tesislerinin herhangi bir kısmında kimyasal madde veya atık yağ yakması veya kullanması yasaktır.

Sorumluluklar

(3) Motorlu taşıtlar, bu Yasanın 31’inci maddesinin (1)’nci fıkrasının (A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilecek emisyon standartlarına uymak zorundadır.

(4) Bu Yasanın 31’nci maddesinin (1)’nci fıkrasının (B) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük kurallara uygun

şekilde alınan motorlu araçların egzoz emisyon

30

ölçümleriyle ilgili raporlar, Polis Genel Müdürlüğü

tarafından yapılan araç muayeneleri esnasında ibraz edilir.

(5) Bu Yasanın 36’ncı maddesi kapsamında olan sanayi

tesisleri, kullanacakları yakıtlar ve havaya salacakları emisyon konusunda, bu Yasanın 36’ncı maddesi altında

çıkarılacak olan tüzük veya tüzüklerde belirlenen kriterleri, emisyon sınır değerlerini ve izin koşullarını sağlamak

zorundadır.

(6) (A) Bu Yasanın 36’ncı maddesi uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzük veya tüzükler kapsamında

olmayan sanayi tesisleri ile diğer faaliyet veya

işletmelerde kullanılacak yakıtlarla veya yakıt

olarak kullanılacak maddelerle ilgili Çevre

Koruma Dairesinden yazılı uygunluk görüşü

alınmak zorundadır. Çevre Koruma Dairesi bu

görüşünü, yürürlükteki aylık asgari ücretin yüzde

ikisi oranındaki harç karşılığı, bu Yasanın

30’uncu maddesinin 3’üncü fıkrası altında

çıkarılması öngörülen tüzük kuralları veya ulusal

veya uluslararası ölçütler çerçevesinde koşullar

koyarak verir.

(B) Çevre Koruma Dairesinin olumlu görüşü olmadan

veya Çevre Koruma Dairesinin olumsuz görüşüne

rağmen, bu fıkra kapsamına giren sanayi tesisleri

ve diğer faaliyet veya işletmelerde bu fıkrada

belirtilen yakıt veya maddelerin kullanılması,

yakılması, depolanması veya muhafaza edilmesi

yasaktır.

(C) Bu Yasanın 36’ncı maddesi uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzük veya tüzükler çıkarılıncaya kadar

tüm sanayi tesisleri ile diğer faaliyetler ve

işletmeler bu fıkra kapsamındadır.

(7) Gerçek veya tüzel kişiler, mangal odun kömürü ve mangal odun kömürü briketi de dahil olmak üzere yakılması veya kullanılması sonucu havaya, havanın doğal bileşimini bozan gaz ve partikül salınımına sebep olan herhangi bir madde veya ürün ithal etmeden veya üretmeden önce, Çevre

Koruma Dairesinden çevresel açıdan yazılı uygunluk

görüşü almak zorundadır. Çevre Koruma Dairesi bu

görüşünü, yürürlükteki aylık asgari ücretin yüzde ikisi oranındaki harç karşılığı, ulusal veya uluslararası ölçütler çerçevesinde verir. Çevre Koruma Dairesinin olumlu

görüşü olmadan, bu fıkra kapsamına giren madde veya

ürünlerin ithal edilmesi ve/veya üretilmesi yasaktır.

Hava Kalitesi 29. (1) Çevre Koruma Dairesi:

31

Yönetimi ile İlgili Yetkili Makamlar

(A) Hava kalitesi yönetimiyle ilgili bu Yasa ve bu

Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerdeki

tüm kuralları izler ve bu kuralların uygulanmasını

sağlar. Çevre Koruma Dairesinin, hava kalitesi

değerlendirme faaliyetleri ve egzoz emisyon

ölçümleri ile ilgili masraflarını karşılamak

amacıyla, bu Yasanın 31’inci maddesinin (1)’inci

fıkrasının (Ç) bendi uyarınca yetkilendirilmesi

öngörülen birimler tarafından yapılması

öngörülen egzoz emisyon ölçümleri için bu

Yasanın 31’inci maddesi uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzükte belirlenen harç talep etme ve

alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki

aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz. Bu

Yasanın 31’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (Ç)

bendi uyarınca Polis Genel Müdürlüğünün

yetkilendirilmesi halinde herhangi bir harç talep

edilmez.

(B) Bu Yasanın 30’uncu maddesi uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte ve/veya tüzüklerde

belirlenen genel yöntemler ve kriterler

doğrultusunda Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyetindeki dış ortam havasının kalitesini

değerlendirir.

(C) Hava kalitesini değerlendirmede kullanılacak

kriterlerin uluslararası teknik ve bilimsel

standartlar ile prosedürlere uygun olmasını sağlar.

(Ç) Hava kirliliğine karşı önleyici tedbirler alabilmek

ve uzun vadede eğilim ve gelişmeleri

değerlendirebilmek amacıyla dış ortam havasının

kalitesinin devamlı surette izlenmesini sağlar.

(D) Dış ortam havasındaki kirletici

konsantrasyonlarının ilgili hava kalite sınır

değerlerini aştığı yerlerde, hava kalitesinin

geliştirilmesine yönelik planlar hazırlar veya

hazırlatır.

(E) Bir veya daha fazla alarm eşiğinin aşılmasına dair

riskin bulunması halinde, sözkonusu riski ve

süresini azaltmak için kısa vadede alınması

gereken önlemleri belirten eylem planları hazırlar

veya hazırlatır.

(F) Alarm eşiklerinin aşılması halinde kamuyu

bilgilendirir.

(G) Kamuyu bilgilendirmek amacıyla dış ortam hava

kalitesi ile ilgili rapor hazırlar ve yayınlar.

32

(H) Bu Yasanın 32’nci maddesinin (1)’inci fıkrası

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte

sıralananların dışındaki maddelerin ısınma amaçlı

yakılmalarıyla ilgili uygunluk görüşü verir.

(I) Hava kalitesinin değerlendirilmesi ve yönetimi

faaliyetleri ile ilgili masraflarını karşılamak

amacıyla, hava kalitesinin değerlendirilmesi

sonuçları ile ilgili bilgi veya veri talep eden gerçek

veya tüzel kişilerden, bu Yasanın 30’uncu

maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük

ve/veya tüzüklerde belirlenen harç talep etme ve

alma yetkisine sahiptir.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki

aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(İ) Çevre Koruma Dairesinin, hava kalitesi

değerlendirme faaliyetleri ve egzoz emisyon

ölçümleri ile ilgili masraflarını karşılamak

amacıyla, egzoz emisyon ölçümleri yapmak

hususunda bu Yasanın 31’inci maddesinin

(1)’inci fıkrasının (Ç) bendi uyarınca

yetkilendirilmesi öngörülen birimlerden, bu

Yasanın 31’inci maddesi uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzükte belirlenen süreler ve esaslar

çerçevesinde yetkilendirme harcı talep etme ve

alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, belirli bir

yetkilendirme dönemi için geçerli olup,

yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından az ve

yürürlükteki aylık asgari ücretin beş katından

fazla olamaz ve her yetkilendirme dönemi için

ayrıca talep edilir. Bu Yasanın 31’inci

maddesinin (1)’inci fıkrasının (Ç) bendi uyarınca

Polis Genel Müdürlüğünün yetkilendirilmesi

halinde herhangi bir yetkilendirme harcı talep

edilmez.

(2) Devlet Laboratuvarı, dış ortam havasından alınan örnekleri,

kirletici seviyelerini değerlendirmek amacıyla analiz eder

ve analiz bulgularını bir rapor halinde Çevre Koruma

Dairesine iletir.

(3) Sınır değerlerin ve alarm eşiklerinin aşılabileceğine dair risk

bulunan yerlerde, Belediyeler ve diğer ilgili kamu

makamları hava kalitesi planlarının ve yukarıdaki (1)’nci

fıkranın (D) ve (E) bentlerinde geçen planların

hazırlanmasında, yapılacak olan protokol veya protokoller

çerçevesinde, Çevre Koruma Dairesi ile işbirliği yapar ve bu

planlarda belirtilen önlemlerin uygulanmasından

sorumludurlar.

33

(4) Yakıt kalitesiyle görevli Bakanlık, motorlu araçlar, enerji üretimi ve ısınma dışındaki diğer amaçlar için kullanılacak sıvı, katı ve gaz halindeki yakıtın kalitesiyle ilgili bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde

belirtilen kurallar ve düzenlemeleri izler ve uygular.

Hava Kalitesi 30. (1) Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki

Yönetimi ile

hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

İlgili Tüzük

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

Yapma

ve/veya tüzükler düzenlenir:

Yetkisi

(A) İnsan sağlığı ve çevre açısından zararlı olduğu

belirtilen kirletici konsantrasyonlarını

değerlendirmek ve yönetmek için gerekli olan

hava kalitesi hedefleri, sınır değerler, alarm eşik

değerleri ve diğer gerekli parametreler;

(B) Dış ortam havasında bulunan kirletici seviyelerini

izlemek, ölçmek, hesaplamak ve değerlendirmek

ve hava kalitesiyle ilgili rapor vermek için

kriterler ve metodolojiler;

(C) Hava kalitesi planlarını ve kısa vadeli eylem

planlarını geliştirmede takip edilecek usul ve

esaslar;

(Ç) Kamunun yeterli derecede ve doğru zamanda

bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla kamuya

açıklanacak bilgiler de dahil olmak üzere, hava

kirliliğinin ciddi boyutta olduğu durumlarda,

kritik koşul ve zamanlarda alınacak önlemler;

(D) Doğal afetler, yangın veya kazalardan

kaynaklanan aşırı emisyonlara karşı alınacak

önlemler;

(E) Sanayi faaliyetlerinde bulunan veya enerji üreten

tesislerin, kimyasal madde veya atık yağ yakması

veya kullanması ile ilgili Çevre Koruma

Dairesinden alınması gerekli iznin verilme

koşulları;

(F) Bu Yasanın 29’uncu maddesinin (3)’üncü

fıkrasında belirtilen planların hazırlanmasında ve

uygulanmasında işbirliği yapılacak kurumlarla

yapılacak olan protokollere ilişkin düzenlemelerin

neler olduğu;

(G) Partiküler maddeler, kükürtlü maddeler, organik

maddeler, hidrokarbonlar, azotlu maddeler,

karbonlu maddeler, flor bileşikleri, klor

bileşikleri, halojenler ve radyoaktif maddeler gibi

doğal hava bileşimini bozan bütün maddelerin

emisyon standartları ve bu emisyon salınımına

34

Motorlu Taşıtların Emisyonla-

sebep olan tesis ve faaliyetlerin uyması gereken

esasların neler olduğu;

(H) Hava kalitesinin değerlendirilmesi sonuçları ile

rıyla İlgili ilgili bilgi veya veri sağlanması ile ilgili harcın tesbiti.

Kontroller

Ancak tespit edilecek harç yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki

aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (A), (Ç) ve (D) bentlerindeki kuralların geliştirilmesinde Sağlık işleriyle görevli

Bakanlık, Çevre Koruma Dairesiyle işbirliği yapar.

(3) Enerji ve Yakıt Kalitesiyle görevli Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzük ve/veya

tüzüklerle motorlu araçlar ve enerji üretimi de dâhil ısınma dışındaki amaçlar için kullanılmak üzere piyasaya sürülecek sıvı, katı veya gaz yakıtın kalitesi düzenlenir.

(4) Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca çıkarılan tüzük veya tüzükler kapsamında hazırlanan hava kalitesi planları,

Bakanlığın önerisi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından

onaylanır.

31. (1) Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

ve/veya tüzükler düzenlenir:

(A) Egzoz emisyon standartları, motorlu taşıtların bu

standartlara uyup uymadıklarını denetlemek için

kurallar (yol kenarında yapılacak denetimler), bu

denetimlerle ilgili kurallar.

(B) Egzoz ölçümüne tabi tutulacak araçlarla ve egzoz

ölçüm zorunluluğundan muaf olan araçlarla ilgili

kurallar ve Resmi Hizmet Araçlarıyla ilgili

kurallar.

(C) Yukarıdaki (A) ve (B) bentlerinde belirtilen egzoz

emisyon standartlarına uygun olmadığı rapor

edilen kişilere veya çevreye zararlı emisyonlar

ürettiklerine dair haklarında şikayet yapılan

kişilere karşı alınacak önlemlerin şekli ve

yöntemleri ile verilen zaman zarfı içinde alınacak

önlemlere uymayan taşıt sürücülerine karşı

uygulanacak yaptırımlar.

(Ç) Özel ve kamu birimlerine emisyon ölçümleri

yapma konusunda verilen yetkiler ve uymaları

gereken koşullarla beraber emisyon ölçümlerinde

kullanılacak olan alet, makine ve ekipmanların

teknik özellikleri ve emisyon ölçümlerini

35

gerçekleştirecek olan işletmelerin uyması gereken

usul ve esaslar.

(D) Yukarıdaki (Ç) bendi uyarınca yetkilendirilmesi

öngörülen birimlerden (Polis Genel Müdürlüğü

hariç) egzoz emisyon ölçümü için talep edilecek

harç.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki

aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(E) Yukarıdaki (Ç) bendi uyarınca yetkilendirilmesi

öngörülen birimlerden (Polis Genel Müdürlüğü

hariç) talep edilecek olan yetkilendirme harç

miktarı ile yetkilendirme döneminin ve harcın

geçerlilik süresine ilişkin.

Ancak talep edilecek harç, belirli bir

yetkilendirme dönemi için geçerli olup,

yürürlükteki aylık asgari ücret miktarından az ve

yürürlükteki aylık asgari ücretin beş katından

fazla olamaz ve her yetkilendirme dönemi için

ayrıca talep edilir.

(F) Egzoz emisyon ölçüm harçlarının ve

yetkilendirme harçlarının ödenme ve tahsil şekli,

bu harçların yatırılacağı hesapla birlikte bu

gelirlerin çevreyle ilgili problemlerin

giderilmesinde kullanılması için izlenecek usul ve

esaslar.

(2) Yapılan denetim sonucunda, araçlarının ilgili egzoz

emisyon standartlarına uymadığı tespit edilen araç sahipleri,

yukarıdaki (1)’nci fıkranın (C) bendi uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzükte belirtilen zaman zarfı içinde bu

standartlara uymalı ve bu uyumu sağladıklarını gösteren

egzoz emisyon ölçüm raporlarını da vermelidirler. Eğer

sözkonusu raporlar verilen süre içinde sağlanmazsa, uyumu

gösteren sözkonusu raporlar sağlanana kadar ilgili araçların

trafiğe çıkmaktan men edilmeleri için Çevre Koruma

Dairesi, Polis Genel Müdürlüğüne talepte bulunur.

Isınmadan

32. Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine, Enerji ve Yakıt

Kaynaklanan

Kalitesiyle görevli Bakanlıkla istişare ederek, Bakanlıkça

Hava

hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi

Kirliliğinin

Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle aşağıdaki

Önlenmesi

hususlar düzenlenir:

(1) Isınma için yakıt olarak yakılabilecek maddelerin bir listesi

(2) Evlerde, okullarda, hastanelerde, kamu kurum ve

kuruluşlarında, işletmelerde, otellerde ve turizm tesislerinde ve diğer yerlerde ısınma amaçlı kullanılan yakma

36

mekanizmalarının hava kalitesi üzerinde yaratabilecekleri olumsuz etkiyi engellemek için uyulacak kurallar.

YEDİNCİ KISIM

Sanayi Kirliliği Kontrolü

Sanayi

33. (1) Sanayi kaynaklarının yaratacağı kirlilik önlenir, azaltılır ve kaynağında yapılacak müdahalelere öncelik verilerek, doğal kaynakların ihtiyatlılık yönetimi ilkesi de dahil olmak üzere sürdürülebilir kalkınma prensibinin de uygulanmasıyla

mümkün olan en üst düzeyde ortadan kaldırılır.

Kirliliği

Kontrolü

Genel İlkeleri

(2) Çevrenin bir bütün olarak korunmasını sağlamak ve alıcı ortamın farklı kısımları olan hava, su ve toprak arasında sanayi kirliliğinin geçiş yapmasını önlemek amacıyla

kirliliğin önlenmesi ve kontrolü için bütünleştirilmiş bir yaklaşım uygulanır.

(3) Bu Yasa kapsamına giren sanayi faaliyetlerini

gerçekleştirmek için gerekli olan entegre izin başvuruları hakkında, sözkonusu iznin verilmesinden önce, halk ve tüm ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına, fikirlerini belirtmeleri için fırsat tanınır.

Sanayi

34. (1) Alıcı ortama emisyonlar yaratan sanayi faaliyetleri gerçekleştiren tüm gerçek veya tüzel kişiler tesislerinin aşağıdakileri sağlayacak şekilde faaliyet göstermelerini temin etmekle yükümlüdürler:

Kirliliği

Kontrolü ile

(A) Özellikle mevcut en iyi tekniklerin

uygulanmasıyla kirliliğe karşı tüm uygun önleyici

önlemler alınır.

İlgili

Yükümlülük

ve

Sorumluluklar

(B) Ciddi boyutta hiçbir kirlilik yaratılmaz.

(C) Atık üretiminden kaçınılır. Atık üretilmesi halinde bu atık değerlendirilir veya değerlendirmenin

teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmadığı

durumlarda, çevre üzerinde etki yaratmadan veya

bu etki azaltılarak atık bertaraf edilir.

(Ç) Enerji etkin bir şekilde kullanılır.

(D) Kazaları önlemek ve sonuçlarını sınırlandırmak

için gerekli önlemler alınır.

(E) Herhangi bir kirlilik riskinden kaçınmak ve ilgili

faaliyet alanını Çevre Koruma Dairesinin

37

Sanayi Kirliliği Kontrolü ile İlgili Yetkili Makamlar

belirteceği duruma getirmek için faaliyetlerin

tamamen durdurulmasıyla gerekli önlemler alınır.

(2) Gerçek veya tüzel kişiler, bu Yasanın 36’ncı maddesinin

(1)’inci fıkrasının (A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte ve/veya tüzüklerde belirtilen sanayi faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için aşağıda belirtilen hususlara

uymakla yükümlüdürler:

(A) Bu Yasada belirtilen kurallara uygun hareket

etmek.

(B) Çevre Koruma Dairesinden hava, su ve toprağın

korunması ile atık yönetimine dair yapılacakların

detayını belirten izni almak

(C) Yukarıdaki (B) bendinde sözü edilen izinde

belirtilen herhangi bir koşula veya gerekliliğe

veya Çevre Koruma Dairesinin çıkardığı başka

herhangi bir talimata uygun hareket etmek.

(3) Bir işletmeci, iznini aldığı tesisin bu Yasada ve bu Yasa altında çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirtilen kurallara ve izinde belirtilen diğer başka herhangi bir koşula uygun olarak faaliyette bulunmasını sağlamaktan yasal olarak

sorumlu ve yükümlüdür.

(4) Sanayi faaliyetlerinde bulunan tesislerin işletmecileri, çevreye yaptıkları emisyonlarla ilgili en az beş yıl boyunca doğru ve düzgün kayıt tutmakla ve bu Yasanın 36’ncı

maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen aralıklarla Çevre Koruma Dairesine bu kayıtları vermekle yükümlüdürler.

(5) Bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen sanayi faaliyetlerinden herhangi birini gerçekleştiren bir işletmeci, tesisin işleyişinde planlanan herhangi bir değişiklik veya önemli değişiklikle ilgili Çevre Koruma Dairesini

bilgilendirmekle yükümlüdür.

(6) Çevre Koruma Dairesi tarafından verilen izinler ve bu izinlerde belirtilen detaylı koşullar, hem her beş yılda bir, hem de sözkonusu tesiste önemli bir değişiklik

gerçekleştiği zaman gözden geçirilir ve gereken şekilde güncellenir.

35. (1) Çevre Koruma Dairesi:

(A) Sanayi kirliliğinin kontrolüyle ilgili bu Yasa ve

bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen

tüzüklerdeki tüm kural ve düzenlemelere uyulup

uyulmadığını izler ve denetler.

(B) Sanayi faaliyetinde bulunacak tesislerin

işletilmesine yönelik izin başvurularını inceler.

38

(C) İzinlendirme sürecindeki koşullara dair etkin bir

entegre yaklaşım sağlanabilmesi için gerekli

olacak diğer yetkili makamlarla koordinasyonu

sağlar.

(Ç) Kirletici maddelerle ilgili emisyon sınır değerleri veya eşdeğer parametreler veya teknik önlemler

de dahil olmak üzere hava, su ve toprağın

korunmasına yönelik detaylı koşulları belirler.

(D) İzinlendirme konusunda karar alır.

(E) İzinlerin en az beş yılda bir veya sözkonusu tesiste

önemli bir değişiklik gerçekleştiği zaman gözden

geçirilmesini ve gereken şekilde güncellenmesini

sağlar.

(F) Bu Yasa kapsamına giren sanayi faaliyetlerinin,

bu Yasanın 34’üncü maddesinin (1)’nci fıkrasında

belirtilen genel koşullara ve sözkonusu sanayi

faaliyetlerinin izinlerinde belirtilen detaylı

koşullara uyulup uyulmadığını izler ve denetler.

(G) Kamunun görebilmesi amacıyla izne sahip olan

tesislerin, izin almak için bekleyen başvuruların,

vazgeçilen, askıya alınan veya iptal edilen

izinlerin ve bu düzenlemeler uyarınca verilen

mahkumiyetlerin bir kaydını tutar. Sözkonusu

kayıt, bu Yasanın 68’inci maddesinin (1)’inci

fıkrası doğrultusunda ticari gizlilik olarak

nitelendirilen bilgileri içermez.

(H) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde

gerçekleştirilen sanayi faaliyetlerinde kirliliğin

önlenmesi ve kontrol edilmesine dair mevcut en

iyi teknikler hakkında bilgi toplar ve bunlarla ilgili

gelişmeleri takip eder.

(I) Sanayi faaliyetleri işletmecilerine, bu Yasadaki

gerekliliklere uyabilmeleri için uygulanabilecek

mevcut en iyi teknikleri belirlemede yardımcı

olur.

(2) Çevre Koruma Dairesinin, bu Yasanın 36’ncı maddesinin

(1)’inci fıkrasının (A) bendinin (f) alt bendi uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenen harç talep etme ve

alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari

ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret

miktarından fazla olamaz

(3) Akaryakıt işleriyle görevli Bakanlığa bağlı Akaryakıt

Birimi, Çevre Koruma Dairesi ile işbirliği yaparak, petrol

depolama ve dağıtma tesislerinden kaynaklanan Uçucu

Organik Bileşiklerin (VOC) emisyonlarının kontrolleriyle

ilgili tüzüklere ve düzenlemelere uyulup uyulmadığını izler

ve uyulmasını sağlar.

39

(4) Belediyeler, bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’inci

fıkrasının (A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük kapsamında yer almayan tesislere veya diğer faaliyetlere işletme izni verirlerken; Çevre Koruma Dairesince

faaliyetlere yönelik çıkarılacak genel bağlayıcı kuralları izin koşulu olarak koymak zorundadırlar.

Sanayi

36. (1) Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki

Kirliliği

hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

Kontrolü ile

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

İlgili Tüzük

ve/veya tüzükler düzenlenir:

Yapma Yetkisi

(A) Aşağıdakiler de dahil olmak üzere, sanayi

ve Tüzükle

ilgili faaliyetleri gerçekleştiren tesislerin

Yükümlülükler

ve Yasaklar izinlendirilmesine yönelik standartlar, usul ve

esaslar:

2. 34/2020

(a) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüklerde belirtilen önlemlere

tabi sanayi faaliyetleri ve tesislerin listesi.

(b) Havanın, suyun ve toprağın korunmasına

yönelik koşullar getirirken gözönünde

bulundurulacak başlıca kirletici maddeler

(c) Verilecek izinlere getirilecek koşullarda

gözönünde bulundurulacak maddeler veya

enerjinin hava, su ve toprağa deşarjları ve

emisyonlarında izin verilecek azami

kirlilik düzeyleri de dahil olmak üzere

diğer standartlar.

(ç) İzin almak üzere yapılacak başvurunun

içeriği de dahil, sanayi faaliyetleri için

yapılacak izin başvuru ve izinlendirmede

takip edilecek prosedürler.

(d) Alıcı ortamın kalitesi de dahil olmak üzere,

belli bir tesis için mevcut en iyi tekniklerin

belirlenmesinde dikkate alınacak hususlar.

(e) İzinlendirme sürecinde kamunun bilgiye

erişebilmesi ve kamu katılımına dair

detaylı düzenlemeler.

(f) Masrafları karşılamak amacıyla talep

edilecek harçlar, tesisin faaliyete

geçmesini, iznin kontrolunu, tesisin

gözlemlenmesini, denetlenmesini ve bunun

gibi işlevleri de içerir.

Ancak talep edilecek harç miktarı

yürürlükteki aylık asgari ücretin binde

beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari

ücret miktarından fazla olamaz.

40

(g) İzinlendirilecek tesisler veya diğer

faaliyetler için genel bağlayıcı kuralların

belirlenmesi ve yayımlanması.

(B) Büyük yakma tesislerinin uyacakları teknik

önlemler

(C) Atık yakma tesislerinde uyulacak teknik önlemler.

(Ç) Uçucu Organik Bileşiklerin (VOC) emisyonlarını

azaltmak için çözücüler kullanan tesislerin

uyacakları teknik önlemler.

(D) Gönüllü çevresel yönetim ve denetim planının

getirilmesine dair usul ve esaslar.

(E) Gönüllü eko etiket planının getirilmesine dair usul

ve esaslar.

(2) Çevre Koruma Dairesi ve akaryakıt işleriyle görevli

Bakanlığın ortak önerisi üzerine, akaryakıt işleriyle görevli,

Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve

Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle

petrol depolama ve dağıtım tesisleri tarafından uyulacak

Uçucu Organik Bileşiklerin (VOC) emisyonlarının

azaltılmasına yönelik teknik önlemler düzenlenir.

2.34/2020 2.34/2020

(3) (A) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (B) bendi uyarınca

çıkarılan, büyük yakma tesisleri ile ilgili tüzük

2.34/2020

kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır.

2.34/2020

(B) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (B) bendi uyarınca

çıkarılan, büyük yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzük

kuralları temelinde tesisine baca gazı sürekli

emisyon izleme sistemi kurmak, sürekli emisyon

izleme sisteminin doğru bir şekilde çalışmasını

sağlamak, bu sistemde meydana gelen arızaları

gidermek ve bu sistemin çalıştırılmasını tüzük

kurallarına göre yapmakla yükümlüdür.

(C) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (B) bendi uyarınca

çıkarılan, büyük yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzükte

belirtilen baca gazı standartlarını sağlamak

amacıyla tesisine baca gazı arıtma donanımı

kurmak, bu donanımın verimli bir şekilde

çalışmasını sağlamak, bu donanımda meydana

gelen arızaları gidermek ve bu donanımın

çalıştırılmasını tüzük kurallarına göre yapmakla

yükümlüdür.

(Ç) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (B) bendi uyarınca

çıkarılan, büyük yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tesisindeki

baca gazı sürekli emisyon izleme sisteminden elde

edilen sonuçlara göre tüzükte yer alan emisyon

sınır değerlerini sağlamakla yükümlüdür.

41

2.34/2020 2.34/2020

(4) (A) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (C) bendi uyarınca çıkarılan, atık yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır.

2.34/2020

(B) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (C) bendi uyarınca

çıkarılan, atık yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzük

kuralları temelinde tesisine baca gazı sürekli

emisyon izleme sistemi kurmak, sürekli emisyon

izleme sisteminin doğru bir şekilde çalışmasını

sağlamak, bu sistemde meydana gelen arızaları

gidermek ve bu sistemin çalıştırılmasını tüzük

kurallarına göre yapmakla yükümlüdür.

2.34/2020 2.34/2020 2.34/2020

(C) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (C) bendi uyarınca

çıkarılan, atık yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzükte

belirtilen baca gazı standartlarını sağlamak

amacıyla tesisine baca gazı arıtma donanımı

kurmak, bu donanımın verimli bir şekilde

çalışmasını sağlamak, bu donanımda meydana

gelen arızaları gidermek ve bu donanımın

çalıştırılmasını tüzük kurallarına göre yapmakla

yükümlüdür.

(Ç) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (C) bendi uyarınca

çıkarılan, atık yakma tesisleri ile ilgili tüzük

kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tesisindeki

baca gazı sürekli emisyon izleme sisteminden elde

edilen sonuçlara göre tüzükte yer alan emisyon

sınır değerlerini sağlamakla yükümlüdür.

(5) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (Ç) bendi uyarınca çıkarılan uçucu organik bileşiklerin emisyonlarını azaltmak için

çözücüler kullanan tesisler ile ilgili tüzük kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır.

(6) Yukarıdaki (2)’nci fıkra uyarınca çıkarılan;

(A) Petrol depolama, yükleme veya boşaltımından

kaynaklanan uçucu organik bileşik salınımlarının

kontrolüne yönelik

(B) Motorlu araçların akaryakıt istasyonlarında yakıt

ikmali yaparken uçucu organik bileşiklerinin

emisyonunun izlenmesine ilişkin

tüzüklerin kurallarına aykırı hareket etmek

yasaktır.

42

Mevcut En İyi 37.

(1) Mevcut en iyi teknikler, işletmecinin makul erişiminde oldukları ve aşırı masraf yaratmadıkları sürece, sanayi faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonları ve bir bütün

olarak çevre üzerinde yarattıkları etkiyi azaltmak için uygulanırlar.

Tekniklerle İlgili Gereklilikler

(2) Başka herhangi bir yasada aksi kurallar olup olmadığına bakılmaksızın, yeni bir sanayi tesisi inşa etmek üzere

planlama onayı veya inşaat izni için başvuru yapan bir

gerçek veya tüzel kişi:

(A) Mevcut en iyi tekniklerin nasıl uygulanacaklarını

gösteren belgelerin de yer aldığı başvurusunu, izin

almak için Çevre Koruma Dairesine verir.

(B) Hava, su ve toprağın korunması ve atık

yönetimiyle ilgili yapılacak düzenlemelerin

detayını belirten izni, Çevre Koruma Dairesine

verene kadar planlama onayı veya inşaat izni

alamaz.

(3) Bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’nci fıkrasının (A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen sanayi faaliyetini gerçekleştiren mevcut bir işletme, Çevre

Koruma Dairesine, bu tüzüğün yürürlüğe girmesini takip

eden bir yıl içinde, mevcut en iyi tekniklerin uygulanmasına yönelik çalışma planıyla birlikte, bu Yasada belirtilen şartlara yedi yıl içinde tam uyum sağlama sürecini gösteren bir takvimin yer aldığı başvurusunu sunar.

Sanayi Faaliyetleri-

38. (1) Çevre Koruma Dairesi izinlendirme yetkisini kullanırken aşağıdakileri dikkate alır:

nin

İzinlendiril-

(A) Önerilen faaliyetin insan sağlığı veya çevre

mesi üzerinde yaratabileceği etki.

(B) Bu Yasa ve bu Yasa altında çıkarılması öngörülen

tüzüklerdeki kurallara gösterdiği uyumla ilgili,

sicilini de dikkate alarak başvuru sahibinin

önerilen faaliyeti gerçekleştirmeye uygun olup

olmadığı; bu koşullardan doğacak olan zorunluluk

ve yükümlülükleri yerine getirmesine olanak

tanıyacak mali kapasitesinin olup olmadığı;

önerilen faaliyeti güvenli bir şekilde hem insan

sağlığına hem de çevreye en az riskle

gerçekleştirmesini sağlayacak düzeyde vasıf,

tecrübe ve teknik yetkinliğe sahip olup olmadığı.

(C) Önerilen faaliyetin insan sağlığı ve çevreye

yaratabileceği zarar riskini en aza indirgemek için

almayı öngördüğü önlemler.

(Ç) Mevcut en iyi teknolojinin kullanılması ve çevre

kalite standardına ulaşılması gereken hallerde,

mevcut en iyi tekniklerin uygulanmasıyla

43

alınacak önlemlerin yanı sıra, ek önlemlerin

alınmasının gerekli olup olmadığı da dahil ilgili

diğer hususlar.

(2) Bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük kapsamında yer alan tesisler Çevre Koruma Dairesinden çevre izni almadan

faaliyete geçemezler.

SEKİZİNCİ KISIM

İklim Değişikliği ile Mücadele

İklim

39. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde sera etkisi yapan gaz emisyonlarını azaltmaya yönelik önlemler alınarak iklim değişikliğiyle uluslararası mücadele çabaları desteklenir.

Değişikliği ile

Mücadele

(2) Yüksek enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve binaların daha iyi enerji performansına sahip olmasıyla sera etkisi yapan gaz emisyonunun azaltılması ile enerji sıkıntıları azaltılır ve maliyetlerde tasarruf sağlanır.

Genel İlkeleri

(3) İklim değişikliğinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin su kaynakları, hava kalitesi, ekosistemleri ve biyotası

üzerindeki etkilerini azaltmak ve karşı koymak için

adaptasyon önlemleri alınır.

İklim

40. (1) Çevre Koruma Dairesi:

Değişikliği ile

(A) Uluslararası raporlandırma gerekliliklerine göre

sera etkisi yapan gaz emisyonlarının bir

envanterini hazırlar

Mücadele ile

İlgili Yetkili

(B) İklim değişikliğinin Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyetinin su kaynakları, hava kalitesi,

ekosistemleri ve biyotası üzerindeki güncel ve

gelecekteki etkilerini ve değişen iklim

koşullarının olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak

ve karşı koymak için adaptasyon önlemlerini

belirlemek amacıyla ilgili diğer makamlarla

birlikte bir çalışma yapar.

Makamlar

(C) Enerji verimliliği önlemlerinin önemi ve

yenilenebilir enerji kaynaklarının tanıtılması da

dahil olmak üzere, kamuoyunu ve politika

belirleyicilerini iklim değişikliği konularıyla ilgili

bilgilendirmek amacıyla bir farkındalık yaratma

programı yürütür.

(Ç) Enerji verimliliği önlemleri, yenilenebilir enerji

kaynakları, enerji denetimleri ve binalar için

44

enerji sertifikalarının teşviki için Enerji işleriyle

görevli Bakanlık ile işbirliği yapar.

(D) Planlama ve gelişme onayını düzenleyen

mevzuatta, yeni ve var olan binalara asgari

gereklilikler getirilmesi için Kıbrıs Türk

Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve Şehir

Planlama Dairesiyle işbirliği yapar.

(2) Meteoroloji Dairesi, iklim değişikliğinin uzun vadeli etkilerini değerlendirmek amacıyla uzun vadeli hava

değişimlerini izler ve yukarıdaki (1)’inci fıkranın (B) bendinde belirtilen çalışmanın yapılmasına yardımcı olmak amacıyla bulgularını Çevre Koruma Dairesine ve ilgili diğer makamlara bildirir.

DOKUZUNCU KISIM

Biyolojik Çeşitliliğin Korunması

Biyolojik

41. (1) Yüksek doğal değerleri olan alanları ve bu alanlardaki türleri, habitatları ve ekosistemleri uygun koruma statüsü sağlanarak muhafaza etmek ve bunların bütünlüğü ve

karşılıklı ekolojik etkileşimlerini korumak amacıyla bir biyolojik çeşitlilik ağı kurulur.

Çeşitliliğin

Korunması

Genel İlkeleri

(2) Uygun koruma statüsü aşağıdaki koşullar dikkate alınarak sağlanır:

(A) Araştırma verileri ve bilgileri, türlerin popülasyon dinamiğini, uzun vadede yaşamının devamını

sağlaması, kendi kendini idame ettiren ve doğal

habitat olarak kendini korumakta olduğunun

belirlenmesi.

(B) Türlerin uzun vadede yaşam alanlarının

korunması.

(3) Biyolojik çeşitlilik ağı dışında kalan alanlardakiler de dahil olmak üzere habitatlar, doğal flora ve fauna türleri ve uluslararası önemi olan türler korunur ve uygun koruma

statüsünde muhafaza edilir.

(4) Biyolojik çeşitlilik ve doğal kaynakların korunması ve yönetimi için bilimsel ilkeler ve gerçekler esas alınır. Bu tür gerçeklerin var olmadığı durumlarda ihtiyatlılık prensibi uygulanır.

(5) Doğal peyzaj kalitesi ve çeşitliliği, peyzaj kalitesinin bilime, sanata ve kültüre yaptığı katkı gözönünde bulundurularak korunur ve doğal türlerin ve doğaya uyumlu peyzaj

yöntemlerinin kullanımı teşvik edilir.

(6) Sulak alanların doğal yapıları ve ekolojik dengeleri korunur ve muhafaza edilir ve herhangi bir kurutulmuş veya

doldurulmuş veya kurumuş sulak alanlar eski durumuna

getirilir.

45

(7) Deniz ortamı korunur, muhafaza edilir ve deniz biyolojik çeşitliliği muhafaza edilerek deniz ekosistemleri korunur.

(8) Genetik biyolojik çeşitliliği korumak ve geliştirmek amacıyla, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine istilacı

yabancı türlerin ve/veya genetiği değiştirilmiş

organizmaların girişini ve yayılmasını kontrol etmek için önlemler alınır.

(9) İklim değişikliğinin yaban hayatı üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek için mümkün olan tüm önlemler alınır.

Biyolojik

42. (1) Biyolojik çeşitlilik ağını oluşturmak amacıyla, önemli

Çeşitlilik Ağı

biyolojik çeşitliliğe ve ulusal, bölgesel veya uluslararası

ekolojik öneme sahip, nesli tükenmekte olan, nadir görülen,

endemik veya uluslararası öneme sahip, tarihi ağaçlar da

dahil habitat türleri, flora ve/veya fauna türleri içeren

karasal alanlar, sulak alanlar, su kütleleri veya deniz

alanlarını koruma altına almak için belirlenen özel alanlar,

mağaralar, fosil yatakları, kumullar ve deniz oluşumları da

dahil doğal yollarla oluşan, nadir bulunduğu için veya

estetik veya kültürel nedenlerle önemli olan, doğal yollarla

oluşmuş olan yapılar, statik, ekolojik, rekreasyon amaçlı,

kültürel değerler ve geleneksel yaşam açısından ayırt edici

özellik sahibi olan ve bu özelliklerinden dolayı korunması

gereken, insanlar ve doğa arasındaki etkileşimin bir neticesi

olarak ortaya çıkan kara ve/veya deniz alanları Özel Çevre

Koruma Bölgeleri olarak belirlenir ve Bakanlığın önerisi

üzerine Bakanlar Kurulu tarafındından ilan edilir.

(2) Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilen Özel Çevre Koruma

Bölgeleri biyolojik çeşitlilik ağı içinde yer alır ve bu Yasada

belirtilen özel çevre koruma bölgeleri ile ilgili tüm kurallar

ve koşullar geçerlidir.

Biyolojik

43. (1) Biyolojik çeşitlilik ağı içindeki her Özel Çevre Koruma

Çeşitlilik Ağı

Bölgesi için, ulaşılacak koruma hedeflerini ve içerisinde

İçindeki

bulunan habitatlar ve türlerin korunması ve yönetimi için

Alanların

alınacak önlemleri içeren yönetim planları Çevre Koruma

Yönetimi ve

Dairesi tarafından hazırlanır ve/veya hazırlattırılır.

Korunması

(2) Biyolojik çeşitlilik ağı ve ağ içerisindeki belirli alanlar için hazırlanmış olan herhangi bir yönetim planının kuralları, tüm bölgesel yatırım ve kalkınma planlarına ve doğal

habitatların bozulmasını, bölgenin koruma alanı ilan

edilmesinin nedeni olan türlerin rahatsız edilmesini

engellemek amacıyla, yürürlükteki yasalar uyarınca verilen ilgili tüm proje onayları ve inşaat izinlerine dahil edilir.

46

(3) Özel çevre koruma bölgesi veya biyolojik çeşitlilik ağı içerisinde yönetim planının kapsadığı bir bölge üzerinde önemli etki yaratabilecek bireysel veya başka plan veya projelerle birlikte sunulan her türlü plan veya proje, alanın koruma hedeflerine göre etkilerini belirlemek için ekolojik etki değerlendirmesine tabi tutulur. Bu tip bir plan, faaliyet veya proje uygulanmasına, sadece Çevre Koruma

Dairesinden ekolojik etki değerlendirmesi olumlu görüşü alınması halinde izin verilir.

(4) Biyolojik çeşitlilik ağı içerisinde bulunan Devlet

mülkiyetinde olan herhangi bir bölge veya arazi başka

herhangi bir yasada aksine kural bulunup bulunmadığına

bakılmaksızın, Çevre Koruma Dairesinin ekolojik etki

değerlendirme olumlu görüşü alınmadan kiralanamaz veya

kullanım izni verilemez.

(5) Biyolojik çeşitlilik ağı içerisinde bulunan her bir Özel

Çevre Koruma Bölgesinin idamesinin ve yönetiminin

sağlanabilmesi için bölgede tüzük kapsamında belirtilen

faaliyeter için Çevre Koruma Dairesi yürürlükteki asgari ücretin binde iki ve binde beş’i arasında ücret alınır.

Yaban Türlerin 44. Korunmasıyla İlgili Yüküm-

(1) Herhangi bir yaban kuşa aşağıda belirtilen şekillerde

ve/veya herhangi bir şekilde zarar vermek yasaktır:

lülük ve

Sorumluluklar 18/2009

(A) Kasıtlı olarak öldürmek veya herhangi bir

yöntemle yakalamak.

Ancak Av ve Avla İlgili Yaban Hayatını

Düzenleme Yasasında listelenen yaban kuş

türlerinin avlanmasına, sözkonusu Yasada

belirtilen koşullar çerçevesinde, bu kuşların

dağılım alanlarında yürütülen koruma çabalarını

tehlikeye atmamak koşuluyla izin verilir.

(B) Yuvalarını ve yumurtalarını kasıtlı olarak bozmak

veya zarar vermek.

(C) Yumurtalarını yaban ortamdan almak ve bu

yumurtaları boş olsalar bile muhafaza etmek.

(Ç) Yaban kuşlara rahatsızlık vermek, özellikle

kuluçka ve büyüme dönemlerinde kasıtlı olarak

rahatsızlık vermek.

(D) Yaşam alanlarını kasıtlı olarak yok etmek veya bu

alanlara zarar vermek.

(E) Avlanması ve yakalanması yasak olan kuş

türlerini himayesinde tutmak

(2) Av ve Avla İlgili Yaban Hayatı Düzenleme Yasası dışında

yer alan yaban kuşların canlı veya ölü olarak sahip

olunması, satılması, satış amaçlı olarak taşınması,

beslenmesi ve satışa sunulması veya kolaylıkla tanınabilir

47

parçalarının veya türevlerinin satılması, satış amaçlı olarak

taşınması yasaktır.

(3) Bu Yasanın 48’nci maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte nesli tükenmekte veya

herhangi bir şekilde özel koruma altına alınan türler ve

kendi doğal alanlarında olan yaban hayvan türleri için

aşağıda belirtilen faaliyetler yasaktır:

(A) Bu örneklerin ve türlerin yaban ortamda her türlü

kasıtlı yakalanması veya öldürülmesi.

(B) Bu türlere, özellikle kuluçka, yetiştirme ve göç

dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsızlık verilmesi

(C) Yumurtalarının kasıtlı olarak yaban ortamdan

alınması veya yok edilmesi.

(Ç) Yumurtlama alanları ve dinlenme alanlarının

bozulması veya yok edilmesi

(D) Gebelik, üreme bakımı, tüy değiştirme, kışlama ve

göç dönemlerinde avlanması ve kasten rahatsız

edilmesi.

(E) Terk edilmiş olsa dahi bu türlerin kasten yumurta

veya yavrularının toplanması, yuvalarının

tahribedilmesi veya taşınması

(F) Ölü olsa dahi bilerek sahiplenilmesi, alıkonulması

ve işlenmesi.

(4) Bu Yasanın 48’inci maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte nesli tükenmekte veya

herhangi bir şekilde özel koruma altına alınan bitki türleri

için aşağıda belirtilen faaliyetler yasaktır:

(A) Bu bitkilerin yaban alandaki doğal ortamlarından

kasıtlı olarak koparılması, toplanması, yaşam

alanlarının tahrip edilmesi, sahiplenilmesi,

bulundurulması, işlenmesi, satılması, satın

alınması, satış için saklanması veya taşınması,

kesilmesi, kökünden koparılması veya yok

edilmesi.

(B) Bu Yasanın yürürlüğe girmesinden önce yasal

yollarla alınmış olanlar haricinde, bu türlerin

örneklerinin yaban ortamdan alınıp yetiştirilmesi,

taşınması ve satılması veya takas edilmesi ve

satışa veya takasa sunulması.

(5) Yukarıdaki (4)’üncü fıkrada sözü edilen yasaklar, bu

maddenin kapsadığı bitkilerin biyolojik döngülerinin tüm

aşamaları için geçerlidir.

(6) Deniz ortamında da dahil, koruma altındaki flora ve fauna

ile ilgili yapılacak her türlü bilimsel araştırma, adaptasyon

ve iyileştirme çalışmalarının Çevre Koruma Dairesinin izni

olmadan yapılabilmesi yasaktır. Çevre Koruma

Dairesinden yazılı izin alındığı durumlarda, yukarıdaki

48

(1)’inci, (2)’nci, (3)’üncü, (4)’üncü ve (5)’inci fıkralarında belirtilen yasaklar uygulanmaz.

(7) Yaban hayvanlarını herhangi bir bilimsel deney için kullanmak yasaktır.

(8) Sulak alanların, arazi kazanmak maksadıyle ve/veya başka herhangi bir maksat ile, boşaltılması, doldurulması ve/veya kurutulması yasaktır.

Biyolojik

45. (1) Çevre Koruma Dairesi:

Çeşitliliğin

(A) Bu Yasadaki tüm biyolojik çeşitliliği koruma

Korunması ile

kurallarına ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

İlgili Yetkili

öngörülen tüzüklere uyumu izler, uygular ve

Makamlar

uygulatır.

(B) Biyolojik çeşitlilik ağını tamamlamak amacıyla

özel koruma altına alınacak alanlar önerir.

(C) Biyolojik çeşitlilik ağındaki tüm alanlar için bu

Yasanın 43’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında

sözü edilen yönetim planlarının hazırlanmasını

sağlar.

(Ç) Bir yönetim planının kapsadığı biyolojik çeşitlilik

ağı üzerinde önemli etkisi olabilecek plan ve

projelerin ekolojik etki değerlendirmesini yapar.

(D) Yaban flora, fauna, habitat türleri ve tarihi ve

kültürel değeri olan ağaçların, özellikle nesli

tükenmekte olan ağaç ve endemik türlerin

çalışmasını yapar ve veri tabanı oluşur.

(E) Bu Yasayla koruma altına alınan yaban kuş

popülasyonları ve diğer fauna, flora ve habitat

türleri için bir izleme sistemi oluşturur ve bu

Yasanın 47’nci maddesinin (5)’inci fıkrası

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük tahtında bu

popülasyonların gerekli düzeylerde muhafaza

edilmesini sağlamak için gerektiğinde ek

önlemlerin alınmasını sağlar.

(F) Koruma altındaki türlerin, habitatların ve

peyzajların bozulmasını önlemek için ilave

koruma önlemlerinin gerekliliği konusunda karar

vermek amacıyla izleme yapar. Uygun statüde

koruma sağlamak için genelge yayınlayarak ek

tedbirler alır.

(G) Biyolojik çeşitlilik ağı içinde olan alanların

koruma önlemlerine ve yönetim planlarında

belirtilen koruma ve yönetimle ilgili önlemlere

uyumu izler, uygular veya uygulatır.

(H) Bu Yasanın 48’inci maddesinin (1)’inci fıkrası

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen

türlerle ilgili, bu Yasanın 44’üncü maddesinin

49

(1)’inci, (2)’nci, (3)’üncü, (4)’üncü ve (5)’inci

fıkralarında belirtilen yasaklara istisna olarak,

bilimsel araştırma faaliyeti yapmak için yapılan

başvuruları kabul veya reddeder.

(2) Orman Dairesi:

(A) Bu Yasanın 47’nci maddesinde sözü edilen tüzük

ve orman alanı olması veya içermesi durumunda

biyolojik çeşitlilik ağında olan alanların yönetim

planları hazırlanması çalışmalarına katılır.

(B) Biyolojik çeşitlilik ağı içinde olan tüm orman

alanları ile ilgili yapılan faaliyetlerin yönetim

planlarına uygun olarak uygular ve/veya

uygulatır.

(C) Biyolojik çeşitlilik ağı içinde bulunan bir alan

üzerinde uygulanacak faaliyet, plan ve projelerin

ekolojik etki değerlendirmesi yapılırken görüş

belirtir.

(Ç) Biyolojik çeşitlilik ağını tamamlamak amacıyla

orman alanlarında özel koruma altına alınacak

alanları önerir.

(D) Orman alanlarında yaban flora, fauna, habitat

türleri ve tarihi ve kültürel değeri olan ağaçların,

özellikle nesli tükenmekte olan ağaç ve endemik

türlerin belirlenmesi çalışmalarını yapar.

(E) Orman alanlarında koruma altındaki türlerin,

habitatların ve peyzajların bozulmasını önlemek

için ilave koruma önlemlerinin gerekliliği

konusunda karar vermek amacıyla izleme yapar.

(3) Şehir Planlama Dairesi, doğal habitatların bozulmasını ve

koruma alanlarının ilan edilme nedeni olan türlerin

yaşamlarını doğal ortamlarında uygun koruma statüsünde

sürdürebilmeleri için, biyolojik çeşitlilik ağında bulunan

alanların yönetim planlarının temel unsurlarının ilgili tüm

alansal planlama ile uyumlu olmasını sağlamak için Çevre

Koruma Dairesinin görüşünü dikkate alır.

(4) Çevre Koruma Dairesinin olumlu görüşü olmadan, çevreye

genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) bırakılamaz

veya çevreye bırakmak amacıyla herhangi bir genetiği

değiştirilmiş organizma (GDO) ithal izni verilemez.

Özel Çevre Koruma Alanlarının Belirlenmesi

46. Bakanlar Kurulu, Bakanlığın önerisi üzerine bu Yasanın 42’nci maddesinin (2)’nci fıkrasında belirtildiği şekilde özel çevre koruma bölgesi belirlenmesi için kararlar alabilir.

50

Biyolojik

47. Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzükler düzenlenir

Çeşitlilik ve

Türlerin

(1) Biyolojik çeşitlilik ağını tamamlamak amacıyla bu Yasanın

Korunmasıyla

48’inci maddesinin (2)’nci fıkrası uyarınca özel koruma altına alınacak ilave bölge ve habitat türlerini belirlemek için gerekli kriter, usul ve esaslar.

İlgili Tüzük

(2) Her bölgenin korunması ve yönetimiyle ilgili biyolojik çeşitlilik ağı içinde bulunan alanların yönetim planları hazırlanırken takip edilecek kurallarla ilgili usul ve esaslar.

Yapma

Yetkisi

(3) Uluslararası önemi olan sulak alanların özellikleri, ekolojik özellikleri ve kabul edilebilir kullanımları.

(4) Doğal türlerin ve uluslararası öneme sahip türlerin tanımlanması için ölçütler.

(5) Biyolojik çeşitlilik ağı içinde olan bir alan üzerinde önemli etkisi olabilecek faaliyet, plan ve projelerin ekolojik etki değerlendirmeleri nasıl yapılacağını düzenleyen kurallarla ilgili usul ve esaslar.

(6) Yaban kuş türleri popülasyonlarının özellikle ekolojik, bilimsel ve kültürel gerekliliklere uygun düzeyde muhafaza edebilmek için gerekli kurallar ve alınacak önlemler.

(7) Belirli yaban kuş türlerinin avlanmasına izin verilebilecek kural ve koşullar.

(8) Deniz ortamları da dahil olmak üzere, flora ve fauna ile ilgili yasaklanmış faaliyetlerin bilimsel araştırma, muhafaza, kamu sağlığı ve güvenliği amaçları için gerçekleştirilmesine izin verilmesine ilişkin kural ve prosedürler.

(9) Nesli tükenmekte olan yaban hayvan ve bitki türlerinin, uluslararası ticaretinin düzenlenmesi ve kontrol edilmesiyle ilgili usul ve esaslar.

(10) Habitatlar dışında yaban hayatı koruma merkezlerinin kurulmasıyla ilgili usul ve esaslar.

(11) Alıcı ortama yabancı türlerin girişini kontrol etmek için alınacak önlemler.

(12) Genetik kaynakları doğal durumunda korumak için alınacak önlemler.

(13) Sulak alanların korunması ve yönetimine ilişkin usul ve esaslar.

(14) Biyolojik çeşitlilik ağı içerisinde bulunan her bir Özel Çevre Koruma Bölgesinin idamesinin ve yönetiminin

sağlanabilmesi için her bir alanda alınacak ücretlerle ilgili kullanım ve faaliyetler.

Yaban Türleri 48. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıl

Korumak İçin

içinde Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine,

Ek

Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve

Sorumluluklar

Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle flora ve fauna

51

türleri, yaban kuşlar ve habitat türlerinin listesini ve karşı karşıya oldukları tükenme tehlikesinin derecesi ve

korunması için alınacak tedbirler belirlenecektir. Bu tüzükte belirtilen tedbirlerin aksini uygulamak ve/veya

uygulattırmak yasaktır.

(2) Biyolojik çeşitlilik ağı içindeki alanların koruma

hedeflerine ulaşabilmek veya yaban kuşlara, diğer

hayvanlara, bitkilere ve habitat türlerine zarar veren ve uzun vadeli hasara neden olan herhangi bir faaliyet için ek

kısıtlamalar ve yasaklar içeren tüzükler de dahil

gerektiğinde bu Yasada yer alan maddelerde belirtilen

önlemlere ek önlemler alabilir.

ONUNCU KISIM

Çevresel Değerlendirme

Çevresel Etki 49. (1) Çevre üzerinde ciddi etkisi olabilecek tüm proje önerileri

Değerlendir-

için çevresel etki değerlendirmesi yapılır.

mesi Genel (2) Çevrenin en iyi şekilde korunmasını sağlamak ve çevre ile

İlkeleri

ilgili hususların diğer sektörler tarafından dikkate

alınmasına katkıda bulunmak amacıyla, çevre üzerinde

önemli etkileri olabilecek tüm plan ve programlar için

stratejik çevresel değerlendirme yapılır.

(3) Çevresel etki değerlendirmeleri ve stratejik çevresel

değerlendirmelerinin bulguları üzerinde, ilgili makamlar

tarafından karar verilmeden önce, yorum yapabilmeleri için,

kamuya ve tüm ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına önceden

fırsat verilir.

(4) Önerilen projelerle ilgili onay kararları alınırken ve plan ve

programların son şekli verilir ve kabul edilirken, çevresel

etki değerlendirmeleri ve ilgili kamu kurum ve

kuruluşlarının görüşleri ve kamudan gelen yorumlar dikkate

alınır.

Çevresel Etki 50. Değerlendir-

(1) Bu Yasanın 52’nci maddesinin (1)’nci fıkrası uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte listelenen bir projeyi,

mesi ile İlgili yapmayı planlayan herhangi bir gerçek veya tüzel kişi çevresel etki değerlendirmesi raporu ve/veya duruma göre ve çevresel etki değerlendirmesi ön araştırma raporu

hazırlamak zorundadır.

Yükümlülük

Sorumluluklar

(2) Çevresel etki değerlendirmesi veya çevresel etki

değerlendirmesi ön araştırma raporlarını hazırlayacak

gerçek ve/veya tüzel kişiler, Çevre Koruma Dairesinden

yeterlik belgesi almakla yükümlüdür.

(3) Çevresel etki değerlendirmesi veya çevresel etki

değerlendirmesi ön araştırma sürecine tabi olan hiçbir

projeye, çevresel etki değerlendirmesi veya çevresel etki

52

değerlendirmesi ön araştırma süreci tamamlanıncaya kadar herhangi bir onay, lisans, izin, ruhsat veya teşvik verilmez.

(4) Çevresel etki değerlendirmesi komisyonundan olumsuz görüş alan hiçbir projeye, onay veya teşvik veya ruhsat verilmez.

(5) Çevresel etki değerlendirmesine dayanılarak projeleri onaylanan herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin çevresel etki değerlendirmesi görüşünde belirtilen tüm hususlara uyması ve projeyi çevresel etki değerlendirmesi görüşü ile uyumlu olarak tamamlaması ve faaliyette bulunması

gerekir. Proje sahibinin belirtilen hususlara uymaması

halinde, sözkonusu faaliyete derhal son verilebilir, verilen izinler ve/veya ruhsatlar ve/veya lisanslar iptal edilebilir ve verilmişse teşvikler geri alınabilir.

(6) Bu Kısımda yer alan kurallar Devlete, kamu iktisadi teşebbüslerine, diğer kamu kurumlarına ve yerel

yönetimlere ait projeler de dahil olmak üzere hem kamu

sektörü projeleri hem de özel projeler için geçerlidir.

Çevresel Etki 51. (1) Bu Yasanın 52’nci maddesinin (1)’nci fıkrasının (A) bendi

Değerlendir-

uyarınca, Çevre Koruma Dairesi bünyesinde, Çevresel Etki

mesi ile İlgili Değerlendirme Komisyonu kurulur. Çevresel Etki

Yetkili

Değerlendirmesi Komisyonu:

Makamlar

(A) Çevresel Etki Değerlendirmesi raporlarının

içeriğini, kalitesini ve doğruluğunu değerlendirir.

(B) Çevresel Etki Değerlendirmesi raporuyla ilgili

olumlu veya olumsuz görüş belirtir.

(2) Çevre Koruma Dairesi:

(A) Çevresel Etki Değerlendirmesi Komisyonunun

sekretaryası olarak hizmet verir.

(B) Çevresel etki değerlendirmesiyle ilgili bu Yasa ve

bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük

ve/veya düzenlemelerdeki kural ve yöntemlere

uyumu izler, denetler ve uygulatır.

(3) Çevre Koruma Dairesi çevresel etki değerlendirmesi

sürecini yönetme, izleme ve uygulatma masraflarını

karşılamak için, proje inşa etmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiden bu Yasanın 52’nci maddesinin (1)’nci

fıkrasının (G) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenen harç talep etme ve alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki aylık asgari ücret

miktarından fazla olamaz.

Çevresel Etki 52. (1) Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

53

Değerlendir-

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

mesi ile İlgili ve/veya tüzükler düzenlenir:

Tüzük Yapma Yetkisi

(A) Çevresel Etki Değerlendirmesi Komisyonunun

oluşumu ve çalışma yöntemleri

(B) Çevresel etki değerlendirmesinin yöntemlerine

ilişkin usul ve esaslar.

(C) Çevresel etki değerlendirmesi raporunda yer

alması gereken esaslar ile bu raporların

değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar.

(Ç) Çevresel etki değerlendirmesi ön araştırma raporu

ve çevresel etki değerlendirmesi raporu

hazırlanması gerekli projelerin listeleri.

(D) Çevresel etki değerlendirmesi ön araştırma raporu

ve çevresel etki değerlendirmesi raporunun

danışılacak kamu kurum ve kuruluşlarına ve

kamuya nasıl açıklanacağı ve sözkonusu

tarafların yorumlarının nasıl alınacağıyla ilgili

detaylı düzenlemeler.

(E) Çevresel Etki Değerlendirme Komisyonunun

çevresel etki değerlendirmesi raporuyla ilgili

yasal bağlayıcılığı olan görüşünün verilme ve

değerlendirilmesiyle ilgili usul ve esaslar.

(F) Çevresel etki değerlendirmesi veya çevresel etki

değerlendirmesi ön araştırma raporlarını

hazırlayacak gerçek veya tüzel kişilere verilecek

yeterlik belgesinin verilmesi ile ilgili usul ve

esaslar.

(G) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili talep

edilecek harçlar.

Ancak talep edilecek harç yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki

aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz.

(2) Planlama onayını veren planlama makamı veya yürürlükteki

mevzuat uyarınca bir proje için onay veya izin veren tüm

diğer ilgili makamlar onay kararı verirken çevresel etki

değerlendirmesi raporunu, kamunun yorumlarını ve

Çevresel Etki Değerlendirmesi Komisyonunun görüşünü

dikkate alır. Karar içerisinde çevresel etki

değerlendirmesinin, yorumların ve görüşün nasıl dikkate

alındığı açıklanır.

54

Stratejik Çevresel Değerlendir-

53. (1) Stratejik çevresel değerlendirme aşağıdaki (A) ve (B) bendlerinde belirtilen çevreyle ilgili önemli etkileri

olabilecek plan ve programların hazırlanması sırasında ve me ile İlgili bu plan ve programların hazırlanmasında yetkili ve sorumlu kurum veya kuruluşlar tarafından yapılır.

Yükümlülük

ve

Sorumluluk-

(A) Bu Yasanın 50’nci ve 52’nci maddeleri uyarınca

lar çevresel etki değerlendirmesine tabi projelerin

gelecekte onay alabilme çerçevesini oluşturan,

tarım, ormancılık, balıkçılık, enerji, ekonomik ve

sosyal kalkınma, sanayi, ulaşım, atık yönetimi, su

yönetimi, telekominikasyon, turizm, kent ve ülke

planlaması veya arazi kullanımı, planlama veya

arazi kullanımı için hazırlanan plan ve

programlar.

(B) Üst düzey doğal ve kültürel miras değer taşıdığı

için özel çevre koruma bölgesi ilan edilen alanlar

üzerinde etkisi olabilecek tüm plan ve programlar.

(2) Aşağıda belirtilen plan ve programlar stratejik çevresel değerlendirmeye tabi değildir:

(A) Tek amacı savunma veya sivil acil durumlar olan

plan ve programlar.

(B) Mali plan ve programlar veya bütçe plan ve

programları.

(3) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen yerel düzeyde, küçük alanların kullanımını belirleyen plan ve programlar ve

yukarıdaki (1)’inci fıkrada sözü edilen plan ve programlarda yapılacak küçük değişiklikler, çevre koruma dairesinin bu plan ve programların çevreye önemli etkileri olabileceğini saptadığı durumlarda stratejik çevresel değerlendirmeye tabi tutulur.

(4) (A) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen plan ve

programların hazırlanmasından sorumlu ve yetkili

kurumlara stratejik çevresel değerlendirmenin

yapılmasında ve gereklerinin yerine

getirilmesinde destek vermek üzere bu Yasa

altında çevre ve sürdürülebilir kalkınma

konusunda yetkili ve sorumlu kamu kurumları,

üniversiteler ve sivil toplum örgütlerinin

temsilcilerinin katılımı ile bir Danışma Kurulu

oluşturulur.

(B) Bu Danışma Kurulunda temsil edilecek kurum ve

kuruluşlar ve kaç kişi temsil edilecekleri, yetki ve

sorumlulukları ve çalışma esasları ile benzeri

diğer hususlar ile ilgili usul ve esaslar aşağıdaki

54’üncü maddede belirtilen tüzükte düzenlenir.

(C) Kurulun verdiği karar bağlayıcı değildir.

Yukarıdaki (1)’inci fıkrada sözü edilen kurumlar

gerekçeli sebebler göstermeleri halinde

55

komitenin vermiş olduğu tavsiyeye

uymayabilirler.

Stratejik

54. Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzükler ve stratejik çevresel değerlendirmeyle ilgili usul ve esaslar düzenlenir:

Çevresel

Değerlendir-

(1) Bir plan veya programın çevre üzerindeki olası önemli me ile İlgili

etkilerinin belirlenmesi usulleriyle ilgili ölçütlerin neler olacağı

Tüzük Yapma

(2) Stratejik çevresel değerlendirme raporunda nelerin yer alması gerektiği.

Yetkisi

(3) Yukarıdaki 53’üncü maddenin (4)’üncü fıkrası uyarınca oluşturulan Danışma Kurulunun çalışma usul ve esasları.

(4) Bir plan veya programın çevre üzerinde önemli etkileri olabileceği durumlarda, karar verme aşamasında danışılması gereken makamların kimler olacağı; ve stratejik çevre

değerlendirme raporunda nelerin bulunması gerektiği ile ilgili usul ve esaslar.

(5) Stratejik çevresel değerlendirme raporunun kamu kurum ve kuruluşlarının ve halkın nasıl bilgisine getirileceği ve hangi kurum ve kuruluşlardan görüş isteneceği ile ilgili kurallar

(6) Plan veya programın kabul edildiği durumlarda, çevreyle ilgili düşüncelerin ve ortaya konulan görüşlerin nasıl dikkate alınacağı ve sunulacak bilgilerin neler olacağı.

(7) Plan veya programın çevre üzerindeki etkilerinin

izlenmesiyle ilgili usul ve esaslar.

ONBİRİNCİ KISIM

Çevresel Gürültü Yönetimi

Çevresel

55. (1) Bu Yasa, yapılaşmanın olduğu yerlerde, parklarda veya iskan bölgelerindeki diğer sessiz alanlarda, açık arazilerdeki sessiz alanlarda, okul ve hastane yakınlarında ve diğer gürültüye duyarlı olan alanlarda, insanların maruz kaldıkları çevresel gürültülere ilişkin standart, esas ve usullerle ilgili düzenlemeleri kapsar.

Gürültü

Yönetimi

Genel İlkeleri

(2) Bu Yasa, kişinin kendisinden dolayı maruz kaldığı

gürültüyü, işyerlerinde işçilerin maruz kaldığı, evdeki faaliyetlerden kaynaklanan, ulaşım araçlarının iç

gürültüsünü, askeri faaliyetlere bağlı ve komşulardan

kaynaklanan gürültüleri kapsamaz.

(3) Yaratılan rahatsızlık da dahil olmak üzere, çevresel gürültüye maruz kalmanın yaratacağı zararlı etkilerden

kaçınılır, bunlar engellenir veya öncelik verilerek azaltılır.

56

(4) Kentsel iskan yerleri ve açık arazilerdeki sessiz alanlar muhafaza edilir ve korunur.

Çevresel

56. (1) Kişilerin huzurunu ve sükununu ve/veya bedensel ve duygusal sağlığını bozacak şekilde gürültü yapmak yasaktır.

Gürültü

(2) Bu Yasanın 59’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (F) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenen gürültü ile ilgili standartlara uygun olmayan her türlü araç, gereç, ekipman ve ürünler, Çevre Koruma Dairesinin görüşü

alınmadan ithal edilemez.

Yönetimi ile

İlgili

Yükümlülük

(3) Hiçbir gerçek veya tüzel kişi, Çevre Koruma Dairesinden ve izin almaksızın ve verilen iznin koşullarına uymaksızın, herhangi kamuya açık bir yerde veya kuvvetlendirilen sesin kamuya açık bir yerde işitilebileceği biçimde veya durumda başka herhangi bir yerde makine veya elektrikle

kuvvetlendirilmiş ses çıkaran veya yayın yapan herhangi bir hoparlör, megafon, amplifikatör veya başka ses yükseltici cihaz kullanamaz veya çalıştıramaz veya başkasının

kullanmasına veya çalıştırmasına izin veremez.

Sorumluluklar

(4) Çevrede yaşayan nüfus açısından, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük ve/veya tüzüklerde belirlenen gürültü seviyeleri üzerinde artışa neden

olabilecek projelerle ilgili proje onay veya inşaat izni başvuruları, Çevre Koruma Dairesinin görüşü alınmadan

hiçbir makam tarafından onaylanamaz.

(5) Kentsel iskan alanları ile açık arazilerde yeterli düzeyde sessiz alanın olmasını sağlamak amacıyla alansal gelişim planlarını hazırlayan kamu kurum ve kuruluşları akustik planlamayı da alansal gelişim planlarına dahil etmekle

yükümlüdürler.

(6) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler, elde ettikleri ses ve gürültü ile ilgili verileri, bu Yasanın 59’uncu maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte

belirlenecek yöntemle Çevre Koruma Dairesine iletmekle

yükümlüdürler.

Stratejik Gürültü Haritaları ve Gürültü Eylem Planları

57. (1) Stratejik gürültü haritaları, gürültü düzeylerinin aşırı olabileceği yerleri ve aşırı gürültüyü önlemek veya azaltmak için adım atılması gereken yerleri tespit etmek amacıyla kentsel iskan yerleri, yollar ve bu Yasanın 59’uncu

maddesinin (1)’nci fıkrasının (C) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilecek alanlar için hazırlanırlar.

57

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada sözü edilen stratejik gürültü haritaları temelinde, çevresel gürültü eylem planları

kamudan görüş alınarak hazırlanır.

Çevresel Gürültü Yönetimiyle İlgili Yetkili Makamlar

58. (1) Çevre Koruma Dairesi:

(A) Çevresel gürültü yönetimiyle ilgili bu Yasa

kurallarının ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüklerin uygulanmasını sağlar ve

denetler.

(B) Akustik raporların, çevresel gürültü seviyesi

değerlendirme raporlarının, stratejik gürültü

haritalarının ve eylem planlarının hazırlanmasına

ve bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüklerde belirlenen çevresel gürültü

standartlarının izlenmesi ve uygulanmasını

sağlamaya yönelik yöntemlerle ilgili kamu kurum

ve kuruluşlarının temsilcileri için eğitimler

düzenler.

(C) Bu Yasanın 59’uncu maddesinin (1)’inci

fıkrasının (D) ve (E) bentleri uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzükler doğrultusunda hazırlanan

stratejik gürültü haritaları ve çevresel gürültü

eylem planlarıyla ilgili görüş verir.

(Ç) Gürültüyle ilgili bilgi ve belgelere yönelik her

türlü verinin kaydını tutar.

(2) Belediyeler:

(A) Bu Yasanın 59’uncu maddesinin (1)’nci fıkrasının

(A) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte

belirtilen çevresel gürültü standartları da dahil

olmak üzere, bu Yasada çevresel gürültüyle ilgili

belirtilen genel kuralları izler ve uygulanmalarını

sağlar.

(B) Kendi sınırları içinden gürültüyle ilgili gelen

şikayetleri değerlendirir ve gerekirse yaptırım

uygular.

(C) Bu Yasanın 59’uncu maddesinin (1)’inci

fıkrasının (C) bendi uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüğün gerektirmesi halinde stratejik

gürültü haritaları ve çevresel gürültü eylem

planları hazırlar.

(3) Çevre Koruma Dairesi, bu Yasanın 59’uncu maddesinin

(1)’inci fıkrasının (E) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük çerçevesinde kamuya açık bir yerde veya

kuvvetlendirilmiş sesin kamuya açık bir yerde işitilebileceği biçimde amplifikatörlerin kullanılması için izin verebilir.

(4) (A) Çevre Koruma Dairesi tarafından verilen müzik

izinleri bir yıl süre ile geçerlidir.

58

(B) Müzik izni için başvuru sahibi aşağıda belirtilen

(a) Başvuru talebi.

(b) İlgili belediyeden alınmış işletme izni.

(c) Planlama onayı.

(C) İzni olumlu olan gerçek veya tüzel kişiler izni

almadan önce asgari ücretin dörtte biri kadar

miktarı Gelir ve Vergi Dairesi veya şubelerine

yatırıldığına dair makbuzu daireye tebliğ eder.

(5) Dini tesislerde, ses yükseltici kullanımından çevreye yayılan gürültünün kontrolüne ilişkin esasların belirlenmesinde bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde belirlenen gürültü seviyesi standartları esas alınır ve bunların uygulanmasını sağlamada yetkili kurum Din İşleri Dairesi Başkanlığıdır.

(6) Ticaret Dairesi, gürültü çıkaran veya çıkarması muhtemel her türlü araç, gereç ve ekipmanın ithaline izin vermeden önce Çevre Koruma Dairesinden görüş almak zorundadır.

(7) Gümrük ve Rusumat Dairesi, Çevre Koruma Dairesinin bu Yasanın 59’uncu maddesinin (1)’nci fıkrasının (F) bendi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük çerçevesinde

belirlenen standartlar uyarınca olumlu görüşü olmadan,

gürültü çıkaran veya çıkarması muhtemel araç, gereç ve

ekipmanın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girişine izin verilmez.

Çevresel Gürültü Yönetimi ile İlgili Tüzük

59. (1) Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük

ve/veya tüzükler düzenlenir:

Yapma Yetkisi

(A) Toplumun fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak

için gerekli olan limit değerlerin de dahil olduğu

çevresel gürültü standartları.

(B) Gürültü haritalarının hazırlanmasının da dahil

olduğu, çevresel gürültü seviyelerini ölçmek ve

değerlendirmek için teknik standart, yöntem ve

kurallar.

(C) Stratejik gürültü haritası ve çevresel gürültü eylem planları hazırlanması gereken iskân yerleri ve

başlıca karayolları ve hava alanları.

(Ç) Gürültü değerlendirmelerine, stratejik gürültü

haritalarına ve çevresel gürültü eylem planlarına

eklenecek bilgiler.

(D) Stratejik gürültü haritaları ile çevresel gürültü

eylem planlarının hazırlanmasıyla ilgili kamuyu

bilgilendirmek ve kamunun görüşünü almak için

detaylı düzenlemeler.

59

(E) Bu Yasanın 56’ncı maddesinin (3)’üncü fıkrasında

sözü edilen, eğlence tesislerinde veya yükseltilmiş

sesin kamuya açık alanlarda işitilebileceği şekilde

diğer yerlerde ses ile ilgili etkinliklerin

yapılmasına ilişkin usul ve esaslar.

(F) Araç, gereç, ekipman ve diğer gürültü çıkaran

ürünler ile ilgili izin verilen gürültü seviyeleri ve

teknik standartlar.

(G) Kamuyu zararlı gürültüye karşı korumak için

gerekli olan diğer düzenlemeler,

(2) Bayındırlık ve Ulaştırma işleriyle görevli Bakanlıkça

hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi

Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzüklerle

aşağıdaki hususlar düzenlenir:

(A) Hava yolu araçlarının iç ve dış trafiğe açık hava

alanlarına iniş ve kalkış yapabilmeleri için hava

araçlarının dış gürültü düzeyleri ile yolcu sağlığı

açısından bu tarz hava araçlarının iç gürültü

düzeylerine ilişkin düzenlemeler

(B) Yukarıdaki (1)’nci fıkranın (C) bendi uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen başlıca

karayolu ve hava alanları için gürültü

değerlendirmeleri yapmak, stratejik gürültü

haritaları hazırlamak ve bu gürültü kaynaklarından

gelen çevresel gürültüyü engellemek veya

azaltmak için alınacak önlemleri belirlemek ve

uygulamak.

ONİKİNCİ KISIM

Çevresel Estetik

Çevresel

60. (1) Temiz, sakin ve estetik olarak güzel konut alanları halkın

Estetik Genel

yaşam kalitesini artırır. Bu alanların cazip olması için,

İlkeleri

korunması esastır.

(2) Kirletici sanayi faaliyetleri konut alanlarından uzakta yer

alır.

Çevresel

61. (1) Proje onayında tasdik edilenden farklı bir amaç için bir binayı veya inşaatı kullanmak yasaktır.

Estetik ile

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın istisnası olarak, Çevre Koruma Dairesinin görüşü alınmış olmak ve ikamet edenlerin

rahatsız olma ihtimali gözönünde bulundurulmak şartıyla, bir bina veya inşaatın kullanım amacının değiştirilmesi ilgili Belediye veya Kaymakamlıkca onaylanabilir.

İlgili

Yükümlülük

ve

(3) Konut alanlarında bulunan açık yerlerde ticari amaçla hurda metal, kum, taş, kömür, kereste ve tomruk depolanması

yasaktır.

Sorumluluklar

60

(4) Herhangi bir konut alanı veya başka yerde inşaat ve yapı çalışması devam ederken, yol kenarlarında ve açık alanlarda, ikamet edenleri rahatsız eden, yolun kullanılmasına engel olan veya görsel estetiği bozan bir şekilde kum, taş ve çimento gibi inşaat malzemeleri depolamak yasaktır.

Çevresel Estetik ile İlgili Yetkili Makamlar

62. (1) Çevre Koruma Dairesi, Belediyelerin ve Kaymakamlıkların işbirliğiyle, bu Yasa kapsamında çevresel estetikle ilgili oluşturulan kurallar ve düzenlemelerin uygulanması ve icra edilmesini kolaylaştıracak ve denetleyecektir.

Çevresel Estetik ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

(2) Belediyeler, kirletici sanayi faaliyetlerini belediye sınırları içindeki konut alanları dışına çıkarmak için gereken

tedbirleri alacak ve kaymakamlıklar, kirletici sanayi

faaliyetlerini belediye sınırları dışındaki konut alanlarından çıkarmak için gereken tedbirleri alacaklardır.

(3) Sanayi faaliyetlerinin ilan edilmiş ve/veya ilan edilecek organize sanayi bölgelerinde yapılması zorunludur.

63. Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine, aşağıdaki hususlarda

Belediyeler ve Kaymakamlıklar ile görevli Bakanlıkça işbirliği

içinde, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak

ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzükler

düzenlenir:

(1) Proje onayında tasdik edilenden başka bir amaç için

bir bina veya inşaatın kullanım şeklini değiştirmenin

onaylanması için kurallar ve usuller.

(2) Kirletici sanayi faaliyetleri ve ticari amaçlı

depolama yerleri konut alanlarından uzaklaştırmak

için kurallar ve usuller.

ONÜÇÜNCÜ KISIM

Çevre ile İlgili Bilgiler

Çevreyle İlgili 64. (1) Çevreyle ilgili verilecek kararlarda açık bir görüş alış verişi ve daha etkili katılımı desteklemek

amacıyla, kamu kurum ve kuruluşlarının çevreyle

ilgili sahip olduğu bilgilere kamunun ulaşması

Bilgiler ve Genel İlkeler

(2) sağlanır.

Çevreyle ilgili bilgiler, aşağıdaki hususlar hakkında

yazılı, görsel, sözlü, elektronik olan veya diğer

şekillerde bulunan herhangi bir bilgidir:

(A) Hava ve atmosfer, su, toprak, kara, peyzaj ve

doğal alanlar da dahil olmak üzere, sulak alanlar,

kıyı ve deniz alanları, biyolojik çeşitlilik ve ilgili

61

unsurları, genetiği değiştirilmiş organizmalarla

beraber bunlar arasındaki etkileşim gibi çevreye

dair öğelerin durumu.

(B) Maddeler, enerji, gürültü, radyasyon veya atık,

radyoaktif atık, emisyonlar, deşarjlar ve çevreye

salınan diğer şeyler gibi yukarıdaki (A) bendinde

belirtilen çevre öğelerini etkileyen veya etkileme

olasılığı olan unsurlar.

(C) Politikalar, mevzuat, planlar, programlar,

çevreyle ilgili anlaşmalar gibi önlemler, idari

önlemler de dahil ve yukarıdaki (A) ve (B)

bentlerinde belirtilen unsurları etkileyen veya

etkileme olasılığı olan faaliyetler ve bu unsurları

korumak için tasarlanmış önlem veya faaliyetler.

(Ç) Çevre mevzuatının uygulanmasıyla ilgili raporlar.

(D) Yukarıdaki (C) bendinde belirtilen önlemler ve

faaliyetler çerçevesinde kullanılan maliyet, fayda

ve diğer ekonomik analizler ve varsayımlar.

(E) Gıda zincirindeki kirlenme de dahil insan sağlığı

ve güvenliğinin durumu, ilgili durumlarda

yukarıdaki (A) bendinde belirtilen çevre

unsurlarının durumundan veya yukarıdaki (B) ve

(C) bentlerinde belirtilen maddelerin herhangi

birinden bu unsurlar aracılığıyla etkilenen veya

etkilenme olasılığı olan insan yaşamı, kültürel

alanlar ve inşa edilmiş yapıların durumu.

(3) Merkezi yönetim ve yerel yönetimler, çevreyle ilgili

bilgileri aktif bir biçimde dağıtarak çevreyle ilgili

konularda farkındalık düzeyini artırır.

(4) İnsan faaliyetleri veya doğal sebeplerden insan

sağlığı veya çevre için ortaya çıkan herhangi bir

yakın tehdit durumunda, kamunun sözkonusu

tehditten doğan zararını önlemek veya azaltmak için

önlemler almasına olanak tanımak amacıyla, kamu

kurum ve kuruluşların elde ettikleri bilgileri

sözkonusu durumdan etkilenebilecek kamu

üyelerine hemen ve geciktirilmeden aktarılırlar.

Çevreyle İlgili 65. (1) Bilgilerle İlgili Yükümlülük

Kamu kurum ve kuruluşları çevreyle ilgili gelen bir

bilgi talebine cevaben, sözkonusu bilgiyi içeren veya

sözkonusu bilgiden oluşan ilgili belgelerin

kopyalarıyla beraber talep edilen bilgiyi en erken

ve zamanda ve herhalukarda bilgi talebinin

yapılmasından en fazla bir ay içinde kamunun

erişimine sunar.

Sorumluluklar

62

(2) Bilgiye erişim ve kamunun katılımıyla ilgili kurallar

çerçevesinde haklarını kullanan kişiler

cezalandırılamazlar veya katılım gösterdikleri için

rahatsız edilmezler.

(3) Çevre üzerinde önemli etkisi olan faaliyetlerde

bulunan işletmeciler, uygun olan durumlarda

gönüllü eko-etiket veya eko-denetim programları

veya diğer yöntemlerle faaliyetlerinin ve ürünlerinin

çevre üzerindeki etkisi hakkında kamuyu düzenli

olarak bilgilendirirler.

Çevreyle

66. (1) Çevre Koruma Dairesi:

İlgili

(A) Havayı, suyu, toprağı, biyolojik çeşitliliği ve

insan sağlığını korumaya yönelik gerekli

önlemleri almak için çevrenin durumuyla ilgili

düzenli olarak bilgi toplar ve değerlendirir.

Bilgilerle İlgili

Yetkili

(B) Yukarıda belirtilen bilgilerle ilgili bir veritabanı tutar ve düzenli olarak veritabanını günceller.

Makamlar

(C) Çevreyi önemli derecede etkileyebilecek

önerilmiş veya mevcut faaliyetlerle ilgili kamu

kurum ve kuruluşlarına ve kamuya yeterli

düzeyde bilgi akışını sağlamak amacıyla

sistemler kurar.

(Ç) Kamunun çevrenin durumuyla ilgili kamu kurum

ve kuruluşlarının elinde olan bilgilere ulaşmasını

sağlar.

(D) Özellikle bilgiye erişimin, karar alma sürecine

katılımın ve çevre konularında yargıya erişimin

sağlanmasında ve bilgiye ulaşmada kamuoyuna

destek sağlar ve yol gösterir.

(E) Kirletici salınımı ve transfer kayıtlarının

toplanması ve tutulması da dahil kamu

telekomünikasyon ağı aracılığıyla çevreyle ilgili

bilgilerin kamu tarafından kolayca erişilebilecek

elektronik veritabanları çerçevesinde aşamalı

olarak mevcut hale gelmesini sağlar.

(F) Çevrenin kalitesi ve çevre üzerindeki baskılarla

ilgili bilgiler de dahil olmak üzere Kuzey Kıbrıs

Türk Cumhuriyetindeki çevrenin genel

63

durumuyla ilgili her üç yılda bir rapor yayınlar ve

dağıtır.

(G) Uygun bir aşamada ve seçenekler hala

mevcutken, çevre üzerinde önemli bir etkisi

olabilecek uygulamaya yönelik tüzük ve diğer

hukuki açıdan bağlayıcı olan kural önerilerinin

kamunun ulaşımına açık olmasını sağlar.

(2) Çevre Koruma Dairesi ve bu Yasada yer alan

kurallar uyarınca çevreyle ilgili bilgi sağlaması talep

edilen tüm diğer kamu kurum ve kuruluşları, bu

talepleri karşılarken gerçek maliyetlerini karşılamak

için bu Yasanın 67’nci maddesinin (1)’nci fıkrası

uyarınca çıkarılması öngörülen tüzükte belirlenen

harç talep etme ve alma yetkisi vardır.

Ancak talep edilecek harç, yürürlükteki aylık

asgari ücretin binde beşinden az ve yürürlükteki

aylık asgari ücret miktarından fazla olamaz. Kamu

yararına çalışan örgütler sözkonusu olduğunda bu

harç talebinden vazgeçilebilir.

(3) Çevre korumayla ilgili veri, belge, harita ve başka

bilgilere sahip olan diğer kamu kurum ve

kuruluşları, talep üzerine bu bilgileri Çevre Koruma

Dairesine sunmak zorundadırlar.

Çevreyle İlgili 67. Bilgiler ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine aşağıdaki hususlarda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzük ve/veya tüzükler düzenlenir:

(1) Talepleri karşılamanın masrafı olarak alınacak harçlar da dahil kamunun, kamu kurum ve kuruluşlarının sahip olduğu çevreyle ilgili bilgilere erişimin talep şekliyle ilgili usul ve esaslar.

(2) Uygun görüldüğü şekilde genel duyuruyla veya bireysel olarak, çevreyle ilgili karar verme sürecinde erken bir zamanda ve yeterli, zamanında ve etkili bir şekilde kamuya bilgi vermenin usul ve esasları.

(3) Kamunun erişimine açık bir kirletici emisyon ve transfer kaydıyla ilgili detaylı düzenlemeler.

64

(4) Kamunun kolayca ulaşabileceği elektronik veritabanlarında yer alacak çevreyle ilgili diğer bilgiler.

Çevreyle İlgili 68. Bilgiye Erişimin Ret Halleri

(1) Çevreyle ilgili bilgi talebi aşağıdaki durumlarda

reddedilebilir:

(A) Talep makul değilse veya çok genel bir şekilde

hazırlanmışsa.

(B) Talebin yapıldığı kamu kurum ve kuruluşu

çevreyle ilgili talep edilen bilgilere sahip değilse.

(C) Gizliliğin yasalarca korunduğu aşağıdaki hallerde:

(a) Ticari ve sanayi bilgilerinin yasalarca

korunduğu ve böyle bir korumanın meşru

ekonomik çıkarların korunması için gerekli

olduğu hallerde.

Ancak emisyonlara dair bilgiler çevrenin

korunmasıyla ilgili olduklarından,

açıklanırlar.

(b) Fikri mülkiyet hakları.

(c) Gerçek bir kişiyle ilgili kişisel veri ve/veya

dosyalar, sözkonusu kişi bu bilgilerin

kamuya açıklanmasına rıza göstermemişse.

(ç) Az bulunan türlerin üreme alanları gibi

çevreye dair endişeleri ilgilendiren bilgiler.

(2) Yukarıda talebin reddi için belirtilen durumlar, açıklamanın kamu yararına hizmet etmesine ve talep edilen bilginin

çevreye yapılan emisyonlarla ilgili olup olmadığına

bakılarak kısıtlayıcı olarak değerlendirilir.

(3) Bilgiye erişim talebi reddedilen başvuru sahibi, reddin sebepleri de dâhil olmak üzere bilgilendirilir.

(4) Bu madde uyarınca bilgi talebinin yok sayıldığı, hatalı olarak reddedildiği, kısmen veya tamamen yetersiz

cevaplandığını veya sözkonusu kurallara uygun şekilde ele alınmadığını düşünen kişiler, Yüksek Yönetim Denetçisi

olan Ombudsmana başvurabilirler.

ONDÖRDÜNCÜ KISIM

65

Çevre Eğitimi, Denetimi ve Yaptırım

Çevre Eğitimi 69.

(1) Çevre Koruma Dairesi, diğer kamu kurum ve kuruluşları ve ile İlgili sivil toplum örgütleri ile işbirliği içerisinde.

Yükümlülük

ve (A) Çocukların ve gençlerin eğitimine özel önem

vererek, çevre eğitimini teşvik eder ve

kamuoyunun çevre bilincini geliştirmek için

çalışır.

Sorumluluklar

(B) Kamuya bilgi dağıtmak ve çevre koruma

konularında eğitmek amacıyla radyo, televizyon

ve yazılı medyayla aktif işbirliği yapar.

(2) Çevreyi korumak ve çevre konularında kamuda farkındalık yaratmak amacıyla Eğitim işleriyle görevli Bakanlık Çevre Koruma Dairesiyle işbirliği halinde;

(A) Okul öncesinden başlayarak orta öğretime kadar

çevre koruma ve sürdürülebilir kalkınmayla ilgili

müfredat ve eğitim programlarını temin eder.

(B) Çevrenin daha iyi korunması için ek araştırma

ihtiyacı olan alanlarda üniversiteleri bilimsel

araştırma yapmaya ve bu Yasayı uygulamak

amacıyla gerekli olan uzmanlığı geliştirmek için

çevre çalışmalarıyla ilgili fakülte veya enstitüler

kurulmasını teşvik eder.

Çevre

70. (1) Çevre denetimi ve yaptırımının amacı bu Yasada belirtilen yükümlülük ve sorumluluklara uyumu güçlendirmek ve

bunların uygulanmasına katkıda bulunmaktır.

Denetimi ve

Yaptırım

(2) Bu Yasa veya bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen tüzük ve/veya tüzükler ve/veya yasal düzenlemeler uyarınca onay, izin veya ruhsatlandırmaya tabi olan tüm sanayi tesisleri ile diğer işletmelerin ve tesislerin onay, izin veya ruhsatlarına uyumları izlenir ve denetlenir.

Genel İlkeleri

(3) Çevre denetimi, yasalarda belirtilen çevreyle ilgili koşullarla uyum sağlanıp sağlanmadığının kontrol edilmesi ve bunlara uyumun teşvik edilmesini ve daha fazla denetim veya

yaptırım faaliyetinin gerekli olup olmadığını belirlemek amacıyla belirtilen faaliyetlerin çevre üzerindeki etkilerinin izlenmesini içerir.

66

(4) Çevre denetimleri rutin olabilirler ve planlı bir denetim programı çerçevesinde gerçekleştirilebilirler veya şikayetler doğrultusunda veya kazalar, çevresel olaylar ve kuralların ihlalinden dolayı ortaya çıkan durumların soruşturulmasında rutin olmayan bir şekilde gerçekleştirilebilirler.

İşletmecilerin 71. (1) İzin, ruhsat veya lisans koşullarının veya bu Yasa uyarınca

Denetimle

çıkarılması öngörülen tüzük veya tüzüklerin veya yasal

İlgili Yükümlülük

düzenlemelerin gerektirmesi halinde işletmeciler

ve emisyonlarıyla ve diğer çevre etkileriyle ilgili izleme yapar,

Sorumluluk-

ları yaptıkları izlemelerin sonuçlarıyla ilgili doğru ve düzgün

kayıtlar tutar ve bunları düzenli olarak Çevre Koruma

Dairesine rapor eder.

(2) İşletmeciler, izin koşulları gerektirdiği takdirde, kendi emisyonlarının takibini yapmak amacıyla kendi kendini

izleme cihazlarını kurarlar.

(3) Bu Yasanın 70’inci maddesinin (2)’nci fıkrasında belirtilen tesislerin ve firmaların işletmecilerinin izleme ve denetim sırasında tesislere girişe ve talep üzerine, bilgilere, belgelere, ölçümlere ve analizlere ulaşılmasına izin verir.

(4) Bir denetim sırasında yanlış bilgi vermek veya yapılan faaliyetlere mani olmak yasaktır.

Rutin Çevre Denetimleri

72. (1) Rutin çevre denetimleri planlanır ve bu Yasanın 76’ncı maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüğe uyumlu

olur.

(2) Rutin çevre denetimleri, işletmecilerin ilgili yasal gereklilikler ve kendi faaliyetlerinin çevresel etkileri hakkında bilgi ve anlayışlarını geliştirmeyi ve

güçlendirmeyi amaçlar.

(3) Alan ziyaretlerinin birden fazla denetim makamı tarafından gerçekleştirildiği durumlarda bu makamlar faaliyetleriyle ilgili bilgileri paylaşır ve alan ziyaretleri ve diğer denetim çalışmaları da mümkün olduğunca eşgüdüm içinde yapılır.

(4) Alan ziyaretleriyle ilgili bulgular raporlarla belgelenir ve uygun görülen şekilde ilgili denetim, yaptırım makamları ve diğer makamlarla paylaşılır. Özet raporlar her ay kamunun erişimine açık hale getirilir.

67

Rutin Olmayan Çevre Denetimi

73. (1) Çevreyle ilgili kazalar ve olaylar, çevreyle ilgili gelen şikayetler ve bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüklerdeki kuralların ihlalinden doğan

durumlar aşağıdaki amaçlarla soruşturulur:

(A) Olayın sebepleri ve çevre üzerindeki etkisini,

olaylar ve sonuçlarıyla ilgili sorumluluklar ve olası

mesuliyetleri açıklığa kavuşturmak.

(B) Olayın çevresel etkilerini azaltmak ve mümkünse

bunları telafi etmek için kazaya, olaya veya ihlale

neden olan kişi ve/veya kişilerin ve ilgili

makamların atacakları adımları belirlemek.

(C) İhlallerden dolayı daha fazla kaza, olay ve

durumun meydana gelmesini engellemek amacıyla

yapılması gerekenleri belirlemek.

(Ç) Bu Yasanın Onbeşinci Kısmı uyarınca belirtilen

cezalar da dahil olmak üzere yaptırım faaliyetleri

uygulamak.

(2) Rutin olmayan denetimlerin bulguları raporlarla belgelenir ve uygun görüldüğü şekilde ilgili denetim, yaptırım

makamları ve diğer makamlarla paylaşılır. Özet raporlar her ay kamunun erişimine açık hale getirilir.

Denetleme Makamları

74. (1) Çevre Koruma Dairesi aşağıdakilerle uyumu izleyecek, denetleyecek ve uygulatacak olan esas yetkili makamdır:

(A) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzüklerde Çevre Koruma Dairesinin

sorumluluğu olarak belirtilen tüm onay, izin ve

ruhsatlandırma koşulları.

(B) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması

öngörülen tüzükler uyarınca biyolojik çeşitliliğin

korunmasına yönelik tüm gereklilikler.

(C) Bu Yasa uyarınca bir başka makama verilmemiş

tüm diğer gereklilikler.

(2) Yukarıdaki (1)’nci fıkranın (A) bendinde belirtilen önlemlere uyulmadığına dair bilginin herhangi diğer bir makamın müfettişlerinin bilgisine gelmesi halinde,

sözkonusu müfettişler durumu, ortak saha ziyaretleri ve

68

diğer koordineli denetimler de dahil, ne tür bir denetim yapılacağı ve yaptırım faaliyeti uygulanacağını

belirleyebilmesi için Çevre Koruma Dairesine yazılı olarak bildirir.

(3) Çevre Koruma Dairesi, bu Yasa ve bu Yasa uyarınca

çıkarılması öngörülen tüzükler uyarınca kesilen ve/veya yazılan tüm süre ihbarnamelerinin, ceza ihbarnamelerinin, diğer yaptırım belgelerinin veya yazılı ihbarların kaydını tutar.

(4) Bu Yasada belirtilen ve suç sayılan kısıtlama, yasak ve yükümlülüklere uymayan, çevreye zarar veren, rahatsızlık yapan veya kirlilik yaratan kişilere ait suç alet veya aracına, Çevre Koruma Dairesinin şikayeti üzerine veya polis

tarafından el konur ve kişi mahkemeye sevk edilir.

Mahkeme el konulan alet veya aracın dava sonunda

müsadere edilip edilmemesine karar verir.

Hizmet Biriminin Oluşumu ve Görevleri

75. (1) Çevre Koruma Dairesinin çevre ile ilgili denetimlerini yürütmek amacıyla bir Çevre Koruma Hizmet Birimi

oluşturulur.

(2) Çevre Koruma Hizmet Birimi, Çevre Koruma Dairesi

yönetiminde, Bir üniversite veya dengi bir yüksek öğretim kurumundan mezun olan ve ilgili mevzuat uyarınca

sözleşmeli olarak atanacak 15 personelden oluşur. Bu

personel arasından bir kişi birim sorumlusu, bir kişi de sorumlu yardımcısı olarak görevlendirilir.

Ancak hizmet birimi sorumlusu ile sorumlu yardımcısının Çevre Mühendisi olması şarttır.

(3) Çevre Koruma Hizmet Biriminin görev ve sorumlulukları;

(A) Yürürlükteki mevzuat uyarınca çevrenin

korunabilmesi ve sürdürülebilir bir çevre

yaratılması amacıyla gerekli denetimleri yapar ve

gerekli idari cezaları keser

(B) Çevre Koruma Hizmet Birimi, bu Yasa kuralları

uyarınca yapacağı denetimleri, birimi

sorumlusunun başkanlığında yürütür.

(4) Çevre Koruma Hizmet Birimi sorumlusunun görev, yetki ve sorumlulukları;

69

(A) Çevre Koruma Hizmet Birimi sorumlusu Çevre

Koruma Dairesi ile Hizmet Birimi arasındaki

koordinasyonu sağlar

(B) Çevre Koruma Dairesinin şube amirleri ile gerekli

işbirliğini sağlar.

(C) Birimin her türlü çalışmalarını gözetir ve bir

raporla Çevre Koruma Dairesine iletir.

Çevre Denetimi ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi

76. Çevre Koruma Dairesinin önerisi üzerine Bakanlıkça aşağıdaki hususlarda Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi

Gazete’de yayımlanan bir tüzük ve/veya tüzükler düzenlenir:

(1) Belli sektörlerin denetimleriyle ilgili usul ve esaslar da dahil olmak üzere, rutin çevre denetimleriyle ilgili usul ve esaslar.

2.30/2014

(2) Rutin olmayan çevre denetimleriyle ilgili usul ve esaslar,

(3) İşletmecilerin, tesislerinin ve diğer faaliyetlerin çevre

üzerindeki etkisi ile ilgili izleme ve rapor etme görev ve sorumlulukları.

77. 2.30/2014 sayılı yasa ile bu madde yürürlükten kaldırılmıştır.

Cezalarda Yetki, Yöntem ve Tekerrür CETVEL

78. (1) ONBEŞİNCİ KISIM

Suç ve Cezalar

Bu Yasanın 79’uncu maddesinin (3)’üncü fıkrası ile 80’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkralarında belirtilen suçlar ile ilgili olarak, bu Yasaya ekli Cetvelde uygulanacak idari para cezaları Çevre Koruma Dairesi tarafından verilir ve ilgililere ceza ihbarnamesi tahtında yazılı olarak tebliğ edilir.

Ancak ceza ihbarnamesi uygulanmasından önce suçu

işleyene ihlali düzeltmesi veya sözkonusu kirliliği

temizlemesi veya çevrede yarattığı hasarı telafi etmesi için en fazla otuz güne kadar müddet tanıyan süre ihbarnamesi verilebilir. Eğer ihlal, kirlilik veya yaratılan hasar, belirtilen zaman içerisinde düzeltilmez, temizlenmez veya telafi

70

edilmezse, suçu işleyen gerçek veya tüzel kişiye ceza

ihbarnamesi tebliğ edilir

(2) Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde makbuz karşılığında, verilen cezaların Gelir ve Vergi Dairesi

veznelerine ödenmesi halinde sözkonusu suç davasız

halledilmiş olur ve mahkemeye intikal ettirilmez. On beş gün içinde ödenmeyen idari para cezaları iki kat artırılır.

Artırılmış idari para cezalarının onbeş gün içinde

ödenmemesi halinde dosya tanzim edilir ve dosya adli işlem için Hukuk Dairesine gönderilir. İlgili gerçek veya tüzel kişiler, mahkumiyetleri halinde yürürlükteki aylık asgari ücretin on katına kadar para cezasına veya dört yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler ve bu Yasanın 80’inci maddesinin (3)’üncü fıkrasında belirtilen ek yaptırımları uygulayabilir.

(3) Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi, bu Yasa uyarınca suç sayılan bir eylemi iki veya daha çok kez işlediği takdirde, bu Yasada yer alan idari para cezası miktarı iki kat artırılarak okunur ve yorumlanır.

(4) Bu Yasa kuralları uyarınca çevreyi kirleten ve suçlu olduğu saptanan gerçek veya tüzel kişiler ödeyecekleri idari para cezalarına ek olarak sebep oldukları kirliliğin ortadan kaldırılmasından da sorumludurlar. Sebep oldukları kirliliği ortadan kaldırmayı reddettikleri durumda, yaratılan kirlilik ilgili Belediye tarafından kaldırılır ve yapılan harcamalar kirliliği yapandan tahsil edilir.

(5) Bu Yasada ve bu Yasaya bağlı Cetvelde yer alan ve asgari ücret bazında öngörülen cezalar ve/veya harçlar

uygulanırken yürürlükte olan aylık asgari ücret esas alınır.

Ceza Kuralları

79. (1) Bu Yasanın:

(A) 7’inci maddesinin (3)’üncü ve (6)’ncı fıkrası

kurallarına,

(B) 12’nci maddesi kurallarına,

(C) 19’uncu maddesinin (5)’inci fıkrası kurallarına

(Ç) 28’inci maddesinin (1)’inci ve (3)’üncü fıkrası

kurallarına,

71

4.8/2025

(D) 34’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (Ç) bendi

kurallarına

(E) 38’inci maddesinin (2)’nci fıkrası kurallarına,

(F) 43’üncü maddesinin (3)’nci fıkrası kurallarına

(G) 44’üncü maddesinin (6)’ncı fıkrası kurallarına

(H) 48’inci maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına

(I) 56’ncı maddesinin (2)’nci ve (3)’üncü fıkrası

kurallarına

(İ) 71’inci maddesinin (3)’üncü ve (4)’üncü fıkrası

kurallarına

aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç

işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde

yürürlükteki aylık asgari ücret kadar para cezasına

veya 1 yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya

birden çarptırılabilirler.

(2) Bu Yasanın;

(A) 7’nci maddesinin (4)’üncü, (7)’nci ve (8)’nci fıkrası kurallarına,

(B) 19’uncu maddesinin (6)’ncı fıkrası kurallarına,

(C) 24’üncü maddenin (3)’üncü fıkrası kurallarına,

(Ç) 28’inci maddesinin (2)’nci, (6)’ncı ve (7)’nci fıkrası kurallarına,

(D) 34’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) ve (C)

bendi kurallarına, (2)’nci fıkrasının (A) ve (C)

bendleri kurallarına, (4)’üncü ve (5)’inci fıkrası

kurallarına,

(E) 47’nci maddesinin (3)’üncü, (5)’inci, (8)’inci ve

(13)’üncü fıkrası kurallarına,

aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç

işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde

yürürlükteki aylık asgari ücretin 2 katına kadar para

cezasına veya 1 yıla kadar hapis cezasına veya her iki

cezaya birden çarptırılabilirler

(3) Bu Yasanın;

(A) 7’nci maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına,

72

(B) 9’uncu maddesinin (8)’inci ve (9)’uncu fıkraları

kurallarına,

(C) 11’inci maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına,

(Ç) 13’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına,

(D) 19’uncu maddesinin (2)’nci ve (4)’üncü fıkrası

kurallarına,

(E) 34’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (B) ve (E)

bendi kurallarına ve (3)’üncü fıkrası kurallarına,

(F) 44’üncü maddesinin (1)’inci ve (7)’nci fıkrası

kurallarına,

(G) 47’nci maddesinin (9)’uncu fıkrası kurallarına,

(H) 71’inci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrası

kurallarına,

aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç

işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde

yürürlükteki aylık asgari ücretin 4 katına kadar para

cezasına veya 1 yıla kadar hapis cezasına veya her iki

cezaya birden çarptırılabilirler.

(4) Bu Yasanın:

(A) 19’uncu maddesinin (7)’nci ve (8)’inci fıkrası

kurallarına,

(B) 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (C) bendi ve (2) fıkrası kurallarına,

(C) 44’üncü maddesinin (8)’inci fıkrası kurallarına,

(Ç) 61’inci maddesinin (4)’üncü fıkrası kurallarına,

aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç

işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde

yürürlükteki aylık asgari ücretin 6 katına kadar para

cezasına veya 2 yıla kadar hapis cezasına veya her iki

cezaya birden çarptırılabilirler.

(5) Bu Yasanın, 50’inci maddesinin (1)’inci ve (5)’inci fıkrası kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde yürürlükteki aylık asgari ücretin 8 katına kadar para cezasına veya 2 yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden

çarptırılabilirler.

73

(6) Bu Yasanın;

(A) 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (B) bendi

kurallarına, ve

(B) 45’inci maddesinin (4)’üncü fıkra kurallarına,

aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç

işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık

asgari ücretin 12 katına kadar para cezasına veya 2

yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden

çarptırılabilirler.

(7) Bu Yasanın, 24’üncü maddesinin (4)’üncü fıkrası

kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aylık asgari ücretin 25 katına kadar para cezasına veya 10 yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(8) Bu Yasanın, 7’nci maddesinin (2)’nci fıkrası kurallarına aykırı şekilde alıcı ortamların içine veya üstüne ve izinli geri dönüşüm veya bertaraf etme sahalarının dışındaki alanlara atık bırakılması, boşaltılması veya atılmasına neden

olabilecek faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde aşağıda

belirtilen hacim ölçümlerine göre para cezasına veya hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler:

(A) 1m³’den daha az yapılan eyleme yürürlükteki aylık

asgari ücret kadar para cezasına veya altı aya kadar

hapis cezasına.

(B) 1m³’den 10m³’e kadar yapılan eyleme yürürlükteki

aylık asgari ücretin 2 katına kadar para cezasına veya

1 yıla kadar hapis cezasına.

(C) 10m³’den daha fazla yapılan eyleme yürürlükteki

aylık asgari ücretin 4 katına kadar para cezasına veya

2 yıla kadar hapis cezasına.

(9) Bu Yasanın, 19’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası kurallarına aykırı şekilde Çevre Koruma Dairesinden atık su deşarj izni olmadan, kanalizasyon sistemleri, septik tanklar ve emici kuyulardan gelen kentsel atık suyun ya da endüstriyel atık suların doğrudan alıcı ortama deşarj eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olur ve mahkumiyetleri halinde

aşağıda belirtilen hacim ölçümlerine göre para cezasına veya hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler:

74

(A) 1m³’den daha az yapılan eyleme yürürlükteki aylık

(B) asgari ücret kadar para cezasına veya altı aya kadar

(C) hapis cezasına.

(10) (A)

1m³’den daha çok yapılan eyleme yürürlükteki aylık

(B) asgari ücretin 2 katına kadar para cezasına veya 1 yıla kadar hapis cezasına.

Tehlikeli atıklarda ise yürürlükteki aylık asgari

ücretin 4 katına kadar para cezasına veya 2 yıla

kadar hapis cezasına.

Bu Yasanın, 24’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası

kurallarına aykırı şekilde, atığı bir gemiden diğerine

atık transferi de dahil evsel veya diğer atığı kara

sularına deşarj eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç

işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde hacim

ölçümlerine göre aşağıdaki para cezasına veya hapis

cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler:

(a) 10 – 18 gros ton arası gemiler ve diğer deniz

araçlarından yapılan eyleme, yürürlükteki

aylık asgari ücretin 4 katına kadar para

cezasına veya 2 yıla kadar hapis cezasına.

(b) Tankerler de dahil 18 – 1000 gros ton arası

her tür gemiden yapılan eyleme,

yürürlükteki aylık asgari ücretin 20 katına

kadar para cezasına veya 10 yıla kadar hapis

cezasına.

(c) Tankerler de dahil 1000 gros tondan fazla

olan her tür gemiden yapılan eyleme,

yürürlükteki aylık asgari ücretin 80 katına

kadar veya 15 yıla kadar hapis cezasına.

Bu Yasanın, 24’üncü maddesinin (2)’ nci fıkrası

kurallarına aykırı şekilde, kara sularına yağ, petrol,

yağlı sintine veya balast suyu deşarjı yapan gerçek

veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve

mahkumiyetleri halinde hacim ölçümlerine göre

aşağıdaki para cezasına veya hapis cezasına veya her

iki cezaya birden çarptırılabilir:

(a) Tankerler de dahil 1000 gros tondan az

eyleme, yürürlükteki aylık asgari ücretin 20

75

katına kadar para cezasına veya 10 yıla

kadar hapis cezasına,

(b) Tankerler de dahil 1000 – 4000 gros ton

arası eyleme, yürürlükteki aylık asgari

ücretin 40 katına kadar para cezasına veya

15 yıla kadar hapis cezasına,

(c) Tankerler de dahil 4000 gros tondan fazla

eyleme, yürürlükteki aylık asgari ücretin 60

katına kadar para cezasına veya 20 yıla

kadar hapis cezasına.

(11) Bu Yasanın, 13’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası kurallarına aykırı şekilde, her türlü alıcı ortama tehlikeli atık atan gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde hacim ölçümlerine göre aşağıdaki para cezasına

veya hapis cezasına veya her iki cezaya birden

çarptırılabilirler:

(A) 5m³’den daha az eyleme, yürürlükteki aylık asgari

ücretin 8 katına kadar veya 2 yıla kadar hapis

cezasına

(B) 5m³’den daha fazla eyleme, yürürlükteki aylık asgari ücretin 12 katına kadar veya 2 yıla kadar hapis

cezasına

(12) Bu Yasa tahtında çıkarılan tüzük kurallarına aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde yürürlükteki aylık asgari ücretin 2 katı kadar para cezasına veya 2 yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

Çevreyi

80. (1) (A) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen

Kirleten Faaliyetlerin Durdurulması

tüzüklerdeki yasaklara uymayan gerçek veya tüzel

kişilerin sahip olduğu tesis ve işletmeler Çevre

Koruma Dairesi tarafından, üç güne kadar kısmen

ve Diğer Ek veya tamamen faaliyetten men edilir.

Yaptırımlar

(B) Yukarıdaki (A) bendinde öngörülen süre sonunda,

yasaklara uymama durumunun devamı halinde, tesis

ve işletmeler on beş güne kadar kısmen veya

tamamen faaliyetten men edilir.

(C) Yukarıdaki (B) bendinde öngörülen süre sonunda,

yasaklara uymama durumunun devamı halinde ise

76

tesis ve işletmeler kısmen veya tamamen, süresiz

olarak faaliyetten men edilir.

(2) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılması öngörülen

tüzüklerdeki yükümlülükleri yerine getirmeyen gerçek veya tüzel kişilere Çevre Koruma Dairesi tarafından,

yükümlülüklerini yerine getirmeleri için yapılan

faaliyetlerin kapsamı da dikkate alınarak otuz güne kadar süre verilir. Verilen süre sonunda yükümlülüğünü yerine getirmeyen gerçek veya tüzel kişilerin tesis ve işletmeleri süreli veya süresiz olarak, kısmen veya tamamen faaliyetten men edilir.

(3) Çevre Koruma Dairesi ayrıca verilmiş olan izin, onay veya lisansın ilgili koşullarında değişiklik yapabilir ve/veya iptal edebilir.

Mahkemenin Ek Yaptırım Yetkisi

81. Mahkeme, ilgili gerçek veya tüzel kişilerin mahkumiyetleri halinde, bu Yasanın 79’uncu maddesinde belirtilen cezalara ek olarak aşağıdaki cezaları da verebilir:

(1) Suç işlerken kullanılan ve ilgili gerçek veya tüzel kişiye ait alet veya araçların müsadere edilmesi.

(2) Çevreye verilen zararın iyileştirilmesi ve yapıların kaldırılması da dahil olmak üzere alanın faaliyet başlamadan önceki durumuna getirilmesi.

(3) İhlalden elde edilen tüm ekonomik gelirlere el konulması.

(4) Ekonomik faaliyetlerin askıya alınması veya tesisin kapatılması

(5) Haklardan mahrum etme veya hakların askıya alınması.

Diğer Cezalar

82. (1) Çevresel Etki Değerlendirmesi Komisyonunun görüşünde

(2) yer alan ve proje onayına eklenmiş koşullara uyulmadığı durumlarda, Çevre Koruma Dairesi tek taraflı olarak verilen tüm onay, izin, ruhsat, lisansları iptal etme, verilen teşvikleri geri alma ve projenin uygulanmasını durdurma yetkisine

sahiptir.

Limanlar Dairesi Müdürlüğü resen veya liman sınırları

dışında Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından bu Yasanın 24’üncü maddesine aykırı hareket ettiği tesbit edilip

Limanlar Dairesi Müdürlüğüne bildirilen ve bu Yasada

77

Geçici Madde 1. öngörülen cezayı derhal ödemeyen ve gerekli teminat veya Bu Yasanın kefalet göstermeyen gemiler veya deniz araçlarını, tek taraflı Yürürlüğe olarak seyrüseferden men etme ve yasal işlem hakkına Girdiği sahiptir.

Tarihten Önce

Verilen ONALTINCI KISIM

Ruhsat, İzin

ve Onayların Geçici Kurallar

Geçerliliği

21/1997 Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak yürürlükten kalkacak olan Çevre Yasası kuralları uyarınca verilen tüm lisans, 36/2001 izin ve onaylar bitiş tarihlerine kadar ve/veya bu Yasanın 24/2004 öngördüğü tüzükler yürürlüğe girinceye kadar geçerlidir.

51/2007

Geçici Madde 2. Bu Yasanın 9’uncu maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen

Belediye ve tüzükler, Bakanlar Kurulunca onaylanıp Resmi Gazete’de

Mevcut yayımlanana kadar Belediyeler ve diğer mevcut işletmeciler, İşletmelerin belediye atıklarını ve belediye atığı dışındaki atıkları toplamaya Atıkları ve bunları taşımaya devam edebilirler.

Toplama

Süresi

Geçici Madde 3. Bu Yasanın 21’inci maddesinin (4)’üncü fıkrası uyarınca Mevcut Septik yayımlanacak tüzük yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak üç yıl Tankların süre içinde, bu tarihten önce açılan septik tankların bu Uyumlaştı- standartlara uymaları gerekir.

rılması

Geçici Madde 4. Bu Yasanın 21’inci maddesinin (2)’nci fıkrası uyarınca

Belediyelere çıkarılması öngörülen tüzükte belirtilen standartlara henüz uyum

Tanınacak sağlamamış olan Belediyeler, bu tüzüğün Bakanlar Kurulunca Süre onaylanmasından itibaren iki yıl içinde, bu uyumu sağlamak

amacıyla kurulacak atık su toplama, arıtma ve deşarj sistemleri

için yer seçimi, proje tasarımı, ihale, inşaat ve işletme

prosedürlerini içeren detaylı bilgi ve iş termin planını Çevre

78

Koruma Dairesine sunar ve bu uyumu aşağıda belirtilen tarihlere kadar sağlamakla yükümlüdür

(1) 1 Nüfus eşdeğeri 15,000 üzerinde ise 2015,

(2) 1 Nüfus eşdeğeri 2,000 ile 15,000 arasında ise 2020.

Geçici Madde 5. Bu Yasa tahdında çıkarılması öngörülen tüzükler, bu Yasanın

Tüzüklerin

yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde hazırlanır ve

Hazırlanma-

yürürlüğe konur.

sına İlişkin

Süre

Yürürlükten Kaldırma 21/1997

ONYEDİNCİ KISIM

Son Kurallar

36/2001 24/2004 51/2007

83. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak Çevre Yasası, bu Yasa kuralları uyarınca yapılan işlemlere halel gelmeksizin yürürlükten kalkar.

Ancak yürürlükten kaldırılan Çevre Yasası altında çıkarılan tüzüklerin bu Yasa ile çelişmeyen kuralları, bu Yasanın öngördüğü tüzükler çıkarılıncaya kadar yürürlükte kalır.

Yürütme Yetkisi

84. Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür

85. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer

Yürürlüğe Giriş

79

3(1).34/2020

3(2).34/2020

3(3).34/2020

CETVEL

(Madde 78)

SUÇUN KISA İZAHI SABİT PARA CEZASI MADDE

(TL)

1. Çevre Koruma Dairesinden izin Aylık asgari ücretin 2 7’nci maddenin

almadan ticari ve belediye atığı katı kadar (1)’inci fıkrası

yönetim faaliyetlerinde bulunma

2. İzin koşullarına uymadan ticari ve Aylık asgari ücretin 2 7’nci maddenin

belediye atığı yönetim faaliyetlerinde katı kadar (1)’inci fıkrası

bulunma

3. Alıcı ortamların içine veya üstüne ve (A)Aylık asgari ücretin 7’nci maddenin

izinli geri dönüşüm veya bertaraf ¼’ü kadar (2)’nci fıkrası

etme sahalarının dışındaki alanlara (B)Aylık asgari ücret

atık bırakılması, boşaltılması veya kadar

atılması (C)Aylık asgari ücretin 2

(A) < 1 m ³ katı kadar

(B) 1 -10 m ³

(C) >10 m ³

4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine Aylık asgari ücretin 6 7’nci maddenin

atık ithali ve girişi katı kadar (3)’üncü fıkrası

5. Ömrü dolmuş olan ürünlerin Aylık asgari ücret kadar 7’nci maddenin

toplanmasını, taşınmasını, geri (4)’üncü fıkrası

dönüştürülmesini ve çevreye zarar

vermeyecek şekilde bertaraf

ettirilmesini sağlamamak

6. Atıktan kaynaklanan zarar ve/veya Aylık asgari ücretin ½’si 7’nci maddenin

kirliliği telafi etmeme ve/veya kadar (5)’inci fıkrası

temizlememe

7. Üretilen, bertaraf edilen ve geri Aylık asgari ücretin ½’si 7’nci maddenin

dönüştürülen atıkların doğru ve kadar (6)’ncı fıkrası

düzgün kayıtlarını tutmama

8. Atıkların bu Yasanın 36’ncı Aylık asgari ücret kadar 7’nci maddenin

maddesinin (1)’inci fıkrasının (C) (7)’nci fıkrası

bendi kapsamında hazırlanacak

atıkların yakılması ile ilgili tüzük

koşulları dışında yakma

9. Ömrünü doldurmuş ürün Aylık asgari ücretin 2 9’uncu

üreticilerinin sorumluluklarını katı kadar maddenin

belirleyen tüzüklerin kurallarına (8)’inci ve

aykırı hareket etme (9)’uncu

fıkraları

80

10. Çevre Koruma Dairesinden lisans Aylık asgari ücretin 2 11’inci

almadan bertaraf etme ve geri katı kadar maddenin

dönüştürme faaliyetlerinde bulunmak (1)’inci fıkrası

11. Belediye atığı dışındaki atıkları, söz Aylık asgari ücretin ½’si 12’nci maddenin

konusu taşınma işlemini yapmak için kadar (1)’inci fıkrası

Çevre Koruma Dairesinden lisans

almadan toplamak veya taşımak

12. Çevre Koruma Dairesine kayıtlı Aylık asgari ücretin ½’si 12’nci maddenin

olmadan belediye atığı taşımak veya kadar (2)’nci fıkrası

toplamak

13. Mali Yükümlülük Sigortası Aylık asgari ücretin 2 13’üncü

yaptırmama katı kadar maddenin

(1)’inci fıkrası

14. Her türlü alıcı ortama tehlikeli atık (A) Aylık asgari ücretin 13’üncü

atmak 4 katı kadar maddenin

(2)’nci fıkrası

(A)>5 m ³ (B) Aylık asgari ücretin

(B) <5 m ³ 6 katı kadar

15. Çevre Koruma Dairesinden atık su (A) Aylık asgari ücretin 19’uncu

deşarj izni olmadan, kanalizasyon ¼’ü kadar maddenin

sistemleri, septik tanklar ve emici (B) Aylık asgari ücret (1)’inci fıkrası

kuyulardan gelen kentsel atık suyun kadar

ya da endüstriyel atık suların (C) Aylık asgari ücretin

doğrudan alıcı ortama deşarj edilmesi 2 katı kadar

(A) < 1 m ³

(B) > 1 m ³

(C) Zararlı maddeler içeriyorsa

16. İçme suyu rezervuarlarına veya Aylık asgari ücretin 2 19’uncu

yeraltı su kaynaklarına atık ve atık su katı kadar maddenin

deşarj etmek veya bu (2)’nci fıkrası

rezervuarlardaki su kalitesini

olumsuz etkileyecek herhangi bir

faaliyette bulunmak

17. Kanalizasyon sistemlerinin var Aylık asgari ücretin ½’si 19’uncu

olduğu bölgelerde septik tanklara ve kadar maddenin

emici kuyulara su deşarj etmek (4)’üncü

fıkrasının (A)

bendi

18. Endüstriyel atık sularını kanalizasyon Aylık asgari ücretin 2 19’uncu

sistemlerine deşarj etmeden önce ön katı kadar maddenin

arıtma yapma (4)’üncü

fıkrasının (B)

bendi

81

19. Yeni septik tankların teknik Aylık asgari ücretin ½’si 19’uncu

standartlara uyumlu olmaması kadar maddenin

(5)’inci fıkrası

20. Bir akiferin, dere, dere yatağı veya Aylık asgari ücret kadar 19’uncu

21. kıyı şeridinin 500 metre yakınına yeni maddenin

bir septik tank veya emici kuyu inşa İhlalin olduğu her 3 ay (6)’ncı fıkrası

22. etmek için aylık asgari ücretin

Belediye toplama ve arıtma sistemine 3 katı kadar 19’uncu

23. bağlanıncaya kadar, yeni yerleşim maddenin

24. yerleri inşaa eden kişilerin mezkur İhlalin olduğu her 3 ay (7)’nci fıkrası

25. yerleşim yerlerinden evsel atık suyu için aylık asgari ücretin 3(1).34/2020 toplayıp arıtmaması 3 katı kada 19’uncu

Bağlantı sağlanana kadar, inşa eden maddenin

26. ve/veya mezkur yerlerde yaşayan Aylık asgari ücretin ½’si (8)’inci fıkrası 3(1).34/2020 kişilerin evsel atık su arıtma kadar

sistemlerinin çalışmasını ve idame 19’uncu

edilmesini sağlamaması Aylık asgari ücretin 2 maddenin

Çevre Koruma Dairesinden izin katı kadar (9)’uncu fıkrası almadan septik maddeleri ve diğer 19’uncu

atık suyu taşımak (A) Aylık asgari ücretin maddenin

Çevre Koruma Dairesinden izin 10 katı kadar (10)’uncu fıkrası almaksızın atık su arıtma tesisi veya (B) Aylık asgari ücretin 24’üncü tuzlu su arıtma tesisi inşa etmek 50 katı kadar maddenin Atığın bir gemiden diğerine veya (C) Aylık asgari ücretin (1)’inci fıkrası herhangi bir tesise transferi veya 100 katı kadar

tahliyesi esnasında veya herhangi bir 24’üncü

şekilde gerçekleşen kazalar da dahil, (A) Aylık asgari ücretin maddenin evsel veya diğer atığın kara sularına 40 katı kadar (2)’nci fıkrası deşarjı, (B) Aylık asgari ücretin

(A) 10 – 18 gros ton arası gemiler ve 80 katı kadar

diğer deniz araçları (C) Aylık asgari ücretin

(B) Tankerler de dahil 18 – 1000 gros 100 katı kadar

ton arası her tür gemi

(C) Tankerler de dahil 1000 gros

tondan fazla olan her tür gemi

Kara sularına yağ, petrol, yağlı sintine

veya balast suyu deşarjı (Bir gemiden

diğerine veya herhangi bir tesise

transferi veya tahliyesi esnasında

veya herhangi bir şekilde gerçekleşen

kazalar da dahil)

(A) Tankerler de dahil 1000 gros

tondan az gemiler

(B) Tankerler de dahil 1000 – 4000

gros ton arası gemiler

(C) Tankerler de dahil 4000 gros

tondan fazla gemiler

82

27. Hafriyat atıkları, moloz, benzeri Aylık asgari ücret kadar 24’üncü

atıklar, evsel atıklar, ve su arıtma ve maddenin

proses atığı çamurları da dahil diğer (3)’üncü fıkrası

atıkların atılması

28. Çevre Koruma Dairesi’nden önceden Aylık asgari ücretin 20 24’üncü

izin alınmadan, dökülen yağı katı kadar maddenin

dağıtmak veya inceltmek amacıyla (4)’üncü fıkrası

kimyasallar kullanma

29. Çevre Koruma Dairesi tarafından Aylık asgari ücretin ½’si 28’inci

sıralanmış maddeler dışında kalan kadar maddenin

maddeleri yakmak (1)’inci fıkrası

30. Çevre Koruma Dairesinden yazılı izin Aylık asgari ücret kadar 28’inci

almadan kimyasal madde veya atık maddenin

yağ yakılması veya kullanılması (2)’nci fıkrası

31. Motorlu araçların emisyon Uygun olması için 30 28’inci

standartlarına uygun olmaması gün verilir, olmazsa maddenin

aylık asgari ücretin ½’si (3)’üncü fıkrası

kadar

32. Çevre Koruma Dairesinin olumlu Aylık asgari ücret kadar 28’inci

görüşü olmadan, bu fıkra kapsamına maddenin

giren sanayi tesisleri ve diğer faaliyet (6)’ncı fıkrası

veya işletmelerde bu fıkrada belirtilen

yakıt veya maddelerin kullanılması,

yakılması, depolanması veya

muhafaza edilmesi

33. Çevre Koruma Dairesinin olumlu Aylık asgari ücret kadar 28’inci

görüşü olmadan, fıkra kapsamına maddenin

giren madde veya ürünlerin ithal (7)’nci fıkrası

edilmesi ve/veya üretilmesi

34. Kirliliğe karşı tüm uygun önleyici Aylık asgari ücret kadar 34’üncü

önlemler almama maddenin

(1)’inci

fıkrasının (A)

bendi

35. Ciddi boyutta kirlilik yaratma Aylık asgari ücretin 2 34’üncü

katı kadar maddenin

(1)’inci

fıkrasının (B)

bendi

36. Aşırı atık üretimi, atığın Aylık asgari ücret kadar 34’üncü

değerlendirilmemesi ve/veya bertaraf maddenin

edilmesi sırasında çevrede etki (1)’inci

yapması fıkrasının (C)

bendi

37. Enerjinin etkin şekilde Aylık asgari ücretin ¼’ü 34’üncü

kullanılmaması kadar maddenin

(1)’inci

83

38. Kazaları önlemek ve sonuçlarını Aylık asgari ücret kadar fıkrasının (Ç) sınırlandırmak için önlem almama bendi

39. Aylık asgari ücretin 2 34’üncü

Faaliyetlerin durdurulmasından sonra katı kadar maddenin

40. kirliliği temizlememek (1)’inci

Aylık asgari ücret kadar fıkrasının (D)

41. İzinsiz veya izin koşullarına uymadan bendi

42. herhangi bir sanayi faaliyetinde Aylık asgari ücretin 2 34’üncü

43. bulunma, herhangi bir sanayi katı kadar maddenin

44A. faaliyetini izinsiz ve/veya izin Aylık asgari ücret kadar (1)’inci 3(2).34/2020 koşullarına uygun olmadan Aylık asgari ücret kadar fıkrasının (E) 44B. gerçekleştirme Aylık asgari ücretin 50 bendi

3(2).34/2020 İşletmecinin izin koşullarına uygun katı kadar 34’üncü bir şekilde faaliyette bulunulmasını Aylık asgari ücretin 100 maddenin 44C. sağlamaması katı kadar (2)’nci fıkrası

3(2).34/2020 Doğru ve düzgün kayıtlar tutmama

veya denetim sırasında vermeme Aylık asgari ücretin 100 34’üncü katı kadar maddenin

Önemli bir değişiklik olması (3)’üncü fıkrası

durumunda Çevre Koruma Dairesine 34’üncü

bildirmeme maddenin

Büyük yakma tesisleri ile ilgili (4)’üncü fıkrası

çıkarılan tüzüklerin kurallarına aykırı 34’üncü

hareket etmek maddenin

(5)’inci fıkrası

Baca gazı sürekli emisyon izleme 36’ncı maddenin

sistemi kurmamak, sürekli emisyon (3)’üncü

izleme sisteminin doğru bir şekilde fıkrasının (A)

çalışmasını sağlamamak, bu sistemde bendi

meydana gelen arızaları gidermemek 36’ncı maddenin

ve bu sistemin çalıştırılmasını tüzük (3)’üncü

kurallarına göre yapmamak fıkrasının (B)

Baca gazı standartlarını sağlamak bendi

amacıyla tesisine baca gazı arıtma

donanımı kurmamak, bu donanımın 36’ncı maddenin

verimli bir şekilde çalışmasını (3)’üncü

sağlamamak, bu donanımda meydana fıkrasının (C)

gelen arızaları gidermemek ve bu bendi

donanımın çalıştırılmasını tüzük

kurallarına göre yapmamak

84

44Ç. 3(2).34/2020 45A. 3(2).34/2020 45B. 3(2).34/2020

Emisyon sınır değerlerini Aylık asgari ücretin 100 36’ncı maddenin sağlamamak katı kadar (3)’üncü

Aylık asgari ücretin 50 fıkrasının (Ç)

Atık yakma tesisleri ile ilgili katı kadar bendi

çıkarılan tüzüklerin kurallarına aykırı Aylık asgari ücretin 100 36’ncı maddenin hareket etmek katı kadar (4)’üncü

fıkrasının (A)

Baca gazı sürekli emisyon izleme Aylık asgari ücretin 100 bendi sistemi kurmamak, sürekli emisyon katı kadar 36’ncı maddenin izleme sisteminin doğru bir şekilde (4)’üncü

çalışmasını sağlamamak, bu sistemde Aylık asgari ücretin 100 fıkrasının (B) meydana gelen arızaları gidermemek katı kadar bendi

ve bu sistemin çalıştırılmasını tüzük

kurallarına göre yapmamak 36’ncı maddenin

Baca gazı standartlarını sağlamak

(4)’üncü

amacıyla tesisine baca gazı arıtma fıkrasının (C)

donanımı kurmamak, bu donanımın bendi

verimli bir şekilde çalışmasını

sağlamamak, bu donanımda meydana 36’ncı maddenin

gelen arızaları gidermemek ve bu (4)’üncü

donanımın çalıştırılmasını tüzük fıkrasının (Ç)

kurallarına göre yapmamak bendi

Emisyon sınır değerlerini

sağlamamak

45C. 3(2).34/2020

45Ç. 3(2).34/2020

46A. 3(2).34/2020 46B. 3(2).34/2020

Uçucu organik bileşiklerin Aylık asgari ücret kadar 36’ncı maddenin emisyonlarını azaltmak için çözücüler (5)’inci fıkrası

kullanan tesisler ile ilgili çıkarılan (A)Aylık asgari ücretin tüzük kurallarına aykırı hareket etmek 20 katı kadar 36’ncı maddenin

(A)Petrol depolama, yükleme veya (B) Aylık asgari ücret (6)’ıncı boşaltımından kaynaklanan uçucu kadar fıkrasının (A) ve organik bileşik salınımlarının (B) bendleri

kontrolüne yönelik tüzük kurallarına Aylık asgari ücret kadar aykırı hareket etmek 38’inci

47. 48.

(B)Motorlu araçların akaryakıt Aylık asgari ücretin ¼’ü maddenin istasyonlarında yakıt ikmali yaparken kadar (2)’nci fıkrası uçucu organik bileşiklerinin 43’üncü

emisyonunun izlenmesine ilişkin maddenin

tüzük kurallarına aykırı hareket etmek (3)’üncü fıkrası Çevre Koruma Dairesinden çevre

izni almadan faaliyete geçen tesisler

Ekolojik Etki Değerlendirme olumlu

görüşündeki koşulların herhangi

birine uymama

85

49. Herhangi bir yaban kuşu kasıtlı olarak (A) Aylık asgari ücretin 44’üncü

öldürmek, yakalamak veya diğer ¼’ü kadar maddenin

şekillerde zarar vermek (Av Yasası (B) Aylık asgari ücretin 2 (1)’inci

uyarınca avlamak izin verilmemişse katı kadar fıkrasının (A) ve

veya Çevre Koruma Dairesinden izin (E) bentleri

alınmamışsa)

(A) Koruma altında ise

(B) Nesli tükenme tehlikesi var ise

50. Canlı veya ölü olarak yaban kuşa (A) Aylık asgari ücretin 44’üncü

sahip olma/ satma ¼’ü kadar maddenin

(A) Koruma altında ise (B) Aylık asgari ücretin (2)’nci fıkrası

(B) Nesli tükenme tehlikesi var ise 2 katı kadar

51. Koruma altında olduğu belirlenmiş (A) Aylık asgari ücretin 44’üncü

olan yaban hayvanları kasten ¼’ü kadar maddenin

öldürme, yakalama veya habitatları da (B) Aylık asgari ücretin (3)’üncü

dahil olmak üzere herhangi bir şekilde 2 katı kadar fıkrasının (A) ve

zarar verme (F) bentleri

(A) Koruma altında ise

(B) Nesli tükenme tehlikesi var ise

52. Koruma altında olan bitkileri kastan (A) Aylık asgari ücretin 44’üncü

koparma, toplama, yok edilmesi, ¼’ü kadar maddenin

sahip olunması, takas edilmesi veya (B) Aylık asgari ücretin (4)’üncü

satılması 2 katı kadar fıkrasının (A) ve

(A) Koruma altında ise (B) bentleri

(B) Nesli tükenme tehlikesi var ise

53. Deniz ortamında da dahil, koruma Aylık asgari ücretin ½’si 44’üncü

altındaki flora ve fauna ile ilgili kadar maddenin

yapılacak her türlü bilimsel araştırma, (6)’ncı fıkrası

adaptasyon ve iyileştirme çalışmaları

Çevre Koruma Dairesi’nin izni

olmadan yapılması

54. Yaban hayvanlarını herhangi bir Aylık asgari ücretin 2 44’üncü

bilimsel deney için kullanma katı kadar maddenin

(7)’inci fıkrası

55. Sulak alanların, arazi kazanmak Aylık asgari ücretin 2 44’üncü

maksadıyle ve/veya başka herhangi katı kadar maddenin

bir maksat ile, boşaltılması, (8)’inci fıkrası

doldurulması ve/veya kurutulması

56. Çevreye genetiği değiştirilmiş Aylık asgari ücretin 6 45’inci

organizmalar bırakmak veya çevreye katı kadar maddenin

bırakmak amacıyla herhangi bir (4)’üncü fıkrası

genetiği değiştirilmiş organizma ithal

etmek

57. Uluslararası önemi olan sulak Aylık asgari ücret kadar 47’nci maddenin

alanların özellikleri, ekolojik (3)’üncü fıkrası

özellikleri ve kabul edilebilir

86

58. kullanımları ile ilgili tüzük kurallarına Aylık asgari ücret kadar 47’nci maddenin aykırı davranmak (5)’inci fıkrası

59. Biyolojik Çeşitlilik Ağı içinde olan Aylık asgari ücret kadar bir alan üzerinde önemli etkisi 47’nci maddenin

60. olabilecek faaliyet, plan ve projelerin Aylık asgari ücret kadar (6)’ıncı fıkrası Ekolojik Etki Değerlendirmeleri nasıl

61. yapılacağını düzenleyen kurallarla Aylık asgari ücretin 2 47’nci maddenin

62. ilgili tüzük kurallarına aykırı katı kadar (8)’inci fıkrası

63. davranmak Aylık asgari ücret kadar

64. Yaban kuş türleri popülasyonlarının 47’nci maddenin özellikle ekolojik, bilimsel ve kültürel Aylık asgari ücretin ¼’ü (9)’uncu fıkrası

65. gerekliliklere uygun düzeyde kadar

65A. muhafaza edebilmek için gerekli Aylık asgari ücretin 4 47’nci maddenin 3(3).34/2020 kurallar ve alınacak önlemler ile ilgili katı kadar (13)’üncü fıkrası

66. tüzük kurallarına aykırı davranmak

Deniz ortamları da dahil olmak üzere, Aylık asgari ücretin 4 48’inci koruma altındaki flora ve fauna ile katı kadar maddenin ilgili yapılacak bilimsel araştırma, Aylık asgari ücretin ½’si (1)’inci fıkrası koruma faaliyetlerini izinlendirme ile kadar 50’nci maddenin ilgili usul ve esaslar ile ilgili tüzük Aylık asgari ücretin ½’si (1)’inci fıkrası kurallarına aykırı davranmak kadar

Nesli tükenmekte olan türlerin 50’nci maddenin

uluslararası ticaretinin kontrolü ile (5)’inci fıkrası

ilgili çıkarılması öngörülen tüzük 56’ncı maddenin

kurallarına aykırı davranmak (1)’inci fıkrası

Sulak alanların korunması ve

yönetimine ilişkin usul ve esaslar ile 56’nci maddenin

ilgili tüzük kurallarına aykırı (2)’nci fıkrası

davranmak

Tüzükte belirtilen tedbirlerin aksini

uygulamak ve/veya uygulattırmak

yasaktır.

Çevresel Etki Değerlendirmesi

Tüzüğü kapsamında olan bir proje

için Çevresel Etki Değerlendirmesi

veya Çevresel Etki Değerlendirmesi

Ön Araştırma raporu hazırlamama

Çevresel Etki Değerlendirmesi

görüşünde belirtilen şartlara uymama

Kişilerin huzurunu ve sükununu

ve/veya bedensel ve duygusal

sağlığını bozacak şekilde gürültü

yapmak

Çevre Dairesi’nden olumlu görüş

almaksızın, gürültü seviye

standartlarına uygun olmayan araç,

87

gereç, ekipman veya diğer gürültü

çıkaran ürün ithal etmek

67. Çevre Koruma Dairesinden izin Aylık asgari ücretin ½’si 56’nci maddenin

almaksızın veya verilen iznin kadar (3)’üncü fıkrası

koşullarına uymaksızın, herhangi

kamuya açık bir yerde veya

kuvvetlendirilen sesin kamuya açık

bir yerde işitilebileceği biçimde veya

durumda başka herhangi bir yerde

makine veya elektrikle

kuvvetlendirilmiş ses çıkaran veya

yayın yapan herhangi bir hoparlör,

megafon, amplifikatör veya başka ses

yükseltici cihaz kullanaması veya

çalıştıraması veya başkasının

kullanmasına veya çalıştırmasına izin

verilmesi

68. Proje onayında tasdik edilenden farklı Aylık asgari ücret kadar 61’inci

bir amaç için bir binayı veya inşaatı maddenin

kullanmak (1)’inci fıkrası

69. Konut alanlarında bulunan açık Aylık asgari ücretin 3 61’inci

yerlerde ticari amaçla hurda metal, katı kadar maddenin

kum, taş, kömür, kereste ve tomruk (3)’üncü fıkrası

depolanması

70. Herhangi bir konut alanı veya başka Aylık asgari ücretin ¼’ü 61’inci

yerde inşaat ve yapı çalışması devam kadar maddenin

ederken, yol kenarlarında ve açık (4)’üncü fıkrası

alanlarda, ikamet edenleri rahatsız

eden, yolun kullanılmasına engel olan

veya görsel estetiği bozan bir şekilde

kum, taş ve çimento gibi inşaat

malzemeleri depolaması

71. İşletmecilerin emisyonlarını Aylık asgari ücretin 2 71’inci

izlememesi ve/veya kayıt tutmaması katı kadar maddenin

ve/veya Çevre Koruma Dairesinde (1)’nci fıkrası

düzenli rapor etmemesi

72. Kendi kendini izleme cihazlarını Aylık asgari ücretin 2 71’inci

kurmama katı kadar maddenin

(2)’nci fıkrası

73. Talep üzerine, denetim sırasında Aylık asgari ücret kadar 71’inci

tesislere girişe ve bilgilere erişime maddenin

izin vermeme (3)’üncü fıkrası

74. Denetim sırasında yanlış bilgi vermek Aylık asgari ücret kadar 71’inci

veya yapılan faaliyetlere mani olma maddenin

(4)’üncü fıkrası

88

75. Bu Yasa ve bu Yasa tahtında Aylık asgari ücret kadar 79’uncu

çıkarılması öngörülen herhangi bir maddenin

tüzüğün kurallarına aykırı hareket (12)’inci fıkrası

etmek

89

DEĞİŞİKLİK YASALARINDA YER ALAN GEÇİCİ MADDELER İLE YÜRÜRLÜĞE

GİRİŞ MADDELERİ:

30/2014 Sayılı Yasada Yer Alan Geçici Madde ile Yürürlüğe Giriş Maddesi: (R.G. Yayım Tarihi:10.03.2014)

Geçici Madde Bu (Değişiklik) Yasasının Yürürlüğe Girdiği Tarih İtibariyle Fonun Varlık ve Kaynakları ile İlgili Kurallar

1. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, bu (Değişiklik) Yasası ile yürürlükten kaldırılan Fonun mevcut vadeli ve vadesiz mevduatları, borçları ve alacakları Maliye İşleri ile Görevli Bakanlığa, taşınır ve taşınmazları ise Çevre Koruma Dairesinin bağlı olduğu Bakanlığa devredilir. Devir ve tasfiye işleri Maliye İşleri ile Görevli Bakanlık tarafından yerine getirilir.

Yürürlüğe Giriş 3. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.

34/2020 Sayılı Yasada Yer Alan Geçici Madde ile Yürürlüğe Giriş Maddesi: (R.G. Yayım Tarihi:21.07.2020)

Geçici Madde Kamu Kurumu Tarafından İşletilen Büyük Yakma Tesislerinin Durumu

1. Bu Değişiklik Yasası ile değiştirilen Esas Yasanın 36’ncı maddesinin

(3)’üncü fıkrası ile getirilen yükümlülükler, büyük yakma tesisinin kamu kurumu tarafından işletilmesi halinde ve kurumun baca gazı emisyon değerlerini düşürmeye yönelik yatırıma 1 yıl içerisinde başlaması şartıyla, bu Değişiklik Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten 3 yıl sonra başlar.

Yürürlüğe Giriş 4. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.

8/2025 Sayılı Yasada Yer Alan Yürürlüğe Giriş Maddesi: (R.G. Yayım Tarihi:21.02.2025)

Yürürlüğe Giriş

5. Bu (Değişiklik) Yasanın 2’nci maddesi 1 Ocak 2026 tarihinden; diğer maddeleri ise Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.

90