ÖZEL SEKTÖRDE ENGELLİ İSTİHDAMININ
DESTEKLENMESİ TÜZÜĞÜ
(27.11.2014 – R.G.236 – EK III – A.E. 694 Sayılı Tüzük)
ENGELLİLERİ KORUMA, REHABİLİTE VE İSTİHDAM YASASI
(64/1993, 51/1994, 52/2000, 69/2006 ve 39/2014 Sayılı Yasalar)
Madde 6A (4) Altında Yapılan Tüzük
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Engellileri Koruma, Rehabilite ve İstihdam Yasası’nın 6A maddesinin (4)’üncü fıkrasının kendisine verdiği yetkiyi kullanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:
Kısa İsim
1. Bu Tüzük, Ozel Sektörde Engelli İstihdamının Desteklenmesi Tüzüğü olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir
2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe;
Amaç 64/1993
“Bakanlar Kurulu”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır.
“Daire”, Çalışma Dairesi’ni anlatır.
51/1994 52/2000 69/2006 39/2014
“Engelli”, doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişi ile thalasaemialı veya orak hücre anemili (sickle-cell) olma halini anlatır.
“İşveren” engelli bireyi istihdam eden veya işten durduran gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
“İşyeri”, işin yapıldığı yeri anlatır ve işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle, dinlenme, çocuk emzirme, yeme, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi sair eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.
“Özel Sektör”, bir veya birden fazla bireylerin kar amacıyla oluşturdukları gerçek veya tüzel kişiliği haiz her türlü işletme ve ortakların sahibi bulundukları işyerlerini ve Devletin yönetiminde olmayan dernek, birlik, vakıf, sendika ve benzer kuruluşları anlatır.
“Sosyal Güvenlik Desteği”, Özel sektörde istihdam edilen her engelli için yapılacak sosyal güvenlik yatırımlarının işveren katkı payının Maliye işleri ile görevli Bakanlık tarafından işverene iade edilmesi suretiyle yapılan desteği anlatır.
3. Bu Tüzüğün amacı özel sektörde istihdam edilen her engelli için yapılacak sosyal güvenlik yatırımlarının işveren katkı payının özel sektörde istihdamı teşvik etmek amacıyla Maliye işleri ile görevli Bakanlık tarafından işverene iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
4. Bu Tüzük,
64/1993 51/1994 52/2000 69/2006 39/2014
(1) Sosyal Sigortalar Dairesi ve İhtiyat Sandığı Dairesi’ne bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten sonraki dönem için borcu olmayan gerçek veya tüzel kişiliği haiz işverenleri kapsar.
Borçlu olunan Daire ile işveren arasında herhangi bir
taksitlendirme anlaşması yapılması halinde ve bu anlaşmaya uyulduğu müddetçe söz konusu işveren de bu Tüzük
kapsamında değerlendirilir.
Ancak Kamu Kurum ve kuruluşları, kamu tüzel kişiliğini haiz özerk veya katma bütçeli ve döner sermayeli kuruluşlar ve işyerleri ile yönetim ve denetiminde Devletin söz sahibi olduğu kuruluşlar ve kendi özel Yasaları ile kurulan kurum ve
kuruluşlara yapılan istihdamlar bu Tüzük kapsamında değildir.
(2) Engellileri Koruma Rehabilite ve İstihdam Yasası’ndan yararlanma hakkına sahip engellileri kapsar.
Ancak kısmi mesai (part time) ve stajyer statüsünde çalışan ile yürürlükteki herhangi bir yasa altında emekli aylığı alan engelliler bu Tüzük kapsamında değildir.
İKİNCİ KISIM
Sosyal Güvenlik Desteğinden Yararlanmaya İlişkin Usul ve Esaslar
Sosyal Güvenlik Desteğinden Yararlanma Koşulları
5. (1) Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten sonra, bu Tüzüğün 4’üncü maddesinde belirtilen nitelikleri taşıyan engelli kişi veya kişileri ilk kez istihdam eden işverenler, bu istihdamı Daireye bildirmek ve istihdam etmiş olduğu engelli çalışanı için sosyal güvenlik yatırımlarının işveren katkı payını (işveren sigorta hissesi ile ihtiyat sandığı depoziti) eksiksiz yatırmış olmak koşuluyla bu Tüzükte öngörülen kurallar çerçevesinde Daireye bildirim tarihinden itibaren sosyal güvenlik desteğinden yararlanırlar.
5.12.2013 RG.197 Ek III A.E.640
(2) (A) İşverenlerin istihdam etmiş olduğu engelli kişinin kendisine ait herhangi bir işyerinde istihdam tarihinden önceki son 6(altı) aylık dönem içinde çalışmamış olması koşuldur.
31.07.2014 RG.163 Ek III A.E.490 22.09.2014 RG.195 Ek III A.E.570
Bu Tüzüğün Geçici (1)’inci maddesindeki kurallar
saklıdır.
(B) İşverenlerin istihdam etmiş olduğu engelli kişi için bu Tüzükten yararlanabilmesi için kendisine ait herhangi bir işyerinde istihdam tarihinden önceki son 3(üç) ay içinde engelli herhangi bir çalışanın işten durdurulmamış olması koşuldur.
(C) Bu Tüzükten yararlanmak için başvuran işverenlerin
istihdam etmiş olduğu engelli için Yerel İşgücü
İstihdamının Desteklenmesi Tüzüğü’nden yararlanmıyor
olması koşuldur.
Başvuruların Kabulü
6. (1) Bu Tüzüğün 4’üncü maddesinde belirtilen işverenler, sosyal güvenlik desteğinden yararlanmak amacıyla başvurularını Daireye yaparlar.
(2) (A) Bu Tüzük kapsamında yapılacak başvurularda, başvuru anında, yukarıdaki 4’üncü ve 5’inci maddelerde
öngörülen koşulların yerine getirilmiş olması gerekir.
(B) Bu Tüzüğün 4’üncü ve 5’inci maddelerinde öngörülen
koşulların herhangi birinin eksik olması durumunda
başvuru işleme konmaz.
İşveren Katkı
7. (1) Bu Tüzüğün 4’üncü maddesindeki koşulları taşıyan işverenlere, bu Tüzüğün 5’inci maddesindeki koşullara uygun olarak
işyerlerinde istihdam ettikleri engelli kişilere ait sosyal güvenlik yatırımlarının işveren katkı payı (işveren sigorta hissesi ile İhtiyat Sandığı depoziti) iade şeklinde ödenir.
Payının İşverenlere
İade Şekli
(2) Ödeme işlemleri, tanzim edilen bordrolardaki engelli çalışan sayısı dikkate alınarak, istihdam ettikleri her engelli kişiye karşılık ilgili sosyal güvenlik kuruluşuna bulundukları beyan ve yaptıkları yatırım üzerinden yapılır.
(3) Otuz günün altındaki çalışılmış sürelerde, teşvik ödemesi uygulamalarında yatırım gün sayısı dikkate alınarak Pro-Rata yöntemi uygulanır.
(4) Daire yapılan başvuruları bu Tüzük kuralları çerçevesinde değerlendirir ve iade almaya hak kazanan işverenleri belirler.
Hak sahibi olduğu belirlenen işverenlerin listesi ödemenin yapılabilmesi için Maliye İşleriyle görevli Bakanlığa aktarılır.
(5) Bu çerçevede yapılacak ödemeler Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında olmak üzere yılda dört kez yapılır.
(6) Tüzük kapsamında olup Maliye işleri ile görevli bakanlıktan ödeme almaya hak sahibi olan işverenlere yukarıdaki (6)’ıncı fıkrada belirtilen dönem sonlarında yanlarında çalıştırdıkları iade kapsam içerisindeki engelli sayısına göre Maliye İşleriyle görevli bakanlık tarafından ödeme yapılır.
(7) Engelli istihdamı için yapılan sosyal güvenlik destek ödemeleri istihdam tarihinden itibaren 48 (kırk sekiz) ay süreyle yapılır. Bu süre Bakanlar Kurulu tarafından artırılabilir.
Bu Tüzük Kurallarına Aykırı İşlemler 48/1977
8. (1) Bu Tüzük’te öngörülen kurallara aykırı beyan ve işlemlerde bulunan herhangi bir işveren, bu aykırılığın tespit edildiği tarihten itibaren bu Tüzük’te öngörülen tüm hak ve
menfaatlerini kaybeder.
(2) Bu Tüzük çerçevesinde işverene yapılan haksız ödemeler Kamu
28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010
Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca işverenden tahsil edilir.
Geçici Madde ÜÇÜNCÜ KISIM
Önceden Geçici ve Son Kurallar
Özel
Sektörde
1. Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten önce özel sektörde engelli Engelli istihdamı yapmış olan işverenler de bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği İstihdam tarihten itibaren 3 (üç) ay içinde başvurmaları halinde başvuru Etmiş Olan tarihinden itibaren bu Tüzük kapsamında sosyal güvenlik desteğinden İşverenlerin yararlanırlar.
Durumu
9. Bu Tüzük, Çalışma işleri ile görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürütme
Yetkisi
10. Bu Tüzük, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
Yürürlüğe
Giriş