DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİLER TÜZÜĞÜ
(18.2.2003 – R.G. 13 – EK III – A.E. 77 Sayılı Tüzük)
BESİN VE İLAÇ SATIŞ YASASI
(Fasıl 261)
Madde 19 altında Tüzük
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Fasıl 261 Besin ve İlaç Satış Yasası’nın 19.
maddesinin kendisine verdiği yetkiyi kullanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar.
Kısa İsim
1.Bu Tüzük, “Distile Alkollü İçkiler Tüzüğü” olarak isimlendirilir.
Amaç
2.Bu Tüzük, Distile Alkollü İçkiler kapsamına giren içkilerin insan sağlığına uygun olarak üretilmesini, ithal edilmesini ve tüketilmesini düzenlemeyi amaçlamaktadır.
Tanımlar
3.“Bakanlık”, Sağlık işlerinden sorumlu Bakanlığı anlatır,
“Laboratuvar”, Devlet Laboratuvarı Dairesi Müdürlüğünü anlatır,
“Daire”, Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi Müdürlüğünü anlatır,
“Ruhsatname”, 37/1983 sayılı Gümrük ve İstihsal yasası Madde 83 uyarınca Gümrük Dairesi Müdürlüğü tarafından verilen Alkollü İçki İmalat Ruhsatını anlatır,
“İzin”, Distile Alkollü İçkilerin insan sağlığına uygun olarak üretilmesine ve tüketilmesine Bakanlık tarafından verilen onayı anlatır,
“Distile Alkollü İçki” kendine özgü organoleptik karekteri olan ve alkol miktarı +20 C’de hacmen %15’den fazla olan, aroma katılmış veya katılmamış doğal fermantasyon ürünlerinin doğrudan distilasyonu ve/veya bitkisel maddelerin maserasyonu ile ve/veya tarımsal kökenli etil alkol ve/veya tarımsal kökenli distilat ve/veya brendilere Gıda Katkı Maddeleri Tüzüğündeki aroma maddeleri ve tatlandırıcıların katılması ile üretilen veya bir distile alkollü içkinin bir veya birden fazla distile alkollü içki ile veya tarımsal kökenli etil alkol, tarımsal kökenli distilat veya brendiler ile veya bir veya birden fazla alkollü içki ile veya bir veya birden fazla içecek ile karıştırılmasından elde edilen içkiyi anlatır,
“Tatlandırma”, Distile Alkollü İçkilerin hazırlanmasında yarı beyaz şeker, beyaz şeker, rafine beyaz şeker, dekstroz, fruktoz, glikoz şurubu, sıvı şeker, invert sıvı şeker, invert şeker şurubu rektifiye edilmiş konsantre üzüm şırası, konsantre üzüm şırası, karamelize edilmiş şeker, bal, keçi boynuzu şurubu veya bu sayılanlarla ayni etkiyi gösterebilen karbonhidratların katılmasını anlatır,
“Karıştırma”, Bir veya birden fazla değişik alkollü içeceğin karıştırılması ile yeni bir içecek elde edilmesini anlatır,
“Alkol Katımı”, Bir Distile Alkollü İçkiye tarımsal kökenli etil alkol katılmasının anlatır,
“Harmanlama”, Ayni kategoriye dahil ve aralarında; hazırlama metodları, distilasyon cihazları, olgunlaştırma ve eskitme süresi, üretimin yapıldığı coğrafi bölge gibi faktörlere bağlı olarak bazı küçük farklar bulunan iki veya daha fazla distile alkollü içkinin birleştirilmesini anlatır,
“Olgunlaştırma veya Eskitme”, Distile Alkollü İçkinin, daha önce kendisinde bulunmayan organoleptik özellikleri kazanması amacı ile, belirli reaksiyonların gelişimine olanak sağlayacak şekilde, uygun kaplarda ve doğal olarak belirli bir süre muhafaza edilmesini anlatır,
“Aromalandırma”, Distile Alkollü İçkilerin hazırlanmasında, tat ve koku veren maddelerin kullanılmasını anlatır,
“Renklendirme”, Distile Alkollü İçkilerin hazırlanmasında doğal ve/veya doğala özdeş renklendirici maddelerin kullanılmasını anlatır,
“Tarımsal Kökenli Etil Alkol”, Çizelge 2’de tanımlanan özellikleri taşıyan, ekli listede yer alan tarımsal ürünlerin alkol fermantasyonundan sonra distile edilmesiyle elde edilen etil alkolü anlatır,
“Tarımsal Kökenli Distilat”, Ekli listede yer alan tarımsal ürünlerin alkol fermantasyonundan sonra distilasyonu yolu ile elde edilen tarımsal kökenli etil alkol özelliklerini taşıyan kullanılan hammaddenin koku ve tadını muhafaza eden distilatı anlatır,
“Tarımsal Kökenli Etil Alkol”, Çizelge 2’de tanımlanan özellikleri taşıyan, ekli listede yer alan tarımsal ürünlerin alkol fermantasyonundan sonra distile edilmesiyle elde edilen etil alkolü anlatır,
“Tarımsal Kökenli Distilat”, Ekli listede yer alan tarımsal ürünlerin alkol fermantasyonundan sonra distilasyonu yolu ile elde edilen tarımsal kökenli etil alkol özelliklerini taşıyan kullanılan hammaddenin koku ve tadını muhafaza eden distilatı anlatır,
“Alkol Miktarı”, Söz konusu üründe +20C’de var olan saf alkol hacminin, ayni sıcaklık derecesinde toplam ürün hacmine oranın % olarak ifadesini anlatır,
“Uçucu Madde Miktarı”, Kullanılan ham maddeye bağlı olarak distile edilerek üretilmiş alkollü içkide bulunan etil alkol ve metil alkol dışındaki uçucu madde miktarını anlatır,
“Üretim Yeri”, Üretim sürecinde, Distile Alkollü İçkiye karekterini ve temel tanıtıcı özelliklerinin vermede etkili olan yer veya bölgeyi anlatır.
Distile Alkollü İçkilerin Kategorileri
4.Distile Alkollü İçkiler aşağıdaki gibi kategorilere ayrılır:
a)Viski
Tahıl mayşelerinin (pirinç hariç) malt enzimleri ve/veya başka doğal enzimlerle şekerlendirilmeleri, maya ile fermantasyonu ve kullanılan hammaddenin tat ve kokusunu korumak için hacmen en fazla %94,8 alkole kadar distile edilmesi suretiyle elde edilen distilatın, en az 3 yıl süreyle 700 litreden küçük hacimli fıçılarda olgunlaştırılması sonucu elde edilen distile alkollü içkidir.
b)Tahıl Brendisi
Tahıl mayşelerinin fermantasyonu ve kullanılan hammaddenin tat ve kokusunu korumak amacıyle hacmen en fazla %95 alkole kadar distile edilmesi suretiyle elde edilen distile alkollü içkidir.
c)Kanyak
Şarabın veya kuvvetlendirilmiş şarabın hacmen en fazla %86 alkole kadar distilasyonundan veya şarap distilatının hacmen en fazla %86 alkole kadar ikinci kez distilasyonundan elde edilen distilatın 1000 litreden büyük fıçılarda en az bir yıl, daha küçük hacimli fıçılarda en az 6 ay olgunlaştırılmasıyle elde edilen içkidir.
ç)Brendi
Doğrudan kaynak distilatından veya içine üründeki toplam alkolün %50’sini geçmeyecek miktarda hacmen en fazla %94,8 alkole kadar distile edilmiş şarap distilatı katılarak 1000 litreden büyük fıçılarda en az bir yıl, daha küçük hacimli fıçılarda en az 6 ay olgunlaştırılmasıyle elde edilen içkidir.
d)Meyve Brendisi
Çekirdekli veya çekirdeksiz taze etli meyvelerin veya bu meyvelerin şıralarının, alkol fermantasyonu ve kullanılan meyvenin tat ve kokusunu korumak amacıyle hacmen en fazla % 86 alkole kadar distile edilmesi suretiyle elde edilen alkollü içkidir. Çekirdekli taze meyvelerden elde edilen içkilerde, hidrosiyanik asit miktarı %100 alkol üzerinden hektolitrede en fazla 10 gram olmalıdır.
e)Ardıç Aromalı İçkiler
Tarımsal kökenli etil alkole ve/veya tahıl brendisine ardıç tohumu (juniperus communis) ile tat ve koku kazandırılması suretiyle elde edilen distile alkollü içkidir. Üretiminde ilaveten, Gıda Katkı Maddeleri Tüzüğünde yer alan aroma maddeleri ve/veya aromatik bitki ve/veya aromatik bitki kısımları kullanılabilir.
Ancak daha az miktarda kullanılsa dahi ardıç karekteri belirgin olmalıdır.
Distile Cin adı yalnızca uygun kalitede tarımsal kökenli etil alkolün, cin üretimine uygun geleneksel imbiklerde, ardıç tohumu ve diğer aromatik bitki ve/veya aromatik bitki kısımları ile birlikte ikinci kez distilasyonu ile elde edilen distile alkollü içkiler için kullanılabilir. Distile Cin’in doğal ve/veya doğala özdeş aroma maddeleri ile ilaveten aromalandırılması mümkündür. Ancak tarımsal kökenli etil alkolün, aroma maddeleri ile aromalandırılması şeklinde elde edilen içki için Distile Cin adı kullanılmaz.
f)Votka
Tarımsal kökenli etil alkolün ham maddesinden gelen organoleptik özelliklerinin seçimli olarak azaltılması amacıyle, rektifikasyonu ile veya aktif kömürden filtrasyon ve ardından basit distilasyonu veya eşdeğer işlemlerden geçirilmesi ile elde edilen distile alkollü içkidir. Aroma maddeleri ilavesiyle yumuşak bir tat sağlamak gibi özellikler kazandırılabilir.
g)Likörler
Tarımsal kökenli etil alkolün tarımsal kökenli distilatın ve/veya bir veya daha fazla distile alkollü içkinin aromalandırılması ve/veya bu karışıma tatlandırıcılar ve süt, krema, diğer süt ürünleri, meyve, şarap, aromatik şarap gibi tarımsal ürünler katılması ile elde edilen distile alkollü içkidir. Şeker miktarı, invert şeker cinsinden litrede en az 100 gram olmalıdır.
ğ)Meyve Likörleri
Meyvenin, tarımsal kökenli etil alkol ve/veya tarımsal kökenli distilat ve/veya brendiler ile maserasyonu sonucu elde edilen distile alkollü içkidir. Üretiminde %100’lük alkol cinsinden 100 litre alkol için en az 25 kg. meyve kullanılmış olmalıdır.
Bu Distile alkollü içkinin aromalandırılması için, kendi meyvesinden elde edilenden başka aroma maddeleri de kullanılabilir. Ancak karakteristik tadı ve rengi tamamen kullanılan meyveden gelmelidir.
Bu Distile Alkollü İçkiler Likör sözcüğünün önüne meyvenin adı konarak adlandırılır.
h)Rakı
Yalnızca Suma veya tarımsal kökenli etil alkol ile karıştırılmış sumanın, 5000 litre veya daha küçük hacimli geleneksel bakır imbiklerde, anason tohumu (pimpinella anisum) ile ikinci kez distile edilmesiyle üretilen distile alkollü içkidir.
Ürünlerdeki toplam alkolün en az %65’i suma olmalıdır. Hazırlanmasında rafine beyaz şeker kullanılmalı, şeker miktarı ürün litresinde en fazla 10 gram olmamalıdır.
Tohumdan gelen eteri yağın anetol miktarı, ürün litresinde en az 800 miligram olmalıdır.
Distile Alkollü İçkilerin Özellikleri
5. Distile Alkollü İçkilerin Özellikleri Çizelge 1 uygun olmalıdır.
Distile Alkollü İçkilerin Sağlık Üretim
6. Distile Alkollü İçki üretecek gerçek veya tüzel kişiler Ruhsatname aldıktan sonra sağlık üretim izni için Bakanlığa başvurur.
Bakanlık, başvuruda sunulan evraklarda ve üretim yerinde inceleme yapar.
İşyerinin taşıması gereken asgari teknik ve hijyenik şartların ilgili mevzuat ve Ürün uyarınca uygun bulunursa, ürünlerden sağlık ve kalite kriterlerinin tesbiti için numune alarak laboratuvara gönderir. Analiz sonuçlarının ilgili mevzuata uygun olması sonucunda firmaya sağlık üretim izni verilir. Üretim ve ürün izinleri her yıl yenilenir. Ruhsatname almayan hiçbir gerçek ve tüzel kişilerin sağlık üretim izin başvurusu Bakanlıkça kabul edilmez.
İzinleri
Geçici Madde Bu Tüzüğün Yürürlüğe Girdiği
7.a) Bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan Distile Alkollü İçkiler üreticisi Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 3(üç) ay içerisinde sağlık üretim izni için Bakanlığa başvuruda bulunur.
b) Bakanlık, başvurusu alınan üreticilerin işyeri ve ürünlerinin mevzuat uyarınca tarihte denetim ve kontrollerini yapar ve uygun bulunanlara sağlık üretim izni verir.
Faaliyette
olan
İşyerlerine İlişkin Kurallar
Yürütme
8. Bu Tüzüğü Sağlık işlerinden sorumlu Bakanlık yürütür.
Yürürlüğe Giriş
9. Bu Tüzük, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
EK 1:TARIMSAL KÖKENLİ ETİL ALKOL HAM MADDELERİ:
a)Yenilebilen meyveler, meyve kısımları
b)Yenilebilen sebzeler, sebze kısımları
c)Tahıllar,
ç)Unlar, nişasta gluten, inulin,
d)Şeker pancarı, şeker kamışı,
e)Diğer şekerler, şeker şurupları karamel, bal
f)Melaslar, (rengi giderilmiş veya giderilmemiş)
g)Aromalandırılmamış veya renklendirilmiş şekerler, şuruplar, melaslar, (şeker içeren meyve suları hariç)
h)Üzüm şırası, (fermente olmuş veya fermantasyonu alkol ilavesiyle durdurulmuş)
ı)Taze üzüm şarabı
ÇİZELGE 1:DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİLERİN ÖZELLİKLERİ:
ÖZELLİKLER Organoleptik
RAKI VİSKİ TAHIL KANYAK BRENDİ MEYVE ARDIÇ VOTKA
Kendine Kendine BRENDİSİ Kendine Kendine BRENDİSİ AROMALI Kendine Karakter Özgü İÇKİLER
Özgü Özgü Kendine Özgü Kendine Özgü
Özgü Özgü Kendine
Özgü
Alkol Miktarı
En az 40 40 35 37,5 36 37,5 37,5 37,5
(Hacmen)
Toplam Uçucu
100 100 100 veya 125 veya 125 veya 200 veya
Madde Miktarı
veya veya daha fazla daha fazla daha daha fazla
(gr/hektolt daha daha fazla
%100’lük fazla fazla
alkolde)
Metanol, en
fazla (gr/hektolt 150 50 50 200 200 1000 50 50
%100’lük
alkolde)
Yüksek
Alkoller, en
200 350 350 500 500 2000 350 0,5
fazla
(gram/hektolt
%100’lük
alkolde
ÇİZELGE 2:TARIMSAL KÖKENLİ ETİL ALKOLÜN ÖZELLİKLERİ:
ÖZELLİKLER Ham maddesine özgü olandan başka koku ve tat bulunmamalı
96,0
1,5
1,3
en az 0,5
0,5
en fazla
(%100’lük alkolde asetik asetik asit olarak gram/hekto lt) 50 1,5
en fazla 0,1
(%100’lük alkolde etilasetat olarak gram/hekto lt) Tesbit Edilmemeli
Organoleptik Özellikler
Alkol Miktarı (hacmen)
Toplam Asitlik
Esterler
Aldehitler
en fazla
(%100’lük alkolde asetaldehit olarak gram/hekto lt)
Yüksek Alkoller
en fazla
(%100’lük alkolde metil- 2 propanol 1 olarak gram/hekto lt)
Metanol
en fazla
(%100’lük alkolde gram/hekto lt)
Buharlaşma Kalıntısı
en fazla
(%100’lük alkolde gram/hekto lt)
Uçucu Azotlu Bazlar
en fazla
(%100’lük alkolde azot olarak gram/hekto lt)
Furfural