RG Sayı:29 21 Mart 1993
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisinin 16 Mart, 1993 tarihli birleşiminde kabul olunan “Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO)’nün Makinelerin Gerekli Korunma Tertibatı ile Teşhizine İlişkin 119 Sayılı Sözleşmesi (Onay) Yasası”, Anayasa’nın 94(1) maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı vekili tarafından Resmî Gazetede yayımlanmak suretiyle ilân olunur.
Sayı: 18/1993
ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (İLO)’NÜN
MAKİNELERİN GEREKLİ KORUNMA TERTİBATI İLE İLGİLİ
1963 TARİHLİ 119 SAYILI SÖZLEŞMESİNİN
ONAYLANMASININ UYGUN BULUNMASINA İLİŞKİN YASA
MADDE DİZİNİ:
Madde 1. Kısa isim.
Madde 2. Tefsir.
Madde 3. Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunması – Cetvel.
Madde 4. Yürütme yetkisi.
Madde 5. Yürürlüğe giriş.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim l. Bu Yasa, Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO)'nün Makinelerin Gerekli Korunma Tertibatı i1e Teçhizine ilişkin 119 Sayılı Sözleşmesi (Onay) Yasası olarak isimlendirilir.
Tefsir
2. Bu Yasa amaçları bakımından metin başka türlü gerektirmedikçe:
"Bakanlar Kurulu", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır.
"Bakanlık", Çalışma işleriyle görevli bakanlığı anlatır.
"Cumhuriyet Meclisi", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisini anlatır.
"Sözleşme", bu Yasa ile onaylanması uygun bulunan Uluslarası Çalışma Örgütü (İLO)’nün 1963 yılında Cenevre'de toplanan . 47'nci konferansında kabul edilen Makinelerin Gerekli Korunma Tertibatı ile Teçhizine ilişkin 119 Sayılı Sözleşmeyi anlatır.
Sözleş-menin Cumhuriyet Meclisi, yukarıda belirtilen ve Bakanlar Kurulunun 15-07-1992 tarih ve E-747- 92 sayılı kararı ile kabul onaylan-masının edilen bu Yasaya ekli Cetvelde metni yazılı sözleşmenin onaylanmasını uygun bulur.
uygun bulun-ması.
Cetvel
Yürütme Yetkisi
4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş.
5. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
CETVEL
(Madde 3)
MAKİNELERİN KORUNMASINA İLİŞKİN
119 SAYILI SÖZLEŞME
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından Cenevre'de toplantıya davet edilerek, 5 Haziran 1963'de 47. toplantısını yapan Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, toplantı gündeminin dördüncü maddesini oluşturan, uygun bir şekilde koruma düzeni bulunmayan makinelerin satışı, kiralanması ve kullanılmasının yasaklanması i1e ilgili çeşitli önerilern kabulüne ve bu önerilerin uluslararası bir sözleşme şeklini almasına karar verdikten sonra, 25 Haziran, 1963 tarihinde makinelerin korunmasına ilişkin 1963 Sözleşmesi adını taşıyacak olan aşağıdaki sözleşmeyi kabul eder:
BİRİNCİ KISIM
GENEL HÜKİMLER
Madde 1
İnsan gücü dışında mekanik güçle işleyen yeni veya ikinci el bütün makineler bu Sözleşmenin uygulanması bakımından makine sayılacaktır.
Her ülkenin yetkili makamı, insan gücü ile işletilen yeni veya ikinci el makinelerin işçilere bedeni bir tehlike arzedip etmediğini ve bunun derecesini tayin ederek sözkonusu makinelerin, bu Sözleşmenin uygulanması bakımından makine sayılıp sayılmayacağına karar verecektir. Bu husustaki kararlar; ilgili işveren ve işçilerin en fazla temsil kabiliyetini haiz kuruluşlarıyla yapılacak danışma toplantısından sonra alınacaktır. Bu kuruluşlardan herhangi birisi danışma toplantısı için çağrıda bulunabilir.
Bu Sözleşme Hükümleri:
(A) Hareket halinde iken sevk ve idare ile görevli personelin güvenliği sözkonusu olduğu oranda karayollarında veya raylarda işleyen araçlara;
(B) Çalışmakta olanların güvenliği sözkonusu edildiği oranda hareketli zirai makinelere;
uygulanır.
İKİNCİ KISIM
SATIŞ, KİRALAMA, DİĞER HERHANGİ BİR SURETTE ELDEN ÇIKARMA VE TEŞHİR
Madde 2
Bu maddenin (3). ve (4). fıkralarında tehlike durumları belirtilen makinelerin, uygun koruma önlemleri alınmaksızın satışı ve kiralanması milli mevzuatla yasaklanır veya aynı derecede etkili diğer önlemlerle engel olunur.
(2) Bu maddenin (3). ve (4). fıkralarında tehlike .durumları belirtilen ve uygun koruma önlemi bulunmayan makinelerin, herhangi bir surette elden çıkanlmasına ve sergilenmesine, yetkili makamlarca mevzuatla tesbit edilen belirli önlemlerle veya aynı derecede etkili diğer yollarla engel olunur. Bununla beraber bir makinenin sergilenmesi sırasında gösteri yapmak amacı ile, geçici olarak koruma düzeninin kaldırılması, ilgililerin her türlü tehlikeden korunması için özel önlemlere başvurulması kaydıyla, işbu hüküm ihlâl edilmiş sayılmaz.
Makinelerin hareketini sağlayan kısımları üzerinde çıkıntı yapan ve hareket halinde iken bunlarla temas haline geçen şahıslar için de tehlikeli olduğu, yetkili makam tarafından tayin edilen bütün vidalar, çivatalar ve anahtarlar benzer diğer parçalar bu tehlikeleri önleyecek şekilde üretilecek, içeri alınacak veya kapatılacaktır.
Hareket halindeyken temasa geçen şahıslar için de tehlike doğurabileceği yetkili makam tarafından tayin olunan bütün volanlar, dişliler, koniler, sürtme ile dönen silindirler, mil çivileri, makaralar, kayışlar, zincirler, pinyonlar, sonsuz vidalar, biyeller, sürgü blokları ile miller (her iki uç dahil) ve hareket eden diğer nakil aksamı bu tehlikeleri önleyecek şekilde üretilecek veya korunacaktır. Makinelerin kumanda bölümleri aynı şekilde her türlü tehlikeyi önleyecek surette üretilecek veya korunacaktır.
Madde 3
( l ) 2. Madde hükümleri:
Üretim tarzları bakımından, uygun bir koruma düzeni olanlarla aynı güvenliği sağlayan;
Tesis tarzları veya konuldukları yer bakımından aynı güvenliği sağlayan makinelere veya bunların adı geçen 2. maddede belirtilen tehlikeli kısımlarına uygulanmaz.
Makinelerin üretim tarzları normal güvenlik normlarına uyulmak kaydıyla, bakım; yağlama, çalışan aksamın değiştirilmesi ve ayarlama işlemleri sırasında,
2. maddenin (3). ve (4). fıkralarındaki şartların yerine getirilmemiş olmasını gerektiriyorsa sırf bu yüzden sözkonusu makinelerin 2. maddenin (1). fıkrasında öngörülen satış, kiralama, diğer her türlü elden çıkarma yasağına tabi tutulmaz.
Makinelerin depolanması veya kullanılmaz bir halde bir tarafa bırakılması veyahut kullanılır bir hale getirilrnesi için bunların satışına ve diğer herhangi bir şekilde elden çıkarılmasına 2. madde hükümleri engel değildir. Bununla beraber bu makineler, 2. maddede öngörülen şartlar yerine getirilmedikçe, depolanmalardan veya kullanılır bir hale getirilmesinden sonra satılamaz, kiralanamaz veya herhangi bir şekilde elden çıkarılamaz veyahut sergilenemezler.
Madde 4
2. Madde hükümlerinin uygulama zorunluluğu satıcı, kiracı, makineyi herhangi bir surette elden çıkaran şahsa veya sergileyene ve bazı özel hallerde milli mevzuata uygun olarak, bunların temsilcilerine aittir. Makinelerin satışını, kiralanmasını veya sergilenmesini yapan üretici de aynı yükümlülükleri taşır.
Madde 5
(1) Herhangi bir üye, 2. madde hükümlerine geçici olarak ayrıcalık tanıyabilir. .
Bu şekilde geçici olarak tanınan ayrıcalığın süresi, hiç bir halde Sözleşmenin ilgili üye hakkında yürürlüğe girmesinden itibaren üç yılı geçemez. Sözkonusu ayrıcalıkların şartları ile süresi milli mevzuatla tayin edilecek veya aynı derecede etkili diğer yollarla kararlaştırılacaktır.
Yetkili makam, bu maddenin uygulanmasında, en fazla temsiliyeti olan işveren ve işçi kuruluşları ile ve imalâtçı kuruluşları iIe danışmalarda bulunacaktır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
KULLANMA
Madde 6
Çalışma aksamı dahil, makinelerin tehlikeli kısımlarından herhangi bir gerekli koruma düzeni olmadığı takdirde, bunların kullanılması milli mevzuatla veya ayni derecede etkili diğer yollarla yasaklanabilir. Bununla beraber bu şekilde yasaklama bu makinelerin kulIanılmasını tamamen önleyemiyorsa, o zaman bu kullanmanın müsaadesi nisbetinde uygulanır.
Makineler, milli mevzuat, iş güvenliği ve sağlığı normlarına aykırı olmayacak bir şekilde korunacaktır.
Madde 7
6. madde hükümlerini uygulamak yükümlülüğü işverene aittir.
Madde 8
6. madde hükümleri, imal ve tesis ediliş tarzları veya bulundukları yer bakımından, özel bir koruma düzenini gerektirmeyen makinelere veya bunların aksamına uygulanmaz.
6. ve 11. madde hükümleri, makinelerin veya bunların aksamının normal güvenlik normlarına uygun olarak yapılan bakım, yağlama, çalışan kısımlarını değiştirme veya ayarlama işlemlerine engel olmaz.
Madde 9
(1) Herhangi bir üye, 7. madde hükümlerine geçici olarak ayrıcalık tanıyabilir.
Bu şekilde geçici olarak tanınan ayrıcalığın süresi, hiç bir halde sözleşme ile ilgili üye hakkında yürürlüğe girmesinden itibaren 3 yılı geçemez. Sözkonusu ayrıcalıkların şartları ile süresi milli mevzuatla tayin edilecek veya aynı derecede etkili diğer yollarla kararlaştırılacaktır.
Yetkili makam bu maddenin uygulanmasında, en fazla temsiliyeti olan işveren ve işçi kuruluşlarıyle danışmalarda bulunacaktır.
Madde 10
İşveren, makinelerin korunmasıyle ilgili milli mevzuat hakkında işçileri haberdar edecek önlemleri alacaktır. İşveren aynı zamanda bu makinelerin kullanılmasından doğan tehlikelerden, bu hususta önceden alınacak önlemlerden gerekli sekilde işçileri haberdar edecektir.
İsveren, bu Sözleşmede belirtilen makinelerde çalışan işçileri tehlikeye sokmayacak çevre şartlarını tayin ve devamlılığını sağlayacaktır.
Madde 11
Bir koruma düzeni olmayan bir makineyi hiç bir işçi kullanamaz. Hiç bir işçiden sözkonusu koruma düzeni bulunmayan bir makineyi kullanması istenemez.
Hiç bir işçi kullandığı bir makinenin koruma düzenini etkisiz hale getiremez. Keza işçiler tarafından kullanılacak olan herhangi bir makinenin koruma düzeni etkisiz hale getirilemez.
Madde 12
Bu Sözleşmenin onanması, işçilerin milli sosyal güvenlik veya sosyal sigorta mevzuatı ile tanınan haklarını ortadan kaldırmaz.
Madde 13
Bu Sözleşmenin, İsveren ve işçilerin yükümlülükleri ile ilgili işbu kısım hükümleri, yetkili makam tarafından karar verildiği takdirde ve bu makamın tayin edeceği oranda serbest iş sahibi olan işçilere de uygulanır.
Madde 14
Bu Sözleşmenin bu kısmının uygulanması bakımından "işveren" tanımı, milli mevzuatta tanımı yapılan işveren vekilini de kapsar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
UYGULAMA ÖNLEMLERİ
Madde 15
Bu Sözleşme hükümlerinin etkili bir tarzda uygulanmasını sağlayacak, gerekli müeyyidelerle ilgili hükümler de dahil, bütün gerekli önlemler alınacaktır.
Bu Sözleşmeyi onayan her üye, bu Sözleşme hükümlerinin uygulanmasını veya uygun bir denetlemenin sağlanmış olduğunu araştıracak bir denetleme servisi kurar.
Madde 16
Bu Sözleşme hükümlerini uygulama alanına koyacak olan her milli mevzuat, yetkili makamca ilgili işveren ve işçilerin en fazla temsil kabiliyetini haiz kuruluşlarıyle ve gerektiğinde, imalatçıların kuruluşlarıyle istişare edildikten sonra kaleme alınacaktır.
BEŞİNCİ KISIM
KAPSAM
Madde 17
Bu Sözleşme hükümleri, sözleşmeyi onayan üye tarafından ek bir beyanla uygulama alanı kısıtlanmadığı takdirde, bütün ekonomik faaliyet kollarını kapsar.
Bu şekilde Sözleşme hükümlerinin uygulama alanının kısıtlandığına ilişkin bir beyanda bulunulması halinde:
(a) Sözleşme hükümleri, en azından yetkili makamca iş teftiş servisleri ve en fazla temsiliyeti olan işveren ve işçi kuruluşlarıyla danışmalarda bulunulmasından sonra önemli ölçüde makine kullandığı anlaşılan işyerlerine veya ekonomik faaliyet kollarına uygulanır.
Üye, Uluslararası Çalışma Örgütü Statüsü`nün 22. maddesi uyarınca vereceği raporlarda, bu Sözleşme hükümlerinin daha geniş alanda uygulanmasında ne gibi gelişmeler kaydedildiğini belirtir.
Bu maddenin birinci fıkrası uyarınca beyanda bulunan her üye, daha sonraki bir beyanla, söz konusu beyanı tamamen veya kısmen her zaman iptal edebilir.
ALTINCI KISIM
SON HÜKÜMLER
Madde 18
Bu Sözleşmenin kesin onama belgeleri Uluslarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilecek ve onun tarafından tescil edilecektir.
Madde 19
Bu Sözleşme, ancak onama belgeleri Genel Müdür tarafından tescil edilmiş olan Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerini bağlayacaktır.
Bu Sözleşme, iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından tescil edildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girecektir.
Daha sonra bu Sözleşme, onu onayan her üye için onama belgesi tescil edildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girecektir.
Madde 20
Bu Sözleşmeyi onayan her üye, onu ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir devre sonunda, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndereceği ve bu Müdürün teşcil edeceği bir belge ile feshedebilir. Fesih, tescil tarihinden ancak bir yıl sonra geçerli olacaktır.
Bu Sözleşmeyi onamış olup da onu birinci fıkrada sözü edilen on yıllık devrenin bitiminden itibaren bir yıl zarfında bu madde gereğince feshetme bildiriminde bulunmayan her üye, yeniden on yıllık bir müddet için bağlanmış olacak ve bundan sonra bu Sözleşmeyi her on yıllık bir devre bitince, bu maddede öngörülen şartlar içinde feshedebilecektir.
Madde 21
Uluslararası Çalıma Bürosu Genel Müdürü, Uluslararası Çalışma Örgütü üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onama, beyan ve fesihlerin tescil edildiğini Uluslararası Çalışma Örgütü'nün bütün üyelerine tebliğ edecektir.
Genel Müdür kendisine göndiriilen sözleşmenin ikinci onanma belgesinin tescil edildiğini Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerine tebliğ ederken, bu Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkında Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerinin dikkatini çekecektir.
Madde 22
Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, yukarıdaki maddeler gereğince tescil etmiş olduğu bütün onama, beyan ve fesihlere dair tam bilgileri; Birleşmiş Milletler Andlaşmasının 102. maddesi uyarınca tescil edilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştıracaktır.
Madde 23
Bu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden itibaren her on yıllık bir devre zarfında, Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, bu Sözleşmenin uygulanması hakkındaki raporu Genel Konferansa sunacak ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunu Konferans gündemine alınıp alınmaması hususunu inceleyecektir.
Madde 24
(I) Konferansın bu Sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir sözleşmeyi kabul etmesi halinde ve yeni sözleşme aksini öngörmediği takdirde, Tadil edici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onanması durumu, yukarıdaki
20. madde dikkate alınmaksızın ve tadil edici yeni Sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kayıt ve şartıyle, bu Sözleşmenin derhal ve kendiliğinden feshini gerektirecektir.
Tadil edici yeni sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu Sözleşme üyelerin onamasına artık açık bulundurulmayacaktır, Bu Sözleşme, onu onayıp da tadil edici Sözleşmeyi onamamış bulunan üyeler için her halde şimdiki şekil ve içeriğiyle geçerli olmakta devam edecektir.
Madde 25
Bu Sözleşmen'in Fransızca ve İngilizce metinleri aynı derecede geçerlidir.
-------------------------