Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisinin 19 Nisan, 1974 tarihli oturumunda geçirilen “1974 Türk Cemaatı Soyadı Kuralı” Anayasanın 52 ve 104. maddeleri gereğince Cumhurbaşkanı Muavini ve K.T.Y.Yürütme Kurulu Başkanı tarafından Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle ilan olunur.
| |
16/1974
(25/1975 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekliyle)
KUZEY Kıbrıs Türk CUMHURİYETİ MENSUPLARININ SOYADI KURALI
Madde Dizini
Madde 1. Kısa İsim
Madde 2. Tefsir.
Madde 3. Temel Kurallar ve Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası.
Madde 4. Soyadının kullanışı.
Madde 5. Uygunsuz soyadları
Madde 6. Ayni kazada farklı soyadı.
Madde 7. Soyadı seçme hakkı
Madde 8. Reşit olanlar.
Madde 9. Uygunsuz soyadlarının değiştirilmesi.
Madde 10. Mevcut soyadların kaydı.
Madde 11. Bilgi ve evrak talebi.
Madde 12. Kayıt memurunun yetkisi.
Madde 13. Soyadı değiştirme.
Madde 14. Soyadı varakası.
Madde 15. Soyadı varakasının şümulü.
Madde 16. Mahkemeden hakkın tanınmasını talep.
Madde 17. İhtilafların halli.
Madde 18. Damga pulu harcı.
Madde 19. Cezalar.
Madde 20. Bakanlar Kurulunun yetkileri.
Madde 21. Sorumlu makamlar.
Madde 22. Yürürlüğe Giriş
Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi aşağıdaki Kuralı yapar:
Kısa isim
1. Bu Kural, 1974 Türk Cemaatı Soyadı Kuralı olarak isimlendirilir.
Tefsir
2. “Aile Mahkemesi” 9/1976 sayılı Mahkemeler Yasası tahtında kurulan Aile Mahkemelerini ifade eder.
9/1976 “Güney”, Kıbrıs adasının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları dışındaki bölgelerini anlatır.
3/1978 “İçişleri ve Köyişleri Bakanı” Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun İçişleri ve 10/1978 Köyişleri Bakanını ifade eder.
6/1980
23/1980
19/1981
18/1982
34/1982
56/1982
21/1983
7/1984
20/1984
4/1985
7/1986
24/1986
2/1988
15/1988
67/1991
8/1995
15/1995
38/1995
6/1997
25/1975
*“Kayıt Memuru” Lefkoşa, Mağusa ve Girne Kaymakamlarını veya onların görevlendirdiği herhangi bir memuru anlatır.
.
Temel Kurallar ve
3. Temel Kurallarla etkilenmiş haliyle Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasının 2. maddesi tahtında Türk Kıbrıs Cemaatına mensup her şahıs, öz adından başka bir soyadı taşır.
Cumhuri-yeti
Anayasa-sı
Soyadı-nın
4. Söyleyiş, yazı ve imzada öz ad önce soyadı ondan sonra kullanılır.
kullanılışı.
Uygun-suz
5. Öz adlar, rütbe, memuriyet, aşiret ve yabancı ırk ve millet isimleri ile umumi adaba aykırı veya soyadları. iğrenç ve gülünç olan adlar, soyadı olarak kullanılamaz.
Aynı Kazada
6. 7. maddenin (2). fıkrası kuralı saklı kalmak koşuluyla kardeşler ve kardeşler ve erkek kardeş farklı soyadı. çocukları,dışında hiç kimse Kıbrıs'ta doğmuş başka bir kişinin taşıdığı soyadını kullanamaz. Ancak,
4.25/1975 Kayıt Memuru, bu Kuralın yürürlüğe girdiği tarihten önce, resmi veya gayrı resmi işlemlerde kullanıldığına veya ilgili kişinin bu soyadı ile tanındığına kanaat getirdiği hallerde bu soyadının kaydını yapabilir.
Güneyde doğmuş olanlar, soyadlarının kaydını halen iskan edildikleri kazada yaptırırlar.
Soyadı seçme
7. (1) Soyadı seçme görev ve hakkı evlilik birliğinin reisi olan kocaya aittir. Ancak kocanın hakkı. rızası ile karısı kızlık soyadını kullanabilir.
(2) Erkek evlat ve evlenmemiş kız evlat babanın, karı ise kocanın soyadını kullanır.
(3) Evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği adı kullanır. Koca ölü ve karının evlenmemiş olması veya kocanın akıl hastalığı ve akıl zayıflığı sebebi ile vesayet altında bulunması ve evliliğin devamı halinde bu hak ve görev karıya aittir.
(4) Kocanın vefatıyla karı evlenmiş veya koca (3). fıkrada zikredilen sebeplerle vesayet altına alınmış ve evlilik de zeval bulmuş ise bu hak ve görev çocuğun baba cihetinden olan kan hısımlarından en yakın erkeğe ve bunların en yaşlısına yok ise vasiye aittir.
Reşit olanlar.
8. (1) Mümeyyiz olan reşit soyadını seçmekte serbesttir. Akıl hastalığı ve akıl zayıflığı dolayısı ile vesayet altına alınmış olan reşidin soyadını babası, yoksa anası, bu da yoksa vasisi seçer.
(2) Bu maddede gösterilen hak, bu Kural ile ilgili başka kanun veya kural hükümlerine uygun olarak kullanılır.
Uygun-
9. Kayıt memuru, 5. madde hilafına soyadı kullananların bu adı değiştirmelerini Aile Mahkemesine suz yapılacak müracaatla talep edebilir.
soyadlar-ın
değiştiril-mesi.
Mevcut soyad- 10
(1) Bu Kuralın yürürlüğe girdiği tarihten hemen önce resmen soyadları olan şahıslar, mezkur ların kaydı. tarihten itibaren üç ay zarfında soyadlarını doğdukları kazanın Kayıt Memuruna
5.25/1975 kaydettirirler. Güneyde doğmuş olanlar, soyadlarının kayıtlarını halen iskân edildikleri kazada yaptırırlar.
Yeni soyad-
(2) Bu Kuralın yürürlüğe girdiği tarihten hemen önce resmen soyadları bulunmayan şahıslar, ların kaydı. mezkur tarihten itibaren bir yıl zarfında seçtikleri soyadlarını kaydettirmek üzere doğdukları kazanın Kayıt Memuruna müracaat ederler. Güneyde doğmuş olanlar kayıtlarını halen iskân edildikleri kazada yaptırırlar.
(3) Bu maddenin (1). fıkrası şümulüne giren şahıslara 6. madde hükmüne tabi olarak soyadları hakkında müktesep hak tanınır.
(4) Kayıtlar bu Kurala ek Cetvelde gösterilen şekle uygun sicillerde tutulur.
Bilgi ve evrak
11. Bu Kural maksatları için her şahıs, Kayıt Memurunun talep edeceği ilgili her bilgiyi vermek ve evrakı talebi. ibraz etmekle mükelleftir.
Kayıt Memur-unun
12. Kendiliğinden soyadı seçmeyenlerle anası babası belli olmayan çocuklara soyadı takmak ve bir adın yetkisi. Kuralın öngördüğü şekle uygun olup olmadığı hakkında karar vermek yetkisi Kayıt Memuruna aittir.
Soyadı
13. Bu Kuralın tayin ettiği müddet geçtikten sonra, soyadlarını değiştirmek isteyenler, Aile Mahkemesine değiştir-me. müracaat edip, makul sebep göstermek suretiyle ve mahkeme kararı ile, bu Kural ve ilgili herhangi bir kanun hükümlerine uygun olarak soyadlarını değiştirebilirler.
Soyadı varakası.
14. Bu Kural tahtında soyadı nihai olarak kaydedilen her şahsa, tayin edilen şekilde soyadı varakası verilir.
Soyadı
15. Bu Kural tahtında verilen soyadı varakası, ilgili maksat ve muameleler bakımından, Kıbrıs dahilinde varaka-sının ve haricinde kati bir delil teşkil eder ve ilgili makamları bağlar.
şümulü.
Mahkemeden hakkın
16. (1) Soyadının ihtilafa mahal vermesi halinde bir şahıs, Aile Mahkemesinden hakkının tanınmasını tanınma-sını talep edebilir.
talep.
(2) Soyadının gasp olunması dolayısı ile mutazarrır olan bir şahıs, Aile Mahkemesinden bir men emri talep edebilir.
İhtilaflar-ın
17. (1) Bu Kural hükümleri ile ilgili her türlü ihtilaf Aile Mahkemeleri tarafından halledilir.
halli.
(2) Aile Mahkemelerine bu Kural hükümleri tahtında herhangi bir müracaat istida yoluyla yapılır.
(3) Yetkili Aile Mahkemesi, müracaat sahibinin doğmuş olduğu kazada kaza yetkisine sahip olan Aile Mahkemesidir.
Damga pulu harcı.
18. *(1) Bu Kural gereğince Kayıt Memuruna yapılan her müracaata 50 millik Türk Cemaat Meclisi damga pulu yapıştırılır.
(2) Bu Kurala uygun olarak verilen her soyadı varakasına 50 millik Türk Cemaat Meclisi damga pulu yapıştırılır.
**19.
Cezalar. Bu Kural hükümlerine riayetsizlikte bulunan herhangi bir şahıs suç işlemiş sayılır ve mahkumiyeti halinde, Aile Mahkemelerinin Anayasa ve 8/1960 sayılı Türk Cemaat Meclisi Adliye Teşkilat Kanunu gereğince sahip oldukları yetkiler mahfuz kalmak şartıyla, yirmi beş liraya kadar para cezasına çarptırılabilir.
Bakanlar
20. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu: .
Kurulu-nun Bu Kural hükümlerinin tüm Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlarına veya Kuzey Kıbrıs Türk yetkileri Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayan belli bir topluma uygulanmasını da Resmi Gazetede yayınlanacak
6.25/1975 bir Emirname ile emredebilir.
Bu Kuralın daha kolay ve daha uygun bir şekilde uygulanmasını temin için Tüzükler yapabilir.
Sorumlu makamlar
21. Bu Kuralı İçişleri ve Köyişleri Bakanlığı yürütür.
Yürür-lüğe giriş
22. Bu Kural, Yürütme Kurulunun Resmi Gazetede yayınlanacak bir emirnamesi ile yürürlüğe girer.
Kayıt Sicili
Madde 10(4)
Köyün adı
Mahallenin adı...................................... Kazanın adı....................................
Kayıt Memuru ......................................................................................
Adı Doğum Tarihi Aile Efradı Soyadı
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
* Güzelyurt ve Yeni İskele Kaymakamlarının eklenmesini öngören değişiklik yapılması önerilmiştir.
* (1). fıkranın güncelleştirilmesi için değişiklik yapılması önerilmiştir.
** 8/60 sayılı Türk Cemaat Meclisi Yasası kaldırılmış olduğundan değişiklik yapılması önerilmiştir.