Temsilciler Meclisi tarafından geçirilen “ 1960 Pnömokonyazis (Tazminat) Kanununu” Anayasanın 52’nci Maddesi gereğince Cumhur Başkanı ve Cumhur Başkan Muavini tarafından Resmî Gazetede yayınlanmak suretiyle ilân olunur.
Sayı 11 / 1960.
PNÖMOKONYAZİS’İN SEBEP OLDUĞU SAKATLIK
VEYA ÖLÜM HALLERİNDE TAZMİNAT
ÖDENMESİNİ DERPİŞ EDEN YASA
MADDE DİZİNİ:
Madde 1. Kısa isim.
BİRİNCİ KISIM – MUKADDEME
Madde 2. Yorum.
İKİNCİ KISIM – TAZMİNAT HAKKINDA HÜKÜMLER
Madde 3... Tazminat hakkı.
Madde 4. Hastalık Tarihinin Tespiti.
Madde 5. Tam veya Kısmi Sakatlık için Verilen Tazminatın Haftalık Miktarı.
Madde 6. Yakınlar için Tazminatın Artırılması.
Madde 7. Ölüm Halinde Tazminat.
ÜÇÜNCÜ KISIM – İDARE.
Madde 8. .Tazminat Memuru.
Madde 9. İdare Heyeti.
Madde 10. Pnömokonyazis.
Madde 11. Yardımcı Tazminat Memurlarının Tayini.
BEŞİNCİ KISIM – TALEP VE TEDİYELER.
Madde 12. Tazminat Talep Edildiğinde Verilecek Malumat.
Madde 13. Tazminat alanların durumlarındaki değişiklik halinde ihbar etme mükellefiyeti.
Madde 14. Tazminat ödendiği zaman verilmesi icap eden malumat.
Madde 15. Tazminatın Ödenme Zamanı ve şekli.
Madde 16. Vefat edenlerin ve yetersizliği olanların temsili.
Madde 17. Tazminat Tediyesinin durdurulması.
Madde 18. Tazminatın ferağ edilmemesi.
Madde 19 Usulsüz alınan Tazminatın iadesi.
DÖRDÜNCÜ KISIM – TALEPLERİN SUNULMASI VE KARARLAŞTIRILMASI.
Madde 20. Talebin sunulması.
Madde 21. Mahkemeye müracaat.
Madde 22. Mahkemenin kararı üzerine ianenin tediyesi.
Madde 23. Kararı gözden geçirme yetkisi.
Madde 24. Yanlışlıkla Ödenen tazminatın iade edilmesi şartı.
Madde 25. Nizamlar.
BEŞİNCİ KISIM – PNÖMOKONYAZİS TAZMİNAT FONU.
Madde 26. Pnömokonyazis Tazminat Fonunun tesisi.
Madde 27. İdare Masrafı.
Madde 28. İşverenler Aidat Ödeyeceklerdir.
Madde..29. İşverenlerin tutacakları kayıtlar.
Madde 30. Aidat Tespiti yetkisi.
Madde 31. İstatistiklerin tetkiki.
Madde 32. Emirname isdar yetkisi.
YEDİNCİ KISIM – ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER.
Madde 33. Suçlar ve cezalar.
Madde 34. Takibat.
Madde 35. Hukuk Davaları.
Madde 36. Cezalar v.s. Fona Ödenecektir.
Madde 37. Pul vergisi muafiyeti.
Madde 38. Yasanın Tatbiki.
Madde 39.. Mahkeme Tüzüğü.
Madde 40. Yürürlüğe gireceği tarih.
15 ARALIK 1960
Temsilciler Meclisi aşağıda gösterilen Yasayı yapar :
Kısa İsim. l. Bu kanun “1960, Pnömokonyazis (Tazminat) Yasası” olarak isimlendirilebilir.
Kısım I.-MUKADDEME,
Tefsir
(*) 2. Metin başka türlü gerektirmedikçe bu kanunda-
“Aile efradı ” , karı veya koca, baba, anne, büyük baba, büyük anne, üvey baba, üvey anne, oğul, kız, torun ( erkek ) torun ( kız ) , üvey oğul, üvey kız, kardeş, hemşire, üvey kardeş ve üvey hemşire demektir.
“ Bakan ”, Cumhuriyetin Çalışma ve Sosyal Güvenlik işleri ile görevli Bakanı demektir.
“ Cetvelde gösterilen endüstri ”, İkinci Cetvelde tasrih edilen her hangi bir endüstri demektir.
“ Çocuk ” , on sekiz yaşından aşağı veya vaktini tahsilde geçiren veya Tazminat Memurunun tasvip ettiği bir talim kursuna devam eden on sekiz ile yirmi üç yaşları arasında olan bir şahıs demektir. Bu terim gayri meşru çocukları, üvey çocukları ve yasa tahtında evlâtlığa alınan çocukları ihtiva eder.
“ Encümen ”, bu Yasanın 10’uncu maddesi tahtında kurulan Pnömokonyazis Sağlık Encümeni demektir.
“ Fon ”, bu Yasanın 26’ncı maddesi tahtında kurulan Pnömokonyazis Tazminat Fon’u demektir.
“ Hastalık ”, Pnömokonyazis ve Pnömokonyazis ile birlikte tüberkülozdur.
“ Hey’et ”, bu Yasanın 9’uncu maddesi tahtında kurulan İdare Hey’eti demektir.
“ İşçi ”, amele, kâtip olarak veya başka şekilde ve şifahi veya tahriri bir kontrat veya zımni bir mukavele tahtında usta veya kalfa olarak Cetvelde gösterilen herhangi bir endüstride çalışan kimse demektir.
“ İşveren ” , Cetvelde gösterilen bir endüstrinin sahibi demektir ve herhangi bir anlaşma gereğince böyle bir endüstriyi işleteni ihtiva eder ve bir işçinin böyle bir endüstride bir müteahhit vasıtasıyla çalıştırıldığı ahvalde mal sahibi veya müteahhit işçinin işvereni addolunacaklardır.
“ Kazanç ”, bir işçinin işi için işçiye ücret olarak işveren tarafından ödemekle mükellef bulunduğu miktar olup her hangi bir tahsisatı ihtiva eder.
“ Mahkeme ”, işçinin daimi surette ikamet ettiği veya ölümünden evvel ikamet etmekte olduğu kazanın Kaza Mahkemesi veya o mahkemenin her hangi bir üyesi demektir.
“ Pnömokonyazis ”, silikoz, siderosilikoz, asbestos veya tüberküloz ile birlikte bunlardan her hangi birisi demektir.
“ Sakatlık ”, bir kimsenin çalışma durumuna tesir eden sakatlık demektir.
“ Şahadetname ” veya “ Tasdik etmek ”, bu Yasa tahtında kurulan Pnömokonyazis Sağlık Encümeni’nin şahadetnamesi veya tasdik etmesi demektir.
“ Tazminat ”, bu Yasada derpiş edilen tazminattır.
“ Tazminat Memuru ”, bu Yasa hükümleri gereğince Tazminat Memuru yetki ve vazifelerini ifa etmek üzere, 8’inci madde tahtında Bakan tarafından vazifelendirilen memur demektir.
“ Tüberküloz ”, teneffüs organlarının tüberkülozu demektir ve bu Yasa tahtında Sağlık Encümeni kanaat getirip-
(a) mevzubahis şahsın balgamında tüberküloz mikrobu bulunduğunu ; veya ( b) mevzubahis şahsın muayene esnasında balgamında tüberküloz mikrobu bulunmadığı halde teneffüs organlarının tüberkülozundan mustarip olduğunu, tasdik ederse o şahıs tüberkülozdan mustarip addolunacaktır “ Yakınlar ”, bir işçinin sakatlık veya ölümü anında o işçinin tamamen veya kısmen kazancından geçinen veya hastalık yüzünden sakatlanmamış olsaydı bu kazancından geçinecek olan aile efradı demektir ve işçi gayri meşru bir çocuğun, anne veya babası, büyük anne veya büyük babası olduğu zaman kazancına ayni tarzda ihtiyacı olan böyle bir çocuğu varsa veya bırakırsa veya işçi kendisi gayri meşru ise ve kazancına ayni tarzda ihtiyacı olan anne veya babası, büyük anne veya büyük babası varsa veya bırakırsa, sırası ile bu gibi gayri meşru çocuk veya annesini veya babasını, büyük anne veya büyük babası veya bir işçi, Yasasının tespit ettiği tarzda evlâtlık edinirse veya geçimi kendi kazancına bağlı olan böyle bir çocuk sahibi ise veya böyle bir çocuk bırakırsa veya Yasanın tespit ettiği tarzda evlâtlığa alınan işçinin geçimi kazancına bağlı bir analığı veya babalığı varsa veya böyle bir baba bırakırsa sırası ile bu suretle evlatlığa alan veya alınan şahsı ihtiva edecektir :
Ancak, bir şahıs kendi sınıfından kimselere hayatta elzem ihtiyaçları karşılamak için ve başka bir kimsenin maddi yardımına kısmen muhtaç olmuşsa, o şahıs başka bir şahsın kazancına kısmen muhtaç addolunmayacaktır.
Kısım II.-TAZMİNAT HAKKINDA HÜKÜMLER
Tazminat
3. Encümen-
Hakkı. ( i ) bir işçinin ölüm sebebinin veya ölümünün erken oluş sebebinin pnömokonyazis veya tüberküloz ile birlikte pnömokonyasiz olduğunu; veya (ii ) işçinin pnömokonyazisden veya tüberküloz ile birlikte pnömokon-yazisden tamamıyla malûl olduğunu ; veya
(iii) işçinin tamamıyla malûl olmamakla beraber, pnömokonyazisden veya pnömokonyazis ile birlikte tüberkülozdan mustarip olduğunu, tasdik ettiği ve mezkûr işçinin Cetvelde gösterilen endüstrilerin birinde bir veya daha fazla işveren tarafından o zaman veya geçmişte çalıştırılması halinde, hale göre, işçi veya yakınları, bu Yasa gereğince tazminat talep etmek hakkını haiz olacaktır.
Ancak, aşağıdaki ahvalde tazminat ödenmeyecektir :-
(a) şayet işçi veya bu Yasa tahtında yakını olan her hangi bir şahıs Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti haricinde her hangi bir memleket veya yerde yürürlükte bulunan ve hastalık için tazminat derpiş eden her hangi plân veya yasa tahtında malûliyet veya ölüm için tazminat almış veya almaya hak kazanmış ise ;
(b) şayet işçinin ölümü hastalıkla ilgisi olmayan bir kaza neticesinde vuku bulduğu zaman bu Yasa tahtında yakını olan her hangi bir şahıs başka bir Yasa tahtında tazminat talep etmeğe hak kazanmış ise ;
(c) şayet işçinin Cetvelde gösterilen bir endüstride çalıştığı en son tarihten itibaren aradan yirmi beş sene geçmiş ve bu arada hiç pnömokonyazis arazı görülmemiş ise.
Hastalık
tarihinin
tespiti. 4. Bu Yasa tâhtındâ, sakatlık veya ölümle neticelenen hastalığın tarihi, işçinin tamamen veya kısmen sakatlandığının tasdik edildiği tarih olacak ve işçinin tamamen veya kısmen sakatlandığı tasdik edilmeden vefatı halinde, mezkûr tarih ölüm tarihi olacaktır.
Tam veya
Kısmi sakatlık için verilen tazminatın haftalık miktarı.
Birinci
Cetvel.
5. Hastalık neticesinde tam veya kısmî sakatlık olan hallerde bu Yasanın derpiş ettiği tazminat, sakatlık müddetince her hafta ödenecek bir miktar olacak ve bu miktar Birinci Cetvelin ikinci sütunundaki nispet üzerine hesaplanarak 4’üncü madde tahtında tasdik olunan tarihten itibaren ödenecektir.
Yakınlar için
6. Bu Yasa ahkâmına tabi olmak üzere bir şahıs tazminat almağa hak kazanır ve- tazminatın (a) karısı ile birlikte yaşıyor veya karısına bakıyorsa ; veya artırılması (b ) bakımından mesul olduğu çocuğu varsa ; veya ( c) tamamıyla veya esas itibariyle :
(i) bakıma muhtaç babasına ; veya
(ii) dul annesine veya hiç bir zaman evlenmemiş annesine veya kocası bakıma muhtaç annesine ; veya
(iii) bakıma muhtaç çocuğuna bakan kimseye ; veya
(iv) bakıma muhtaç kocasına,
bakıyorsa, o şahsa ödenen haftalık tazminat miktarı bir yakını olduğu zaman Birinci Cetvelin üçüncü sütununa göre, iki yakını varsa Cetvelin dördüncü sütununa göre, üç veya daha fazla yakını varsa Cetvelin beşinci sütununa göre artırılacaktır.
Ölüm
halinde
tazminat. 7. (1) Pnömokonyazis veya pnömokonyazis ile birlikte tüberkülozdan mütevellit veya ilgili veya mezkûr hastalıkların hızlandırdığı ölüm hallerinde ödenecek tazminat, (2)’nci fıkranın tasrih ettiği kimseler hariç, müteveffanın yakınlarına veya yakınları hesabına ödenecek ve bu Yasanın aşağıdaki hükümlerine tabi olmak üzere, 3’üncü fıkranın serdettıği hükümlere göre hesaplanacak yekûn bir miktar olacaktır.
( 2) Bu Yasa tahtında ölüm tazminatı talep edebilen şahıslara aşağıdakiler dahil olmayacaktır :-
(a) tamamıyla müteveffanın kazancından geçindiği cihetle ölüm tazminatı talep edebilen birisi olduğu zaman müteveffanın kazancından kısmen faydalanan bir kimse ;
(b) müteveffa için böyle bir tazminat bahşedilmeden vefat eden bir kimse ;
(c) müteveffanın vefat ettiği tarihte daimi surette Kıbrıs’ta ikamet etmeyen bir kimse : - Ancak, tahsil maksadıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden ayrılan bir kimse, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki daimi ikametgâhını kaybetmiş sayılmayacaktır.
(3) Ölüm tazminatı olarak ödenecek yekün meblâğ şöyle hesaplanacaktır:-
(*) (a) şayet müteveffa tamamıyla kazancından geçinen yakınlar bırakırsa yekün meblâğ £1,500 olacaktır ;
(*) (b) şayet müteveffa tamamıyla kazancından geçinen yakınlar bırakmayıp sadece kazancından kısmen faydalanan yakınlar bırakırsa yekün meblâğ £1,200’yı geçmemek üzere, mezkûr yakınların kaybı ile mütenasip Hey’etin kararlaştırdığı makûl bir meblâğ olacaktır :
Ancak, 5’inci madde tahtında ödenmiş her hangi bir tazminat bu madde tahtında ödenecek miktardan çıkarılacaktır. Fakat hiç bir halde bu miktar beş yüz liradan az olmayacaktır.
(*) (4) Şayet işçi hiç bir yakın bırakmazsa bu madde tahtında ödenecek yekûn meblâğ kâmilen £50’yı geçmemek üzere makul doktor ve cenaze masraflarına eşit miktar olacaktır.
Kısım III.-İDARE
Tazminat
Memuru
(*) 8. Bakan, bu Yasa hükümlerini infaz etmek ve bu Yasa tarafından kendisine bahşedilen yetkileri kullanmak ve hamledilen vazifeleri ifa etmek maksadı ile, Bakanlığından bir memuru Tazminat Memuru olarak görevlendirecektir.
İdare
Heyeti
9. (1) Pnömokonyazis Tazminat Fonunu idare etmek ve bu Yasa tahtında Hey’ete bahşedilen veya hamledilen başka diğer yetkileri kullanmak ve başka diğer ödevleri ifa etmek üzere Tazminat Memurunun başkanlığında ve Bakanın, işverenler ve işçi teşekkülleri ile istişareden sonra, üye olarak tâyin edeceği Bakanlığa mensup olsun veya olmasın 4 şahıstan müteşekkil bir İdare Heyeti olacaktır.
(*? (2) Heyet, bu Yasa hükümlerine tabi olmak üzere toplantıları, toplantılarda takip edilecek usulü, zâbıtları, hesap açma, hesap tutma ve hesap kapatma işlerini ve sair işleri bir intizama koymak için iç talimatname, yapabilir.
Pnömokon-
yazis. 10. Bu Yasa tahtında tıbbî muayeneleri yapmak, raporları hazırlamak ve sağlık şahadetnameleri vermek için biri Başkan ve biri de Röntgen Mütehassısı olan tıp mesleği mensubu üç üyeden terekküp eden bir Pnömokonyazis Sağlık Encümeni, tesis edilir.
Mezkûr encümenin herhangi bir üyesi, ya Cumhuriyetin kamu hizmeti mensupları, arasından seçilir veya mezkûr hizmetin dışından tayin edilir.
Herhangi bir üyenin mezkûr hizmet mensupları arasından seçilmesi halinde, Sağlık işleri ile görevli Bakan, Bakanın ilgili işçi teşekkülleri ile istişareden sonra istemesi üzerine, Cumhuriyetin kamu hizmetindeki kamu görevlisi bir hekimi veya hekimleri, mezkûr encümenin üyesi olarak görevlendirir.
Her hangi bir üyenin Cumhuriyetin kamu hizmeti dışından seçilmesi halinde, bu seçme, Sağlık İşleri ile görevli Bakanın mütalâasını aldıktan ve ilgili işçi teşekkülleri ile istişare ettikten sonra, Bakanlar Kurulu tarafından yapılacaktır. Ancak bu suretle seçilen şahıslar, böyle bir seçim dolayısıyla Anayasanın 120’nci ve 121’inci maddelerinin şümulüne giren kamu görevlisi olmayacaklar ve kendilerine hiç bir ödenek verilmeyecektir.
Yardımcı
tazminat
memurları-
nın tayini.
(*) 11. Bakanın tensip edeceği vazifeleri yine Bakanın tensip edeceği bölgelerde ifa etmek üzere, Bakan, kendi bakanlığındaki memurlardan Yardımcı Tazminat Memurları tâyin edebilir. Bu Yasada, bundan böyle bu memurlar “Yardımcı Tazminat Memurları” diye zikrolunacaktır.
Kısım IV: TALEP VE TEDİYELER
Tazminat
talep
edildiğinde
verilecek
malumat. 12. Bu Yasa tahtında tazminat talep edenler, talebin incelenmesi için Tazminat Memuru tarafından istenecek bütün şahadetname, vesika, malûmat ve şahadeti, Tazminat Memuruna veya her hangi bir Yardımcı Tazminat Memuruna ibraz edecek ve icap ettiği takdirde bu maksat için Tazminat Memurunun göstereceği her hangi bir daire veya yere gidecektir.
Tazminat
Alanların Durumlarındaki değişiklik halinde ihbar etme mükellefiyeti.
13. Bu Yasa tahtında tazminat alan her şahıs (Bu Yasada “ tazminat alan ” diye anılır) kendisine bahşedilen tazminatın devamını veya şahsına tediyesine tesir edebileceğini bilmesi icap eden durumdaki her hangi bir değişikliği ilk fırsatta yazılı olarak Tazminat Memuruna ihbar edecektir.
Tazminat
ödendiği
zaman
verilmesi
icap eden
malumat.
14. Her tazminat alan ve yakınlar için kendi şahsına veya kendi hesabına tazminat ödenen her şahıs Tazminat Memurunun tespit edeceği tarzda ve vakitte tazminat hakkına veya tazminat tediyesine tesir edecek olaylara dair şahadetname ve sair vesika ve malûmatı o memurun istediği şekilde ibraz edecektir.
Tazminatın
ödenme
zamanı ve
şekli. 15. (1) Tazminat, bu Yasanın hükümleri mahfuz kalmak şartıyla, Tazminat Memurunun alâkadar şahısla istişareden sonra zaman ·be-zaman tespit edeceği tarzda postahanede veya başka bir dairede tazminat alana ödenecektir.
(2) Haftalık olarak ödenecek tazminat bahşedildiği zaman tazminat alanın hüviyetini ispat ederek ve diğer başka formaliteleri ikmal ederek bir posta çek defteri alması için Tazminat Memuru tertibat alacak ve mezkûr tertibattan tazminat alanı kâfi derecede haberdar edecektir.
(3) Eski posta çek defteri sona erdiği zaman tazminat alana bir yenisinin verilmesi için icab eden tertibatı Tazminat Memuru alacaktır.
(4) Haftalıklar her Çarşamba veya ondan sonra ilk fırsatta ödenecek ve hafta o günden başlayacaktır.
(5) Bir kimse bu Yasa tahtında tazminata hak kazandığı veya tazminat nispetinin değiştiği zamanlarda şayet günlerden Çarşamba değilse ilk ödeme veya değişik miktarın ilk ödemesi ertesi Çarşamba gününden itibaren yürürlüğe girecektir.
(6) Bir kimse bu Yasa tahtında tazminat alma hakkını kaybeder veya ölürse ve şayet o gün Salı değilse ertesi Salı günü sona eren bütün hafta için ödeme yapılacaktır.
(7) Her hangi bir şahsa verilen posta çek defterleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin malı olmakta devam edecektir.
(8) Tasarrufunda posta çek defteri veya ödenmemiş posta çekleri bulunduran her şahıs, mezkûr defterin veya çeklerin ait bulunduğu tazminatın sona ermesi üzerine veya Tazminat Memuru tarafından rica edildiğinde, mezkûr defter veya çekleri Tazminat Memuruna veya onun tensip edeceği başka her hangi bir şahsa teslim edecektir.
(9 ) Bu Yasanın yukarıdaki hükümlerine rağmen Tazminat Memuru muayyen bir vaka veya bir sınıf vakalarda tazminatın haftalık veya posta çekleri şeklinde tediyesinden farklı bir şekilde ödenmesinde değişik tertibat alabilir.
Vefat eden-
lerin ve
yetersizliği
olanların
temsili.
16. Tazminat talep eden veya tazminat almak hakkını haiz olduğu veya olmuş olduğu iddia edilen veya kendisine tazminat ödenmesi gereken bir şahsın iş takibine mani bedenî veya hukukî bir yetersizliği olduğu veya vefat ettiği takdirde, Tazminat Memuru, mezkûr şahsı hukuken temsil edecek birisi mevcut olmaması halinde, mezkûr şahıs namına veya onun vekili olarak, bu şahsın talebini ileri götürmek veya talebini yapmak veya tazminat ödeneği almak maksadıyla uygun bir şahıs tâyin edebilir.
Tazminat l7. (a) Tazminat alma şartlarına riayet edilip edilmediğine ; veya tediyesinin
durdurulması (b) verilen bir tazminatın, bu Yasanın V’inci kısmı gereğince yeniden gözden geçirilmesi icap edip etmediğine, dair bir mesele zuhur ettiği takdirde, Tazminat Memuru, bu mesele mahkeme tarafından nihaî olarak halledilinceye kadar, tazminat tediyesinin durdurulması hususunda bir emir için mahkemeye müracaat edebilir ve bu müracaat üzerine mahkeme, uygun gördüğü bir emri ısdar edebilir Tazminatın
ferağ
edilmemesi. 18. Bu Yasa hükümlerine tabi olmak üzere, tazminatın ahara devredilmesi veya medyun kılınması ve tazminatı ahara devretmek veya medyun kılmak için yapılacak her mukavele hükümsüz olacak ve tazminat alanın iflâsı halinde tazminat memuruna veya alacaklıları temsil eden başka herhangi bir şahsa intikal etmeyecektir.
Usulsüz
alınan
tazminatın
iadesi. 19. Tazminat almaya hakkı olmadığı halde her hangi bir şahsın tazminat olarak her hangi bir meblâğı aldığı şayet tespit olunursa o şahıs aldığı meblâğı iade etmek mecburiyetinde kalabilir.
Kısım V.-TALEPLERİN SUNULMASI VE
KARARLAŞTIRILMASI
Talebin
20. (1) Bütün tazminat talepleri Tazminat Memuruna sunulacaktır.
Sunulması. (2 ) Kendisine bir talep sunulan Tazminat Memuru’nun takip edebileceği iki yol vardır :
(a) talebi tamamen veya kısmen tasvip edebilir ; veya
(b ) talebi reddedebilir.
(3) Tazminat Memurunun bir talebi kısmen tasvip veya reddettiği hallerde keyfiyet talebi yapan şahsa esbab-ı mucibesi ile birlikte ve verilen karardan memnun kalmadığı takdirde mahkemeye müracaat etmeye hakkı olduğuna dair bir kayıtla yazılı olarak 10 gün zarfında bildirilecektir.
Mahkemeye
müracaat. 21. Mahkemeye yapılacak müracaat Tazminat Memuru’nun kararını verdiği tarihten itibaren altı ay zarfında veya makûl sebepler yüzünden Mahkemenin uzatacağı müddet zarfında vâki olmalıdır.
Mahkemenin kararı
üzerine ianenin
tediyesi.
22. Mahkeme bir iane talebini tasvip ettiği zaman o iane Mahkeme kararı mucibince tediye edilebilecektir.
Kararı göz-
den geçirme
yetkisi. 23. Mahkeme, bir tazminat talebi hakkında bir karar verdikten sonra Tazminat Memuru’nun veya bir işçinin veya işçinin yakınlarından birinin müracaatı üzerine aşağıdaki hallerde o kararı yeniden gözden geçirebilir :-
(a) ilgili kararın önemli bir husus nazarı itibara alınmadan veya yanlışlıkla verildiğine kanaat getirdiğinde ; veya
(b) kararın verildiği tarihten sonra ilgili durumda değişiklik hâsıl olduğuna kanaat getirdiğinde, Mahkeme, mezkur revizyondan sonra tazminat talebi tarihinden veya müteakip bir tarihten itibaren yürürlüğe girecek yeni bir karar verebilir.
Yanlışlıkla
ödenen
tazminatın
iade edilmesi şartı. 24. Tekrar gözden geçirildiğinde veya istinaf neticesinde bir karar tadil veya iptal edildiğinde veya değiştirildiğinde tezekkür veya istinafta verilen karar ikinci kararın derpiş ettiği tazminatı aşan ve birinci karar tahtında ödenen tazminatın Fona iadesini şart kılacak ve bu gibi iadelerin ne suretle yapılacağı mezkûr kararda tâyin edilecektir.
Nizamlar.
(*) 25. Bakanlar Kurulu, aşağıda gösterilenlerin hepsini veya her hangi birini derpiş eden nizamlar yaparak bunları Resmî Gazetede neşredebilir :-
(a) Encümen tesis edilinceye kadar sağlık tertibatı almak için ;
(b) ileride geçirilebilecek Maden ve Taş Ocakları (Pnömokonyazisin Önlenmesi) mutasavver Nizamatının şamil olduğu kimselerin mezkûr nizamat tahtında tıbbî muayeneye gelmeleri ve nizamatta zikrolunan ve silika tozu, amyant tozu ve başka her hangi bir toz ile temas icap ettiren geçmişteki meşguliyetlerine dair malûmat vermeleri için ;
( c) işverenler-
(i) mezkûr tıbbî muayeneler için kolaylık göstermeleri ;
(ii) silika tozu, amyant tozu ve başka her hangi bir toz ile temas icab ettiren yeni kurulmuş her hangi bir endüstri veya tesisten Encümeni gerekli surette haberdar etmelerini temin için ;
(*) ( ç) bu maddenin ( b ) ve ( c ) paragraflarında zikrolunan hususları temin için nizamatın ihtiva ettiği hükümlere aykırı hareket veya riayetsizlikten dolayı mahkûm olanlara £100’yı geçmemek üzere para cezası kesmek için ;
(d) nizamat tarafından emredilen muayene dolayısıyle iş verenin veya başka bir şahsın ödeyeceği ücretlerin tespiti için ;
(e) sağlık veya hastalık belgelerinin Encümen tarafından muayene ve tevzii için ;
( f) ölüm sebebini tespit etmek maksadıyla ölen işçilerin otopsiye tabi tutulmamaları takip edilecek usul ve belge veya raporların tevzii hususunda Encümeni salâhiyettar kılmak için ;
(g) Encümen kararı ile geçici veya nihaî tam veya kısmî sakatlık belgelerinin Encümen tarafından tevzii için ;
(ğ) yabancı ülkelere giden veya yerleşen kimselere haftalık tazminatın ödenmesi hakkının devam ettirilmesini düzenleyecek olan şartların tesbiti için ;
(h) bu maddenin yukarıdaki hükümleri dolayısıyle Bakanlar Kurulunca nizamatın ihtiva ettiği hükümlerin bir neticesi veya onlarla ilgili görülen diğer meseleler için.
Kısım VI.- PNÖMOKONYAZİS TAZMİNAT FONU
Pnömokon-yazis tazmi-
nat Fonu-
nun tesisi 26. (1) Bu Yasa tahtında Heyetin murakabe ve idaresinde “Pnömokonyazis Tazminat Fonu ” adlı bir fon kurulacak, Cetveldeki her hangi bir endüstri ile meşgul olan işverenlerden toplanan bütün aidat bu Fona ödenecek ve bu Yasa tahtında ödenecek her tazminat bu Fondan çıkacaktır.
(2) Fonun hesapları, Sayıştay tarafından teftiş edilecek ve Sayıştayın raporu ile birlikte neşrolunacaktır.
(3) Fonu teşkil eden meblâğ zaman be-zaman iş verenler ve işçi teşkilâtları ile istişareden sonra Maliye işleri ile görevli Bakanının vereceği her hangi talimata uygun olarak Veznedar tarafından münasıp enversman teşkil eden her hangi bir yere yatırılabilir.
İdare
masrafı.
27. Bu Yasanın tatbik maksadıyle Tazminat Memurunun, Encümenin veya başka her hangi bir kamu görevlisinin yapacağı her hangi bir masraf Cumhuriyetin umumi gelirinden karşılanacaktır.
İşverenler
aidat öde-
yeceklerdir.
İkinci
Cetvel.
28.- (1 ) İkinci Cetvelde gösterilen bir endüstri ile meşgul olan her işveren ve Bakanlar Kurulunun zaman be-zaman Resmî Gazetede neşredilecek bir Emirle tespit edeceği şekilde aylık primler halinde veya başka şekilde Fona aidat ödeyecek ve Bakanlar Kurulunun tasvibi ile Bakan’ın tespit edeceği garantiler verecektir ve bu Yasa tahtında bir işveren tarafından ödenmesi icap eden meblâğ Tazminat Memuruna ödenecek ve Tazminat Memuru da mezkûr meblâğı Fona yatıracaktır :
Ancak, bir işverenin Fona ödenmesi icap eden meblâğı ödememiş olması veya işverenin Cetvelde gösterilen endüstri ile meşgul olmaktan vazgeçmesi, Fonun her hangi ahvalde tazminat ödemek mükellefiyetine tesir etmeyecektir.
(2 ) Yukarıdaki hükme ek olarak bu Fon kurulur kurulmaz Bakanlar Kurulu, Resmî Gazetede yayınlayacağı bir emirname ile, İkinci Cetvelde gösterilen bir endüstri ile iştigal eden her işverenin, bu Fonun çalışabilmesi için başlangıçta ödeyeceği ilk aidatı istediği gibi tespit eder. Bunun ve bu Yasa gereğince ileride ödenecek aidatın da tahsili ayni hükümlere tabidir.
(*) (3) Bir işveren yukarıdaki (1)’inci ve (2)’nci fıkralar tahtında ödemesi icap eden miktarı ödemediği takdirde, ödemek mecburiyetinde olduğu miktarı yüzde beş ilâvesiyle ödeyecektir.
İşverenlerin
29. Cetvelde gösterilen bir endüstri ile meşgul olan her işveren :- tutacakları
kayıtlar (a) çalıştırdığı her işçiyi, işçinin bir sene zarfında kaç gün çalıştığını, işçinin zaman be-zaman yaptığı işlerin cinsini ve bu müddet zarfında işçiye ödenen haftalık, aylık veya başka bir ücreti gösteren bir kayıt tutacaktır ;
(b) Tazminat Memurunun veya yetkili başka her hangi bir memurun bu maddenin (a) paragrafında zikrolunan kayıtları teftiş edip suretlerini çıkarmasına müsaade edecektir ; ve
(c) Cetvelde gösterilen bir endüstride istihdam ettiği her hangi işçi veya işçilere müteallik kaydın doğru bir suretini istenildiği zaman Tazminat Memuruna tevdi edecektir.
Aidat tespiti
yetkisi. 30. Cetvelde gösterilen bir endüstri ile meşgul olan bir işveren her hangi bir zamanda kayıt tutmaz veya Tazminat Memurunun veya yetkili bir memurun kayıtları teftiş edip suret çıkarmasına müsaade etmezse, Bakanlar Kurulu, Cumhuriyet Resmî Gazetesinde yayınlayacağı bir emirname ile, işverenin ödemekle mükellef olduğu aidat miktarını her hangi bir surette elde ettiği malûmata dayanarak tespit edebilir.
Ancak, şayet Tazminat Memurunun tespit edip bildirdiğini işverene tebliğ ettiği tarihten itibaren on dört gün zarfında; iş veren tespit edilen aidata müteallik müddet ile ilgili ve 29’uncu madde tahtında tutulması icap eden kaydın bir suretini, Tazminat Memuruna tevdi ederse, o zaman Bakanlar Kurulu lûzum gördüğü herhangi bir teftişten sonra mezkûr kayda uygun olarak tespit ettiği aidat miktarını tekrar gözden geçirecektir.
İstatistikle-
rin tetkiki. 31. Bakan, aşağıda gösterilen maksatlar için Maliye işleri ile görevli Bakandan o bakanlığa mensup ehliyetli bir memurun görevlendirilmesini isteyecektir :-
(a) 31 Aralık, 1960’ta sona erecek devre zarfında- ve bu tarihten sonra her beş senede bir 31 Aralık’ta sona erecek devreler zarfında bu Yasanın tatbikatını gözden geçirmek ve her defasında Fon’un malî durumu hakkında bir rapor hazırlamak ve
(b) her hangi bir zaman Tazminat Encümeni, Fon’un mükellefiyetlerini ifa edemeyecek durumda olduğu kanaatine varırsa bu Yasanın tatbikatını orada gözden geçirmek ve her defasında Fon’un malî durumu hakkında hükümete bir rapor sunmak için.
Emirname
ısdar yetkisi. 32. Şayet 31’inci madde tahtında hazırlanmış istatistikçi raporu Fon’un mükellefiyetini karşılayamayacak durumda olduğunu veya olabileceğini gösterirse, Bakanlar Kurulu bu madde tahtında daha evvel çıkarılan bir emirname hükümlerinden her hangi birisini tâdil eden bir emirname çıkarabilir ve bu tadilâtla Fon, mükellefiyetlerini karşılayabilecek bir seviyeye yükseltilebilir.
Kısım VII.- ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Suçlar ve
cezalar.
(*) 33. (1) Her hangi bir işveren, bu Yasa tahtında ödemekle mükellef olduğu aidatı ödemediği veya ödemeyi ihmal ettiği ve mahkum olduğu takdirde, her suç için yüz liradan fazla olmamak üzere para cezasına çarptırılabilir ve davaya bakan Mahkeme, ayni zamanda, mahkûm olan şahsın ödemeden kaçındığı veya ödemeyi ihmal ettiği meblâğa eşit bir meblağı, 28’inci maddenin (3)’üncü fıkrası ile konan miktarla birlikte, Fona ödemesini emreder.
(2) Bu madde tahtında Fona ödenmesi Mahkemece emrolunan her hangi bir meblağ, para cezasının tahsil edildiği tarzda tahsil edilir.
(3) Yukarıdaki hükümler tahtında bir iş verenin, cezalar dışında ödediği herhangi bir meblâğ, ödenmemiş aidatın ödenmesi için kullanılacaktır.
(*) (4) Şayet her hangi bir şahıs bu Yasaya aykırı hareket eder veya riayetsizlik gösterirse ve bu suç için Yasada hususî bir ceza yoksa o şahıs mahkûm olduğu takdirde her suç için yüz liradan fazla olmamak üzere para cezası ödeyecektir.
(5) Bu madde muhteviyatı ailenin alacağı olan meblâğı hukuk davası yolu ile tahsil edemez şeklinde tefsir edilmeyecektir.
Takibat.
34. (1) Bu Yasa tahtında her hangi bir suç için davalar sadece Başsavcı tarafından veya onun tasvibiyle açılacaktır.
(*) (2) Çalışma ve Sosyal Güvenlik işleri ile görevli Bakanlığın her hangi bir memuru avukat olmadığı halde Bakan tarafından mezkûr davaları takip etmeye vazifelendirildiği zaman mahkeme huzurunda mezkûr davaları iddia makamı olarak takip edebilir.
Hukuk
davaları.
(*) 35. (1) Fona ödenmesi icap eden her meblâğ, Cumhuriyetin alacakları gibi tahsil edilebilir ve başka her hangi bir çareye halel gelmeksizin, Tazminat Memuru tarafından hukukî bir borç olarak tahsil edilebilir.
(2) Fon’a ödenmesi icap eden her meblâğın hukukî bir borç olarak elde edilmesi için davalar, Tazminat Memurunun özel veya genel talimatla bu maksat için yetkili kılacağı bir memur tarafından açılabilir ve böyle bir memur avukat olmamakla beraber mezkûr davaları takip edecektir.
Cezalar,
v.s., Fon’a
ödenecektir. 36. Bu Yasa tahtında elde edilecek bütün para cezaları, ücretler, tazminat ve masraflar, bu Yasada aksi derpiş edilmediği takdirde Fon’a ödenecek ve Fon’a ait olacaktır.
Pul vergisi
muafiyeti. 37. Bu Yasa tahtında ödenecek tazminat ile ilgili her hangi bir çek veya posta çeki makbuz üzerinden pul vergisi ödenmiyecektir.
Yasanın
Tatbiki
38. Bu Yasa, Çalışma ve Sosyal Güvenlik işleri ile görevli Bakanlık tarafından tatbik edilecektir. Bakan, bu Yasayı tatbik ederken, bu Yasadaki diğer hükümlere tabi olmak üzere; bu Yasanın derpiş ettiği faaliyet ve vazifelerin ifasını kendi Bakanlığına bağlı memurlara havale edecektir.
Mahkeme
Tüzüğü. Yüksek Mahkeme, Anayasanın 154’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası gereğince yetkilerine halel gelmeden, bu Yasa gereğince mahkemelerin tatbikat ve usulünü tanzim için Mahkeme Tüzüğü yapabilir- :
Ancak, mezkûr Mahkeme Tüzüğü yapılıncaya kadar, halen yürürlükte olan Hukuk Mahkemeleri Tüzüğü bu Yasa gereğince yapılacak olan her hangi bir muameleye kıyas yoluyla tatbik edilecektir.
Yürürlüğe
gireceği
tarih. 40. Bu Yasanın yayınlandığı günden itibaren yürürlüğe giren ve işverenlerin aidatını ilgilendiren hükümler hariç, bu Yasanın diğer bütün hükümleri, 1 Ocak, 1958 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olacaktır.
BİRİNCİ CETVEL (*)
(Madde 5 ve 6) )
SAKATLIK TEKAÜDİYESİ NİSPETLERİ
Sakatlığın Tekaüdiye Nisbeti
yüzde kaç
olduğu
Haftalık
mil Bir yakın
için artış
mil İki yakın
için artış
mil İkiden fazla
yakını olduğu
hallerde artış
mil
91-100
81-90
71-80
61-70
51-60
41-50
31-40
1-30
2.850
2.580
2.310
1.990
1.720
1.400
1.130
860 1.000
900
800
700
600
500
400
300 1.500
1.350
1.200
1.050
900
750
600
450
1.800
1.620
1.440
1.260
1.080
900
720
540
İKİNCİ CETVEL
(Madde 2 ve 30)
Herhangi bir tarzda şu işlerle iştigal eden müesseseler :-
(a) maden ocaklarının açılması ve madenlerin yer altında veya yüzünde veya amyant maden ocakları da dahil genel olarak madenlerle ilgili her hangi bir iş ;
(b) yer altında veya yüzünde mahiyeti ne olursa olsun, taş, kaya veya taş tabakalarının açılması, parçalanması veya kazılarıyla ilgili, ve genel olarak herhangi bir taş ocağında veya taş, kaya veya çakıl da dahil, mahiyeti ne olursa olsun taş tabakalarının kırılmasında kullanılan makinelerle ilgili herhangi bir iş ;
(c) döküm işi ;
(ç) toprak kapların yapılması veya işletilmesinde, mozaikçilikte ve mermercilikte ; veya
(d) işçileri toz teneffüs etmeğe maruz bırakan her hangi bir iş.
1. Berdi Maden Şirketi.
2. Kıbrıs Amyant Madenler Ltd.
3. Kıbrıs Krom Şirketi Ltd.
4. Kıbrıs Maden Şirketi.
5. Kıbrıs Kükürt ve Bakır Şirketi Ltd.
6. Yunan Maden Şirketi Ltd.
------------------------------------------