BORÇ İLİŞKİLERİNDEN KAYNAKLANIP TAHSİLİ GECİKEN VE/VEYA TAHSİL EDİLEMEZ HALE GELEN BORÇLARIN EKONOMİK İYİLEŞTİRME KAPSAMINDA YENİDEN YAPILANDIRILMASI (GEÇİCİ KURALLAR) YASASI
İÇDÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Madde 2. Tefsir
Madde 3. Amaç
Madde 4. Kapsam
İKİNCİ KISIM
Borçların Yapılandırılması, Başvuru, Yapılandırılmış Borç, Yeni Ödeme Planı ve Kredinin Kullanımı ile İlgili Kurallar
Birinci Bölüm
Borçların Yapılandırılması
Madde 5. Borçların Yapılandırılması ile İlgili Kurallar
CETVEL
Madde 6. Başvuru Hakkı
Madde 7. Başvuru Yapana Bildirilecek Hususlar
Madde 8. Yeni Yapılandırma Sözleşmesinin İmzalanması ve Yürürlüğe Girişi
Madde 9. Yapılandırma Sonrası Bakiyenin Peşin Ödenmesi
Madde 10. 2001 Yılı Öncesinde Oluşan Borç
Madde 11. Yapılandırılmış Borç Miktarının Belirlenmesi
Madde 12. Yapılandırılmış Borç Miktarının Borçlu Lehine Alacak Vermesi
İkinci Bölüm
Ödeme Planı ve Ödeme Sonrası Yapılacaklar
Madde 13. Yeni Ödeme Planının Taraflarca İmzalanması ve Uygulama
Madde 14. Ödeme Planının Şartları
Madde 15. Yeni Kredi Kullanımı
Madde 16. Borçlara Uygulanacak Faiz Oranı
Madde 17. Banka Komisyonu ve/veya Masraf Alınmayacağı
Madde 18. Ödenmiş ve/veya Kapanmış Borçların Durumu
Madde 19. İtiraz ve Şikayetler ile İlgili Hakem Heyeti Oluşumu ve Görevleri
ÜÇÜNCÜ KISIM
Son Kurallar
Madde 20. Yürürlükten Kaldırma ve Koruma
Madde 21. Yürütme Yetkisi
Madde 22. Yürürlüğe Giriş
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 28 Mart 2013 tarihli Ellinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan “Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması (Geçici Kurallar) Yasası” Anayasanın 94’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
Sayı:12/2013
BORÇ İLİŞKİLERİNDEN KAYNAKLANIP TAHSİLİ GECİKEN VE/VEYA TAHSİL EDİLEMEZ HALE GELEN BORÇLARIN EKONOMİK İYİLEŞTİRME KAPSAMINDA YENİDEN YAPILANDIRILMASI (GEÇİCİ KURALLAR) YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
1. Bu Yasa “Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması (Geçici Kurallar) Yasası” olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Yasada, metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Bakanlık”, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.
39/2001 “Banka”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası uyarınca faaliyet gösteren bankayı ve Kuzey Kıbrıs 59/2002 Türk Cumhuriyeti Kalkınma Bankasını anlatır.
“Borç İlişkisi”, bir sözleşme veya senet düzenlenmek suretiyle akdolunmuş her türlü alacak-verecek ilişkisini anlatır. Kredi kartı kullanılmak suretiyle oluşan alacak-verecek ilişkisini de içerir.
“Donuk Alacak”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasasının 23’üncü maddesi uyarınca yayımlanan,
28.1.2002 Bankaların Kredileri ile Diğer Alacaklarının Nitelikleri ve Karşılıklar Tebliğindeki ifadeyi anlatır.
R.G.11 Ancak donuk alacak Kalkınma Bankası açısından Kalkınma Bankası Krediler Tüzüğünün 18’inci maddesindeki E.K. III anlamı ifade eder.
A.E. 39
4.7.2008
R.G.126
EK III
A.E.527
12.1.2009
R.G.6
EK III
A.E.26
9.3.2010
R.G.42
EK III
A.E.142
8.6.1993
R.G.55
E.K.III
A.E. 263
23.9.2009
R.G.146
E.K. III
A.E. 596
“Talep Takriri”, davacının taleplerini içeren ve hukuk usulü nizamatine uygun olarak başlatılan hukuki işlemlerle ilgili belgeyi anlatır.
“Tebliğ”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasasının 23’üncü maddesi uyarınca yayımlanan, Bankaların Kredileri ile Diğer Alacaklarının Nitelikleri ve Karşılıklar Tebliğini anlatır.
Bu Yasadaki “Tebliğ” tefsiri, Kalkınma Bankası tarafından uygulanacak kurallar açısından “Kalkınma Bankası Krediler Tüzüğü” olarak anlaşılır ve uygulanır.
“Kredi Sağlayıcısı”, ödünç para verme işleri ile uğraşan banka harici gerçek veya tüzel kişileri anlatır.
“Yasal Takip”, talep takririnin dosyalanması ile başlayan yasal süreç ile ipotekli mal satış sürecini anlatır.
Amaç
3. Bu Yasanın amacı, tüm gerçek veya tüzel kişiler ile bankalar veya kredi sağlayıcıları arasında bulunan borç ilişkilerinden kaynaklanıp, tahsili geciken ve/veya tahsil edilemez hale gelen ve bu sebeple alacaklı tarafından hakkında yasal takip başlatılmış veya Mahkeme hükmü alınmış veya 31.03.2013 tarihi itibariyle donuk alacak kapsamına alınmış veya Tebliğe göre alınması gereken olup hakkında yasal takip başlatılmamış veya bu tarihten önce Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması Yasası tahtında yeniden yapılandırma 12/2012 yapmış borçları ve kredi kartı kullanımından doğan borçlar da dahil tüm borçları yeniden yapılandırmaktır.
Kapsam
4. Bu Yasa, bankalar veya kredi sağlayıcıları ile gerçek veya tüzel kişiler arasında düzenlenen borç senedi, kredi kartı sözleşmeleri dahil her türlü sözleşme ve akdolunmuş borç ilişkisi içeren ve/veya herhalükarda bu maddede belirtilen taraflar arasında her ne şekilde olursa olsun oluşan tüm borç ve alacak ilişkileri sonucunda hakkında yasal takip başlatılmış ve/veya hüküm alınmış borçlar ile 31.03.2013 tarihi itibariyle donuk alacak kapsamına alınmış olup hakkında yasal takip başlatılmamış ve bu tarihten önce donuğa düşmüş ve Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması Yasası tahtında yeniden yapılandırılmış tüm borçları kapsar.
12/2012
İKİNCİ KISIM
Borçların Yapılandırılması, Başvuru, Yapılandırılmış Borç, Yeni Ödeme Planı ve Kredinin Kullanımı ile İlgili Kurallar Birinci Bölüm
Borçların Yapılandırılması
Borçların Yapılandırılması
5. (1) (A) Aleyhinde mahkeme hükmü alınmış gerçek veya tüzel kişiler;
ile İlgili Kurallar (B) 31.03.2013 tarihi itibariyle, banka tarafından donuk alacak kapsamına alınmış veya CETVEL Tebliğe göre alınması gereken veya bankalar veya kredi sağlayıcıları tarafından ödenmesi için hakkında yasal takip başlatılmış gerçek veya tüzel kişi borç hamilleri;
12/2012 (C) Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması Yasası tahtında yapılandırma yapmış borç hamilleri;
bu Yasanın Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu Yasanın 6’ncı maddesinde öngörülen süre içerisinde şahsen ve/veya yasal vekilleri ve/veya kefilleri alacaklı banka ve/veya kredi sağlayıcısına yazılı olarak başvurmaları ve bu Yasada belirtilen kuralları yerine getirmeleri halinde bu Yasadan yararlanırlar.
(2) (A) Borçların yapılandırılmasında, 31.03.2013 tarihine kadar ilk kez donuğa düştüğü veya Tebliğe göre ilk kez donuğa düşmesi gerektiği tarihteki meblağ esas alınır.
İlk kez donuğa düştüğü tarihteki borç meblağı hesap edilirken, ilk kez donuğa düştüğü tarihten sonraki faiz ve diğer masraflar dikkate alınmaz ve borç meblağının ait olduğu yıl esas alınarak, bu Yasaya ekli Cetvelde düzenlenen katsayı ile çarpılması ve varsa borç ile ilgili hüküm ve/veya yasal takip nedeniyle doğan dava masrafları da eklenerek bulunacak olan rakamdan varsa ilk kez donuğa düştüğü tarihten sonraki ödemelerin de düşülmesi suretiyle, 1 Nisan 2013 tarihi itibariyle yapılandırılmış borç miktarı belirlenir.
(B) Bu Yasa amaçları bakımından, bu maddede atıfta bulunulan Tebliğe bağlı uygulamalar, kredi sağlayıcıları tarafından yapılacak yapılandırmalar için de esas teşkil eder.
(3) Bu madde kuralları uyarınca, yapılandırma talebinde bulunan ilgili kişinin talebinin ilgili banka ve/veya kredi sağlayıcısı tarafından kabul edilmemesi halinde yargı yolu açıktır.
Başvuru Hakkı
6. Bu Yasanın 5’inci maddesinde belirtilen borç hamilleri ve/veya yetkili vekiller ve/veya kefilleri vasıtasıyla bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 4 ay içerisinde banka ve/veya kredi sağlayıcısına borcun yeniden yapılandırılması talebiyle, yazılı olarak başvurur.
Başvuru Yapana Bildirilecek
7. Başvuruda bulunan borç hamillerinin ve/veya yetkili vekillerinin ve/veya kefillerinin borçlarının, bu Hususlar Yasanın 5’inci maddesinin (2)’nci fıkrasında belirlenen kurallara göre hesaplanarak başvuru tarihinden itibaren 15 (onbeş) iş günü içerisinde banka ve/veya kredi sağlayıcısı tarafından başvuruyu yapana bildirilecek hususlar şunlardır:
(1) Yapılandırılacak borç miktarı;
(2) Yapılandırılmış borca uygulanacak faiz miktarı;
(3) Aylık olarak ödenecek taksitler;
(4) Taksitleri ödeme süresi; ve
(5) Yapılandırılan borcun bu Yasa kurallarına göre ödenmemesi durumundaki sorumluluk.
Yeni Yapılandırma
8. (1) Bu Yasanın 5’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendi kapsamındaki kişilerin bu Yasada Sözleşmesinin İmzalanması ve belirtilen prosedürü tamamlamasını müteakip, alacaklı banka ve/veya kredi sağlayıcısı ile borç Yürürlüğe Girişi hamili ve/veya yetkili vekili ve/veya kefilleri arasında yeni yapılandırma sözleşmesi imzalanarak yürürlüğe girer.
(2) Bu Yasanın 5’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (B) ve (C) bendleri kapsamındaki kişilerin Yasada belirtilen tüm prosedürü tamamlamasını müteakip, alacaklı banka ve/veya kredi sağlayıcısı ile borç hamili ve/veya yetkili vekili ve/veya kefilleri arasında yeni yapılandırma sözleşmesi imzalanır ve sözleşme imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yapılandırma Sonrası
9. Borç hamillerinin, yetkili vekillerinin ve/veya kefillerin bu Yasanın 5’inci maddesi uyarınca yeniden Bakiyenin Peşin Ödenmesi yapılandırma sonrası oluşacak 1 Nisan 2013 tarihli borç bakiyesini peşin ödemeyi talep etmesi halinde, bu Yasanın 16’ncı maddesi tahtında belirlenen faiz oranları uygulanarak bulunacak güncel miktardan;
(1) 31.12.2010 tarihine kadar donuğa düşen borç bakiyesi için Türk Lirası borçlar için %10 (yüzde on), döviz cinsinden borçlar için %5 (yüzde beş) indirim yapılır. Bu durumda, banka ve/veya kredi sağlayıcısı tarafından başka faiz yürütülmeden borç ödenmiş ve kapatılmış kabul edilir.
(2) 01.01.2011 tarihinden sonra donuğa düşen borçlar için toplam faiz miktarı üzerinden Türk Lirası borçlar için %10 (yüzde on), döviz cinsinden borçlar için %5 (yüzde beş) indirim yapılır.
Ancak Kalkınma Bankası nezdindeki borçlar için peşin ödeme yapılması halinde toplam faiz miktarı üzerinden Türk Lirası borçlar için %10 (yüzde on), döviz cinsinden borçlar için %5 (yüzde beş) indirim yapılır.
Bu madde amaçları bakımından peşin ödeme, bu Yasa kuralları uyarınca yeniden yapılandırma sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren 30 iş günü içerisinde yapılan ödemeleri anlatır.
2001 Yılı Öncesinde Oluşan 10. 2001 yılı öncesinde oluşan borç miktarlarına, bu Yasaya ekli Cetvelde düzenlenen 2001 yılı katsayısı Borç uygulanır.
Yapılandırılmış Borç
11. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu Yasa kapsamına giren borç hamilinin ve/veya yetkili Miktarının Belirlenmesi vekillerinin ve/veya kefillerin müracaatı ile borçlar, bu Yasanın 5’inci maddesi kurallarına uygun şekilde hesaplanarak yapılandırılmış borç miktarı belirlenir ve bu Yasa kurallarına uygun olarak ödenir.
Yapılandırılmış Borç
12. Bu Yasa kuralları uyarınca belirlenmiş yapılandırılmış borç miktarının, borçlu lehine alacak vermesi Miktarının Borçlu Lehine halinde, borçluya geri ödeme yapılmaz, banka tarafından başka herhangi bir alacak talep edilmez ve borç Alacak Vermesi ödenmiş ve kapatılmış kabul edilir.
İkinci Bölüm
Ödeme Planı ve Ödeme Sonrası Yapılacaklar
Yeni Ödeme Planının
13. (1) Borç hamillerinin ve/veya yetkili vekillerinin ve/veya kefillerin, bu Yasanın 5’inci Taraflarca İmzalanması ve maddesine uygun olarak banka ve/veya kredi sağlayıcısına müracaat etmeleri halinde 5’inci Uygulama maddenin (2)’nci fıkrasının (A) bendi kurallarına göre belirlenecek 1 Nisan 2013 tarihli yeni borç miktarı ve bu Yasa kuralları çerçevesinde bu borca uygulanabilecek faiz oranı ile ilgili bu Yasa kuralları tahtında borcun ödenmesi için tanınması gereken ödeme süresi ve miktarları ile ilgili alacaklı lehine hüküm vermeye hazır olması halinde alacaklı bu kurallar çerçevesinde hüküm almak için gerekli davayı açar.
Borçlu, aleyhine hüküm alınmasına razı olduğunu belirten yazılı beyannamesini banka ve/veya kredi sağlayıcısına vermesi halinde, bu fıkra amaçları bakımından alacaklı lehine hüküm vermeye hazır olmuş sayılır.
(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkraya göre alacaklı tarafından açılan ve/veya açılacak olan davadan borçlu aleyhine verilmesi kabul edilip yukarıdaki fıkra kuralları çerçevesinde borçlu aleyhine mahkeme hükmü verilmesi ile birlikte borçlu aleyhine bu borçla ilgili varsa önceden verilmiş olan mahkeme hükümleri yerine getirilmiş sayılır.
Ödeme Planının Şartları
14. Bu Yasa kuralları uyarınca yeniden belirlenecek yapılandırılmış borç miktarı, Türk Lirasında ve/veya dövizde Türk Lirası karşılığı 50.000.-TL (Elli Bin Türk Lirası)’nı aşmıyorsa beş yıla, bunun üzerindeki miktarlar için dokuz yıla kadar aylık taksitlerle ödenecek şekilde borçlunun talebi doğrultusunda dokuz yıla kadar ödeme planına bağlanır.
Ancak bankanın uygun görmesi ve borçlunun kabul etmesi halinde, 9 yıllık süre her iki tarafın mutabık kaldığı süre kadar uzatılabilir.
Yeni Kredi Kullanımı
15. Bu Yasa kuralları uyarınca ödeme planına bağlanan kredilerde, ödeme planına konu edilen yapılandırılmış borç miktarının asgari %50 (yüzde elli)’si ödenmedikçe, ilgili kredi borçlusuna, borçlu bulunduğu bankada ve/veya kredi sağlayıcısında yeni kredi kullandırılamaz.
Borçlara Uygulanacak Faiz
16. Bu Yasa kuralları uyarınca yeniden yapılandırılıp ödeme planına bağlanacak tüm borçlara, 1 Nisan 2013 Oranı tarihinden itibaren ilgili bankanın ve/veya kredi sağlayıcısının kredilere uyguladığı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirdiği en düşük cari kredi faiz oranı uygulanır.
Ancak herhalükarda yıllık azami faiz oranı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının belirlediği reeskont ticari faiz oranının Türk Lirası cinsi borçlarda 1.5 (bir buçuk) katını, döviz cinsi borçlarda 2.5 (iki buçuk) katını aşamaz.
Banka Komisyonu ve/veya
17. Bu Yasa kuralları uyarınca yeniden yapılandırılan borçlar için, banka ve/veya kredi sağlayıcıları Masraf tarafından herhangi bir komisyon ve/veya masraf alınmaz; yeniden yapılandırılan borç için alınacak hükümde Alınmayacağı dava masrafı talep edilemez.
Ödenmiş ve/veya Kapanmış
18. Bu Yasa kuralları, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibarı ile ödenmiş ve/veya kapanmış borçlara Borçların Durumu uygulanmaz.
İtiraz ve Şikayetler ile
19. (1) Bu Yasanın uygulanması esnasında çıkan sorunları gidermek, taraflar arasında çıkan İlgili Hakem Heyeti Oluşumu sorunları, yapılan itirazları ve şikayetleri değerlendirerek kalıcı çözümler bulabilmek ve Görevleri için taraflarla görüşmek ve uzlaşı sağlamak amacıyla dört üyeli bir Hakem Heyeti oluşturulur.
(2) Hakem Heyeti aşağıdaki kişilerden oluşur:
(A) Bakanlık temsilcisi, (1 üye) (Başkan)
(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından görevlendirilen temsilci, (1 üye)
(C) Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği tarafından görevlendirilen temsilci, (1 üye)
(Ç) Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Kıbrıs Türk Sanayi Odası ve Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odasının kendi aralarında uzlaşarak belirleyeceği temsilci. (1 üye)
(3) Hakem Heyetine, taraflar şahsen ve/veya yasal vekilleri ve/veya avukatları aracılığıyla Hakem Heyeti Başkanına verecekleri yazılı bir dilekçe ile başvururlar.
(4) Hakem Heyeti yapılan başvuruları en geç 15 (on beş) gün içerisinde görüşüp karara bağlamak zorundadır.
(5) (A) Hakem Heyetinin toplantı yeter sayısı üye tamsayısının salt çoğunluğu, karar yeter sayısı ise toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
(B) Oyların eşitliği halinde Başkanın ayırdedici oyu vardır.
(6) Hakem Heyeti kararları gerekçeli olarak yazılır ve her iki tarafa da tebliğ edilir.
(7) Hakem Heyeti kararları bağlayıcıdır.
Ancak bu kararlara karşı yargı yolu açıktır.
(8) Hakem Heyeti üyeliği aşağıdaki hallerde sona erer:
(A) Üyenin vefatı halinde;
(B) Kamu görevlisi olan üyelerin;
53/1977 (a) Üst Kademe Yöneticiliği Yapan Kamu Görevlilerinin Atanması Hakkında 12/1980 Yasa kuralları uyarınca görevden alınması halinde.
7/1981
51/1982
24/1983
43/1983
2/1984
20/1986
4/1987
49/1987
50/1987
33/1989
61/1989
2/1990
41/1990
30/1991
31/1992
16/1994
5/1995
6/1998
21/1999
19/2001
23/2005
22/2006
66/2006
75/2007
8/2010
(b) Kamu görevinin sona ermesi halinde.
(C) Bu maddenin (2)’nci fıkrasının (C) ve (Ç) bendleri uyarınca belirlenen üyenin birlik ve/veya oda üyeliğinin sona ermesi halinde.
(Ç) Üyenin görevlendirildiği yöntemle görevden alınması halinde.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Son Kurallar
Yürürlükten Kaldırma ve
20. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Koruma Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması Yasası, bu 12/2012 Yasa altında yapılan işlemlere halel gelmeksizin yürürlükten kalkar.
Ancak Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale Gelen Borçların Ekonomik İyileştirme Kapsamında Yeniden Yapılandırılması Yasası tahtında başlatılan işlem ve prosedürler, sonuçlanana kadar aynen devam eder.
Yürütme
21. Bu Yasayı, Maliye İşleri ile Görevli Bakanlık yürütür.
Yetkisi
Yürürlüğe Giriş
22. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
CETVEL
(Madde 5)
Borçların Yeniden Yapılandırılmasında Kullanılacak Katsayılar
Türk Lirası Döviz
Dönem Katsayı Dönem Katsayı
≤ 2001 4,50 2001 2,00
2002 4,20 2002 1,80
2003 3,50 2003 1,70
2004 2,80 2004 1,52
2005 2,50 2005 1,44
2006 2,25 2006 1,36
2007 1,95 2007 1,28
2008 1,70 2008 1,20
2009 1,50 2009 1,16
2010 1,30 2010 1,12
2011 1,20 2011 1,11
2012 1,12 2012 1,06
2013 1,01 2013 1,005
(her ay için) (her ay için)