Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğü

CUMHURİYET MECLİSİ İÇ TÜZÜĞÜ

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 21 Nisan 2014 tarihli Altmışikinci Birleşiminde Oyçokluğuyla kabul olunan “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğü” Anayasanın 95’inci maddesinin (2)’nci fıkrası ile 94’üncü maddesinin

(1)’inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

CUMHURİYET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜ

İÇ DÜZENİ

Madde 1. Kısa İsim

BİRİNCİ KISIM

Tanımlar ve Genel Kurallar

Madde 2. Çalışma İlkeleri

Madde 3. Yasama Dönemi, Yasama Yılı, Birleşim ve Oturum

Madde 4. Üye Tamsayısı

Madde5. İlk Toplantı ve Andiçme

Madde 6. Yasama Yılının Başlaması

Madde 7. Meclis Tatili ve Ara Verme

Madde 8. İKİNCİ KISIM

Madde 9. Cumhuriyet Meclisi Organlarının Kuruluşu

Madde 10.

Birinci bölüm

Madde 11. Başkanlık Divanı

Madde 12. Geçici Başkanlık Divanı

Madde 13. Başkanlık Divanının Kuruluşu

Madde 14. Meclis Başkanı ve Meclis Başkan Yardımcısının Seçimi ve Görev

Madde 15. Süresi

Madde 16. Divan Katipleri ve İdare Amirlerinin Seçimi

Madde 17. Siyasal Parti Gruplarının Başkanlık Divanında Temsili

Madde 18. Başkanlık Divanında Boşalma ve Vekalet Yetkisi Başkanlık Divanının Görevleri ve Çalışma Yöntemi

Meclis Başkanının Görevleri

Meclis Başkan Yardımcısının Görevleri

İdare Amirlerinin Görevleri

Divan Katiplerinin Görevleri

Madde 19. İKİNCİ BÖLÜM

Madde 20. Siyasal Parti Grupları ve Danışma Kurulu

Siyasal Parti Grupları

Danışma Kurulunun Oluşumu ve Görevleri

Madde 21. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Madde 22. Komitelerin Kuruluşu, Görevleri ve Çalışmaları

Madde 23.

Madde 24. Sürekli Komiteler ve Görevleri

Madde 25. Geçici ve Özel Komiteler

Madde 26. Parti Gruplarının Komitelerde Temsili

Madde 27. Komite Üyeliklerinde Boşalma

Madde 28. Komite Başkanı ve Başkan Vekilinin Seçimi

Madde 29. Komite Toplantıları

Madde 30. Komitelerin Gündemi ve Toplantıya Çağrılması

Madde 31. Komite Toplantılarının Yönetimi, Toplantı ve Karar Yeter

Madde 32. Komitelerin Yetkisi, Toplantı Yeri ve Zamanı

Madde 33. Tatil ve Ara Verme Sırasında Komitelerin Çalışması

Madde 34. Komitelere Devam

Madde 35. Komitelerde Hükümetin Temsili ve Uzman Çağrılması

Madde 36. Komite Toplantılarına Girebilecek Olanlar

Madde 37. Komitelerde Söz Alma ve Belgelerin İncelenmesi

Madde 38. Komitelerde Gizli Oturum

Madde 39. Komite Tutanakları

Madde 40. Komitelerde İşlerin Görüşülmesine Başlanması

Madde 41. Tasarı ve Önerilerin Görüşülme Sırası

Madde 42. Komitede Belirli Konuların Görüşülmesinin Ertelenmesi

Madde 43. Anayasaya Uygunluğun İncelenmesi

Tasarı ve Önerilerin Komiteden Komiteye İletilip Görüşülmesi

Madde 44. Tasarı ve Önerilerin Komitede Görüşülme Yöntemi

Madde 45. Komitede Sonuçlandırılamayan Yasa, Tasarı, Öneri ve Yasa Gücünde

Madde 46. Kararnamelerle İlgili Kurallar

Madde 47. Komite Yazışmaları

Komite Raporları

Madde 48. Komitelerde Üçüncü Okunuştan Önce Yeniden Görüşme

Madde 49. Yasa Tekniği Bakımından Maddi Hataların, Yazılım ve Sıralamanın

Madde 50. Düzeltilmesi

Madde 51. Genel Kurulda Komitelerin Temsili ve Savunulması Komitelerde Söz Kesmek, Kişilikle Uğraşmak ve Düzeni Bozmak

Madde 52. Komite Dosyalarının Muhafazası

Madde 53. Komite Çalışmalarının Kamuoyuna Duyurulması

ÜÇÜNCÜ KISIM

Genel Kurul Çalışmaları

Genel Kurul Toplantı Günleri ve Saatleri

Genel Kurulun Gündemi

2

Madde 54. Özel Gündem ve Önceliği

Madde 55. Gelen Evrak Listesi

Madde 56. Kutlama, Teşekkür ve Dilekler ile Genel Kurula Hitap

Madde 57. Birleşimin Açılması ve Kapanması

Madde 58. Yoklama ve Yeter Sayı

Madde 59. Genel Kurulda Konuşma Süreleri

Madde 60. Olağanüstü Toplantı Çağrıları

Madde 61. Genel Kurul Tutanağının Düzeltilmesi

Madde 62. Zaruri Hallerde Konuşma İstemi

Madde 63. Güncel Konuşmalar

Madde 64. Söz Alma, Sözlü ve Yazılı Konuşmalar

Madde 65. Söz Sırası

Madde 66. Söz Sırasını Değiştirme

Madde 67. Hükümetin Temsili

Madde 68. Usul Hakkında Konuşma

Madde 69. Görüşme Yeterliği ve Görüşmelerin Tamamlanması

Madde 70. Meclis Başkanının ve Divan Üyelerinin Söz Alması

Madde 71. Başkanın Söz Kesmesi

Madde 72. Konuşma ve Yazışmalarda Üslup

Madde 73. Genel Kurulda Genel Düzen

Madde 74. Gürültü ve Kavga

Madde 75. Kılık Kıyafet

Madde 76. Açıklama Hakkı

Madde 77. Genel Kurul Görüşmelerinin Açıklığı ve Kapalı Oturumlar

Madde 78. Kapalı Oturum Tutanakları

Madde 79. Oturma Düzeni

Madde 80. DÖRDÜNCÜ KISIM

Madde 81. Yasa ve Kararların Yapılması

Madde 82.

Madde 83. BİRİNCİ BÖLÜM

Madde 84. Tasarı ve Önerilere İlişkin Genel Kurallar

Madde 85.

Madde 86. Yasa ve Karar Tasarıları

Madde 87. Yasa ve Karar Önerileri

Tasarı ve Önerilerin Gerekçeli Olması

Tasarı ve Önerilerin Doğrudan Komitelere İletilmesi

Yasaların Yapılmasında Uyulması Zorunlu İlke ve Ölçütler Tasarı ve Önerilerin Halkın Bilgisine Sunulması

Öncelik ve İvedilikle Görüşülecek İşler

İvedilikle Görüşme Kararı, Koşulları ve Sonuçları

3

Madde 88. Tasarı ve Önerilerin Geri Alınması

Madde 89. Reddedilen Tasarı ve Önerilerin Yeniden Verilememesi

Madde 90. Seçimlerin Yenilenmesi Halinde Tasarı ve Önerilerin Durumu

Madde 91. Hükümetin Çekilmesi Halinde Tasarı ve Önerilerin Durumu

Madde 92. Tasarı ve Önerilerin Genel Kurulda Görüşülmesi

Madde 93. Raporda Ret İstemi

Madde 94. Tasarı veya Önerilerin veya Belli Maddelerinin Komiteye Geri

Madde 95. Verilmesi

Değişiklik Önergelerinde İzlenecek Yöntem

Madde 96.

Madde 97. İKİNCİ BÖLÜM

Madde 98. Özel Kurallar

Madde 99.

Madde 100. Anayasanın Değiştirilmesine İlişkin Yasa Önerileri Bütçenin Görüşülmesi

Madde 101. Seçimlerin Yenilenmesine ve Ertelenmesine İlişkin Kararlar

Madde 102. Uluslar arası Andlaşmalar Üzerinde Görüşme

Madde 103. Cumhurbaşkanı Tarafından Geri Gönderilen Yasaların Görüşülmesi

Madde 104.

Madde 105. BEŞİNCİ KISIM

Madde 106. Meclisin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Madde 107.

Madde 108. BİRİNCİ BÖLÜM

Sözlü ve Yazılı Sorular

Madde 109.

Madde 110. Başbakan ve Bakanlara Soru Sorma

Madde 111. Yazılı Sorunun Sorulması

Madde 112. Sorulmayacak Sorular

Yazılı Soruların Yanıtı

Sözlü Sorunun Sorulması Gündeme Alınması ve Yanıtlanması Sözlü Soru Üzerinde Görüşme

Sorunun Geri Alınması

Meclis Başkanlığından Sorular

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Görüşme

Genel Görüşme

Genel Görüşmenin Açılması

Genel Görüşme İçin Özel Gündem

Genel Görüşmenin Yapılması

Madde 113. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Madde 114. Meclis Araştırması

Madde 115.

Meclis Araştırmasının Tanımı ve Açılması

Madde 116. Araştırma Komitesinin Kurulması, Yetkileri ve Görev Süresi

Madde 117. Araştırma Komitesinin Raporunun Görüşülmesi

Madde 118.

Madde 119. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Madde 120. Meclis Soruşturması

Madde 121.

Meclis Soruşturması Açılması Önergesi

Madde 122. Meclis Soruşturmasının Açılması

Madde 123. Soruşturma Komitesinin Oluşturulması

Madde 124. Soruşturma Komitesinin Çalışma Yöntemi ve Çalışmaların Gizliliği

Madde 125. Siyasal Partilerin Soruşturma ile İlgili Görüşme Yapamaması

Madde 126. Soruşturmanın Sonuçlanması ve Dosyanın Yüce Divana Gönderilmesi

Madde 127. BEŞİNCİ BÖLÜM

Güvenoyu, Güven İstemi ve Güvensizlik Önergesi

Madde 128.

Madde 129. Hükümet Programının Okunması ve Görüşülmesi

Madde 130. Güven Oylaması

Güven İstemi

Güvensizlik Önergesi

Cumhurbaşkanına Bildirim

ALTINCI BÖLÜM

Cumhurbaşkanının Yüce Divana Sevki

Cumhurbaşkanının Vatan Hainliğiyle Suçlandırılması

ALTINCI KISIM

Milletvekillerine İlişkin Kurallar

BİRİNCİ BÖLÜM

Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması

Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması İstemi

Dokunulmazlıkla İlgili Özel Komitenin Çalışmaları ve Raporu Savunma Hakkı ve İtiraz

5

Madde 131. İKİNCİ BÖLÜM

Madde 132. Milletvekilliğinin Sona Ermesi

Madde 133.

Madde 134. Seçilmeye Engel Bir Suçtan Dolayı Mahkumiyet

Madde 135. Milletvekilinin Çekilmesi

Madde 136. Milletvekilliği ile Bağdaşmayan Görev Kabul Etme Milletvekilinin Meclis Çalışmalarına Kesintisiz Bir Ay Katılmaması

Madde 137. Milletvekilinin Kısıtlanması

Madde 138. Kararlara Karşı İptal İstemi

Madde 139. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Madde 140. Devam ve İzin

Madde 141.

Madde 142. Devamsızlık ve İzin

Madde 143. Devamsızlık Cetveli

Madde 144.

Madde 145. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Madde 146. Disiplin Cezaları

Madde 147. Disiplin Cezalarının Türleri

Madde 148. Uyarma

Madde 149. Uyarma Cezasının Verilmesi

Madde 150. Kınama

Madde 151. Kınama Cezasının Verilmesi ve Savunma Hakkı

Madde 152. Meclisten Geçici Çıkarma

Madde 153. Meclisten Geçici Çıkarma Cezasının Sonuçları

Madde 154. Meclisten Geçici Çıkarma Cezasının Verilmesi ve Savunma Hakkı

Madde 155.

YEDİNCİ KISIM

Oylamalar, Seçimler ve Tutanaklar

BİRİNCİ BÖLÜM

Oylamalar

Oylama Türleri

İşaretle Oylamanın Yapılacağı Haller

İşaretle Oylamada Yöntem

Açık Oylamanın Zorunlu Olduğu Haller

Açık Oylama İstemi

Açık Oylamanın Sonuçlanması

Gizli Oylama

Gizli Oylama Yöntemi

Oylamanın Anlamının Belirtilmesi ve Oylamaya Çağrı

Madde 156. Karar Yeter Sayısı

Madde 157. İKİNCİ BÖLÜM

Madde 158. Seçimler ve Tutanaklar

Madde 159.

Madde 160. Genel Kurulda ve Komitelerde Seçimler

Madde 161. Yüksek Adliye Kuruluna Üye Seçimi

Adaylarda Aranacak Nitelikler

Madde 162. Kurum ve Kuruluşlara Meclis Tarafından Seçim Yoluyla Atama

Madde 163. Yapılması

Madde 164. Tutanak Tutulması ve Düzeltilmesi

Madde 165.

Madde 166. SEKİZİNCİ KISIM

Meclisin İç Hizmetleri

Madde 167.

Madde 168. BİRİNCİ BÖLÜM

Madde 169. İdari ve Mali İşler

Madde 170. İç Hizmetlere İlişkin Kurallar

Madde 171. Cumhuriyet Meclisinin Heyetle Temsili

Madde 172. Cumhuriyet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi ve Temsilcilerin

Madde 173. Seçimi

Madde 174. Cumhuriyet Meclisi Kütüphanesinden Yararlanma Cumhuriyet Meclisi Bütçesinin Hazırlanması ve Denetimi

İKİNCİ BÖLÜM

Kolluk İşleri

Kolluk Güçleri ve Kullanılması

Kolluk Önlemleri ve İç Güvenlik

Silah Taşıma Yasağı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ziyaretçi, Basın ve Dinleyiciler

Çalışma Salonlarına Girme Yasağı

Ziyaretçi ve Misafirler

Basın ve Yayın Mensupları

Dinleyiciler

Mecliste Suç İşlenmesi

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Milletvekilliği ile İlgili Belgeler ve İşaretler

7

Madde 175. Özgeçmiş Belgesi

Madde 176. Tanıtıcı Belgeler

Madde 177. DOKUZUNCU KISIM

Madde 178. Çeşitli Kurallar

Madde 179.

Madde 180. Sürelerin Tatil ve Ara Verme Sırasında İşlememesi İçtüzüğün Değiştirilmesine İlişkin Karar Önerileri

Meclis Kararlarının Yayımlanması ve Yürürlüğe Girmesi

Yargı Yetkisinin Kullanılması İle İlgili Görüşme Yapılamaması

ONUNCU KISIM

Son Kurallar

Madde 181. Yürürlükten Kaldırma ve Koruma

Madde 182. Yürütme Yetkisi

Geçici Madde 1. Mevcut Başkanlık Divanı Üyeleri ile Komite Üyelerinin Durumu

Madde 183. Yürürlüğe Giriş

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

CUMHURİYET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜ

(5.5.2014- RG.107-Ek IV-BÖLÜM II-Sayı:19 Sayılı İçtüzüğün, 12.5.2014-RG.113-Ek IV- BÖLÜM II-Sayı:21 Düzeltme, 26.5.2014 -RG.124- Ek IV – BÖLÜM II-Sayı:24 Düzeltme,

08.10.2015 -RG.146- Ek IV – BÖLÜM II-Sayı:18 ve 11.07.2024 -RG.144- Ek IV – BÖLÜM II- Sayı:7 ile Birleştirilmiş Şekli)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki İçtüzüğü yapar:

Kısa İsim

1. Bu İçtüzük, Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğü olarak isimlendirilir.

BİRİNCİ KISIM

Tanımlar ve Genel Kurallar

Çalışma İlkeleri 2. Cumhuriyet Meclisi çalışmalarını, Anayasa, ilgili Yasalar ve bu İçtüzük ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde yürütür.

Yasama Dönemi, 3.

(1) Yasama dönemi, iki milletvekilliği genel seçimi arasındaki süre Yasama Yılı, olup bu süre, Anayasa uyarınca uzatılmadığı veya seçimler Birleşim ve yenilenmediği takdirde, beş yıldır.

Oturum

(2) Yasama yılı, her yıl Ekim ayının ilk iş günü başlayan ve ertesi yıl Ekim ayının ilk iş günü sona eren süreyi anlatır.

Ancak genel seçimden sonraki ilk Yasama yılı, andiçme

tarihinde başlar ve o tarihi izleyen Ekim ayının ilk iş günü sona erer.

(3) Beşinci Yasama yılının sona ermesinden, seçimlerin

yenilenmesine kadar geçen süre de Beşinci Yasama yılı olarak sayılır.

(4) Birleşim, Genel Kurulun belli bir günde açılan toplantısıdır.

(5) Oturum, bir birleşimin ara ile bölünen kısımlarından her biridir.

Üye Tamsayısı

4. Cumhuriyet Meclisinin üye tamsayısı ellidir. Meclis üyeliklerinde herhangi bir nedenle boşalma olması, üye tamsayısını değiştirmez.

İlk Toplantı ve 5. (1) Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, milletvekili genel seçim

Andiçme

sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulunca Resmi Gazete’de

yayımlanmasından sonraki onuncu gün saat 10.00’da çağrısız

olarak toplanır.

(2) Bu birleşimde, önce milletvekillerinin andiçme töreni yapılır.

Andiçme töreninde bulunmayan milletvekilleri, katıldıkları ilk

birleşimin başında andiçerler.

9

(3) Andiçme, her milletvekilinin, Anayasada yer alan aşağıdaki and metnini Hitabet Kürsüsünden yüksek sesle doğru ve

anlaşılır bir şekilde okuması suretiyle yerine getirilir:

“Devletin varlığını ve bağımsızlığını, yurdun ve halkın bölünmez bütünlüğünü, halkın kayıtsız şartsız egemenliğini koruyacağıma; hukukun üstünlüğüne, demokratik, laik ve

sosyal hukuk devleti ve Atatürk ilkelerine bağlı kalacağıma;

halkımın refah ve mutluluğu için çalışacağıma; her yurttaşın insan haklarından ve temel hak ve özgürlüklerden yararlanması ülküsünden ve Anayasaya bağlılıktan ayrılmayacağıma;

namusum ve şerefim üzerine andiçerim.”

(4) Ara seçimde milletvekili seçilenler, katıldıkları ilk birleşimin başında andiçerler.

(5) Andiçme töreninde, önce Geçici Başkan Başkanlık

Kürsüsünden andiçer. Geçici Başkanın andiçmesini Genel

Kurul ayakta dinler. Sonra Geçici Başkanlık Katipleri sıra ile Hitabet Kürsüsünden andiçerler. Geçici Başkanlık Katiplerinin andiçmesini diğer milletvekillerinin andiçmesi izler.

(6) Milletvekilleri, seçim bölgesi ve soyadı ve adlarının alfabe sırasına göre andiçerler.

(7) Yenilenmesine karar verilen Meclisin yetkileri yeni Meclis seçilene kadar devam eder ve Milletvekilinin andiçmesiyle başlar.

Ancak kesintisizlik ilkesi gereği bu maddenin (1)’inci

fıkrasında öngörülen on günlük süre bir önceki Yasama dönemi Milletvekilinin hizmet süresine eklenir.

Yasama Yılının Başlaması

6. Cumhuriyet Meclisi, bu İçtüzüğün 5’inci maddesinin (l)’inci fıkrasında belirtilen durum dışında, her yıl Ekim ayının ilk iş günü saat 10.00’da çağrısız ve törensel olarak toplanır ve bu toplantı ile Yasama yılı başlamış olur. Bu toplantıda Meclis Başkanı açılış konuşmasını yapar. Açılış konuşmasından sonra Hükümete ve Siyasal Parti başkanlarına Yasama yılı başlangıcı dolayısıyla söz verilir.

Meclis Tatili ve 7.

(1) Cumhuriyet Meclisi tatili, Temmuz ayının ilk günü başlar ve Ekim ayının ilk iş günü sona erer.

Ara Verme

Ancak Genel Kurul, alacağı bir kararla tatil süresini

kısaltabilir.

(2) Meclis tatili sırasında milletvekili genel seçimleri yapılması halinde Meclis tatili kendiliğinden sona erer ve bu İçtüzüğün 5’inci maddesi kuralları çerçevesinde ilk Yasama yılı başlamış olur.

(3) Ara verme, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulunun onbeş günü geçmeyen bir süreye kadar çalışmalarını ertelemesidir.

(4) Cumhuriyet Meclisinin tatil süresinin kısaltılması veya ara verme kararı alması, Danışma Kurulunun bu konudaki görüşü alındıktan sonra, Meclis Başkanlık Divanı kararının Genel Kurulca işaret oyuyla oylanması suretiyle olur.

İKİNCİ KISIM

Cumhuriyet Meclisi Organlarının Kuruluşu

BİRİNCİ BÖLÜM

Başkanlık Divanı

Geçici Başkanlık Divanı

8. Yasama döneminin birinci birleşiminin ilk oturumundan başlayarak, Cumhuriyet Meclisi Başkanı seçilinceye kadar, en yaşlı milletvekili Geçici Başkanlık görevini; en genç iki milletvekili de, İçtüzük uyarınca Divan Katipleri seçilinceye kadar, Geçici Katiplik görevini yürütür.

Başkanlık Divanının Kuruluşu Meclis Başkanı

9. Cumhuriyet Meclisi Başkanlık Divanı, bir Meclis Başkanı, bir Meclis Başkan Yardımcısı ve yeterli sayıda Divan Katibi ile İdare Amirinden oluşur.

10. (1) Meclis Başkanı ve Meclis Başkan Yardımcısı seçimi, bir ve Meclis Yasama döneminde, biri Birinci Yasama yılının diğeri ise Dördüncü Yasama yılının başında olmak üzere iki kez yapılır.

Başkan Yardımcısının Seçimi ve Görev Süresi

(2) İlk devre için seçilen Meclis Başkanı ile Meclis Başkan Yardımcısının görev süresi üç Yasama yılı, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise iki Yasama yılıdır.

2.A.E.18/15

Ancak seçimlerin uzatılması halinde ikinci devre için

seçilenlerin görev süresi seçimlere kadar devam eder.

(3) İkinci devre Meclis Başkanı ve Meclis Başkan Yardımcısı seçilinceye kadar eski Meclis Başkanı ile Meclis Başkan Yardımcısının görevi devam eder.

(4) (A) Meclis Başkanı seçimi, aday göstermeye hak kazanan grup veya grupların öngördüğü adaylar arasından

yapılır.

(B) Meclis Başkan Yardımcısı için hükümette görev

almayan ve grubu bulunan Siyasal Partilerden, en fazla

Milletvekiline sahip olan aday gösterebilir.

Milletvekili sayısı eşit olan Siyasal Partilerin seçimde aldıkları oy oranı dikkate alınır. Hükümette görev

almayan ve grubu bulunan bir Siyasal Parti

bulunmaması halinde, konu Siyasal Parti gruplarının

Başkanlık Divanında temsiline ilişkin kurallar

çerçevesinde, Danışma Kurulunca karara bağlanır.

(C) Başkan ve Başkan Yardımcısı seçimi, ayrı ayrı, eş

zamanlı seçimle ve gizli oyla yapılır. İlk dört

oylamada, üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır.

Çekimser oylar oylamada dikkate alınmaz.

(5) Dördüncü oylamada da salt çoğunluk sağlanamazsa bu

oylamada en çok oy alan iki Meclis Başkanı adayı için beşinci kez oylama yapılır. Beşinci oylamada en fazla oy alan Meclis Başkanı olarak seçilmiş olur.

(6) Yukarıdaki (5)’inci fıkrada belirtilen dördüncü ve beşinci oylamalar ile ilgili kurallar iki Meclis Başkan Yardımcısı seçiminde de aynen uygulanır.

(7) Adayın tek olması halinde de yukarıdaki kurallar uygulanır.

11

Divan Katipleri ve İdare Amirlerinin Seçimi

(8) Meclis Başkanı ve Meclis Başkan Yardımcısı seçimi, Birinci Yasama yılının ilk birleşimi ile Dördüncü Yasama yılının ilk birleşiminden başlayarak, en geç on gün içinde tamamlanır.

11. (1) Divan Katipleri ve İdare Amirlerinin seçimi, bir Yasama döneminde, biri Birinci Yasama yılının diğeri ise Dördüncü Yasama yılının ilk birleşiminden başlayarak on gün içinde tamamlanır.

Siyasal Parti Gruplarının Başkanlık Divanında Temsili 3.A.E.18/15

(2) İlk devre için seçilen Divan Katipleri ve İdare Amirlerinin görev süresi üç Yasama yılı, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise iki Yasama yılıdır.

Ancak seçimlerin uzatılması halinde ikinci devre için

seçilenlerin görev süresi seçimlere kadar devam eder.

Başkanlık Divanında Boşalma

(3) İkinci devre Divan Katipleri ve İdare Amirleri seçilinceye kadar eski Divan Katipleri ve İdare Amirlerinin görevleri ve Vekalet devam eder.

Yetkisi

(4) Divan Katipleri ve İdare Amirleri seçimi aday göstermeye hak kazanan grup veya gruplara bağlı milletvekillerinden seçimin ayrı yapılması konusunda herhangi bir istem gelmemesi

halinde birleşik oy pusulası kullanılarak gizli oyla yapılır.

12. (1) Siyasal Parti grupları, Cumhuriyet Meclisi Başkanlık Divanında sayıları ile orantılı olarak temsil edilirler.

(2) Meclis Başkanı, Siyasal Parti gruplarının Cumhuriyet Meclisi üye tamsayısı içerisindeki oranlarını ve bu oranlara göre her Siyasal Parti grubuna düşen Başkanlık Divanındaki görev yeri ve sayısına ilişkin dağılımını, en az iki olasılıklı şekilde tesbit eder ve Danışma Kuruluna sunar. Siyasal Parti gruplarının Başkanlık Divanındaki görev yeri ve sayısı, Danışma

Kurulunun oybirliğiyle alacağı karar ile belirlenir ve Meclis Başkanlığınca Siyasal Parti gruplarına bildirilir.

(3) Siyasal Parti gruplarının temsilcilerinin saptanmasında, Siyasal Parti gruplarının milletvekili sayılarının Cumhuriyet Meclisi milletvekili tamsayısına oranına en yakın oranda temsil edilmelerini sağlayacak mevkilere seçilmeleri sağlanır.

(4) Siyasal Parti gruplarına, Başkanlık Divanında düşen üyelikler yukarıdaki fıkralar gereğince bir önerge ile Genel Kurulun onayına sunulur. Genel Kurul, bu konudaki kararını işaret oyuyla verir.

(5) Siyasal Parti gruplarına yukarıdaki (4)’üncü fıkra uyarınca düşen üyeliklere yalnız Siyasal Parti grupları aday önerir.

Aday önermeyi reddeden gruba düşen üyelik için oransal

olarak en çok hakkı olan diğer grup öneride bulunur.

(6) Siyasal Parti grubuna üye olmayanlar aday olamazlar.

13. (1) Meclis Başkanlığında ölüm, istifa veya Sağlık Kurulu Raporu ile görevini yerine getiremeyeceğinin tevsik edilmesi

sebebiyle sürekli boşalma olması halinde, boşalma tarihinden başlayarak en geç on gün içinde, bu İçtüzüğün 10’uncu ve 12’nci maddeleri uyarınca, yeni Başkan seçimi yapılır. Bu süre içinde Başkanlık görevini Meclis Başkan Yardımcısı yürütür. Meclis Başkan Yardımcısı, Meclis Başkanının geçici

4.A.E.18/15

yokluğunda da Meclis Başkanına vekalet eder.

(2) Meclis Başkan Yardımcılığında ölüm, istifa veya Sağlık

Başkanlık Divanının Görevleri ve Çalışma Yöntemi

Kurulu Raporu ile görevini yerine getiremeyeceğinin tevsik edilmesi sebebiyle sürekli boşalma olması halinde, boşalma tarihinden başlayarak en geç on gün içinde, bu İçtüzüğün 10’uncu ve 12’nci maddeleri uyarınca yeni Meclis Başkan Yardımcısı seçimi yapılır.

(3) Meclis Başkanlığı ile Meclis Başkan Yardımcılığı aynı zamanda boşaldığı takdirde, bunlardan biri görevi başına dönene veya herhangi birinin yerine yenisi seçilinceye kadar en yaşlı milletvekili veya Genel Kurulca geçici olarak

görevlendirilmek üzere seçilecek bir milletvekili Meclis Başkanına vekalet eder.

(4) Meclis Başkanının Genel Kurulda hazır bulunmaması halinde Meclis Başkan Yardımcısı, Meclis Başkan Yardımcısının

hazır bulunmaması durumunda ise, Genel Kurulda hazır

bulunan en yaşlı üye Meclis Başkanlığına vekalet eder.

(5) Başkanlık Divanının diğer üyeliklerinde boşalma olması halinde, eksik üyelik en geç on gün içinde tamamlanır. Bu süre içinde Divanın görev ve yetkisi aynen devam eder.

(6) Sürekli olarak boşalan yerlere seçilenlerin görev süreleri, yerine seçildikleri Başkanlık Divanı üyelerinin geriye kalan görev süreleridir.

(7) Bağlı bulunduğu Siyasal Parti grubu ile üyelik bağının sona ermesi veya bağlı bulunduğu Siyasal Partinin Meclisteki temsiliyet oranının düşmesi veya değişmesi halinde görev süresinin sona ermesi beklenmeden İdare Amiri ve/veya

Divan Katibinin, Başkanlık Divanındaki görevi kendiliğinden sona erer. Bu durumda, yukarıdaki fıkralarda belirtilen kurallar uygulanır.

(8) Genel Kurulda Siyasal Parti gruplarının oranlarında değişiklik olması sonucunda, bunların Başkanlık Divanında sahip

oldukları üyeliklerin sayısı, değişen oranlara uymuyorsa, bu durum, Başkanlık Divanınca saptanır ve bunun üzerine, bu İçtüzüğün 10’uncu, 11’inci ve 12’nci madde kuralları

uyarınca gerekli işlem yapılır.

(9) Meclis Başkanı veya Meclis Başkan Yardımcısının bağlı olduğu Siyasal Partinin Cumhuriyet Meclisinde grup kurma hakkını yitirmesi durumunda Meclis Başkanlığı veya Meclis Başkan Yardımcılığı görevi son bulur ve son bulma tarihinden başlayarak en geç on gün içinde bu İçtüzüğün 10’uncu ve 12’nci maddeleri uyarınca yeni Meclis Başkanı veya Meclis Başkan Yardımcısı seçimi yapılır.

14. (1) Başkanlık Divanı, yasalarla ve İçtüzükle kendisine verilen görevler ile aşağıda belirlenen görevleri yerine getirir:

(A) Cumhuriyet Meclisi bütçesini ve kesin hesaplarını

düzenlemek;

(B) Milletvekillerinin izin işlerine bakmak;

(C) Milletvekilleri hakkında İçtüzük kurallarını

uygulamak;

13

(Ç) Meclisin kolluk hizmetlerini yürütmek ve gerekli

kolluk önlemlerini almak;

(D) Meclis Genel Sekreterliği Örgütü çalışmalarını takip etmek ve denetlemek;

(E) Genel Kurulun gündemini İçtüzük uyarınca saptamak

ve toplantıların gün ve saati ile gündemini Genel

Kurula duyurmak;

(F) Meclis Başkanının sunduğu hususlar hakkında görüş

belirtmek ve karar vermek;

(G) Genel Kurul tutanaklarında önemli yanlışlıklar

olduğunun anlaşılması veya saptanması halinde,

düzeltilmesi yönünde gerekli önlemleri almak; ve

(Ğ) Milletvekillerinin devamsızlıkları ile ilgili işlemleri başlatmak ve İçtüzükte yer alan yaptırımları

uygulamak.

(2) Başkanlık Divanı, bir kurul olarak çalışır. Divana Meclis Başkanı veya yokluğunda Başkan Yardımcısı Başkanlık eder.

Divanın, toplantı yeter sayısı, üye tamsayısının; karar yeter sayısı ise hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğudur.

Ancak Meclis Başkanı veya yokluğunda Meclis Başkan

Yardımcısı bulunmadan Divan toplanamaz ve karar alamaz.

(3) Başkanlık Divanında oyların eşitliği halinde Divana Başkanlık edenin ayırdedici oyu vardır.

(4) Başkanlık Divanı, Meclis Başkanı veya yokluğunda Başkan Yardımcısı tarafından yapılan çağrı ve belirlenen gündemle toplanır. Aynı konuda iki kez çağrı yapılmış olmasına karşın Divan toplanamadığı takdirde, Meclis Başkanı, yokluğunda Meclis Başkan Yardımcısı veya Siyasal Parti grupları, çağrı konusunu ayrı ayrı ve doğrudan doğruya Genel Kurula

sunabilir. Bu durumda çağrı konusu, ilk birleşimin

gündemindeki Başkanlık sunuşlarında yer alır ve Genel

Kurulca görüşülüp işaret oyuyla karara bağlanır.

(5) Bu İçtüzüğün 13’üncü maddesinin (3)’üncü fıkrası uyarınca Meclis Başkanlığına vekalet eden milletvekili, Başkanlık Divanını hiçbir şekilde toplantıya çağıramaz. Ancak Genel Kurulun, yasama ve denetim faaliyetlerine ilişkin ivedi konuları görüşüp oylanmak amacıyla ilk birleşim gündemine getirme yetkisi vardır.

(6) Cumhuriyet Meclisi tatilinde veya ara verme süresinde veya ivedi ve özel durumlarda, Başkanlık Divanının oybirliğiyle aldığı, yurtdışından konuk davet etme veya yurtdışı görevine gönderme veya Resmi etkinlik düzenleme gibi kararlar,

Genel Kurulun ilk birleşiminde sadece bilgiye sunulur.

Meclis Başkanının Görevleri

15. Meclis Başkanının Anayasa, Yasalar ve bu İçtüzükte gösterildiği biçimde yerine getireceği görevleri şunlardır:

(1) Cumhuriyet Meclisini temsil etmek;

(2) Genel Kurulu toplantıya çağırmak ve Genel Kurul

görüşmelerini yönetmek;

(3) Başkanlık Divanına Başkanlık etmek ve Divanın gündemini

hazırlamak;

(4) Danışma Kuruluna Başkanlık etmek;

25/2008

(5) Tutanak Dergisinin düzenlenmesi ve yayımlanmasını

denetlemek;

(6) Başkanlık Divanı kararlarının uygulanmasını sağlamak;

(7) Milletvekillerinin izin işlerini yürütmek;

(8) Meclis Genel Sekreterliği Örgütünün çalışmalarını

denetlemek;

(9) Divan Katipleri ile İdare Amirlerinin görevlerini

denetlemek;

(10) Cumhuriyet Meclisi Komitelerini denetlemek;

(11) Cumhuriyet Meclisinin idari ve mali işleri ile kolluk işlerini

yürütmek ve denetlemek;

(12) Cumhuriyet Meclisini ve çalışmalarını tanıtıcı faaliyetler ve

yayımlar yapmak;

(13) Genel Kurul kararlarını uygulamak ve bu kararlardan

doğrudan yayımlanması gerekenlerin yayımlanmasını

sağlamak;

(14) Meclis Başkan Yardımcısının hangi birleşim veya

oturumları yöneteceğini kararlaştırmak;

(15) Cumhurbaşkanına vekalet etmek. Meclis Başkanı vekalet süresinde, bu İçtüzük uyarınca verilen görevleri yapamaz, Genel Kurul toplantılarına katılamaz ve oy kullanamaz;

(16) Mal beyanlarını talep etmek ve Mal Bildiriminde

Bulunulması Yasasının verdiği yetkiyi kullanmak; ve

(17) Anayasa, Yasalar ve İçtüzük kurallarını uygulamak.

Meclis Başkan Yardımcısının Görevleri

16. Meclis Başkan Yardımcısının bu İçtüzükte gösterildiği biçimde yerine getireceği görevleri şunlardır:

(1) Meclis Başkanının yerine Genel Kurul görüşmelerini

yönetmek;

(2) Meclis Başkanının yokluğunda vekaleten onun hukuki

yetkilerini kullanmak ve görevlerini yerine getirmek;

(3) Görevlerinin yerine getirilmesinde, Meclis Başkanına yardımcı olmak ve Meclis Başkanının vereceği diğer

görevleri yerine getirmek; ve

(4) Meclis Başkanının ve kendisinin yokluğunda, en yaşlı üyenin hangi birleşim veya oturumları yöneteceğini

kararlaştırmak.

İdare Amirlerinin Görevleri

17. İdare Amirlerinin bu İçtüzükte gösterildiği biçimde yerine getireceği görevleri şunlardır:

(1) Cumhuriyet Meclisinin idari ve mali işleri ile kolluk işlerini yürütmekte Meclis Başkanına yardımcı olmak;

(2) Meclis Başkanının görevlendirmesi halinde özel törenlere katılmak ve yönetmek;

(3) Cumhuriyet Meclisi Bütçesine ilişkin önerileri Başkanlık Divanının görüşünü alarak hazırlamak ve Meclis Başkanına sunmak;

(4) Cumhuriyet Meclisine girişleri düzenlemek ve denetlemek;

(5) Sükun ve düzenin korunması, görüşmelerin açıklık ve

serbestliğinin sağlanmasında ve gerektiğinde kolluk işlerinin yürütülmesinde Meclis Başkanına yardımcı olmak;

(6) Basın ve halkla ilişkilerin yürütülmesini sağlamak;

15

Divan Katiplerinin Görevleri

(7) Meclis tatili ve ara verme sırasında Meclis Başkanınca saptanan sıraya bağlı olarak görev başında bulunmak; ve

(8) İdare Amirleri kendi aralarında ortak sorumluluk ilkesine uygun olarak hareket etmek ve görevlerini iş bölümü

çerçevesinde yerine getirmek.

Siyasal Parti Grupları

18. Divan Katiplerinin bu İçtüzükte gösterildiği biçimde yerine getireceği görevleri şunlardır:

(1) Tutanakların tutulmasını denetlemek;

(2) Genel Kurula sunulan tüm evrakı doğru ve anlaşılır şekilde

okumak ve ifade etmek;

(3) Yoklama yapmak;

(4) Söz sırasını kaydetmek;

(5) Oyları saymak ve sıralamak;

(6) Seçimlerin düzen içinde geçmesini gözetmek ve

denetlemek;

(7) Görüşülmekte olan tasarı ve önerilerde yapılan değişiklik,

ekleme ve çıkarmaların, tasarı veya öneri metinlerine

işlenmesini veya kabul edilenlerin Genel Kurulda kabul

edilen son şekliyle düzenlenmesini sağlamak; ve

(8) Sükun ve düzenin korunması, görüşmelerin açıklık ve serbestliğinin sağlanmasında ve gerektiğinde kolluk işlerinin yürütülmesinde İdare Amirine ve diğer hususlarda Meclis Başkanına yardımcı olmak.

İKİNCİ BÖLÜM

Siyasal Parti Grupları ve Danışma Kurulu

19. (1) En az beş milletvekiline sahip Siyasal Partiler, Cumhuriyet Meclisinde grup kurma ve Meclis çalışmalarına grup olarak katılma hakkına sahiptirler.

(2) Bir Siyasal Parti grubunun ilk kuruluşunda grup iç

yönetmeliği ve bu yönetmeliğe bağlı değişiklikleri ile grubu oluşturan milletvekillerinin ad, soyadı ve seçim bölgelerini gösterir liste gruplarca Meclis Başkanlığına verilir.

(3) Grup kurulduğunu bildiren yazıda grup başkanları ile başkan vekillerinin ve varsa grup sözcülerinin ad ve soyadları ile seçim bölgeleri de belirtilir.

(4) Gruptan ayrılmalar olması veya yukarıdaki (3)’üncü fıkrada belirtilen görevlerde boşalmalar veya değişiklikler olması halinde, gruptan ayrılanların ad ve soyadları ile seçim bölgeleri derhal, seçilenlerin ad ve soyadları ile seçim bölgeleri de boşalma ve değişiklik tarihinden başlayarak en geç bir hafta içinde Meclis Başkanlığına yazı ile bildirilir ve Başkanlıkça, Genel Kurulun bilgisine sunulur.

Danışma Kurulunun Oluşumu ve Görevleri

20. (1) Danışma Kurulu, Cumhuriyet Meclisi Başkanı veya yokluğunda Başkan Yardımcısının Başkanlığında, Siyasal

Parti gruplarının başkanları veya vekillerinden veya onların yazılı olarak görevlendirdikleri birer milletvekilinden oluşur.

(2) Danışma Kurulu, Başkanlık Divanı ve Komitelerin

seçimlerinden önce, Siyasal Parti gruplarının oranları ile gruplara düşen üye sayısı konularında görüş belirtir;

grupların anlaşmalarını gerektiren konuları görüşüp karara bağlar; İçtüzükte kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir ve Meclis Başkanının istemi üzerine danışma

niteliğinde görüş belirtir.

(3) Gerektiğinde bir milletvekili ve/veya hükümet temsilcisi, Danışma Kurulu toplantılarına çağrılabilir.

(4) Danışma Kurulu, Meclis Başkanının gerekli görmesi veya bir Siyasal Parti grubu başkanlığının yazılı ve gerekçeli istemi üzerine, Başkan tarafından toplantıya çağrılır. Meclis

Başkanının yokluğunda toplantı çağrısını Meclis Başkan

Yardımcısı yapar ve toplantıya başkanlık eder.

(5) İçtüzükte, Danışma Kurulunca saptanmasına, önerilmesine ve görüş bildirilmesine bağlanmış olan bütün hallerde,

Danışma Kurulu yapılan çağrı ve belirlenen gündemle

toplanır. Aynı konuda iki kez çağrı yapılmış olmasına karşın Kurul toplanamadığı takdirde, Meclis Başkanı, yokluğunda Meclis Başkan Yardımcısı veya Siyasal Parti grupları çağrı konusunu ayrı ayrı ve doğrudan doğruya Genel Kurula

sunabilir. Bu durumda çağrı konusu, ilk birleşimin

gündemindeki Başkanlık sunuşlarında yer alır ve Genel

Kurulca görüşülüp işaret oyuyla karara bağlanır.

(6) Bu İçtüzüğün 13’üncü maddesinin (3)’üncü fıkrası uyarınca Meclis Başkanlığına vekalet eden milletvekili Danışma

Kurulunu hiçbir şekilde toplantıya çağıramaz.

Ancak Genel Kurulun, yasama ve denetim faaliyetlerine

ilişkin ivedi konuları görüşüp oylanmak amacıyla ilk

birleşim gündemine getirme yetkisi vardır.

(7) Danışma Kurulu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır.

Oyların eşitliği halinde Danışma Kuruluna Başkanlık edenin ayırdedici oy hakkı vardır. Danışma Kurulu kararları,

Başkanlık sunuşları arasında Genel Kurula öneri olarak

sunulur. Cumhuriyet Meclisi tatilinde veya ara verme

süresinde bu madde tahtında ivedi olarak ve oybirliğiyle alınan kararlar Genel Kurulun ilk birleşiminde sadece bilgiye sunulur.

(8) Siyasal Parti grubuna bağlı olmayan milletvekilleri Meclis çalışmaları ile ilgili uygulamalarda Danışma Kuruluna davet edilebilirler.

17

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Komitelerin Kuruluşu, Görevleri ve Çalışmaları

Sürekli Komiteler

21. (1) Cumhuriyet Meclisinin sürekli Komiteleri şunlardır:

(A) Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi;

ve Görevleri Bu Komite:

(a) Ekonomi ve mali işlerle ilgili tasarı ve öneriler

ile yasa gücünde kararnameleri;

2.A.E.7/24

(b) Bütçe ile ilgili tasarıları;

(c) Sigorta, kooperatifcilik ve bankacılık ile ilgili

tasarı ve önerileri;

(ç) Vergi, resim ve harçlarla ilgili tasarı ve

önerileri;

(d) Ticaret, sanayi ve teknoloji ile ilgili tasarı ve

önerileri;

(e) Kamu harcama ve gelirlerindeki artış veya

azalış gerektiren yasa tasarı ve önerilerini veya

sadece belli maddeleri bu niteliği taşıyan tasarı

ve önerilerin sözkonusu maddelerini;

(f) Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetim

konularını; ve

(g) Uzun vadeli kalkınma planını

incelemekle görevlidir.

Meclis Başkanlığı, uzun vadeli planla ilgili

gördüğü yasa tasarı ve önerileri en son bu Komitenin

incelemesine sunar. Hükümetin veya Genel Kurulun

gerekli görmesi halinde de bir yasa tasarı ve önerisi en son bu Komitenin incelenmesine sunulur.

(B) İdari, Kamu ve Sağlık İşleri Komitesi;

Bu Komite:

(a) Sağlık, gençlik ve sporla ilgili tasarı ve

önerileri;

(b) Kamu yönetimi, kamu tüzel kişileri, meslek

kuruluşları ve yönetsel yapı ve teşkilat yasaları

ile ilgili tasarı ve önerileri;

(c) Çalışma yaşamı ve sosyal güvenlikle ilgili

tasarı ve önerileri;

(ç) Eğitim ve kültür ile ilgili tasarı ve önerileri;

(d) Tarım ve ormancılık ile ilgili tasarı ve

önerileri;

(e) Bayındırlık, ulaştırma ve iskan ile ilgili tasarı

ve önerileri; ve

(f) Turizm ve tanıtma ile ilgili tasarı ve önerileri

incelemekle görevlidir.

(C) Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma

Komitesi;

Bu Komite:

(a) Anayasanın değiştirilmesine ilişkin önerileri;

(b) Savunma ve dışişleri ile ilgili tasarı ve

önerileri;

(c) İçişleri ve köyişleri ile ilgili tasarı ve

önerileri;

(ç) Enerji, doğal kaynaklar ve çevre ile ilgili

tasarı ve önerileri;

(d) İletişim ve bilgi teknolojileri ile ilgili tasarı ve

önerileri;

(e) Vakıflarla ilgili tasarı ve önerileri;

(f) Yargı, suç ve ceza ile ilgili tasarı ve önerileri;

(g) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğü ile ilgili

önerileri;

(ğ) Anayasal sorunları;

(h) Dışilişkiler, Kıbrıs konusu ve ülkenin dış

siyasetiyle ilgili konuları;

(ı) Anayasada ve kendi yasalarında Cumhuriyet

Meclisince seçim yapılması öngörülen

kurumların aday başvurularını; ve

(i) Bu İçtüzükle kendisine verilen diğer görevleri

incelemekle görevlidir.

(Ç) Sayıştay Komitesi;

Bu Komite:

(a) Sayıştay Başkanlığınca kamu gelir ve

giderleri yürürlükteki yasalar gereğince

incelenip denetlenen, hesap ve işlemlerinde

uygunluğu veya uygunsuzluğu tespit edilen

Sayıştay Denetim Raporularını görüşmek ve

haklarındaki görüşlerini bir Rapor

düzenleyerek Genel Kurula sunmakla

görevlidir. Komitenin hazırlamış olduğu

Rapor, Genel Kurulda okunur ve görüşülür.

Komite, uygunluğu olan Sayıştay Denetim

Raporlarını birleştirerek görüşebilir ve

bunlarla ilgili Genel Kurula tek Rapor

sunabilir.

Komite, Genel Kurula Rapor sunmadan

önce konu üzerinde daha geniş araştırma ve

inceleme yapılmasını gerekli görürse,

Sayıştay Başkanlığından Komitenin istemi

doğrultusunda yeniden inceleme ve araştırma

yaparak rapor sunmasını veya Komite

bulguları ışığında gerekli işlemlerin

yapılmasını isteyebilir. Komite, gerekli

görmesi halinde, Sayıştay Başkanlığından

yeni rapor gelmeden de, Sayıştay Raporlarına

ilişkin Komite Raporunu Genel Kurula

sunulabilir ve bu Raporda, Genel Görüşme

veya Meclis Araştırması açılması isteminde

bulunabilir.

19

30/1976 38/1996

(b) Kesin Hesap Yasa Tasarılarını ve bunlara

ilişkin Sayıştay Uygunluk Bildirimlerini

incelemekle görevlidir.

Komite, Kesin Hesap Yasa Tasarıları ile

bunlara ilişkin Sayıştay Uygunluk

Bildirimlerini birlikte görüşür ve görüşürken

yasa tasarısı görüşülmesindeki kuralları

uygular. Aynı görüşme kuralları, Genel Kurul

aşamasında da uygulanır.

(c) Meclis Başkanlığına iletilen ve Sayıştay

Başkanlığının kamu kurum ve kuruluşlarında

yapmış olduğu mali denetimlerin yürürlükteki

mevzuata aykırılığının tesbitine ilişkin

görüşler bu Komitenin bilgisine getirilir.

(ç) Bu Komitenin Başkanı ana muhalefet partisi

milletvekilleri arasından seçilir.

(D) Dilekçe ve Ombudsman Komitesi;

Bu Komite, Yurttaşların Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyeti Meclisine Dilekçe ile Başvurmaları ve

Dilekçelerin İncelenmesi ile Karara Bağlanmasını

Düzenleyen Yasa tahtında, iletmiş oldukları

dilekçeleri inceleyip, dilekçelerle ilgili almış olduğu kararları bir cetvelde düzenleyerek Genel Kurulda

görüşülmesini sağlamakla görevlidir.

Ayrıca Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman)

Yasası tahtında Meclis Başkanlığına gönderilen

Raporlar bu Komitede incelenerek görüşülür ve

Komite konuyla ilgili Raporunu Genel Kurula sunar.

Genel Kurula sunulan Rapor hakkında sadece

görüşme yapılır. Komite, Ombudsman Raporunda

yapmış olduğu değerlendirmeye ilişkin tavsiyelerini

ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlara bildirebilir.

(2) Başkanlık Divanı, tasarı veya öneriyi birden çok Komitenin uzmanlık alanı içinde görürse, sözkonusu Komitelerin

gündemlerinin yoğunluğunu dikkate alarak, tasarı veya

öneriyi hangi Komiteye ileteceğine karar verir.

(3) Başkanlıkça yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen

Komitelerin konuları mali konu kapsamında ise Ekonomi,

Maliye, Bütçe ve Plan Komitesine iletilebilir.

(4) Komitelerin her birinin üye sayısı, Danışma Kurulunun önergesi üzerine Genel Kurulca işaret oyuyla saptanır.

(5) Genel Kurulca, yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen Komitelerden başka Komiteler kurulabileceği gibi, bu

Komitelerin üye sayıları da değiştirilebilir.

(6) Meclis Başkanı ve Meclis Başkan Yardımcısı sürekli

Komitelerde görev alamazlar. Bakanlar ise Cumhuriyet

Meclisinde oluşturulan hiçbir Komitede görev alamazlar.

(7) Komiteler biri Birinci Yasama yılı başında, Başkanlık Divanının oluşumunu izleyen birleşimde, diğeri de Dördüncü Yasama yılında olmak üzere, bir Yasama döneminde iki kez seçilirler ve görevleri yenileri seçilinceye kadar devam eder.

Ancak Siyasal Parti gruplarının Mecliste temsil

sayılarının Komitelerdeki üye sayılarının değiştirilmesini gerektirecek biçimde değişmesi halinde, Komite seçimleri bu İçtüzüğün 23’üncü madde kuralları uyarınca yenilenir.

Geçici

22. (1) Meclis Başkanının önerisi üzerine Danışma Kurulu kararıyla ve Özel belli bir konuyu incelemek, araştırmak, görüşmek ve sonuçlandırmak amacıyla geçici ve özel Komiteler

kurulabilir. Bu Komitelerin üye sayısı, görev alanı ve görev süresi Danışma Kurulu kararı ile belirlenir ve Genel Kurulda oylanır. Bu Komitelerde herhangi bir Siyasal Parti grubuna bağlı olmayan milletvekilleri de Danışma Kurulu kararı ile görev alabilirler. Bu İçtüzüğün 23’üncü maddesi kuralları saklıdır.

Komiteler

(2) Bu Komitelerde gerekli görülmesi halinde sürekli

Komitelerin görev alanına giren konuları içeren tasarı ve öneriler de görüşülebilir. Bu Komiteler, sunulan tasarı ve öneriyi sürekli Komite gibi görüşür ve sonuçlandırır.

Parti Gruplarının 23. (1) Başkanlık Divanı, Danışma Kurulunun görüşünü alarak,

Komitelerde

Siyasal Parti gruplarının Komitelere güçleri oranında

Temsili

katılmalarını sağlamak amacıyla, grupların Meclis üye

tamsayısına oranlarını gözeterek, büyüklük sırasına göre

gruplara Komitelerde düşen üye sayılarını saptar ve grup

başkanlarına bildirir.

(2) Bir Siyasal Parti grubu, herhangi bir Komitede kendisine

düşen üyelikten vazgeçebileceği gibi, herhangi bir üyesini

geri çekip yerine bir başka üyesini de görevlendirebilir.

(3) Siyasal Parti grupları, adaylarını, en geç iki hafta içinde

Meclis Başkanlığına bildirirler. Bütün Komiteler için,

Siyasal Parti gruplarınca bildirilen adayların isimlerini

gösterir listelerin Genel Kurulca, işaret oyu ile oylanması

suretiyle seçim tamamlanmış olur.

Komite Üyeliklerinde Boşalma

24. (1) Bir Komitenin üyeliklerinde boşalma olması halinde bu İçtüzüğün 23’üncü maddesi uyarınca yenisi seçilinceye

kadar, Komitenin görevi, yetkisi ve üye tamsayısı aynen devam eder.

(2) Eksik olan üyelik en geç iki hafta içinde tamamlanır.

Komite Başkanı 25. (1) Komite üyelerinin seçimi tamamlanınca, Komiteler, en geç

ve Başkan on gün içinde, Meclis Başkanı tarafından toplantıya çağrılır.

Vekilinin Seçimi

(2) Bu toplantıda Komiteler, Başkan ve Başkan Vekili seçerler.

Komite Başkanının yokluğunda Komite Başkan Vekili de

aynı görev ve yetkileri kullanır.

(3) Komite Başkan veya Başkan Vekilliğinde boşalma olması

veya Hükümetin değişmesi halinde yenisi en geç on gün

içinde seçilir.

(4) Bu seçim için toplantı yeter sayısı, Komite üye tamsayısının

salt çoğunluğudur. Seçim, önerilen adaylar arasında ve açık

oyla yapılır. Seçilmek için en çok oyu almak yeterlidir.

21

Komite Toplantıları

26. Komitelerin toplantı günlerinin belirlenmesi ve çalışmalarının koordine edilmesi için Komite Başkanlarının görüşleri çerçevesinde, Başkanlık Divanınca bir çalışma programı hazırlanır. Bu İçtüzüğün 27’nci maddesi kuralları saklıdır.

Komitelerin Gündemi ve Toplantıya Çağrılması

27. (1) Komiteler, olağan olarak, kendi başkanlıklarınca üyelerle istişare edilmek suretiyle toplantıya çağrılırlar. İvedi durumlarda Meclis Başkanı da Komiteleri toplantıya

çağırabileceği gibi Komite üyelerinin salt çoğunluğunun yazılı istemi üzerine de Komite Başkanlığınca toplantıya çağrılırlar.

(2) Komite toplantıları için çağrı en az iki tam gün öncesinden yapılır. Bu çağrıda toplantı gündemi de belirtilir ve toplantı gündeminde yer almayan konular görüşülemez.

Ancak ivedilikle görüşülmek üzere iletilen konuların

görüşülmesi için iki günlük süreye bakılmaksızın da çağrı yapılabilir.

(3) Komitelerin gündemi, İçtüzük kuralları çerçevesinde kendi başkanlıklarınca üyelerle istişare edilmek suretiyle saptanır.

Çağrının Meclis Başkanlığınca yapılması halinde ise gündem Meclis Başkanlığınca saptanır.

(4) Komite toplantı çağrıları ve gündemi, Komite üyelerine, Başbakanlığa, ilgili Bakanlıklara, Mecliste temsil edilen Siyasal Parti ve grup başkanlıklarına, diğer ilgili Komite Başkanlıklarına ve gündemdeki yasa önerilerinde ilk imza sahibi milletvekillerine elden veya elektronik posta yoluyla gönderilir veya bildirilir; ayrıca Meclis web sayfasında yayınlanır.

Komite Toplantılarının Yönetimi, Toplantı

28. (1) Komiteler, başkanlıklarının yönetiminde çalışırlar. Başkan bulunmadığı zaman Başkan Vekili toplantıya başkanlık eder.

(2) Komiteler, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve ve Karar Yeter toplantıya katılanların basit çoğunluğu ile karar alırlar.

Sayısı

Oyların eşitliği halinde oya sunulan husus reddedilmiş

sayılır.

Komitelerin

29. (1) (A) Komiteler, kendilerine iletilen tasarı ve önerileri

Yetkisi, Toplantı

aynen veya değiştirerek kabul veya reddedebilirler;

Yeri ve Zamanı

birbirleriyle ilgili gördüklerini bölerek veya

birleştirerek görüşebilirler. Komite kararı ile

İçtüzüğün görev olarak belirlediği alanlarla ilgili

olarak araştırma ve inceleme yaparlar ve rapor

hazırlarlar. Bu raporlar milletvekillerine dağıtılır.

(B) Komiteye iletilen bir yasanın değiştirilmesine ilişkin

yasa tasarısı veya önerisinde yapılacak olan

değişiklik, yasa tekniği açısından gerekli olması ve

yasanın bütünlüğünün ve mantıksal tutarlılığının

sağlanması açısından zorunlu olması halinde,

Komitede hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğuyla

tasarıya veya öneriye yeni bir madde eklenebilir

ve/veya Esas Yasadaki gerekli maddeler

değiştirilebilir ve/veya kaldırılabilir.

(C) Komiteler, kendilerine iletilen yasa gücünde

kararnameleri de yukarıdaki bendler uyarınca

görüşürler.

(2) Komiteler, Cumhuriyet Meclisi binasında, Meclis

Başkanlığınca kendilerine ayrılan salonlarda toplanırlar.

(3) Komiteler, kendilerine iletilen tasarı ve öneriler ile İçtüzük ve yasalarla kendilerine verilenler dışında, başka işlerle uğraşmazlar, yasa ve karar öneremezler ve Başkanlık

Divanının veya Genel Kurulun kararı olmaksızın Genel

Kurulun fiilen çalıştığı saatlerde toplantı yapamazlar.

Tatil ve Ara

30. (1) Meclis tatilinde Komitelerin çalışması, Meclis Başkanının

Verme Sırasında

önerisi üzerine Genel Kurulun yetki vermesine bağlıdır.

Komitelerin

(2) Ara verme sırasında Komiteler çalışmalarına devam

Çalışması

edebilirler.

Komitelere Devam

31. (1) Komite üyeleri, Komite toplantılarına devam etmek zorundadırlar.

(2) Komite devam cetvelleri, Meclis Başkanlığına ve Mecliste temsil edilen Siyasal Parti ve grup başkanlıklarına sunulur.

(3) İzinsiz veya özürsüz olarak üst üste üç toplantıya veya üç aylık çalışma dönemi içinde yapılan toplantıların üçte birine katılmayan Komite üyesi, Komiteden çekilmiş sayılır.

Durum, yenilerinin seçilmesi için derhal Meclis Başkanlığına ve Mecliste temsil edilen Siyasal Parti ve grup

başkanlıklarına bildirilir ve eksik üyelik en geç iki hafta içinde tamamlanır.

Ancak devamsızlık nedeniyle üyeliği düşen üye,

Siyasal Parti ve grup başkanlıklarınca, aynı Komiteye

tekrardan üye olarak verilmez.

Komitelerde Hükümetin Temsili ve Uzman Çağrılması

32. (1) Bir tasarı veya önerinin Komitelerde görüşülmesi sırasında Başbakan veya ilgili bakan veya görevlendirecekleri yetkili kişi ve öneri sahibi milletvekilleri Komite toplantılarına davet edilir.

(2) Komiteler, kamu kurum ve kuruluşları ile mesleki birlik, kurum ve kuruluşlardan ve sendikalardan yazılı görüş

alabilirler ve bunların temsilcilerini, bilgi ve görüşlerinden yararlanmak istedikleri kişileri ve uzmanları Komiteye

çağırıp dinleyebilirler.

Komite Toplantılarına Girebilecek Olanlar

33. Komite toplantıları milletvekillerine, davet edilmeleri halinde Bakanlar Kurulu üyelerine ve yetkili temsilcilerine, Komitelerde görevli Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreterliği Örgütü çalışanlarına ve ilgili Komitenin hazır bulunan üyelerinin salt çoğunluğu ile karar verilmesi halinde basın ve yayın mensuplarına açıktır.

23

Komitelerde Söz Alma ve Belgelerin İncelenmesi

34. (1) Komitelere katılan milletvekilleri ve Bakanlar Kurulu üyeleri, söz alabilirler.

Ancak, Komite üyeleri dışında kimse değişiklik

önergesi veremez ve oy kullanamaz.

Komitelerde Gizli Oturum

(2) Komitelerde istem sırasına göre söz verilir. Komite Başkanı, Komitedeki Hükümet temsilcisine öncelik tanıyabilir.

Komitece çağrılmış uzmanlara, Komite Başkanı, gerekli

gördüğü zaman söz verebilir.

Komite Tutanakları

(3) Her milletvekili, üyesi olmadığı bir Komitenin belgelerini görüp okuyabilir.

Ancak gizli belgeleri Komite Başkanının nezaretinde

görüp okuyabilir.

35. (1) Bir Komitede gizli oturum yapılmasını Başbakan, ilgili Bakan, Komite Başkanı veya toplantıya katılan Komite

üyelerinden üçte biri gerekçeli olarak isteyebilir. Komite, bu istemi toplantıda hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğu ile oylayarak karar verir.

(2) Gizli oturumlarda Komite üyelerinden ve Bakanlardan başkası bulunamaz.

Ancak Komitece aksine karar verilmedikçe Komitelerde

görevli Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreterliği Örgütü

çalışanları ve görevli kamu görevlileri de gizli oturumlara katılabilirler.

(3) Gizli oturum yapılması görüşmelerin sır olarak saklanmasına söz vermek demektir.

36. (1) Komite Başkanlığınca verilen karar gereği görüşmelerin tutanakları özet veya tam tutanak olarak tutulur. Özet tutanak Komitede görevli Raportör tarafından; tam tutanak bu

İçtüzüğün 161’inci maddesinin (2)’nci fıkrası uyarınca

tutulur.

(2) Komite tutanaklarına, görüşülen konular, varsa Komite Başkanının sunuşları, toplantıda hazır bulunan Komite

üyeleriyle, milletvekilleri, Bakanlar, Hükümet temsilcileri ve çağrılı uzmanların adları kaydedilir.

(3) Komite üyeleri ve toplantıya katılanlar tarafından belirtilen görüşler, Komite üyelerince yapılan önergeler ile bunların gerekçeleri ve kullandıkları oylar da tutanaklara geçirilir.

(4) Komite tutanaklarının birer nüshası ilgili tasarı ve önerilerin dosyalarında muhafaza edilir. Komite tutanakları, Komite üyelerine veya talep eden milletvekillerine verilir. Ayrıca, Meclis web sayfasında da yayınlanır.

Ancak gizli oturum yapılan Komitenin tutanakları,

yalnızca milletvekillerine Komite Başkanı veya Komite

Başkanının yokluğunda Meclis Başkanı tarafından

görevlendirilen bir İdare Amiri nezaretinde, Cumhuriyet Meclisi binasında okunmak amacıyla verilebilir.

Komitelerde İşlerin Görüşülmesine Başlanması

37. (1) Hakkında ivedilikle görüşme kararı olmayan tasarı ve önerilerin Komiteye iletilme tarihinden başlayarak iki tam gün geçmedikçe görüşülmesine başlanamaz. Bu süre, tasarı ve önerilerin gelen evrak listesi ile milletvekillerine dağıtım tarihinden itibaren başlar. Bu İçtüzüğün 85’inci maddesinin

(1)’inci ve (3)’üncü fıkra kuralları saklıdır.

(2) Yasa önerilerinin görüşülme süresi, önerilere ilişkin Başbakanlık görüşünün geldiği tarihten başlar. Başbakanlık bu görüşünü, en geç onbeş gün içinde iletir. Önerinin

Komitede görüşülmesine Başbakanlığa gönderildikten onbeş gün sonra başlanır. Haklarında ivedilik kararı verilenler için bu süre yedi gündür.

Tasarı ve

38. (1) Komiteler, kendilerine iletilen tasarı ve önerileri, iletiliş

Önerilerin

sırasına göre görüşürler. Haklarında ivedilikle görüşme

Görüşülme Sırası

kararı verilen tasarı ve öneriler, diğer tasarı ve önerilerden

önce ve kendi içlerinde ivediliğinin alınış sırasına bağlı

olarak gündeme alınırlar. İhtiyaç halinde Komite kararı ile

bu sıra değişebilir.

Ancak bu İçtüzüğün 86’ncı maddesinde belirlenen

tasarı ve önerilerin, haklarında ivedilik kararı alınanlar da

dahil, diğer tüm tasarı ve önerilere oranla önceliği saklıdır.

(2) Komiteler, kendilerine iletilen tasarı ve önerileri iletme

tarihinden başlayarak esas yasa tasarı ve önerilerini bir yıl,

değişiklik yasa tasarı ve önerilerini üç ayda, yasa gücünde

kararnameleri ise Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten

başlayarak seksen gün içinde görüşüp sonuçlandırmak

zorundadırlar.

(3) Bu süre içinde görüşülmeyen tasarı, öneri ve yasa gücünde

kararnamelerle ilgili bu İçtüzüğün 43’üncü maddesinde

öngörülen kurallar uygulanır.

Komitede Belirli Konuların Görüşülmesinin Ertelenmesi

39. Bir tasarı veya önerinin görüşülmesi sırasında, Hükümet temsilcisinin veya öneri sahibi milletvekilinin hazır bulunmaması veya Komitenin gerekli görmesi halinde görüşme ertelenebilir. Ertelenen tasarı ve önerinin görüşülmesi bu İçtüzüğün 27’nci maddesi uyarınca yeniden belirlenir.

Anayasaya Uygunluğun İncelenmesi

40. (1) Komiteler, kendilerine iletilen tasarı veya önerilerin, ilk önce Anayasaya aykırı olup olmadığını incelemekle

yükümlüdürler.

(2) Bir Komite, bir tasarı veya öneriyi veya bunların belli kurallarını Anayasaya açıkça aykırı gördüğü takdirde,

gerekçesini belirterek, o tasarı veya öneriyi reddeder.

Ancak aykırılık konusunda tereddüt varsa, ilgili

mercilerden görüş alıp kararını alacağı görüşe göre verir.

25

Tasarı ve

41. (1) Bir Komite, kendisine iletilen bir tasarı veya öneriyi, başka

Önerilerin

bir Komitenin görev alanı içinde veya başka bir Komiteye

Komiteden

iletilen tasarı veya öneriyi kendi görev alanı içinde görürse,

Komiteye İletilip

gerekçeli olarak o tasarı veya önerinin o Komiteye

Görüşülmesi

iletilmesini veya kendi Komitesine verilmesini Meclis

Başkanından isteyebilir.

(2) Bir Komite, kendisine iletilen bir tasarı veya öneri veya bunların belli bir kuralı veya herhangi bir sorun için başka bir Komitenin görüşlerini öğrenmeyi gerekli görürse, o

tasarı veya önerinin, o Komitede görüşüldükten sonra

kendisine geri verilmesini Meclis Başkanından isteyebilir.

(3) Bir Komite, başka bir Komiteye iletilmiş bir tasarı veya öneri veya bunların belli bir kuralı veya herhangi bir sorun için görüşünü belirtmekte yarar görürse, o tasarı veya

önerinin kendisine iletilmesini Meclis Başkanından

isteyebilir.

(4) Bu gibi durumlarda, ilgili her iki Komite aynı görüşte ise, Meclis Başkanı gereğini yerine getirir ve Genel Kurula bilgi verir.

(5) İki Komite arasında görev alanı ve görüşlerde uyuşmazlık çıkarsa, sorun Başkanlık Divanınca karara bağlanır ve Genel Kurula bu konuda bilgi verilir.

(6) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kuralları gereğince bir tasarı veya öneri kendisine iletilen Komite, o tasarı ve öneriyi esas Komite olarak görüşür ve sonuçlandırır. Bu durumda 37’nci madde kuralları uygulanır.

(7) Yukarıdaki (2)’nci ve (3)’üncü fıkra kuralları gereğince bir Komiteden başka bir Komiteye iletilen tasarı veya öneriler, o Komitenin gündemine bakılmaksızın, on gün içinde

sonuçlandırılır; olanak dışı ise, gerekçesi belirtilerek Genel Kuruldan yeni süre istenebilir. Genel Kurul, bu durumdaki Komiteye on günlük yeni bir süre tanıyabilir. Bu gibi

durumlardan esas Komitenin ilgili tasarı veya öneriyi

inceleme süresi, görüş belirtecek olan Komitenin

çalışmalarını tamamlayıp dosyayı gönderdiği tarihten başlar.

(8) Kendisinden görüş istenen veya görüş belirtmek isteyen Komitelerin hazırlamış oldukları raporlar esas Komite

raporlarına ek olarak Genel Kurulun bilgisine sunulur.

(9) Haklarında ivedilik kararı alınan tasarı ve önerilerin başka bir Komiteye iletilmesi o tasarı ve öneri hakkındaki ivediliği ortadan kaldırmaz.

Tasarı ve Önerilerin Komitede Görüşülme Yöntemi

42. (1) Tasarı ve öneriler Komitede üç aşamada görüşülür. Komite, Birinci Görüşmeye, tasarı veya önerinin Genel Gerekçesini okumak suretiyle başlar. Bu görüşmede tasarı veya önerinin bütünü üzerinde görüşme yapılır.

(2) İkinci Görüşmede tasarı veya önerinin madde madde

görüşülmesi ve maddelerin ayrı ayrı oylanması

gerçekleştirilir. Komite üyesi tasarı veya önerinin her maddesine değişiklik önerisi sunabilir. Komite, değişiklik önerilerini bu İçtüzüğün 95’inci maddesinin (2)’nci, (3)’üncü

ve (8)’inci fıkralarında belirtilen kurallar uyarınca görüşür.

(3) Tasarı veya önerinin Üçüncü Görüşmesi ise metinde yazılış

ve sıra bakımından bozukluk veya maddi hata olmaması

halinde kısa isim okunmak ve bütünü oylanmak suretiyle

yapılır.

(4) Yasa gücünde kararnameler, yukarıdaki fıkralar uyarınca aynı yöntemle görüşülür.

Komitede

43. (1) (A) Bu İçtüzüğün 38’inci maddesinin (2)’nci fıkrası

Sonuçlandırıla-

uyarınca süresi bitiminde görüşülmeyen tasarı veya

mayan Yasa, önerinin Genel Kurul gündemine alınmasını

Tasarı, Öneri ve

Hükümet veya Öneri sahibi Danışma Kurulundan

Yasa Gücünde

isteyebilir. Danışma Kurulu bu istemleri

Kararnamelerle

değerlendirerek almış olduğu kararı Genel Kurulun

İlgili Kurallar

onayına sunar. Genel Kurulca tasarı veya önerinin

gündeme alınması kabul edilirse, tasarı veya öneri bir

sonraki birleşimde, bu İçtüzüğün 53’üncü maddesi

uyarınca Üçüncü Kısımda, Komitelerden gelen tasarı

ve önerilerden sonra görüşülmek üzere, bu İçtüzüğün

92’nci maddesindeki kurallara uygun olarak

görüşülür.

(B) Tasarı veya önerinin Genel Kurul gündemine

alınmasına ilişkin Danışma Kurulu kararının Genel

Kurulca reddedilmesi halinde, ilgili tasarı veya öneri

Komitenin gündeminde aynı sırada ve aynı sürede

kalmaya devam eder. Süre sonunda bir daha Genel

Kurulun gündemine alınması istenebilir.

(2) Anayasanın amir hükmü gereğince Cumhuriyet Meclisince

doksan gün içinde görüşülüp karara bağlanması gereken yasa

gücünde kararnameler, Komitede seksen günde görüşülüp

sonuçlanmaması halinde, Meclis Başkanlığınca, doğrudan

Genel Kurulun gündemine alınır ve on gün içinde Genel

Kurulda görüşülür.

(3) Anayasanın 94’üncü veya 146’ncı maddeleri uyarınca

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen yasalar bir ay

içerisinde Komitede görüşülüp sonuçlanmaması halinde

Meclis Başkanlığınca doğrudan Genel Kurulun gündemine

alınır ve görüşülür.

Komite Yazışmaları

44. Komiteler, bütün bakanlıklarla, kurum ve kuruluşlarla doğrudan doğruya yazışabilirler ve kendilerine iletilen işlerin sonuçlandırılması için gerekli bilgileri bakanlıklardan, kurum ve kuruluşlardan isteyebilirler.

Komite Raporları 45. (1) Komiteler, karara bağladıkları işler için birer Rapor düzenlerler.

(2) Komite Raporları, Komite Başkanı ve Başkan Vekili

tarafından hazırlanır ve konu hakkında son oylamaya katılan üyelerce imzalanır.

(3) Komite Raporlarında, konuya ilişkin Komite görüşleri ile Komitece yapılan değişiklik gerekçeleri yer alır.

27

(4) Daha önceki toplantılara katılmış olup tasarı veya

önerilerinin tümünün son oylamasında hazır bulunmayan

Komite üyeleri varsa, gerekçeli karşıt görüşlerini de yazarak Raporu imzalayabilirler. Bu durumdaki üyelerin, son

toplantıya katılmadıkları belirtilir.

(5) Komite üyesi, görüşülen tasarı veya öneri ile ilgili kabul, ret veya çekimser olmak üzere oylamaya ilişkin görüşünü

oylama sırasında beyan etmekle mükelleftir. Toplantı

sırasında oy doğrultusunu belirtmeyen üyenin oyu çekimser olarak kabul edilir.

(6) Komite Raporuna aykırı görüşü olan üyeler, Komite

Raporunda yer almasını istedikleri karşıt görüşlerini

gerekçeli ve yazılı bir şekilde toplantı bitiminde vermeleri halinde görüşleri Komite Raporuna eklenir.

(7) Komite Raporları Meclis Başkanlığına verilir ve Başkanlık Divanı bu Raporları derhal bastırarak milletvekillerine dağıtır. Dağıtım elden veya elektronik posta yoluyla

yapılabilir.

(8) Komiteler, Genel Kuruldan geri aldıkları veya Genel Kurulca kendilerine geri verilen tasarı veya öneriler veya bunların belli maddeleri için gerekli görürlerse Ek Raporlar düzenlerler. Bu Raporlar da yukarıdaki kurallara bağlıdır.

Komitelerde Üçüncü Okunuştan Önce Yeniden Görüşme

46. Komite, istem olması halinde, Üçüncü Görüşmeden önce konu ile ilgili belli bir hususun veya maddenin yeniden görüşülmesini ve oylanmasını, Komite üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyuyla kararlaştırabilir.

Yasa Tekniği Bakımından Maddi Hataların, Yazılım ve Sıralamanın Düzeltilmesi

47. Bir tasarı veya önerinin Üçüncü Görüşmesinin tamamlanmasından sonra, yasa tekniği bakımından yazılış veya sırada bozukluk olduğu veya maddi hata bulunduğu anlaşılırsa Komite üyesi milletvekilleri, Komite Başkanlığından düzeltme isteminde bulunur. Bu halde Komite üyelerinin salt çoğunluğuyla sadece teknik bir düzenleme yapmak amacıyla, tasarı veya öneri metni yeniden gözden geçirilir ve düzeltilen madde yeniden oylanır.

Komite Başkanı gerekli görürse istemin yazılı olarak yapılmasını isteyebilir.

Genel Kurulda 48. (1) Komiteler, Genel Kurulda Başkan veya Başkan Vekilleri

Komitelerin

tarafından temsil olunurlar. Komite Başkan veya Başkan

Temsili ve

Vekilinin yokluğunda Genel Kuruldaki Komitenin sunmuş

Savunulması

olduğu Rapor görüşülmez ve ertelenir.

(2) Bir tasarı veya öneri Genel Kurulda ilgili Komitece

savunulur.

(3) Bu İçtüzüğün 41’inci maddesi uyarınca bir veya daha fazla

Komitede aynı tasarı veya öneri hakkında görüşme yapılmış

ve Rapor düzenlenmiş ise o Komiteler, gerektiğinde yalnız

kendilerine ait olan madde ve kısımları savunurlar.

Komitelerde Söz Kesmek, Kişilikle

49. (1) Bir Komitede söz kesilir, kişilikle uğraşılır ve düzeni bozma hareketlerinde bulunulursa, Komite Başkanı düzeni sağlar;

gerekirse toplantıya ara verir veya erteleyerek gereği

Uğraşmak ve Düzeni Bozmak

yapılmak üzere Meclis Başkanına bildirir.

(2) Meclis Başkanı, bu gibi düzen bozucu hareketlerinden dolayı

şikayet edilen üye hakkında İçtüzüğün 140’ıncı maddesi

uyarınca işlem yapar.

Komite Dosyalarının Muhafazası

50. Konu, Cumhuriyet Meclisince kesin olarak karara bağlandıktan sonra, Komitelere iletilen dosyalar ile bu işlerle ilgili Komite tutanakları, Komite Başkanlığınca yazılmış yazılar, Komiteye gelen yazı ve önergeler, o dosya ile birlikle Meclis Arşivinde muhafaza edilir.

Komite Çalışmalarının Kamuoyuna Duyurulması

51. Komite Başkanı, gerekli görmesi halinde, Komite toplantı gündemlerini ve görüşülen konuları basın-yayın ve elektronik posta aracılığıyla kamuoyuna duyurur.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Genel Kurul Çalışmaları

Genel Kurul

52. Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, haftada en az bir kez toplanır.

Toplantı Günleri ve Toplantı gün ve saatleri Danışma Kurulunun önerisi üzerine Genel

Saatleri

Kurulca saptanır.

Genel Kurulun Gündemi

53. (1) Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulunun gündemi aşağıdaki kısımlardan oluşur:

(2) (A) Birinci Kısım:

(3)

Başkanlığın Genel Kurula Sunuşları.

(B) İkinci Kısım:

Özel Gündemde Yer Alacak İşler.

(C) Üçüncü Kısım:

Komitelerden Gelen Tasarı ve Öneriler ile

Görüşülecek Diğer İşler.

(Ç) Dördüncü Kısım:

Seçimler ve Oylaması Yapılacak İşler.

(D) Beşinci Kısım:

Güncel Konuşmalar.

(E) Altıncı Kısım:

Genel Görüşme ve Meclis Araştırması ile İlgili İşler.

(F) Yedinci Kısım:

Sorular.

Gündemdeki işlerin görüşme sırası, Başkanlıkça geliş

tarihlerine göre saptanır. Bu sıra Meclis Başkanının önerisi veya en az beş milletvekilinin istemi üzerine Genel Kurulca değiştirilebilir.

Başkanlıkça gerekli görülen hallerde, gündemin Üçüncü

Kısmındaki işlerin görüşme sırası, Danışma Kurulunca Genel Kurula önerilebilir. Hükümetin, Komitelerin ve yasa önerisi sahiplerinin bu konudaki istemleri de Danışma Kurulunda görüşülür. Danışma Kurulunun bu konulardaki görüşü Genel Kurulun onayına sunulur.

29

(4) Danışma Kurulunun önerisi ve Genel Kurulun onayı ile Dördüncü Kısımda yer alan seçimler ve oylamalar ile Altıncı Kısımdaki Genel Görüşme ve Meclis Araştırması yapılmasına ilişkin işler için haftanın belirli bir günü veya belirli bir gününde belirli bir süre ayrılabilir.

(5) Danışma Kurulunun önerisi ve Genel Kurulun onayı ile Gündemin Beşinci ve Yedinci Kısımları için haftanın belirli bir gününde belirli bir süre ayrılabilir.

(6) Meclis Başkanı, birleşimi kapatırken, gündemde bulunan hususlardan hangilerini gelecek birleşimde veya birleşimlerde görüşüleceğini Genel Kurula bildirir.

Gündem milletvekillerine ve kamuoyuna elden veya

elektronik posta yoluyla dağıtılır. Ayrıca Meclis web

sayfasında yayınlanır.

(7) Danışma Kurulunun görüşü alınıp Genel Kurulca

kararlaştırılmadıkça, Başkan tarafından önceden bildirilmeyen hiçbir konu Genel Kurulda görüşülemez.

Özel Gündem ve Önceliği

54. İçtüzüğün 86’ncı maddesinde yer alan işler Genel Kurulda özel gündemde görüşülür. Ayrıca Danışma Kurulu, Anayasa ve İçtüzüğün emredici kuralları gereğince, belli bir sürede sonuçlanması gereken, belirli bir veya birkaç konunun yer alacağı özel gündemler ve görüşme günleri saptayabilir. Bu konular, Genel Kurul gündeminde Başkanlık sunuşlarından hemen sonra Özel Gündem kısmında yer alır. Özel gündem maddelerinden önce hiçbir gündem maddesine yer verilemez. Özel gündem maddelerinden sonra genel kurallar gereğince saptanmış olan gündem maddelerine geçilir.

Gelen Evrak Listesi 55. (1) Meclis Başkanlığına gelen Cumhurbaşkanlığınca Geri Gönderilen Yasalar, Yasa Gücünde Kararnameler, Tasarı ve

(2) Öneriler, Resmi Tezkereler ve Komite Raporları ile Soru,

(3) Genel Görüşme, Meclis Araştırması, Meclis Soruşturması, Güvensizlik Önergeleri, Sayıştay Denetim Raporları ve

Ombudsman Raporları gelen evrak listesinde yayımlanır.

Bunlardan Genel Kurula iletilenler bu listede ayrıca belirtilir ve Başkanlığa geliş tarihleri de gösterilir. Ayrıca Başkanlık Divanı ve Danışma Kurulu Kararları ile Meclis Başkanlığı tarafından Yasama yılı sonunda hazırlanan Meclis Faaliyet Raporları da gelen evrak listesinde yayımlanır.

Gelen evrak listesi gerektiğinde her gün yayımlanır ve

dağıtıldığını izleyen ilk birleşimin tutanağına eklenir.

Gelen evrak listesi ve bağlı ekler milletvekillerine elden veya elektronik posta aracılığıyla gönderilir veya bildirilir. Ayrıca Meclisin web sayfasında yayınlanır.

Kutlama, Teşekkür 56. (1) Kutlama, teşekkür, takdir ve dilek içeren yazılardan ve Dilekler ile hangilerinin Genel Kurulun bilgisine sunulacağı Meclis Genel Kurula Hitap Başkanı tarafından takdir edilir.

Genel Kurulda, ülkemizi ziyaret eden Devlet Başkanlarından

(2) kimlerin Kürsüden hitap edebileceği, hangi durumlarda İstiklal Marşının okunacağı veya saygı duruşunu gerektirecek

durumlar ve süreleri Danışma Kurulunca belirlenir.

Birleşimin Açılması ve Kapanması

57. (1) Meclis Başkanı, birleşimi saatinde açar ve görüşmelerin

(2) sonunda kapatır. Gerektiğinde birleşim gruplararası varılan mutabakat sonucu Meclis Başkanı tarafından daha önce de kapatılabilir.

Yoklama ve Yeter Sayı

58. (1)

(2) Gruplararası mutabakat olmayan durumlarda Meclis

(3) Başkanının, Hükümetin veya bir Siyasal Parti grubunun veya en az beş milletvekilinin istemi üzerine Genel Kurulun onayı

(4) ile o günkü birleşim gündemi tamamlanmadan da kapatılabilir.

(5) Kapatılan birleşimin gündemi, bu İçtüzüğün 53’üncü

maddesindeki kurallar uyarınca yeniden belirlenerek bir

Genel Kurulda

59. (1) sonraki birleşime aktarılır.

Konuşma Süreleri

Cumhuriyet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğu ile

toplanır. Üye tamsayısının salt çoğunluğunun sağlanmaması halinde, görüşmeye başlanamaz.

Meclis Başkanı, her birleşim veya oturumu açmadan önce

gerekli çoğunluğun bulunup bulunmadığı konusunda ad

okutarak yoklama yaptırır.

Ad okunarak yoklama, üyelerin soyadları ve adlarının alfabetik sıralanışına göre düzenlenen Yoklama Cetvelini Divan

Katiplerinden birinin yüksek sesle okuması ve

milletvekillerinin “burada” demeleri suretiyle yapılır.

Oylamaya geçilirken, Meclis Başkanı, toplantı yeter sayısı olup olmadığına bakar veya bir milletvekili öneri sunmak suretiyle yoklama yapılmasını isteyebilir.

(A) Yoklama sonucunda üye tamsayısının salt

çoğunluğunun sağlanmadığı anlaşılırsa, Meclis Başkanı

görüşmeye başlanamayacağını veya devam

edilemeyeceğini belirterek oturumu en çok yarım saat

sonraya erteler.

(B) İkinci oturumda da toplantı yeter sayısı yoksa birleşim kapatılır ve Meclisin, toplantı çağrısının yapıldığı

saatten başlayarak yirmidört saat sonra yeniden aynı

gündemle toplanacağı Meclis Başkanı tarafından

duyurulur. Duyurulan günde de toplanmaması halinde o

birleşim açılana kadar yirmidört saatlik Genel Kurul

çağrısı yenilenir.

(C) Yenilenen birleşimin Resmi tatile veya hafta sonu

tatiline denk gelmesi halinde yirmidört saatlik süre

uygulamasına son verilir ve bir sonraki birleşimle

birleştirilerek bu İçtüzüğün 53’üncü maddesi kuralları

uyarınca Genel Kurul gündemi yeniden belirlenir.

Genel Kurulun onayına sunulan Başkanlık Divanı veya

Danışma Kurulu kararları ile ilgili söz istenmesi halinde, her Siyasal Partiden bir milletvekiline beş dakikayı aşmamak üzere söz verilir. Söz alan konuşmacının ikinci kez söz talep etmesi halinde Meclis Başkanı beş dakikayı geçmemek üzere yeniden söz verebilir.

31

(2) Meclis Başkanı, Genel Kurulun bilgisine sunulan tezkerelerde, istem olması halinde konu ile ilgili her Siyasal Partiden bir milletvekiline görüşünü sunmak amacıyla beş dakikayı

aşmamak üzere söz verebilir.

(3) Bu İçtüzüğün 61’inci maddesi uyarınca bir milletvekili veya bakan, kendisine ait olup geçen birleşim tutanağında veya o günkü birleşimde yer alan bir beyanın düzeltilmesi hakkında söz isterse, Meclis Başkanı, Başkanlık sunuşlarından hemen sonra beş dakikayı geçmemek üzere söz verir.

(4) Bu İçtüzüğün 62’nci maddesi uyarınca Genel Kurula

duyurulmasında zorunluluk ve ivedilik görülen hallerde

Hükümete, Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan

vekillerine ve grubu bulunmayan her Siyasal Partiden bir temsilciye Başkanlık sunuşlardan hemen sonra beş dakikayı aşmamak üzere söz verilir.

(5) Bu İçtüzüğün 63’üncü maddesi uyarınca;

(A) Milletvekillerinin güncel konuşma süreleri on beş

dakikadır.

Ancak konuşmacının konuşma süresini uzatmak

istemesi halinde Meclis Başkanı takdir yetkisini

kullanarak beş dakikayı aşmamak üzere söz verebilir.

(B) Hükümetin güncel konuşmalara yanıtı on dakikayı

aşamaz.

(C) Hükümetin yanıt verdiği konuşmacının ikinci kez söz almak istemesi halinde beş dakikalık bir süre için

konuşma hakkı verilir.

(6) Bu İçtüzüğün 68’inci maddesi uyarınca Meclis Başkanı, bir milletvekilinin usul hakkında söz istemesi halinde, hangi konuda konuşmak istediğini yerinden belirtmesi koşuluyla, beş dakikayı aşmamak üzere söz verebilir.

(7) Bu İçtüzüğün 69’uncu maddesi uyarınca yeterlik önergesi aleyhinde söz almak istenmesi halinde bir kişiye beş dakikayı aşmayan bir süre konuşma hakkı verilebilir.

(8) Bu İçtüzüğün 76’ncı maddesi uyarınca kendisine sataşılan veya ileri sürmüş olduğu görüşten farklı bir görüş atfolunan Hükümete, Komiteye, Siyasal Partiye veya milletvekiline Meclis Başkanının takdiriyle beş dakikayı aşmayan bir süre konuşma hakkı verilebilir.

(9) (A) Bu İçtüzüğün 83’üncü maddesi uyarınca, bir tasarı veya önerinin, bir Komiteye iletilmesine itiraz edilmesi

halinde, buna itirazı olan Hükümete, Siyasal Partiye

veya bir milletvekiline beş dakikayı aşmamak üzere söz

verilir.

(B) Bu İçtüzüğün 87’nci maddesi uyarınca Komitede

görüşülmek üzere Hükümet, öneri sahibi veya ilgili

Komitece sunulan ivedilik önergeleri hakkında, istem

olması halinde önerge ile ilgili olmak koşuluyla

Hükümete, öneri sahibine, Siyasal Parti başkanlarına

veya grup başkan vekillerine veya grubu bulunmayan

her Siyasal Partiden bir temsilciye on dakikayı

aşmamak üzere söz verilir.

(10) Bu İçtüzüğün 88’inci maddesi uyarınca Genel Kurul

gündemine giren tasarı ve önerilerin Hükümetçe veya öneri sahibi tarafından geri alınması ile ilgili olarak söz istemi olması halinde Meclis Başkanı, on dakikayı aşmamak üzere Hükümete, öneri sahibine, Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan vekillerine veya grubu bulunmayan her Siyasal

Partiden bir temsilciye söz verir.

(11) Bu İçtüzüğün 92’nci maddesi uyarınca;

(A) Esas yasa tasarı ve önerilerinin Genel Kuruldaki Birinci Görüşmesi ve Bütçe yasa tasarısının Birinci Görüşmesi

ile bütçeye bağlı kurumsal bütçelerin görüşülmesinde

görüşülen konuyla ilgili olmak koşuluyla;

(a) Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan

vekillerine ve milletvekillerine söz hakkı verilir.

(b) Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan

vekillerine ve milletvekillerine aynı konu

üzerinde ikinci kez söz almak istemeleri halinde

onbeş dakika söz hakkı verilir.

(B) Değişiklik yasa tasarı ve önerilerinin Genel Kurulda Birinci Görüşmesi sırasında görüşülen konuyla ilgili

olmak koşuluyla;

(a) Grubu bulunan Siyasal Parti başkanlarına veya

grup başkan vekillerine kırkbeş dakika,

milletvekillerine ise otuz dakika söz hakkı verilir.

(b) Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan

vekillerine ve milletvekillerine aynı konu

üzerinde ikinci kez söz almak istemeleri halinde

onbeş dakika söz hakkı verilir.

(C) Yasa tasarı ve önerilerinin Genel Kurulda İkinci

Görüşmesi sırasında maddeler üzerindeki konuşma

süresi, her milletvekili için on dakikadır. İstem gelmesi halinde ikinci kez Meclis Başkanının takdiriyle beş

dakikayı aşmamak üzere söz verilir.

(Ç) Bu İçtüzüğün 94’üncü maddesi uyarınca Genel Kurulca Komiteye geri verilmesi öngörülen tasarı veya

önerilerle ilgili istem gelmesi halinde, Meclis Başkanı istemde bulunana beş dakikayı aşmamak üzere söz

verir.

(D) Bu İçtüzüğün 95’inci maddesi uyarınca maddeye bağlı değişiklik önerisi vermek isteyen her milletvekiline on dakikayı aşmamak üzere söz verilir. Değişiklik

önerisinin dikkate alınması kabul edildiği takdirde her Siyasal Partiden bir milletvekiline, konuşmak üzere en

çok beş dakika söz verilir.

(E) Tasarı veya önerinin Üçüncü Görüşmesi sırasında

oylamadan önce oy doğrultusu ile ilgili konuşmak

üzere her Siyasal Partiden bir milletvekiline beş dakika söz verilir.

33

(12) Bu İçtüzüğün 106’ncı maddesi uyarınca sözlü soru sorulan ilgili bakana, Meclis Başkanı yanıt vermesi için on dakikayı aşmamak üzere söz verir. Soru soran milletvekiline ise Meclis Başkanı tarafından beş dakikayı aşmayan bir süre son söz hakkı verilebilir.

(13) (A) Bu İçtüzüğün 110’uncu maddesi uyarınca Genel

Görüşmeler ile ilgili öngörüşmelerde ve 113’üncü

maddesi uyarınca Meclis Araştırması açılması ile ilgili araştırma önergelerinde ilk imza sahibine yirmi dakika, her Siyasal Partiden bir milletvekiline ise on dakikayı aşmamak üzere söz verilir.

(B) Meclis Başkanı, bu İçtüzüğün 117’nci maddesi

uyarınca Meclis Soruşturması açılması önergesinde

önerge sahibine ve hakkında soruşturma istenen

Başbakan veya ilgili Bakan veya Bakanlara otuz

dakikayı aşmamak üzere söz verir.

(C) Meclis Başkanı, bu İçtüzüğün 125’inci maddesi

uyarınca Güvensizlik Önergesinin gündeme alınıp

alınmayacağı ile ilgili görüşmede her Siyasal Partiden

bir milletvekiline otuz dakikayı aşmamak üzere söz

verir.

(14) Bu İçtüzüğün 114’üncü maddesi uyarınca Meclis Araştırma Komitelerinin görev sürelerinin uzatılması ile ilgili tezkerelerin görüşülmesinde her Siyasal Partiden bir milletvekiline on dakikayı aşmamak üzere söz verilir.

(15) Hükümet Programı, Güven İstemi, Güvensizlik Önergesi, Genel Görüşme, Meclis Araştırması Raporu, Meclis

Soruşturması Raporu ve Yasama Dokunulmazlığının

Kaldırılması Raporu ile ilgili görüşmelerde söz isteyene Meclis Başkanı tarafından bir saat söz verilir. İkinci kez söz almak isteyene, Meclis Başkanı tarafından otuz dakikayı aşmamak üzere söz verilir.

(16) Konuşmasını kendisine tanınan süre içerisinde tamamlamayan milletvekili, Meclis Başkanı tarafından iki kez uyarılır. Bu uyarıya uyulmaması durumunda ise Meclis Başkanı takdir

edeceği bir süre kadar oturuma ara verir. Oturumu yeniden açan Meclis Başkanı o birleşimde tekrardan konuşmacıya söz vermez.

(17) Bu İçtüzükte belirtilmeyen hususlardaki konuşma süreleri Danışma Kurulunun önerisi üzerine Genel Kurulca belirlenir.

Olağanüstü Toplantı Çağrıları

60. (1) Cumhurbaşkanı veya Cumhuriyet Meclisi Başkanı,

(2) Cumhuriyet Meclisini olağanüstü toplantıya çağırabilirler.

Meclis Başkanı, olağanüstü toplantı çağrısını doğrudan

doğruya veya Bakanlar Kurulunun veya en az on

milletvekilinin gerekçeli bir önergesi üzerine yapar. Bu Önergede toplantı gününün, saatinin ve toplantıyı gerektiren konunun belirtilmiş olması koşuldur.

(3) Olağanüstü toplantı çağrısında, olağanüstü toplantının gün ve saatinin ve bu toplantıyı gerektiren konunun belirtilmiş olması koşuldur.

(4) Olağanüstü toplantının açılması için yeterli sayı bulunmaması halinde olağanüstü toplantı önergesi istemde bulunanlar tarafından yenilenir. İkinci kez yapılan olağanüstü çağrıya rağmen olağanüstü toplantının açılması için yeterli sayı olmazsa çağrı yenilenmez.

(5) Olağanüstü toplantıyı gerektiren konu üzerinde Cumhuriyet Meclisince yapılması gerekli işlemler tamamlanınca Meclis, olağan çalışmalarına devam kararı verebilir.

Genel Kurul Tutanağının Düzeltilmesi

61. (1) Bir milletvekili veya bakan, kendisine ait olup geçen birleşim

(2) tutanağında veya o günkü birleşimde yer alan bir beyanın

(3) düzeltilmesi hakkında söz isterse, Meclis Başkanı, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (3)’üncü fıkrasında belirtilen süreleri uygulayarak Başkanlık sunuşlarından hemen sonra söz verir.

Zaruri Hallerde Konuşma İstemi

Bir konuşmacı geçen birleşim tutanağında veya o günkü

birleşimde kaba, yaralayıcı, aşağılayıcı veya terbiye dışı bir ifade kullanmış ise, bu ifadesinin Genel Kurul tutanağından düzeltilmesini, gerekçesini Genel Kurula açıklamak suretiyle talep edebilir. Konuşmacının, kullandığı ifadenin düzeltilmesi talebinde bulunması halinde, Meclis Başkanı sözkonusu

ifadenin tutanaktan düzeltileceğini Genel Kurula duyurur.

Güncel Konuşmalar

Düzeltilmesine ilişkin beyan o günkü birleşim tutanağına eklenir.

Yukarıdaki fıkralar uyarınca ilgili milletvekilinin tutanaktan düzeltilmesini istediği ifade, milletvekilinin beyanına uygun olarak o günkü birleşimde belirtilmek suretiyle Genel Kurul kararı ile tutanaktan düzeltilir. Yapılan düzeltme ait olduğu tutanağa eklenir.

62. Meclis Başkanı, Genel Kurula duyurulmasında zorunluluk ve ivedilik görülen hallerde, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrasında belirtilen süreler çerçevesinde Başkanlığın Genel Kurula sunuşlarından hemen sonra Hükümete, Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan vekillerine veya grubu bulunmayan her Siyasal Partiden bir temsilciye söz verir.

63. (1) Her milletvekili, Genel Kurula duyurulması gerekli görülen

(2) güncel konularda, konuşma isteminde bulunabilir. Konuşma istemindeki konu, somut ve anlaşılır olmalıdır. Konuşmacı güncel konulardaki konuşmasını bu İçtüzüğün 59’uncu

maddesinin (5)’inci fıkrasının (A) bendinde öngörülen sürede ve yöntemle yapar.

Hükümet güncel konuşmalara yanıt vermek amacıyla Genel

Kurulda hazır bulunur. Hükümetin güncel konuşmalara yanıtı, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (5)’inci fıkrasının (B) bendinde belirtilen sürede yapılır.

35

(3) Güncel konuşma istemleri ve konusu birleşimden önceki iş gününün mesai bitimi sonuna kadar Meclis Başkanlığına yazılı olarak bildirilir.

Söz Alma, Sözlü

64. (1) Adını önceden kaydettirmeyen veya oturum sırasında Meclis ve Yazılı (2) Başkanından söz almayan hiç kimse konuşamaz. Söz alan

Konuşmalar

(3) milletvekili de görüşülmekte olan konu dışında konuşamaz.

(4) Konuşmalar, Başkanlığa ve Genel Kurula hitap edilerek

Söz Sırası

(5) Kürsüden yapılır.

(6) Pek kısa bir sözü olduğunu belirten milletvekiline, Meclis Başkanı, yerinden konuşma izni verebilir. Yerinden konuşan

Söz Sırasını Değiştirme Hükümetin Temsili Usul Hakkında Konuşma

(7) milletvekili Başkana hitap eder.

Yazılı bir konuşmanın Meclis Başkanının izni ile bir Divan Katibine okutulması olanaklıdır.

Görüşme sırasında soru sormak isteyenler, sorularını Meclis Başkanının takdir edeceği zamanda yerlerinden sorarlar.

Bir konuşmacı, bir birleşimde aynı konu üzerinde ikiden fazla söz alamaz.

Ancak aynı konu üzerinde ikiden fazla söz almak isteyen konuşmacıya Meclis Başkanı, bu İçtüzüğün 59’uncu madde

kuralları saklı kalmak koşuluyla uygun göreceği bir süre için tekrardan söz verebilir.

Milletvekillerine görüşülmekte olan konunun oya

konulmasından sonra söz verilmez.

65. (1) Söz, kayıt ve istem sırasına göre verilir.

(2) Başkan, söz alanların adlarını, söz alış sırasına göre okutur.

(3) Hükümete, Komite Başkan veya Başkan Vekiline, Siyasal Parti başkanlarına veya grup başkan vekillerine ve grubu

(4) olmayan her Siyasal Partiden bir temsilciye istedikleri zaman sıraya bağlı olmaksızın söz verilir.

Söz almada ilk öncelik Hükümete, ikinci öncelik Komite

Başkan veya Başkan Vekiline ve üçüncü öncelik de Siyasal Parti gruplarına aittir. Siyasal Parti gruplarına istem sırasına göre söz verilir. Son söz milletvekillerinindir.

66. Bir milletvekili, söz sırasını başka bir milletvekiline verebilir. Söz sırasını bir başkasına veren milletvekili, bundan yararlanan milletvekilinin söz sırasında konuşabilir.

67. (1) Hükümet her oturumda bulunmak mecburiyetindedir.

(2) Başbakan dışında Hükümet adına söz alan herhangi bir bakan, söz alma yetkisinin kendine verildiğini söylemek zorundadır.

68. (1) Bir konunun görüşülüp görüşülmemesi, Meclis Başkanının, gündeme veya Meclisin çalışma usullerine ve İçtüzük

kurallarına uymaya çağrı, bir konuyu öne alma veya geriye bırakma gibi usule ilişkin konular, diğer işlerden önce konuşulur.

(2) Milletvekilinin usul hakkında söz istemesi halinde, hangi konuda konuşmak istediğini yerinden belirtmesi koşuluyla

(3) Meclis Başkanı takdir yetkisini kullanarak diğer işlerden önce

(4) milletvekiline bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (6)’ncı fıkrasında belirtilen sürede söz verebilir.

Görüşme Yeterliği 69. (1) Bu görüşme sonunda oya başvurmak gerekirse oylama, işaret ve Görüşmelerin oyuyla yapılır.

Tamamlanması

Konuşmacının belirtilen konunun dışına çıkması veya

öngörülen sürenin hitamında konuşmaya devam etmesi

(2) halinde Meclis Başkanı tarafından iki defa uyarılmasından

(3) sonra bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (16)’ncı fıkrası kuralları uygulanır.

Meclis Başkanının 70. (1)

ve Divan Görüşülen konu hakkında söz alan yoksa, Meclis Başkanı, Hükümete ve Komiteye söz verir. Onlar da söz istemezlerse Meclis Başkanı, görüşmelerin tamamlandığını bildirir ve oylamaya geçilir.

Üyelerinin Söz Alması

(2) Görüşme yeterliği önergesi bir konuda en az beş kişi konuştuktan sonra verilebilir. Ancak önergenin verilmesinden

(3) önce söz istemiş olanların hakları saklıdır.

Yeterlik önergesi aleyhinde söz isteyenler bulunursa, Meclis

Başkanın Söz Kesmesi

71. (1) Başkanının takdiri ile bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin

(2) (7)’nci fıkrasında belirtilen sürede olmak koşuluyla yalnızca birine söz verilir ve önergenin kabul veya reddi için işaret oyuna başvurulur. Yeterlik önergesinin kabulü halinde

önceden söz istemiş olanlar konuştuktan sonra görüşmeler tamamlanır.

Meclis Başkanı görüşülecek konu hakkında söz almak isterse Başkanlık Kürsüsünü bu İçtüzüğün 13’üncü maddesi uyarınca vekiline bırakır. Ancak görüşülmekte olan konu

tamamlandıktan veya madde oya konulduktan sonra yerini

alır.

Bu yöntem Meclis Başkan Yardımcısı ve diğer Divan

Katiplerine de uygulanır ve Divan Katipleri yerini, diğer Katiplerden birine veya Meclis Başkanının geçici olarak görevlendireceği bir milletvekiline bırakır.

Meclis Başkanı, Meclis Başkan Yardımcısı veya diğer Divan Katipleri yöntem ve bu İçtüzüğün uygulanması için söz

söylerse, yukarıdaki (1)’inci ve (2)’nci fıkra kuralları uygulanmaz.

Kürsüdeki milletvekilinin sözü ancak Başkan tarafından

kendisini İçtüzüğe uymaya ve konudan ayrılmamaya davet

için kesilebilir.

İki defa yapılan davete karşın, konuya gelmeyen milletvekiline bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (16)’ncı fıkrası kuralları uygulanır.

37

Konuşma ve Yazışmalarda Üslup

72. (1) Genel Kurulda kaba, yaralayıcı, aşağılayıcı veya terbiye dışı sözler söyleyen milletvekilini Meclis Başkanı derhal temiz bir

(2) dille konuşmaya; buna karşın temiz bir dil kullanmamakta direnirse, Kürsüden ayrılmaya davet eder. Milletvekilinin

Genel Kurulda Genel Düzen

(3) Kürsüde kalmaya devam etmesi halinde Meclis Başkanı

73. (1) oturuma ara verir ve o günkü birleşiminde bu konuşmacıya hiçbir konuda söz vermez.

(2) Meclis Başkanı yukarıdaki (1)’inci fıkrada bahsedilen kaba,

(3) yaralayıcı, aşağılayıcı veya terbiye dışı sözlerin tutanaktan

(4) düzeltilmesi yönündeki kararını Genel Kurula bildirir ve bu gibi sözler bu İçtüzüğün 61’inci maddesinin (2)’nci fıkrası

(5) kurallarına göre tutanaktan düzeltilmesi yönünde gerekli

(6) işlemler yapılır.

(7) Başkanlığa gelen yazı ve önerilerde kaba, yaralayıcı,

(8) aşağılayıcı veya terbiye dışı ifadeler varsa, Meclis Başkanı gereken düzeltmelerin yapılması için, o yazı ve öneriyi sahibine geri verir.

Meclis Başkanının Genel Kurul çalışmalarına başlanacağı sırada Genel Kurul salonuna girmesi halinde Genel Kurul salonunda, basın ve dinleyici localarında bulunan herkes ayağa kalkar. Bu kural Cumhurbaşkanının Genel Kurul salonuna

girdiği durumda da uygulanır.

Konuşmacılar Kürsüdeki konuşmalarını gazete, dergi, broşür gibi yazılı materyaller ve fotoğraf dışında başka bir şeyle destekleyemezler.

Konuşmacı konuşmasını destekleyici, içeriği rencide edici nitelikte olmayan yazılı materyaller ve fotoğrafları Meclis Başkanından onay almak suretiyle milletvekillerine dağıtabilir.

Dinleyiciler ve bürokratlar Genel Kurulda kendilerine

gösterilen bölümde otururlar ve Kürsüdeki konuşmacıyı

engelleyici davranışta bulunamazlar. Herhangi bir yazılı materyal veya pankart açamazlar. Herhangi bir hareket veya araçla düşüncelerini ortaya koyamazlar ve hiçbir şey yiyip içemezler. Aksi takdirde bu İçtüzüğün 173’üncü maddesi

kuralları uygulanır.

Meclis Genel Kurulunda cep telefonu ile konuşulamaz.

Genel Kurul devam ettiği sürece basın mensupları ve

milletvekilleri Genel Kurul salonunda röportaj yapamazlar ve görüşmeler başladığı andan itibaren basın mensupları Meclis Başkanının izni ile basın locası dışında Genel Kurul salonuna girmek suretiyle görüntü alabilirler.

Yasalar, Kararlar ve Tutanaklar Müdürlüğü personeli ile diğer müdürlüklerce görevlendirilecek personel dışındakiler, Genel Kurul çalışmaları sırasında Genel Kurul salonunda

bulunamazlar.

Genel Kurulda söz kesilemez, kişilikle uğraşılamaz ve çalışma düzenini bozucu davranışlarda ve eylemlerde bulunulamaz.

(9) Bu madde kurallarına aykırı hareket eden milletvekilleri Gürültü ve Kavga 74. (1) hakkında bu İçtüzüğün 140’ıncı ve 141’inci maddeleri uyarınca disiplin cezaları uygulanır.

(2)

Görüşmeler sırasında gürültü veya kavga çıkması nedeniyle

Kılık Kıyafet

75. (1) çalışma düzeni bozulduğu takdirde Meclis Başkanı, bu İçtüzüğün 17’nci ve 18’inci maddeleri uyarınca İdare Amirleri

(2) ve Divan Katiplerinin yardımıyla düzeni sağlayabilir veya toplantıya ara vereceği uyarısında bulunabilir. Buna karşın

(3) gürültü ve kavga devam ederse Meclis Başkanı oturuma takdir edeceği bir süre kadar ara verir.

Açıklama Hakkı 76. (1) Saptanan süre sonunda, oturum yeniden açıldığında, gürültü ve kavga devam ediyorsa, Meclis Başkanı birleşimi

(2) kapatabilir.

(3) Genel Kurul salonunda bulunan milletvekilleri ve bakanlar, ceket giymek zorundadırlar. Ancak yaz mevsiminde ceket

Genel Kurul Görüşmelerinin Açıklığı ve Kapalı Oturumlar

77. (1) giyme zorunluluğu yoktur. Ayrıca Kürsüden hitap edecek

(2) olan erkek milletvekilleri kıravat takmalıdır.

Genel Kurul çalışmaları sırasında görevli Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreterliği Örgütü personelinin Genel Kurul salonunda bulunacağı sırada giyeceği kıyafetle ilgili yönetmelik

düzenlenir.

Basın mensupları ve diğer kişilerin Genel Kurul salonunda ve basın locasında ne tür kıyafet giyecekleri yayımlanacak yönetmelikle belirlenir.

Kendisine sataşılan veya ileri sürmüş olduğu görüşten farklı bir görüş atfolunan Hükümet, Komite, Siyasal Parti veya milletvekili, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (8)’inci

fıkrasında belirtilen sürede açıklama yapabilir veya yanıt verebilir.

Bu hakka dayanarak söz almak isteyen, hangi nedenden dolayı konuşmak istediğini Meclis Başkanına bildirir. Meclis

Başkanı, söz verip vermemek gerektiğini takdir eder.

Başkanlıkça kendisine söz verilmeyen milletvekili direnirse, Genel Kurul bu konuda görüşmesiz işaret oyuyla karar verir.

Açıklama veya yanıt için Meclis Başkanı, aynı oturumda

olmak üzere, milletvekiline ne zaman söz vereceğini takdir eder.

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurul görüşmeleri açıktır. Bu

görüşmelerin her türlü yayını, o birleşimdeki oturum

Başkanının önerisi üzerine aksi karar alınmadıkça, serbesttir.

Önemli nedenlerden dolayı Başbakan, Hükümet adına bir

Bakan, Siyasal Parti grubu veya en az yedi milletvekili, kapalı oturum yapılmasını gerekçeli bir yazıyla isterse, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu kapalı oturum yapılmasına karar

verebilir.

39

(3) Kapalı oturum önergesi Genel Kurul birleşiminde okunmadan önce bakanlar ve milletvekilleri dışındaki herkes toplantı salonundan çıkarılır. Yasalar, Kararlar ve Tutanaklar

Müdürlüğünün personeli ve diğer müdürlüklerin

görevlendireceği personel ile yeminli stenograflar ve görevli teknik ve ses kayıt görevlileri aksine karar verilmedikçe bu kuralın dışında tutulur. Cumhurbaşkanının katılma hakkı saklıdır.

(4) Salon boşaldıktan sonra kapalı oturum önergesinin gerekçesi dinlenir. Bu gerekçe, Hükümet adına Başbakan veya bir bakan veya Siyasal Parti grubu sözcüsü veya önergede birinci imza sahibi milletvekili veya onun göstereceği bir diğer imza sahibi milletvekili tarafından açıklanır. Genel Kurul işaret oyuyla karar verir.

(5) Kapalı oturum görüşmelerinin tutanakları Divan Katiplerinin denetim ve gözetimi altında Cumhuriyet Meclisi Genel

Sekreterliği Örgütünde yeminli stenograflar tarafından tutulur.

Meclis stenograflarının Genel Kurul salonundan çıkarılması halinde ise tutanaklar Divan Katiplerince tutulur.

Kapalı oturumda yeminli ses alma ve kayıt teknik

memurları da görev alırlar.

(6) Kapalı oturum sırasındaki görüşmeler hakkında gizli oturumda bulunanlar ve bulunma hakkına sahip olanlar tarafından hiçbir açıklama yapılamaz. Bunlar, Devlet sırrı olarak saklanır.

(7) Kapalı oturumu gerektirmiş olan neden ortadan kalkınca Başkan, açık oturuma geçilmesini önerir. Genel Kurul işaret oyuyla karar verir.

(8) Genel Kurul açık oturuma geçilmesine karar verince, Meclis Başkanı kapalı oturumu kapatır ve uygun bir aradan sonra açık oturumu açar.

Kapalı Oturum Tutanakları

78. (1) Kapalı oturum tutanaklarının birleştirilmesinden sonra,

(2) Başkanlık Divanında kapalı bir oturum yapılarak birleştirilen tutanak okunur. Okunan tutanak bir zarfa konarak hazır

bulunan Divan Katipleri tarafından hemen mumla mühürlenir ve Yasalar, Kararlar ve Tutanaklar Müdürlüğünce gizli olarak muhafaza edilir.

Oturma Düzeni

Kapalı oturum tutanakları, oturum tarihinden başlayarak on yıl geçtikten sonra yayımlanabilir. Tutanakların daha önce veya sonra yayımlanması hususunda Genel Kurul, Başkanlık

Divanının, Başbakanın, bir Siyasal Parti grubunun veya en az yedi milletvekilinin önerisi üzerine işaret oyuyla karar verir.

79. Komitelere, Hükümete, Siyasal Parti gruplarına, bir Siyasal Parti grubuna bağlı olmayan partili milletvekilleri ile bağımsız milletvekillerine Genel Kurulda ayrılacak yerler Başkanlık Divanınca saptanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Yasa ve Kararların Yapılması

BİRİNCİ BÖLÜM

Tasarı ve Önerilere İlişkin Genel Kurallar

Yasa ve Karar Tasarıları

80. (1) Hükümetçe hazırlanan yasa ve karar tasarıları, Başbakan ve

(2) tüm Bakanlarca imzalanmış olarak ve gerekçesi ile birlikte Meclis Başkanlığına sunulur.

Başbakan ve tüm bakanlar veya bakan vekilleri tarafından imzalanmamış olan tasarılar, Başkanlıkça işleme konmaz ve tamamlatılmak üzere Başbakanlığa geri verilir.

Yasa ve Karar Önerileri

81. (1) Yasa ve karar önermeye milletvekilleri yetkilidir.

(2) Milletvekillerince yapılacak yasa ve karar önerilerinde bir veya daha çok imza bulunabilir. Eksik imzalanmış veya

gerekçesiz yasa ve karar önerileri Başkanlıkça işleme

konulmaz.

Yasa ve karar önerileri gerekçesi ile birlikte Başkanlığa verilir, gelen evrak listesine geçirilir ve geçirildikten sonra görüş almak amacıyla Başkanlıkça derhal Başbakanlığa gönderilir.

Ancak Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğü ile ilgili karar

önerilerinin Başbakanlığa gönderilmesi gerekmez.

Tasarı ve Önerilerin Gerekçeli Olması

82. (1) Her tasarı ve öneri gerekçesi ile birlikte verilmesi gerekir.

Gerekçede, tasarı veya önerinin tümü ve maddeleri hakkında bilgiler, kaldırılması, değiştirilmesi veya eklenmesi istenen kuralların neler olduğu ve neden kaldırılması, değiştirilmesi

(2) veya eklenmesi gerekli olduğunun açıkça belirtilmesi koşuldur.

Yukarıdaki (1)’inci fıkrada ve bu İçtüzüğün 80’inci ve 81’inci maddelerinde belirtilen koşullara uymayan tasarı ve öneriler hakkında, Başkanlıkça hiçbir işlem yapılmaz ve bunlar,

tamamlatılmak üzere sahiplerine geri verilir.

Tasarı ve Önerilerin Doğrudan Komitelere İletilmesi

83. (1) Gelen tasarı ve öneriler Meclis Başkanlığınca, en geç on gün

(2) içinde gelen evrak listesine geçirilerek Komitelere iletilir ve milletvekillerine elden veya elektronik posta yoluyla dağıtılır.

Ayrıca Meclis web sayfasında yayınlanır.

Tasarı veya önerinin hangi Komiteye iletildiği, geldiği ve iletildiği tarih, gelen evrak listesinde belirtilir. Tasarı ve önerinin iletilmesine ilişkin itiraz, gelen evrak listesine eklendiği tarihi izleyen ilk birleşimde Başkanlık sunuşlarından hemen sonra bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (9)’uncu

fıkrasının (A) bendinde belirtilen sürede söz alınarak

görüşülür. Genel Kurul bu konuda, görüşmesiz işaret oyuyla karar verir.

41

Yasaların Yapılmasında Uyulması Zorunlu İlke ve Ölçütler

84. (1) Her tasarı ve önerinin, amacını özetle belirleyici ve tanıtıcı bir ana başlığı ve bu başlığa koşut kısa ismi bulunur.

(2) Her tasarı ve önerinin birinci maddesi kısa isme ayrılır.

(3) Tasarı ve öneriler içeriği gerektiriyorsa, kısımlara; kısımlar

bölümlere; bölümler de alt bölümlere ayrılarak düzenlenir.

(4) Her kural için ayrı bir madde düzenlenmesi esastır ve her

maddenin bir yan başlığı bulunur. Bir maddenin kurallarını bölmek gerekirse madde önce fıkralara; sonra bentlere, sonra da alt bentlere bölümlenir.

(5) Her madde rakamla gösterilir ve madde numaraları sıra sayılarına bağlı olarak numaralandırılır. Aynı kural fıkralara da uygulanır. Ancak fıkraları belirleyen rakamlar, parantez içine alınır. Bentler alfabe sırasına göre, paranteze alınmış büyük harflerle, alt bentler ise paranteze alınmış küçük harflerle sıralandırılır.

(6) Bir maddenin, fıkranın veya bendin ana kuralından ayrılarak düzenlenen ve belirli bir koşulu kurala bağlayan koşul

kurallarına herhangi bir sayı verilmesi gerekmez. Bu kurallara yapılan göndermelerde ise, maddenin, fıkranın veya bendin sayısı belirtildikten sonra, o madde, fıkra veya bendin koşul bendi olduğu vurgulanır.

(7) Yürürlükteki hangi yasa, madde, fıkra, bent, alt bent veya kural kaldırılmak veya değiştirilmek isteniyorsa yasa, madde, fıkra, bent ve alt bent açıkça belirtilir. Aynı yöntem eklenmek istenen kurallar için de geçerlidir.

(8) Bir yasa, bütünü ile yürürlükten kaldırılmak istendiğinde, o yasanın kısa adı maddenin içinde, esas ve değişikliklerinin sayısı ise madde kenarlarında açıkça gösterilir.

(9) Yürürlükteki bir yasanın yalnızca belirli bir veya daha fazla maddesi kaldırılmak istendiğinde, madde içeriğinde yasanın kısa adı ile kaldırılmak istenen madde veya maddeler veya bunların belirli fıkraları açıkça belirtilir ve yasanın esas ve değişiklik sayıları da madde kenarında gösterilir. Aynı yöntem başka yasalara yapılan göndermelerde de izlenir, genel

anlamda kaldırma veya gönderme yapılmaz.

(10) Tasarı ve önerilerde “başka herhangi bir yasanın kurallarına bakılmaksızın,”, “yürürlükteki yasaların bu yasaya aykırı olan veya bu yasa ile çatışan kuralları yürürlükten kaldırılır”, biçimindeki düzenlemelere yer verilmez.

(11) Bir yasanın bir maddesinin bir fıkra veya bendi değiştirilmek istendiğinde, değiştirilecek fıkra veya bendin daha öncede değiştirilmiş olması halinde ise, maddenin bütünü yeniden yazılır.

(12) Bir yasa altında tüzük yapma yetkisi verilmek istendiğinde, hangi konularda tüzük yapılması gerekiyorsa o konular açıkça belirlenir ve çizilecek çerçeveye bağlı olarak tüzük yapma yetkisi verilir ve “bu yasanın uygulanmasını sağlamak ve emrettiği hususları göstermek amacıyla gerekli tüzükler yapılabilir”, biçiminde genel bir yetki verilmez.

(13) Tasarı ve önerilerde dil ve terim birliği sağlanır ve Anayasa dili egemen kılınır.

(14) Bir maddenin birden fazla fıkrasında aynı yasaya gönderme yapıldığında, gönderme yapılan yasanın kısa adı ve ilgili maddeleri her defasında açıkça belirtilmesine karşın, her fıkra kenarında ayrıca gönderme yapılan yasanın esas ve değişiklik sayılarını vermek gerekmez.

(15) Esas Yasalar madde dizini ve içindekiler cetveli ile birlikte hazırlanır ve böylece yayımlanır.

(16) Her yasanın yürürlüğe gireceği tarih açıkça belirtilir.

Tasarı

85. (1) Meclis Başkanlığına verilen tasarı ve öneriler, aşağıdaki ve Önerilerin (2) (2)’nci fıkra kuralları saklı kalmak koşuluyla, Başkanlıkça, verilmelerini izleyen on gün içinde, ivediliği olanlar ise üç gün

Halkın Bilgisine Sunulması

(3) içinde, Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle halkın

(4) bilgisine sunulur.

(5) (A) Bu İçtüzüğün 86’ncı maddesinde belirtilen konuların,

dairelerin ve hizmet birimlerinin kuruluşuna ilişkin

tasarı ve önerilerinin; seçimlerin yenilenmesine ve

ertelenmesine ilişkin karar tasarı ve önerilerinin,

İçtüzük karar önerisinin ve yürürlükteki yasalarda,

basit ve daha çok biçimsel değişiklikler yapılmasını

öngören veya esastan değişiklik yapmayan maddi

hataların düzeltilmesini içeren tasarı ve önerilerin

halkın bilgisine sunulmasına gerek yoktur.

(B) İçeriği daha önce halkın bilgisine sunulmuş tasarı ve öneriler Danışma Kurulunun önerisi uyarınca, Genel

Kurulca halkın bilgisine sunulmasına gerek olmadığı

kararlaştırıldığı taktirde, yeniden halkın bilgisine

sunulmaz.

(C) İçeriği daha önce halkın bilgisine sunulmuş; ancak

Başbakan tarafından geri alınan tasarıların yeniden

aynı gerekçe ve içerikle Meclise sunulması halinde, bu

tasarıların halkın bilgisine yeniden sunulmasına gerek

yoktur. Bu durumda önceden gönderilen görüşler

geçerlidir. Bu kural yasa önerileri için de geçerlidir.

Yasa tasarısı ve önerileri halkın bilgisine sunulurken gerçek veya tüzel kişilerin bu tasarı ve önerilere ilişkin görüşlerini en geç yirmi gün içinde Başkanlığa sunmaları gerektiği de

belirtilir. Ancak bu süre ivedi olarak sunulanlar için yedi gündür. İvediliği halkın bilgisine sunulduktan sonra alınan tasarı ve öneriler için Başkanlıkça süre kısaltma yazısı Resmi Gazete’de yayımlanır. Bu kısaltma süresi ivediliğin alınış tarihinden itibaren halkın bilgisine sunulduğu tarih dikkate alınarak yedi güne tamamlanır.

Yasa tasarı ve önerileri ile ilgili olarak gerçek veya tüzel kişilerden gelen görüşler, Başkanlıkça doğrudan tasarı ve önerilerin ait olduğu Komitelere iletilir.

Gerçek veya tüzel kişilerden gelen görüş ve öneriler, tasarı ve önerilerin konusu ile doğrudan ilgili değilse, Komitece dikkate alınmaz.

43

Öncelik ve İvedilikle Görüşülecek İşler

86. Aşağıda öngörülen işler hakkında ivedilik kararı olan işlerden önce herhangi bir işlem veya karar gerektirmeksizin Komitelerde ve Genel Kurulda, diğer bütün işlerden önce görüşülüp karara bağlanırlar ve Genel Kurulda Özel Gündem Kısmında yer alırlar:

(1) Savaş hali ilanına ve silahlı kuvvet kullanılmasına izin vermeye ilişkin kararlar.

(2) Olağanüstü durum, sıkı yönetim ve seferberlik ilanına ilişkin kararlar.

(3) Uluslararası antlaşmaların onaylanmasına ilişkin uygun bulma yasa tasarıları.

(4) Anayasanın 112’nci ve 128’inci maddelerine dayanılarak çıkarılan ve 90 gün içerisinde Cumhuriyet Meclisince karara bağlanacak Yasa Gücünde Kararnameler.

(5) Bütçe Yasa Tasarıları.

(6) Cumhurbaşkanınca Anayasanın 94’üncü ve 146’ncı maddeleri

uyarınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen yasalar.

(7) Kesin Hesap Yasa Tasarıları ve bunlara ilişkin Sayıştay

Uygunluk Bildirimleri.

(8) Kalkınma planlarının onaylanmasına ilişkin kararlar.

İvedilikle Görüşme Kararı, Koşulları ve Sonuçları

87. (1) Bir tasarı veya öneri, Cumhuriyet Meclisine sunulurken veya en geç Komitedeki Üçüncü Görüşmesinden önce Hükümet,

(2) Komite veya öneri sahibi tarafından ivedilik kararı verilmesi

(3) istenebilir. Genel Kurulda ivedilik önergeleri görüşülürken

(4) önergenin yasa tasarısı olması halinde Bakanlar Kurulu adına herhangi bir üyenin, yasa önerisi olması halinde ise öneri sahibinin hazır bulunması koşuldur.

İvedilik istemleri yazılı ve gerekçeli olur ve gerekçede ivediliği gerektiren nedenler açıkça belirtilir.

Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca sunulan ivedilikle ilgili, istem olması halinde bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin

(9)’uncu fıkrasının (B) bendinde belirtilen sürede söz verilir.

İvedilik önergesi Genel Kurulca işaret oyuyla oylanarak kabul veya reddedilir.

İvedilikle görüşülmesine karar verilen tasarı ve öneriler Komitelerde bu İçtüzüğün 38’inci maddesi uyarınca

görüşülürler.

Tasarı ve Önerilerin Geri Alınması

88. (1) Yasa ve karar tasarıları Başbakan; yasa ve karar önerileri ise,

(2) imza sahiplerinin tümü tarafından, Genel Kurul gündemine girmeden önce bir yazı ile geri alınabilir. Bu durumda

Başkanlıkça sunuşlarda Genel Kurula bilgi verilir.

Genel Kurul gündemine giren tasarı ve önerilerin Hükümetçe öneri sahibi tarafından geri alınmaları için, Genel Kurulun karar vermesi gerekir. Meclis Başkanı istem olması halinde, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (10)’uncu fıkrasında belirtilen sürede söz verir.

Reddedilen Tasarı 89. (1) Meclis Genel Kurulunca reddedilen tasarı ve öneriler, red tarihinden başlayarak doksan gün geçmedikçe, aynı Yasama ve Önerilerin dönemi içinde yeniden verilemezler.

Bir tasarı veya önerinin belli bir maddesinin veya kuralının, Genel Kurulda görüşülmesi sırasında, reddedilmesi halinde, aynı madde veya kural, sözkonusu tasarı veya önerinin

Yeniden

Verilememesi

(2) görüşülmesi sırasında ikinci kez sunulamaz ve görüşülemez.

Seçimlerin Yenilenmesi Halinde Tasarı ve Önerilerin Durumu

90. (1) Bir Yasama döneminde sonuçlandırılamamış tasarı ve

(2) öneriler, aşağıdaki (2)’nci fıkra kuralları saklı kalmak koşuluyla, hükümsüz sayılır.

Ancak Hükümet veya milletvekilleri bu tasarı veya

önerileri yineleyebilirler.

Bir Yasama döneminde verilmiş ve seçimlerin yenilenmesi nedeniyle sonuçlandırılamayan aşağıdakiler hükümsüz

sayılmaz ve Komitelerin oluşumunun tamamlanması üzerine Başkanlıkça derhal gelen evrak listesine geçirilerek doğrudan ilgili Komitelere iletilirler:

(A) Yasa Gücünde Kararnameler.

(B) Sıkıyönetim, olağanüstü durum, seferberlik, savaş

hali ve silahlı kuvvetlerin kullanılmasına izin

vermeyle ilgili kararlar.

(C) Anayasanın 94’üncü ve 146’ncı maddeleri uyarınca

Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri

gönderilen Yasalar.

(Ç) Uluslararası andlaşmaların uygun bulunmasına ilişkin tasarılar.

(D) Sayıştay Denetim Raporları.

(E) Kesin Hesap Yasa Tasarıları ve bunlara İlişkin

Sayıştay Uygunluk Bildirimleri.

(F) Uzun Vadeli Kalkınma Planı.

(G) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin bilanço ve sonu

hesapları.

Hükümetin Çekilmesi Halinde Tasarı

91. Bakanlar Kurulunun herhangi bir nedenle çekilmesi halinde yeni Bakanlar Kurulu güvenoyu alıncaya kadar Anayasa ve İçtüzük değişikliklerin, yasa gücünde kararnamelerin ve Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen Yasaların dışında olan tasarı ve ve Önerilerin önerilerin Komitelerde ve Genel Kurulda görüşülmesi ertelenir.

Durumu

Ancak yeni Bakanlar Kurulu oluşuncaya kadar mevcut Bakanlar Kurulu üyelerinin tümünün imzası ile bildirilen tasarı ve önerilerin görüşülmesine devam edilir. Yeni Bakanlar Kurulunun oluşmasından hemen sonra Komitelerin gündemindeki yasa tasarıları Meclis Başkanlığınca, yeni kurulan Bakanlar Kuruluna bildirilir. Yeni Bakanlar Kurulu hangi tasarıların görüşülmeye devam edileceğini bir yazı ile bildirir. Görüşülmesi uygun bulunmayan tasarılar Bakanlar Kurulunca geri çekilir.

45

Tasarı ve Önerilerin Genel Kurulda Görüşülmesi

92. Esas yasa tasarı ve önerilerine ilişkin Komite Raporlarının Genel Kurulda görüşülmesine başlanabilmesi için, milletvekillerine gelen evrakla birlikte dağıtılan tarihten itibaren beş gün, değişiklik yasa tasarı ve önerilerinde ise iki gün süre geçmesi gerekmektedir. Süresi tamamlanan tasarı ve öneriler Genel Kurulun Gündemine girer ve aşağıda belirlenen yöntemle görüşülür:

(1) Komitelerde incelendikten sonra Genel Kurula gelen tasarı ve öneriler, Genel Kurulda Birinci, İkinci ve Üçüncü

Görüşmesi yapılmak suretiyle sonuçlandırılır. Bu

görüşmeler bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (11)’inci

fıkrasında belirtilen sürelerde ve öngörülen kurallar

çerçevesinde yapılır.

(2) Tasarı ve önerilerin Birinci Görüşmesinde önce Rapor okunur. Sonra da tasarı ve önerinin bütünü üzerinde söz verilir.

(3) (A) Tasarı veya önerinin Birinci Görüşmesi

tamamlandıktan sonra Meclis Başkanı, tasarı veya

önerinin madde madde görüşülmesine ilişkin İkinci

Görüşmeye geçilmesini oya sunar. Maddelere

geçilmesi kabul edilmezse, o tasarı veya öneri

reddedilmiş olur. Maddelere geçilmesi kabul edildiği

takdirde ise o tasarı veya önerinin İkinci Görüşmesine

geçilir. Bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (11)’inci

fıkrasının (C) bendindeki sürelere bağlı olarak söz

alınabilir.

(B) İkinci Görüşmede her madde sırayla okunur ve

üzerinde görüşme açılır. Bir maddeye ek cetveller ve

madde ile ilgili değişiklik önergeleri madde ile

birlikte görüşülür ve oylanır.

Ancak Meclis Başkanı, ilgili Komite Başkanı,

bir Siyasal Parti grup başkanı veya başkan vekili veya

en az beş milletvekili, bir tasarı veya önerinin çok

uzun olması, fazla teknik detay içermesi gibi

sebeplerle maddelerin bütününün okunması yerine

sadece yanbaşlıklarının okunmasını uygun görürse

bunu yazılı olarak Genel Kurula önerir ve Genel

Kurul işaret oyuyla kararını verir.

Genel Kurul sadece yanbaşlıkların okunması kararı

alsa bile hakkında değişiklik önergesi verilen

maddelerin bütünü okunur. Her madde kabul veya

reddedildikçe, karar sonucu Meclis Başkanı

tarafından “kabul edilmiştir.” veya “kabul

edilmemiştir.” diye Genel Kurula bildirilir.

Ancak değişiklik tasarı ve önerilerinde

yanbaşlıklarla birlikte ilk paragraf da okunur.

(C) İkinci Görüşmede tasarı veya önerinin tümü üzerinde konuşma yapılamaz. Tasarı veya önerinin

maddelerinin görüşülmesinin tamamlanmasıyla İkinci

Görüşme sona erer.

(4) (A) Üçüncü Görüşme, tasarı veya önerinin Genel Kurulda son okunuşu ile başlar ve tasarı veya önerinin

tümünün oylanması ile son bulur.

Ancak Genel Kurul, ilgili Komitenin istemi

üzerine, Üçüncü Görüşmenin, tasarı veya önerinin

kısa isminin okunması ile başlamasına ve bütününün

oylanması ile son bulmasına karar verebilir.

(B) Bu İçtüzüğün 86’ncı maddesinde belirtilen ivedilik ve öncelikle görüşülüp karara bağlanacak konular ile

87’nci madde uyarınca hakkında ivedilik kararı

alınan tasarı ve öneriler dışında kalan konuların

Üçüncü Görüşmesi, İkinci Görüşmenin sona

ermesinden başlayarak iki tam gün geçmedikçe

yapılamaz.

(C) Tasarı veya önerinin Üçüncü Görüşmesi sırasında

oylamadan önce Siyasal Partiler oy doğrultularını

Kürsüden belirtmek isterlerse, Meclis Başkanı, bu

İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (11)’inci fıkrasının

(E) bendinde belirtilen sürede kendilerine söz verir.

(5) Bütçe yasa tasarılarının görüşülmesinde tüm kurumsal bütçeler üzerinde ayrı ayrı görüşme açılır, bu görüşmelerde bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (11)’inci fıkrasının (A) bendi uyarınca belirlenen sürelerde söz verilir ve tüm

kurumsal bütçeler üzerindeki görüşmeler tamamlandıktan

sonra tasarının tümü oylanır.

(6) Anayasa değişiklikleri için bu İçtüzüğün 96’ncı

maddesindeki kurallar uygulanır.

Raporda Ret İstemi

93. Bir tasarı veya öneri Komitece görüşülüp reddedilebilir. Reddedilen tasarı veya önerinin sadece Raporu Genel Kurula sunulur ve okunur.

Okunan Rapor üzerinde görüşme açılır ve Raporun oylanması ile görüşme tamamlanır. Rapor benimsenirse tasarı ve öneri reddedilmiş olur.

Tasarı veya Önerilerin

Ancak Red Raporu Genel Kurulca benimsenmezse Komiteye geri veya Belli verilir. Bu tasarı ve öneriler bu İçtüzüğün 94’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası kurallarına göre Komite gündeminde yer alırlar. Bu durumda Komite, o tasarı veya öneriyi yeniden sunulmuş gibi inceleyerek sonuçlandırmak zorundadır.

Maddelerinin Komiteye Geri Verilmesi

94. (1) İlgili Komite veya Hükümet, Genel Kurulca henüz karara

(2) bağlanmamış tasarı veya önerinin tümünün, bir veya birkaç maddesinin Komiteye geri verilmesini gerekçeli olarak

isteyebilirler. İstemde bulunana Meclis Başkanı bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (11)’inci fıkrasının (Ç) bendinde

belirtilen sürede söz verir. Bu istem, Genel Kurulca

görüşülüp karara bağlanır.

Genel Kurulca Komiteye geri verilen tasarı veya öneriler Genel Kurula sunulmazdan önceki Komite gündemindeki

aynı sıraya yerleştirilir.

47

(3) Tasarı veya önerinin tümünün geri verilmesi kabul edilmişse,

(4) tasarı veya öneri hakkında verilen bütün önergeler de ilgili Komiteye geri verilir. Tasarı veya önerinin belli bir veya

Değişiklik Önergelerinde İzlenecek Yöntem

95. (1) birkaç maddesinin geri verilmesi kabul edilmişse, yalnız o madde veya maddeler hakkındaki önergeler ile bunlarla ilgili olan diğer madde ve maddeler birlikte Komiteye verilir.

Komite, kendisine geri verilen maddeler dışında kalan ve

(2) Genel Kurulca karara bağlanmış olan maddeler üzerinde

(3) görüşme yapamaz ve bu maddeleri değiştiremez.

Ancak Genel Kurulca geri verilen maddeler üzerinde

yapılacak değişikliklere paralel olarak, Genel Kurulca

onaylanan farklı maddelerde de değişiklik yapılmasının

zorunlu olduğu durumlarda, ilgili maddeler bu yapılan

değişikliklere uygun olarak Komitece yeniden düzenlenir ve Genel Kurulca tekrardan oylanır.

Değişiklik önergeleri, tasarı veye önerinin Genel Kurulda Birinci Görüşmesi öncesi veya en geç tasarı veye önerinin İkinci Görüşmesi aşamasında milletvekillerince, ilgili

Komitece veya Hükümet adına Meclis Başkanına verilir;

verilen değişiklik önergesi Komite Başkanının veya öneri sahibinin uygun görmesi halinde Başkan tarafından, Genel Kurul kararıyla Komiteye havale edilir ve bu maddenin

(5)’inci, (6)’ncı ve (7)’nci fıkralarında yer alan kurallar uygulanır.

Yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca verilen değişiklik

önergelerinde hangi maddenin çıkarılması, değiştirilmesi veya eklenmesi gerektiği numaralarıyla birlikte açıkça ve gerekçeli olarak belirtilir. Değişiklik önergelerinin okunması tasarı veya önerinin İkinci Görüşmesinde ilgili madde

sırasında gerçekleşir.

Değişiklik önergeleri veriliş sırasına göre okunur ve işleme konur. Öneri sahipleri, değişiklik gerekçelerini Genel

Kurulda kısaca açıklayabilirler. Bu açıklamalardan sonra, önerilerin dikkate alınıp alınmamasına işaret oyu ile karar verilir. Oylamadaki değişiklik önergeleri ile ilgili aşağıdaki sıra izlenir:

(A) Bir tasarı veya önerinin Genel Kurulda görüşülmesi

sırasında değişiklik önergeleri verilmişse önce

çıkarılma istemi içeren önergeler; sonra değiştirmeye

yönelik önergeler; en son da ekleme yapılmasına

ilişkin önergeler oya konulur.

(B) Milletvekillerinin değişiklik önergeleri, Komitenin değişiklik önergelerinden önce oya konulur.

(C) Her madde kabul veya reddedildikçe, karar sonucu

Meclis Başkanı tarafından “kabul edilmiştir” veya

“kabul edilmemiştir” diye Genel Kurula belirtilir.

(4) Değişiklik önergelerinin dikkate alınması Genel Kurulca kabul edilirse, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (11)’inci fıkrasının (D) bendinde belirtilen sürelerde söz verilir. Daha sonra önerge oylanır ve önergenin kabul edilmesi halinde madde değiştirilmiş şekliyle oya sunulur.

Ancak dikkate alınması kabul edilen değişiklik

önergeleri için Komite Başkanlığından veya önerge

sahibinden Komiteye havale edilme istemi gelmesi halinde Meclis Başkanı, Genel Kurul kararı ile değişiklik

önergelerini ve ilgili tasarı ve öneriyi Komiteye havale eder.

(5) Komite, Genel Kurulca kendisine havale edilen değişiklik önergelerini, Genel Kurul kararı ile birleşime verilecek arada görüşüp sonuçlandırabilir.

(6) Komite, dikkate alınan önergelere uymak zorunda değildir.

(7) Komitede sonuçlandırılan değişiklik önergeleri ile ilgili

maddeler hakkında ek rapor hazırlanarak Genel Kurula

sunulur. Sunulan ek raporun genel görüşmesi açılmak

suretiyle ilgili maddeler görüşülüp oylanır.

(8) Değişiklik önergeleri maddenin yazılış biçimine ilişkin ise yukarıdaki (4)’üncü, (5)’inci ve (6)’ncı fıkralarda belirtilen işlemlere gerek kalmaksızın doğrudan doğruya okutulup

oylanır ve madde buna göre düzenlenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel Kurallar

Anayasanın Değiştirilmesine İlişkin Yasa Önerileri 3.A.E.7/24

96. (1) Anayasanın değiştirilmesine ilişkin önergelerde en az on

milletvekilinin imzasının bulunması koşuldur.

Ancak bu değişiklik önergeleri, Meclis Başkanlığına

verildiği tarihten başlayarak otuz gün geçmedikçe

görüşülmeye başlanamaz. Bu öneriler Hukuk, Siyasi

İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesinde veya

oluşturulacak özel bir Komitede diğer yasa önerilerinin

görüşülmesindeki yönteme bağlı olarak görüşülür.

Görüşmelerde bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin

(11)’inci fıkrasında belirtilen süreler uygulanır.

(2) Anayasa değişikliği Genel Kurulda özel gündemde yer

alır. Birinci ve İkinci Görüşmesi diğer yasa önerilerinin

görüşülmesi yöntemi ile aynı şekilde, Üçüncü Görüşmesi

ise İkinci Görüşmesinin tamamlanmasından en az iki tam

gün sonra kısa ismi okunmak ve bütünü oylanmak

suretiyle yapılır.

(3) Anayasa değişiklik önergelerinin Genel Kurulda

görüşülmesinde maddelerin ve önergelerin kabulü açık

oylama ile ve üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun

oyu ile olur.

49

Bütçenin

97. (1) Bütçe tasarısı, mali yıl başından en az iki ay önce Bakanlar Kurulunca Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına

sunulur ve Başkanlıkça Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan

Komitesine iletilir.

Görüşülmesi

Seçimlerin

98.

(2) Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, bütçe tasarısı üzerindeki çalışmalarını en geç bir ay içinde tamamlar.

Yenilenmesine ve

Komite Raporunun Başkanlıkça bastırılıp

milletvekillerine dağıtılmasından başlayarak en az beş

gün geçmedikçe Genel Kurulda bütçe tasarısı

görüşülemez.

Ertelenmesine

İlişkin Kararlar

(3) Komitece hazırlanan Bütçe Raporu Genel Kurulda bir

programa bağlı olarak ve Özel Gündemle ve kesintisiz

olarak görüşülür. Bu İçtüzüğün 86’ncı maddesi kuralları, bu kuralın dışındadır.

(4) Görüşme gün ve saatlerini gösteren program, Danışma Kurulunun görüşleri alınarak, Başkanlık Divanınca

kararlaştırılır ve Genel Kurulun onayına sunulur. Bu

program bütçe görüşmelerinin başlamasından en az

yirmidört saat önce milletvekillerine elden veya

elektronik posta yoluyla dağıtılır.

(5) Milletvekilleri, Genel Kurulda, Bakanlık ve Daire

bütçeleri, özerk kuruluş bütçeleri ile katma bütçeler

hakkındaki düşüncelerini, her kurumsal bütçenin tümü

üzerindeki görüşmeler sırasında açıklarlar; değişiklik

önergeleri bu safhada sunulur ve Karara bağlanır. Her

kurumsal bütçenin tümü üzerindeki görüşmeler

tamamlandıktan sonra o kurumsal bütçe oya sunulur.

(6) Bütçe tasarısı Genel Kurulda en geç onaltı takvim günü içinde karara bağlanır.

(7) Milletvekilleri, bütçe tasarısının Genel Kurulda

görüşülmesi sırasında, giderleri artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar.

(8) Bütçe değişiklik tasarıları hakkında da bu madde

kuralları uygulanır.

(1) Seçimlerin yenilenmesine ilişkin tasarı ve öneriler Başkanlıkça derhal gelen evrak listesine geçirilir ve

görüşülmek üzere Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve

Savunma Komitesine iletilir.

4.A.E.7/24

(2) Seçimlerin yenilenmesi, Cumhuriyet Meclisinin üye

tamsayısının salt çoğunluğunun kararı ile olur. Çekimser ve geçersiz oylar karar yeter sayısı açısından dikkate

alınmaz; sadece toplantı yeter sayısının belirlenmesine yarar.

(3) Yukarıdaki kurallar seçimlerin ertelenmesine ilişkin tasarı ve önerilerde de uygulanır. Ancak seçimlerin

ertelenmesi kararı, Anayasanın 79’uncu maddesinin

(5)’inci fıkrası gereği olağanüstü nedenlerle seçimin

yapılması olanağının bulunmaması gerekçesine

dayandırılarak Cumhuriyet Meclisinin üye tamsayısının

üçte ikisinin oyuyla alınır.

Uluslararası Andlaşmalar Üzerinde Görüşme 5.A.E.7/24

99. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle

veya uluslararası kuruluşlarla yapılacak andlaşmalar ile

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yasalarına değişiklik

getiren ve Devlet maliyesi bakımından yüklenme getiren,

kişi hallerine ve yurttaşların yabancı memleketlerdeki

mülkiyet haklarına dokunan her türlü andlaşmanın

onaylanmasını uygun bulan tasarılar, Hukuk, Siyasi İşler,

Dışilişkiler ve Savunma Komitesinde görüşülür.

(2) Andlaşmanın içerdiği maddeler, Komitede ve Genel

Kurulda oylanmaz ve metinler hakkında değişiklik

yapılamaz. Görüşmeler, andlaşma metninin bütünü

üzerinde yapılır.

(3) Genel Kuruldaki görüşmelerde maddeler hakkında ileri sürülecek itirazlar, tasarının Komiteye geri verilmesini talep etme şeklinde olur.

(4) Komite, bu şekilde kendisine iletilmiş olan itirazların tümü hakkında bir Rapor düzenler ve bu Rapor

bastırılarak milletvekillerine elden veya elektronik posta yoluyla dağıtılır.

(5) Komite, çalışmalarını uygunluk tasarısının kendisine iletildiği tarihten başlayarak en geç bir hafta içinde

tamamlamak ve Raporunda tasarının kabul veya

reddedildiğini belirtmekle yükümlüdür.

(6) Genel Kurul Komite Raporunu görüşüp karara bağlar.

Cumhurbaşkanı 100. (1) Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere

Tarafından

geri gönderilen Yasa, Başkanlıkça bu Yasayı daha önce

Geri

görüşen Komiteye iletilir.

Gönderilen

(2) Komite, geri gönderme gerekçeleri ışığında gerekli

Yasaların

görüşmeleri yaparak çalışmalarını en geç bir ay içinde

Görüşülmesi

tamamlar ve çalışma sonuçlarını bir Raporla Genel

Kurula sunar. Süresi bitiminde görüşülmeyen Yasa, bu

İçtüzüğün 43’üncü maddesi uyarınca Meclis

Başkanlığınca doğrudan Genel Kurul gündemine alınır.

(3) Komitede ve Genel Kurulda, geri gönderilen yasa, geri

gönderme gerekçesine bağlı olarak yeni bir tasarı veya

öneride olduğu gibi yeni baştan görüşülür ve oylanır.

(4) Geri gönderilen yasa, değiştirilerek veya aynen üye

tamsayısının salt çoğunluğu ile kabul edilirse,

Cumhurbaşkanınca yayımlanır. Çekimser oylar karar

yetersayısı bakımından dikkate alınmaz.

51

(5) Anayasanın 146’ncı maddesi uyarınca geri gönderilen Yasaların Komitede ve Genel Kurulda görüşülmesi

yukarıdaki kurallar çerçevesinde aynen yapılır ve

oylamasında üye tamsayısının salt çoğunluğuna bağlı

kabul oyu aranır.

Ancak Anayasa Mahkemesinin almış olduğu karar

doğrultusunda düzenleme yapılması koşuldur.

Başbakan ve Bakanlara Soru Sorma

BEŞİNCİ KISIM

Meclisin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

BİRİNCİ BÖLÜM

Sözlü ve Yazılı Sorular

Yazılı Sorunun Sorulması Sorulmayacak Sorular

101. (1) Soru, kısa, gerekçesiz ve kişisel görüşler ileri sürülmeksizin, bir önergeyle, Hükümet adına yanıtlanmak üzere, Başbakan ve Bakanlardan, açık ve belli konular hakkında bilgi

istemekten ibarettir.

Yazılı Soruların

(2) Sözlü ve yazılı soru önergeleri en az bir milletvekili tarafından imzalanır.

(3) Başbakan, kendisine sorulan soruları yanıtlamak üzere bir bakanı görevlendirebilir.

(4) Belli bir veya birkaç Bakana sorulan soruyu, Bakanlar Kurulunun ortak sorumluluğu ile ilgili görürse Başbakan veya görevlendireceği bir Bakan yanıtlar.

(5) Seçimlerin yenilenmesi veya Hükümetin herhangi bir

nedenle çekilmesi nedeniyle, Yasama dönemi başında,

önceki dönemde verilmiş olan sorular hükümsüz sayılır.

(6) Sözlü sorular, hemen yanıtlanabilecek nitelikte sorular olup geniş araştırma gerektirmeyecek konularla ilgili olarak sorulur.

(7) Hükümet isterse, sözlü veya yazılı soruya kamu yararı nedeniyle kapalı bir oturumda yanıt verebilir.

102. Yazılı soru önergeleri önceden Başkanlığa verilir. Başkan, bu önergeleri gelen evrak listesine geçirtir ve Başbakanlığa gönderir.

103. (1) Meclis Başkanlığı, aşağıda yer alan konular hakkında sorulan soru önergelerini kabul etmez ve işleme koymaz:

(A) Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün

olan konular,

(B) Tek amacı istişare sağlamaktan ibaret olan konular,

(C) Konusu önceden Başkanlığa verilmiş konular ve

(Ç) Meclis Soruşturması ile aynı olan konular.

(2) Küfür içeren, müstehcen, aşağılayıcı ve küçük düşürücü sözler içeren soru önergeleri de Başkanlıkça sahiplerine geri verilir.

104. (1) Yazılı soruların yanıtı, Başbakanlık tarafından Başkanlığa sunulur. Meclis Başkanı, bu yanıtı derhal soru sahibine iletir.

Yanıtı

Yanıt ayrıca soru metni ile birlikte, Başkanlıkça, bir sonraki birleşimde okutulur ve tutanağa eklenir.

Sözlü Sorunun Sorulması Gündeme Alınması ve Yanıtlanması

(2) Yazılı sorular, Başbakanlığa gönderildiği tarihten başlayarak en geç otuz gün içinde yanıtlanır. Bu süre içinde

yanıtlanmayan yazılı sorular, sözlü soruya çevrilir ve sürenin sona erdiği tarihten başlayarak bir sonraki birleşimde, Başbakan veya ilgili Bakan tarafından yanıtlanır.

Sözlü Soru Üzerinde Görüşme

105. (1) Sözlü sorular, Gündemin Yedinci Kısmında sözlü sorular bölümünde Kürsüden sorulur ve yazılı olarak Başkanlığa

verilir. Yanıt vermesi istenen Başbakan veya ilgili Bakan yanıtlamaya hazırsa, aynı anda Kürsüden yanıtlanır. Hazır değilse, Başkanlık yazısının Başbakanlığa gönderildiği

tarihten sonraki ilk birleşimde gündeme alınır ve bu

birleşimde, Başbakan veya ilgili Bakan tarafından yanıtlanır.

Sorunun Geri Alınması

Meclis Başkanlığından Sorular

(2) Soruya, yanıt verecek Bakan Genel Kurulda hazır olduğu halde soru sahibi hazır bulunmazsa, soru bir defaya mahsus olmak üzere bir sonraki birleşime bırakılır. Bakan hazır olduğu halde soru sahibi yine hazır değilse, izin, hastalık veya görev dışında özrü ne olursa olsun, soru düşer. Düşen sözlü soru aynı Yasama yılı içinde ancak yazılı soru olarak tekrarlanabilir.

(3) Soruya yanıt verecek olan bakan gününde hazır bulunmazsa, soru yanıtı bir sonraki birleşime bırakılır.

(4) Bir milletvekili aynı birleşimde ikiden fazla soru önergesi veremez.

106. (1) Sözlü soru üzerindeki görüşmelere sözlü sorunun okunması ile başlanır. Daha sonra soruya Başbakan veya ilgili Bakan veya Bakanlar bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (12)’nci

fıkrasında belirtilen sürede yanıt verirler. Başbakan veya bakanlar yanıt verirken milletvekillerince, sorulan konu ile ilgili olarak soru sorulursa, Başbakan veya bakanlar bu sorulara da yanıt verebilirler.

(2) Soru üzerindeki görüşmeler Başkanın sorunun yanıtlandığını Genel Kurula duyurması ile tamamlanır.

107. (1) Bir sözlü veya yazılı soru önerge sahibi tarafından Başkanlığa verilecek bir yazı ile her zaman geri alınabilir.

(2) Sorunun geri alındığı, Başkanlıkça derhal bir yazı ile Başbakanlığa bildirilir ve ayrıca Başkanlık sunuşları arasında Genel Kurula bilgi verilir.

108. (1) Hükümet veya milletvekilleri, Meclis Başkanının, Meclis Başkan Yardımcısının, Başkanlık Divanının veya Başkanlık Divanı Üyeleriyle Danışma Kurulunun, Cumhuriyet Meclisi etkinlikleri ile Anayasa, Yasa ve İçtüzük gereğince yerine getirdikleri görevleri hakkında, Başkanlığa sözlü veya yazılı soru sorabilir.

53

(2) Bu sorular, Meclis Başkanı veya Meclis Başkan Yardımcısı veya Başkan tarafından görevlendirilecek İdare Amirlerinden biri tarafından yanıtlanır.

(3) Bu sorular hakkında, bu İçtüzüğün sorular bölümünde yer alan kurallar uygulanır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Görüşme

Genel Görüşme

109. Genel Görüşme, Hükümetin veya bir Bakanın siyaset ve uygulamaları ve bu uygulamalara bağlı toplum ve Devlet etkinliklerini ilgilendiren belli bir konunun, Genel Kurulda görüşülmesidir.

Toplumu ilgilendiren genel konularda Hükümet veya Bakanlar Kurulu üyesi de Genel Görüşme isteminde bulunabilir. Konusu aynı olan Genel Görüşme önergeleri birlikte görüşülür.

Genel Görüşmenin 110. (1) Genel Görüşme açılması, bir milletvekilinin veya bir

Açılması

Siyasal Parti grubunun veya Hükümetin önergesiyle

istenir. Önergede, Genel Görüşme açılmasına gerek

duyulmasının nedenleri açıkça belirtilir. Bu önerge,

Başkanlıkça derhal gelen evrak listesine geçirilir ve bir

yazı ile Hükümete duyurulur; ayrıca Başkanlığa verildiği

günden sonraki ilk birleşimin gündemine alınır. Bu

birleşimde Genel Görüşmenin öngörüşmesi yapılır.

(2) Genel Görüşme açılıp açılmamasının öngörüşmesinde, bu

İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (13)’üncü fıkrasının (A)

bendinde belirtilen sürede önergede imza sahibi

olanlardan biri dinlendikten sonra, her Siyasal Partiden

birer milletvekiline söz verilir.

(3) Genel Görüşme açılıp açılmamasına Genel Kurul, işaret

oyuyla karar verir.

Genel Görüşme 111. (1) Genel Görüşme açılmasına karar verilirse, Genel

İçin Özel Gündem

Görüşme, bir sonraki birleşimde veya Danışma

Kurulunca belirlenecek başka bir günde ve Özel

Gündemle yapılır.

(2) Genel görüşme, görüşmenin açılmasına karar

verilmesinden başlayarak iki tam günden az ve yedi tam

günden sonra yapılmaz.

Genel Görüşmenin 112. (1) Genel Görüşmeye, Başkanlıkça önergenin okutulmasıyla

Yapılması

başlanır.

(2) Genel Görüşmede ilk söz hakkı Genel Görüşme önergesi

sahibi Siyasal Parti grubuna veya gruplarına veya Genel

Görüşme önergesindeki birinci imza sahibi milletvekiline

veya onun göstereceği bir diğer imza sahibi

milletvekiline verilir. Görüşmelerde bu İçtüzüğün

59’uncu maddesinin (15)’inci fıkrasında belirtilen söz

alma ile ilgili süreler uygulanır.

(3) Görüşmelerin sonunda, oylama yapılmaz ve Genel

Görüşmenin tamamlandığı Meclis Başkanı tarafından

Genel Kurula duyurulur.

(4) Seçimlerin yenilenmesi nedeniyle, bir Yasama

döneminde verilmiş ve sonuçlandırılamamış olan Genel

Görüşme istemleri hükümsüz sayılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Meclis Araştırması

Meclis Araştırmasının Tanımı ve Açılması

113. (1) Meclis Araştırması, Cumhuriyet Meclisinin belli bir konuda bilgi edinmek için yapacağı incelemedir.

(2) Meclis Araştırması açılması önergesinde, genel görüşme açılmasındaki kurallar uygulanır. Meclis Başkanı, bu

İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (13)’üncü fıkrasının (A)

bendinde belirtilen sürede söz verir.

(3) Seçimlerin yenilenmesi nedeniyle, bir Yasama

döneminde verilmiş ve sonuçlandırılamamış olan Meclis

Araştırmaları hükümsüz sayılır.

Araştırma

114. (1) Meclis Araştırması açılmasına Genel Kurulca Karar

Komitesinin

verilmesi halinde, Meclis Araştırmasının yürütülmesi

Kurulması,

görevi, genel kurallara göre seçilecek bir özel Komiteye

Yetkileri ve Görev

verilir.

Süresi

(2) Bu Komitenin üye sayısı, Danışma Kurulunun önerisi

üzerine; üyelikleri ise Başkanlık Divanı kararı ile Genel

Kurulca saptanır.

(3) Araştırma Komitesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

sınırları içinde ve gerekli görürse yurtdışında araştırma

yapabilir.

(4) Araştırma Komitesi, bakanlıklar ile genel ve katma

bütçeli daire, kurum ve kuruluşlardan; yerel yönetimler

ile mülki yönetim birimlerinden; Anayasa ve yasa

uyarınca oluşturulmuş özel ve özerk kuruluşlardan, kamu

tüzel kişilerinden; kamu iktisadi teşebbüslerinden, kamu

kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından, kamu ile

ilgili dernek, kurum ve kuruluşlardan ve gerçek veya

tüzel kişilerden bilgi istemek ve bunlarda inceleme

yapmak, ayrıca araştırma ile ilgili her türlü belgeyi

görmek, bilgiyi almak, araştırma konusu ile ilgili

Başbakanı veya Bakanlar Kurulu üyelerini ve

tanıklıklarına gereksinme duyduğu diğer kişileri tanıklık

yapmak üzere çağırmak ve onları sorguya çekmek

yetkisine sahiptir.

(5) Araştırma Komitesi, gerekli gördüğünde uygun bulacağı

uzmanların görüş ve bilgilerine başvurabilir.

55

(6) Araştırma Komitesinin görev süresi üç aydır. Talep

edilmesi halinde bu süre Genel Kurul tarafından sadece

bir defaya mahsus uzatılır. Başkan bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (14)’üncü fıkrası uyarınca istem gelmesi

halinde görev süresinin uzatılmasına ilişkin tezkere

hakkında söz verir.

Bu sürenin sonunda Komite Başkanlığı

çalışmalarının sonuçlanamaması ile ilgili gerekçelerini bildiren Komite Raporunu Genel Kurula sunmak

zorundadır. Bu Rapor Genel Kurulda İçtüzüğün 115’inci

maddesi uyarınca görüşülür ve Araştırma Komitesinin

çalışmaları sonuçlandırılmış olur.

(7) Araştırma Komitesi, yaptığı araştırmanın sonuçlandığına karar vermesi halinde bu İçtüzüğün 45’inci maddesinde

öngörülen kurallar çerçevesinde Raporunu hazırlar ve

Başkanlığa sunar. Bu Rapor Başkanlığa verildiği tarihten başlayarak en geç on gün içinde Genel Kurul birleşim

gündemine alınır.

(8) Hazırlanacak olan Rapora itirazı olan Komite üyesi

gerekçeli görüşlerini Rapora ekler.

(9) Komite Raporu milletvekillerine ve basına dağıtılır.

Ayrıca Meclis web sayfasında da yayınlanır.

(10) Genel Kurul gündemine alınan Rapor ilgili Komite veya Siyasal Parti grubu veya araştırma önergesi açılması

talebinde bulunan milletvekili veya Siyasal Parti grubu tarafından gerekçesiyle birlikte yeniden değerlendirilmek amacıyla Komiteye Genel Kurul kararı ile geri alınabilir.

Geri alınan Komite Raporu, Komitede yukarıdaki

fıkralarda öngörülen kurallar tahtında yeniden

incelenerek düzenlenir.

Araştırma Komitesinin Raporunun Görüşülmesi

115. Meclis Araştırma Komitesinin Raporu okunduktan sonra hakkında Genel Kurulda genel görüşme açılır. Rapor hakkında söz istemlerine ilişkin görüşmeler, bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (15)’inci fıkrasında belirtilen sürelere göre yapılır. Görüşmelerin tamamlanmasından sonra oylama yapılmaz ve Başkan, Meclis Araştırmasının tamamlanmış olduğunu Genel Kurula bildirir. Görüşülen Rapor Başkanlıkça gereği için ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Meclis Soruşturması

Meclis Soruşturması Açılması Önergesi

116. (1) Görevde bulunan Başbakan veya bir Bakan hakkında

(2) soruşturma açılabilir. Soruşturma önergesinin

gerekçesiyle birlikte en az dokuz milletvekilinin imzası ile Meclis Başkanlığına verilmesi gerekir.

Soruşturma önergesinde Başbakan tarafından Bakanlar

Kurulunun genel siyasetinden veya görevleriyle ilgili

işlerinden; Bakanlar tarafından görevleriyle ilgili

işlerinden dolayı ceza sorumluluğunu gerektiren eylem

veya işlemlerin görev sırasında yapılmış veya işlenmiş

olduğunun belirtilmesi koşuldur.

Meclis Soruşturmasının Açılması

(3) Soruşturma önergesinin gerekçesinde, hangi eylemlerin veya işlemlerin, hangi yasa, tüzük veya yönetmeliğe ve

bunların hangi madde veya maddelerine aykırı olduğunun

açıkça ve gerekçeleri ile birlikte gösterilmesi zorunludur.

Soruşturma Komitesinin Oluşturulması

(4) Bu madde kurallarına uygun olmayan önergeler hakkında Başkanlıkça herhangi bir işlem yapılmaz ve bu önergeler tamamlatılmak üzere sahiplerine geri verilir.

117. (1) Bu İçtüzüğün 116’ncı maddesi gereğince soruşturma önergesi verildiğinde Meclis Başkanlığı, bu önergeyi

gelen evrak listesine geçirtir ve derhal görevde bulunan ilgili Başbakana veya hakkında soruşturma istenen ilgili Bakan veya Bakanlara bildirir. Bu bildirimin yapıldığı

tarihten başlayarak en geç yedi gün içinde konu bir

birleşimde veya Danışma Kurulunca belirlenecek başka

bir günde ve özel gündemde görüşülmek üzere gündeme

alınır.

(2) Soruşturma önergesinin gündeme alındığı günkü

birleşimde, soruşturma açılıp açılmaması konusunda

görüşme yapılır.

(3) Bu görüşmede önce önergeyi verenlerden ilk imza sahibi milletvekili veya onun göstereceği bir diğer imza sahibi milletvekili, daha sonra önergenin verildiği tarihte

görevde bulunan ve hakkında soruşturma istenen

Başbakan veya ilgili Bakan veya Bakanlar Kurulu üyesi

dinlenir. Bu görüşmede son söz hakkı, hakkında

soruşturma açılması istenen kişiye aittir.

Yukarıdaki kurallar çerçevesinde soruşturma

önergesinin açılması ile ilgili görüşmeler bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (13)’üncü fıkrasının (B) bendinde

belirtilen sürelere uygun olarak yapılır.

(4) Görüşmelerin tamamlanmasından sonra, soruşturma

açılıp açılmamasına Genel Kurul karar verir.

(5) Seçimlerin yenilenmesi nedeniyle Yasama dönemi

başında, önceki Yasama döneminde verilmiş ve

sonuçlandırılamamış Meclis Soruşturmaları, Raporu

hazır olsa dahi hükümsüz sayılır.

118. (1) Meclis Soruşturması açılmasına karar verilirse, soruşturmayı yürütmek üzere, Danışma Kurulunun

önerisi üzerine özel bir Soruşturma Komitesi oluşturur.

(2) Bu Komite, Meclis Başkanlığınca toplantıya çağrılır ve ilk toplantısında Komite Başkan ve Başkan Vekilini

seçer.

(3) Soruşturma Komitesinin seçimine ilişkin kararda,

Komitenin hangi süre içinde görevini tamamlayacağı

belirtilir. Komite, soruşturma sonucunu belirten

Raporunu bu süre içinde Meclis Başkanlığına sunar.

Soruşturmanın bu sürede bitirilmemesi halinde

Komitenin gerekçeli istemi üzerine Genel Kurulca üç

aylık yeni ve kesin bir süre verilir. Bu süre içinde

Raporun Meclis Başkanlığına teslimi zorunludur.

57

(4) Soruşturma Komitesi, Hükümetten gerekli her türlü

bilgiyi isteyebilir; Hükümetin bütün araçlarından

yararlanabilir; istediği belge ve evraka elkoyabilir ve ilgili Başbakan veya ilgili Bakan veya Bakanları

dinleyebilir.

(5) Soruşturma Komitesi, bu İçtüzüğün 114’üncü

maddesinde Araştırma Komitelerine verilen yetkileri

kullanır.

Soruşturma Komitesinin Çalışma Yöntemi ve Çalışmaların Gizliliği

119. (1) Meclis Soruşturma Komitesinin toplantı ve karar yeter sayısı, üye tamsayısının salt çoğunluğudur.

(2) Komite toplantılarına, Komite üyesi dışındaki

milletvekilleri katılamazlar ve bu Komitenin dosyaları

üzerinde inceleme yapamazlar.

(3) Komite çalışmaları tam bir gizlilik içinde yürütülür.

Siyasal Partilerin Soruşturma ile İlgili Görüşme Yapamaması

120. Cumhuriyet Meclisindeki Siyasal Parti gruplarında Meclis Soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.

Ancak bu gruplarda, Soruşturma Komitesi üyelikleri için gösterilecek adayların saptanması amacıyla seçim yapılması bu kuralın dışındadır.

Soruşturmanın Sonuçlanması ve Dosyanın Yüce Divana Gönderilmesi

121. (1) Meclis Soruşturma Komitesi Raporu, Başkanlığa

verildiği tarihten itibaren on gün içinde dağıtılır. Rapor dağıtım tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde

yapılacak bir birleşimde görüşülür. Görüşmeler, talep

gelmesi halinde bu İçtüzüğün 77’nci maddesi kuralları

uyarınca kapalı olarak da yapılabilir. Bu görüşmede

önergenin verildiği tarihte görevde bulunan ve hakkında soruşturma yapılan Başbakan veya Bakanlar dinlenir. Bu

görüşmelerle ilgili söz alma, bu İçtüzüğün 59’uncu

maddesinin (15)’inci fıkrasında belirtilen sürelere göre yapılır.

(2) Görüşmelerin tamamlanmasından sonra Komite Raporu

üzerinde oylama yapılır.

(3) Komitenin, ilgili Başbakan veya Bakanlar Kurulu üyesini suçlayan ve Yüce Divana sevkedilmesini tavsiye eden

Raporu ile Genel Kurulca alınacak Yüce Divana sevk

kararında, hangi ceza kuralına dayanıldığı açıkça

belirtilir. Yüce Divana sevk kararı Meclis üye

tamsayısının en az üçte ikisinin gizli oyu ile alınır.

(4) Komite Raporunda ilgili Başbakan veya Bakanlar Kurulu üyesinin suçlanmasına ve Yüce Divana sevkedilmesine

gerek olmadığı belirtilmişse, bu Raporun Genel Kurulca

reddedilmesi ve Yüce Divana sevk kararı alınabilmesi

için, Yüce Divana sevk kararı verilmesi yönünde en az

dokuz milletvekili tarafından bir önerge verilmesi ve bu önergenin Meclis üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyu ile kabul edilmesi gerekir. Verilen bu önergede Yüce

Divana sevk kararının hangi ceza kuralına dayandığı

açıkça gösterilmelidir.

(5) Genel Kurulda, Yüce Divana sevk kararı alınırsa,

soruşturma dosyası, sevk kararının alındığı tarih itibariyle en geç yedi gün içinde Meclis Başkanlığınca Anayasa

Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkeme

Başkanlığına gönderilir.

Hükümet Programının Okunması ve Görüşülmesi

BEŞİNCİ BÖLÜM

Güvenoyu, Güven İstemi ve Güvensizlik Önergesi

122. (1) Cumhurbaşkanınca atanan Bakanlar Kurulunun listesi, tam olarak Cumhuriyet Meclisine sunulur. Cumhuriyet

Meclisi tatilde ise derhal toplantıya çağrılır.

Güven Oylaması

Güven İstemi

(2) Hükümet Programının Mecliste okunacağı gün Danışma

Kurulunun önerisi üzerine Başkanlık Divanınca saptanır.

Bu gün, yukarıdaki (1)’inci fıkra gereğince yapılacak

toplantı tarihinden başlayarak bir haftayı geçemez.

(3) Hükümet Programının okunması özel gündemde yer alır ve programın Genel Kurulda okunmasından başlayarak

iki tam gün geçtikten sonra, program üzerinde görüşme

açılır.

(4) Program üzerinde görüşmeler özel gündemde yer alır ve görüşmeler, genel kurallara ve bu İçtüzüğün 59’uncu

maddesinin (15)’inci fıkrasında belirtilen sürelere göre yapılır.

123. Hükümet Programı üzerinde yapılan görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçtikten sonra güven oylamasına başvurulur. Güvenoylaması açık oyla yapılır. Oylamada güvenoyu verenlerin sayısı red oyu verenlerden fazla ise Bakanlar Kurulu güvenoyu almış olur. Aksi halde, Bakanlar Kurulu güvenoyu almamış olur ve Başbakan istifasını Cumhurbaşkanına sunar.

124. (1) Başbakan gerekli görürse, Cumhuriyet Meclisinden herhangi bir zaman güven isteminde bulunabilir. Bu

istem derhal Başkanlıkça sunuşlar arasında Genel Kurula bildirilir.

(2) Bu istem üzerine, Danışma Kurulu derhal güven

isteminin görüşüleceği gün ve özel gündemi Genel

Kurula önerir.

(3) Güven istemi üzerinde görüşmelere, güven isteminin

Genel Kurulda okunmasından sonra bir tam gün

geçmedikçe başlanamaz.

(4) Güven istemi üzerindeki görüşmeler, genel kurallar ve bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (15)’inci fıkrasında

belirlenen sürelere göre yapılır. Görüşmeler bittikten

sonra, Danışma Kurulu derhal güven istemi için oylama

gününü ve özel gündemini Genel Kurula önerir. Ancak,

güven istemi ile ilgili oylama, görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçmedikçe yapılamaz.

59

Güvensizlik Önergesi

(5) Güven istemi için oylama açık oyla olur. Güven istemi ancak üye tamsayısının salt çoğunluğuyla reddedilebilir.

Güven istemi oylamasında üye tamsayısının salt

çoğunluğuyla ret oyu verilmemişse, kabul ve ret oylarının sayısına bakılmaksızın, Bakanlar Kurulu görevine devam

eder. Güven istemi reddedilirse, Başbakan istifasını

Cumhurbaşkanına sunar.

Cumhurbaşkanına Bildirim

125. (1) Başbakana karşı, Bakanlar Kurulunun genel siyaset ve uygulamaları veya önemli bir politika girişimi gibi

konularda Meclis Başkanlığına Güvensizlik Önergesi

verilebilir. Güvensizlik Önergesi en az dokuz milletvekili tarafından imzalanmış olmalıdır. Başkanlık, önergeyi

derhal gelen evrak listesine geçirir ve derhal sunuşlar arasında Genel Kurula bildirir.

(2) Güvenoyu alan ve hakkında verilen Güvensizlik Önergesi reddedilmiş olan Bakanlar Kuruluna karşı, güven

oylamasının yapıldığı veya güvensizlik önergesinin

görüşülerek reddedildiği tarihten başlayarak üç ay

geçmedikçe güvensizlik önergesi verilemez.

(3) Güvensizlik Önergesinin gündeme alınıp alınmayacağı Genel Kurulun bilgisine getirildiği birleşimden sonraki ilk birleşimde karara bağlanır. Bu birleşimde önce

güvensizlik önergesi gerekçesi ile birlikte Başkanlıkça, Genel Kurulda okutulur ve önerge hakkında bu İçtüzüğün

59’uncu maddesinin (13)’üncü fıkrasının (C) bendinde

belirtilen sürelere göre söz verildikten sonra önergenin gündeme alınıp alınmayacağı konusunda oylama yapılır.

(4) Güvensizlik Önergesinin gündeme alınmasına karar

verilirse, Danışma Kurulunca saptanan günde Meclis

Özel Gündemle toplanır. Bu toplantıda Güvensizlik

Önergesi üzerinde görüşme açılır. Görüşme, genel

kurallara ve bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (15)’inci

fıkrasında belirtilen sürelere göre yapılır.

(5) Güvensizlik Önergesi üzerinde yapılan genel görüşmeler bittikten sonra, aradan bir tam gün geçmedikçe,

Güvensizlik Önergesi oylanamaz. Oylamanın yapılacağı

gün ve özel gündem Danışma Kurulunca saptanır.

(6) Oylama açık oyla yapılır. Oylama sonucunda

Güvensizlik Önergesi Meclisin üye tamsayısının salt

çoğunluğu ile kabul edilirse, Başkanlık, Bakanlar

Kuruluna karşı güvensizlik oyu verildiğini Genel Kurula bildirir. Bu durumda, Başbakan, istifasını

Cumhurbaşkanına sunar.

126. Güven oylaması sonucu, güven istemi ve istem üzerine yapılan oylama sonucu ve Güvensizlik Önergesi ve önerge üzerine yapılan oylama sonucu derhal Başkanlıkça Cumhurbaşkanına bir yazı ile bildirilir ve Meclis Başkanlığınca Resmi Gazete’de yayımlanır.

ALTINCI BÖLÜM

Cumhurbaşkanının Yüce Divana Sevki

Cumhurbaşkanının 127. (1) Cumhurbaşkanının vatan hainliğiyle suçlandırılması en

Vatan

az dokuz milletvekilinin imzasını taşıyan bir önerge ile

Hainliğiyle

istenebilir.

Suçlandırılması

(2) Bu önerge Başkanlıkça derhal gelen evrak listesine

geçirilir ve sunuşlar arasında Genel Kurulun bilgisine

sunulur; Cumhurbaşkanına bildirilir ve Genel Kurulun

bilgisine sunulmasından başlayarak en geç yedi gün

sonraki birleşimin gündemine alınır.

(3) Bu birleşimde, suçlandırılması istenen

Cumhurbaşkanının da dinleneceği bir görüşmeden sonra,

Meclis üye tamsayısının en az üçte ikisinin oyuyla

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine karar verilebilir.

Cumhurbaşkanı isterse, savunmasını yazılı olarak

gönderebilir. Bu takdirde Genel Kurulda bu savunma

yazısı okunur.

(4) Görüşme, Genel Kurul Kararı ile kapalı olarak da

yapılabilir.

(5) Cumhurbaşkanının vatan hainliğinden dolayı

suçlandırılmasını öngören önergede ve Meclisin Yüce

Divana sevk konusundaki kararında, hangi ceza kuralına

dayanıldığı ve Cumhurbaşkanınca işlendiği ileri sürülen

suçun hangi gerekçe ile vatan hainliği sayılması gerektiği

açıkça belirtilir.

(6) Genel Kurulun Yüce Divana sevk kararı Başkanlıkça

derhal bir yazı ile Anayasa Mahkemesi Başkanlığına

bildirilir.

ALTINCI KISIM

Milletvekillerine İlişkin Kurallar

BİRİNCİ BÖLÜM

Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması

Yasama

128. (1) Bir milletvekilinin veya Meclis üyesi olmayan bir

Dokunulmazlığının

Bakanın Yasama Dokunulmazlığının kaldırılmasına

Kaldırılması

ilişkin istem Başsavcılıkça Meclis Başkanlığına iletilir.

İstemi

(2) Dokunulmazlığın kaldırılması isteminde, hangi yasadaki

hangi ceza kuralına dayanıldığı açıkça belirtilir.

(3) Başkanlık, bu istemi derhal gelen evrak listesine geçirir

ve dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin dosyayı,

oluşturulacak özel bir komiteye iletir.

Dokunulmazlıkla İlgili Özel Komitenin Çalışmaları

129. (1) Dokunulmazlıkla ilgili özel komite, kendisine iletilen bütün evrakı inceler ve dokunulmazlığı kaldırılmak

istenen milletvekilini veya Bakanı dinler, tanık

dinleyemez.

61

ve Raporu (2) Özel komite çalışmalarını kırkbeş gün içinde tamamlamakla yükümlüdür.

Savunma Hakkı ve İtiraz

(3) Bir milletvekiline veya milletvekili olmayan bir Bakana, Başsavcılıkça suç teşkil eden bir eylem isnat edilir ve Komite isnadın ciddiliği ve Yasama Dokunulmazlığının

kaldırılması isteminin siyasal amaçlara dayanmadığı

yargısına varırsa, bu konuda gerekçeli bir Rapor

düzenleyerek Genel Kurula havale eder.

(4) Komite sözkonusu Raporu üye tamsayısının salt

çoğunluğu ile karara bağlar.

(5) Komite, milletvekilinin veya milletvekili olmayan

Bakanın Yasama Dokunulmazlığının kaldırılmasını

uygun görmediği takdirde kovuşturma ve yargılamanın

milletvekilliği veya bakanlık sıfatının sona ereceği

zamana bırakılmasını kararlaştırarak, Raporunda belirtir.

(6) Komite Raporu, kovuşturmanın ertelenmesi şeklinde ise, Genel Kurulda okunduğu tarihten başlayarak on gün

içinde bu rapora, Hükümet, Siyasal Parti grupları veya

milletvekillerince yazılı itiraz edilmezse kesinleşir.

(7) Komitenin Raporu, dokunulmazlığın kaldırılması

şeklinde ise veya yukarıdaki (6)’ncı fıkra uyarınca

Rapora itiraz edilmişse, Genel Kurulda görüşülür ve

karara bağlanır. Raporun görüşülmesine ilişkin söz

istemleri bu İçtüzüğün 59’uncu maddesinin (15)’inci

fıkrasında belirtilen sürelere göre yapılır.

(8) Kovuşturma ertelenmiş ve bu karar Genel Kurulca

kaldırılmamışsa Yasama dönemi yenilenmiş olsa bile,

milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece, ilgili hakkında kovuşturma yapılamaz.

130. (1) Dokunulmazlığı kaldırılmak istenen milletvekili veya Bakan, Komitede ve Genel Kurulda kendini savunmaya

veya bir milletvekiline savundurmaya çağrılır.

Savunmasını yaparken kanıt da sunabilir.

(2) Komitede ve Genel Kurulda savunma için çağrılan

milletvekili veya Bakan çağrıya uymazsa, evrak üzerinde karar verilir. Ancak, her halükarda son söz

savunmanındır.

(3) Bir milletvekilinin, dokunulmazlığının kaldırılmasını bizzat istemesi, dokunulmazlığın kaldırılmasına yeterli değildir; isteme bağlı kalınarak dokunulmazlık

kaldırılamaz.

(4) Cumhuriyet Meclisi, Yasama Dokunulmazlığının

kaldırılmasına karar verirse ilgili milletvekili veya Bakan veya Mecliste temsil edilen bir Siyasal Parti veya Siyasal Parti grubu bu kararın Anayasa ve İçtüzük kurallarına

aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir

ve iptal davası açabilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Milletvekilliğinin Sona Ermesi

Seçilmeye Engel Bir Suçtan Dolayı Mahkumiyet 6(1).A.E.7/24

131. (1) Bir milletvekili, herhangi bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giymişse durum derhal Mahkemece, Yüksek

(2) Seçim Kuruluna bildirilir. Kesinleşen hüküm seçilmeye

(3) engel bir suçtan dolayı ise, bu durum, Yüksek Seçim

(4) Kurulunca derhal bir yazı ile Meclis Başkanlığına

bildirilir.

6(2).A.E.7/24

Başkanlık, mahkumiyet hükmüne ilişkin yazıyı derhal

gelen evrak listesine geçirir ve durumun saptanması için gerekli inceleme ve araştırmayı yapmak üzere Hukuk,

Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesine iletir.

Milletvekilinin Çekilmesi

Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi

kendisine iletilen dosyayı en geç on beş gün içinde

inceler ve bu konuda Genel Kurula bir Rapor sunar.

Milletvekilliği ile Bağdaşmayan Görev Kabul Etme 7(1).A.E.7/24

Genel Kurul, Komiteden gelen Raporu görüşerek üye

tamsayısının salt çoğunluğu ve açık oylama ile kararını verir. Bu takdirde milletvekilliği sıfatı, Meclis kararının verildiği tarihte sona erer.

7(2).A.E.7/24

132. (1) Bir milletvekili, milletvekilliğinden çekildiğini gerekçeli olarak Meclis Başkanlığına yazılı olarak bildirdiği

takdirde, Başkanlık Divanı, çekilme isteminin

gerçekliğini saptadıktan sonra istemi Genel Kurula sunar.

(2) Genel Kurul milletvekilinin, milletvekilliğinin sona ermesine karar verirse, o milletvekili milletvekilliğinden çekilmiş sayılır ve milletvekilliğinin sona ermesi ile ilgili her türlü hukuki hakkı kazanmış olur.

133. (1) Anayasanın 86’ncı maddesinde ve yasalarda

milletvekilliği sıfatı ile bağdaşmayacağı belirtilen

herhangi bir hizmet, görev veya işi kabul ettiği bildirilen milletvekilinin durumu Başkanlık Divanınca, ilgili

milletvekiline de duyurularak incelenir ve sonuç

Başkanlık Divanı kararı olarak Hukuk, Siyasi İşler,

Dışilişkiler ve Savunma Komitesine iletilir.

(2) Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi durumu inceleyerek en geç onbeş gün içinde bir Rapor

hazırlar.

(3) Bu Rapor, Genel Kurulda görüşülerek karara bağlanır.

Genel Kurul milletvekilliği ile bağdaşmayan bir durum

olduğuna üye tamsayısının salt çoğunluğu ve açık oylama ile karar verirse ilgilinin milletvekilliği sona erer.

63

Milletvekilinin Meclis Çalışmalarına Kesintisiz Bir Ay Katılmaması 8.A.E.7/24

134. (1) Cumhuriyet Meclisi çalışmalarına izinsiz ve özürsüz olarak kesintisiz üç hafta süre ile katılmayan

milletvekili, Meclis Başkanı tarafından yazılı olarak

uyarılır.

(2) Milletvekilinin izinsiz ve özürsüz devamsızlığının bir ay süre ile devam etmesi halinde konu Başkanlık

Divanınca saptanır ve Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesine Başkanlık Divanı kararı olarak

gönderilir.

Milletvekilinin Kısıtlanması

Kararlara Karşı İptal İstemi

(3) Komite, bu konudaki çalışmalarını en geç onbeş gün

içinde tamamlar ve sonucu bir Raporla Genel Kurula

sunar.

Devamsızlık ve İzin

(4) Bu Raporu görüşen Genel Kurul, devamsızlığı

nedeniyle milletvekilinin milletvekilliğine son

verilmesine üye tamsayısının salt çoğunluğu ve açık

oylama ile karar verir ve o milletvekilinin milletvekilliği sona erer.

135. (1) Bir milletvekilinin kısıtlanmış olduğuna ilişkin

(2) mahkeme kararı Başkanlığa bildirildiğinde, bu durum Başkanlık Divanınca incelenir ve sonuç bir Raporla

Genel Kurula sunulur.

Genel Kurul bu konudaki kararını üye tamsayısının salt

çoğunluğu ve açık oylama ile görüşmesiz verir ve bu

karar üzerine kısıtlanmış olan milletvekilinin

milletvekilliği sona erer.

136. Milletvekilliğinin sona ermesine ilişkin Meclis kararlarına karşı, karar tarihinden başlayarak doksan gün içinde ilgili milletvekili veya Mecliste temsil edilen Siyasal Partiler veya Siyasal Parti grupları veya en az dokuz milletvekili bu kararların Anayasaya veya İçtüzüğe aykırılığı iddiasıyla, iptali için Anayasa Mahkemesine başvurarak iptal davası açabilirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Devam ve İzin

137. (1) Genel Kurul ve Komite toplantılarında yoklama yapılır.

(2) Bu yoklamalar Yoklama Cetveline kaydedilir. Sonradan katılanlar, isimlerini Başkanlığa kaydettirirler.

Toplantılara özürsüz veya izinsiz olarak katılmayan

milletvekili, o birleşim veya toplantıda yok sayılır.

Meclis Başkanı, milletvekiline gerekçeli mazaretini yazı ile beyan etmesi üzerine onbeş günü aşmamak üzere izin

verebilir.

Ancak kesintisiz otuz günü aşan izin talepleri

Başkanlık Divanınca görüşülüp karara bağlanır.

Devamsızlık Cetveli

138. (1) Başkanlık Divanı, bu İçtüzüğün 134’üncü ve 137’nci madde kuralları çerçevesinde Yoklama Cetvellerine bağlı

(2) olarak devamsızlığı tespit edilen milletvekilinin Genel

(3) Kurul ve Komite çalışmalarına katılmadığı günleri

(4) birleşim, oturum ve toplantıları gösterir bir Cetvel

(5) düzenleyerek bu Cetveli ilgili milletvekillerine ve bağlı oldukları Siyasal Partilere gönderir.

Cetvele itirazı olan milletvekili Cetveli aldığı tarihten başlayarak en geç yedi gün içinde yazı ile itiraz edebilir.

Başkanlık Divanı itirazı inceler, gerekirse ilgili

milletvekilinden bilgi ve belge ister, varacağı sonuca göre bu İçtüzüğün kendisine verdiği yetkilerini kullanır.

Başkanlık Divanı, milletvekilinin Devamsızlık Cetveline ilişkin itirazı değerlendirip sonuçlandırdıktan sonra,

Devamsızlık Cetvelini Meclis web sayfasında yayınlar.

Devamsızlık Cetveli, bir Yasama yılında Başkanlık

Divanınca en az üç kez düzenlenir ve Siyasal Partilere

gönderilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Disiplin Cezaları

Disiplin Cezalarının 139. (1) Milletvekillerine Meclis faaliyetleri sırasında eylemleri

Türleri

dolayısyla verilebilecek disiplin cezaları şunlardır:

(A) Uyarma;

(B) Kınama; ve

(C) Meclisten Geçici olarak çıkarma.

(2) Yukarıdaki Disiplin Cezaları, Bakanlar Kurulu üyeleri

hakkında da uygulanır.

Uyarma

140. Uyarma Cezasını gerektiren haller şunlardır:

(1) Konuşmacıyı engellemek kastı ile söz kesmek.

(2) Çalışma düzenini kasıtlı olarak bozmak.

(3) Kişilikle uğraşmak.

(4) Bu İçtüzüğün 73’üncü maddesi kurallarına aykırı hareket etmek.

Uyarma Cezasının Verilmesi

141. (1) Uyarma Cezasının verilmesinin gereğini takdir ve yerine getirme yetkisi Meclis Başkanına aittir. Uyarma, sözlü

olarak yapılır.

(2) Uyarma Cezası alan milletvekili, kendisini savunmak için söz isterse, bu milletvekiline oturumun veya birleşimin sonunda söz verilir. Meclis Başkanı, gerekirse, daha önce de söz verebilir.

(3) Meclis Başkanı, milletvekilinin açıklamasını yeterli görmezse uyarma cezasını kaldırmaz; yeterli görürse,

uyarma cezasını kaldırdığını bildirir.

(4) Bir milletvekili aynı birleşimde iki kez uyarma cezası alırsa, durum tutanağa geçirilir.

65

Kınama

142. Kınama Cezasını gerektiren eylemler şunlardır:

(1) Kaba ve yaralayıcı sözler söylemek ve eylemlerde

bulunmak.

(2) Saldırıda bulunmak.

(3) Mecliste gürültü ve kavgaya neden olmak.

(4) Meclis Başkanına, bakanlara veya herhangi bir

milletvekiline küfür etmek veya onları aşağılamak veya

tehdit etmek.

Kınama Cezasının Verilmesi ve Savunma Hakkı

143. (1) Kınama Cezasının verilmesinin gereğini takdir ve yerine getirme yetkisi Genel Kurula aittir.

(2) Genel Kurul bu kararı, Başkanlık Divanı önerisinin

sunulması üzerine görüşmesiz ve işaret oyuyla oylar.

(3) Kınama Cezasının gerektiren eylem oturum sırasında

yapılırsa Meclis Başkanı oturuma ara verir ve Başkanlık Divanını toplar.

(4) Kınama Cezası ile cezalandırılması önerilen

milletvekilinin, doğrudan doğruya veya bir başka

milletvekili aracılığı ile açıklamada bulunmak ve kendini savunmak hakkıdır.

(5) Kınama Cezası tutanağa geçirilir. Ayrıca ilgili

milletvekilinin sicil dosyasına Meclis Başkanlığı

tarafından gerekçesi ile birlikte yazılı olarak eklenir.

Meclisten Geçici Çıkarma

144. Meclisten Geçici Olarak Çıkarma Cezası, aşağıdaki hallerde verilir:

(1) Ayni birleşim sırasında üç kez kınama cezası almak.

(2) Bir ay içinde beş kez kınama cezası almak.

(3) Görüşmeler sırasında Cumhurbaşkanı makamı veya

Meclisin manevi kişiliğini tahkir etmek.

(4) Meclisin bina, tesis, eklenti ve arazisine silahlı olarak girmek.

Meclisten Geçici 145.

(1) Meclisten Geçici Olarak Çıkarma Cezası, en çok üç

Çıkarma Cezasının birleşim için verilir.

Sonuçları

(2) Bu ceza verilir verilmez derhal yerine getirilir. Bu cezaya çarptırılan milletvekili cezasının yerine getirilmesine karşı gelirse, Başkan, oturumu derhal kapatarak o

milletvekilinin salondan çıkarılmasını İdare Amirlerinden ister. Ayrıca İdare Amirine bu husuta Divan Katibi

yardımcı olur.

(3) Bu cezaya çarptırılan milletvekili, Genel Kurul ve

Komite çalışmaları ile Başkanlık Divanı ve Danışma

Kurulu çalışmalarına, cezası süresince katılamaz.

Meclisten Geçici 146.

(1) Meclisten Geçici Olarak Çıkarma Cezasının verilmesinin Çıkarma Cezasının gereğini takdir ve yerine getirme yetkisi Genel Kurula aittir.

Verilmesi ve Savunma Hakkı

(2) Genel Kurul bu kararı, Başkanlık Divanı önerisinin

sunulması üzerine görüşmesiz ve işaret oyuyla oylar.

(3) Meclisten Geçici Olarak Çıkarma Cezasının gerektiren

eylem oturum sırasında yapılırsa Meclis Başkanı oturuma ara verir ve Başkanlık Divanını toplar.

(4) Meclisten Geçici Olarak Çıkarma Cezası ile

cezalandırılması önerilen milletvekilinin, doğrudan

doğruya veya bir başka milletvekili aracılığı ile

açıklamada bulunmak ve kendini savunmak hakkıdır.

(5) Meclisten Geçici Çıkarma Cezaları, tutanağa geçirilir.

Ayrıca ilgili milletvekilinin sicil dosyasına Meclis

Başkanlığı tarafından gerekçesi ile birlikte yazılı olarak eklenir.

YEDİNCİ KISIM

Oylamalar, Seçimler ve Tutanaklar

BİRİNCİ BÖLÜM

Oylamalar

Oylama Türleri

147. (1) Oylama, işaretle oylama, açık oylama ve gizli oylama olmak üzere üç şekilde yapılır.

(2) İşaretle oylama milletvekillerinin el kaldırmaları, tereddüt halinde de ayağa kalkmaları suretiyle olur.

(3) Açık oylama, ad cetvelinin okunması üzerine, adı okunan milletvekilinin “kabul”, “ret”, veya “çekimser”

kelimelerinden birini yüksek sesle söylemesi ve böylece açıkladığı oyunun Başkanlık Divanı Katiplerince

kaydedilmesi suretiyle olur.

(4) Gizli oylama, adı okunan üyenin kapalı oy verme yerinde gizliliği bozmayacak şekilde oyunu kullanarak Kürsü

üzerindeki kutuya oy pusulasını kapalı zarf içinde atması suretiyle olur.

İşaretle Oylamanın 148. Anayasada, yasalarda ve İçtüzükte açık veya gizli oyla yapılmasının Yapılacağı Haller zorunlu olduğu belirtilmeyen bütün hususlarda işaret oyuna başvurulur.

İşaretle Oylamada 149. (1) İşaret oyuna başvurulması gereken hallerde Başkan

Yöntem

oylama yapılacağını bildirerek önce oya sunulan hususu

kabul edenlerin, sonra kabul etmeyenlerin ve en sonunda

da çekimserlerin el kaldırmalarını ister.

(2) Başkanlık Divan Katipleri kendi oylarını, Genel

Kuruldaki oyların ve oturum Başkanının oyunun sayımı

tamamladıktan sonra Meclis Başkanına bildirirler.

(3) Oylama sonucu, Meclis Başkanı tarafından kabul, ret ve

çekimser oylar belirtildikten sonra Genel Kurula “kabul

edilmiştir” veya “kabul edilmemiştir” denmek suretiyle

ilan olunur.

(4) İşaretle oylama sırasında Meclis Başkanı ve Divan

Katipleri oyları beraberce sayarak saptarlar. Aralarında

anlaşamadıkları hallerde, Meclis Başkanı oylamanın

ayağa kalkmak suretiyle tekrarlanacağını söyler ve

gerekirse Genel Kurul salonunu üçe bölmek suretiyle

oyları saptama yönüne gider.

67

Açık Oylamanın Zorunlu Olduğu Haller

150. Bütçe yasa tasarıları ile değişikliklerinin, ek ödenek ve aktarma yapılmasına ilişkin tasarıların; geçici olarak harcama yapılmasına veya gelir toplanmasına yetki veren yasa tasarılarının; vergi, resim ve harçlar konmasına, kaldırılmasına, eksiltilmesine ve artırılmasına ilişkin yasa tasarı ve önerilerinin; kesin hesap yasa tasarılarının; döner sermaye hesaplarının onaylanmasına ilişkin yasa tasarılarının, uluslararası andlaşmaların onaylanmasına ve uygun bulunulmasına ilişkin yasa tasarılarının; uzun vadeli kalkınma planı tasarısının; Anayasanın değiştirilmesine ilişkin önerilerin; milletvekilliğinin sona ermesine, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin tüm kararların ve İçtüzüğün emredici kurallarıyla belirtilen diğer hususların oylaması, açık oylama ile yapılır.

Açık Oylama İstemi

Açık Oylamanın Sonuçlanması

Gizli Oylama

151. (1) Anayasa, yasalar ve İçtüzük gereğince işaret oyuna veya gizli oya başvurulması zorunlu olmayan hallerde açık

oylama yapılması, en az iki milletvekilinin gerekçeli

yazılı istemine bağlıdır.

Gizli Oylama Yöntemi

Oylamanın Anlamının Belirtilmesi ve

(2) Bu husustaki önergelerin, oylamaya geçilmeden önce

Başkanlığa verilmiş olması gereklidir. Başkan, oylamaya geçmeden önce, açık oy istemi olduğunu bildirir ve

önerge sahiplerinin Genel Kurulda bulunup

bulunmadıklarını saptadıktan sonra istemi görüşmesiz

Genel Kurulun onayına sunar.

152. (1) Açık oylamada oylama işleminin sona erdiği Başkanlıkça bildirildikten sonra, hiçbir milletvekili oyunu

kullanamaz.

(2) Oyların sayımı Divan Katiplerince yapılır ve tutanakla saptanan sonuç, Başkan tarafından ilan edilir.

153. (1) Anayasa ve yasa gereğince açık oylamanın zorunlu bulunduğu hallerde veya İçtüzüğün işaret oyuyla hallinin zorunlu olduğunu belirttiği konularda gizli oylama

yapılmaz.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fikrada belirtilen haller dışında gizli oylama yapılabilmesi için en az üç milletvekilinin

gerekçeli bir önerge ile gizli oylama yapılmasını istemesi ve bu istemin Genel Kurulca kabulü gerekir. Karar,

görüşmesiz, işaret oyuyla alınır.

154. Milletvekillerine, Başkanlıkça hazırlanıp mühürlenen ve üzerinde, birbirinden çizgilerle ayrılmış olarak “kabul”, “ret” ve “çekimser” yazılı kelimeler ile bu kelimeler altında boş kareler bulunan birer birleşik oy pusulası ile mühürlü birer zarf verilir. Birleşik oy pusulasını alan milletvekili, kapalı oy verme yerinde “X” işareti taşıyan mühürü birleşik oy pusulası üzerindeki karelerden birine vurmak suretiyle oyunu kullanır ve zarfa koyup kapattıktan sonra, Kürsü üzerindeki kapalı oy sandığına atar.

155. (1) Gereken hallerde Meclis Başkanı, oylamadan önce, verilecek oyların ne anlama geldiğini kısaca belirtir.

(2) Her oylamadan önce üyeler oylama zili çalınmak

Oylamaya Çağrı

suretiyle çağrılır.

Karar Yeter Sayısı

156. (1) Oya konulan bütün hususlar, Anayasada, ayrıca kural yoksa, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile

kararlaştırılır. Salt çoğunluk, tek sayılarda yarıdan az olmayan; çift sayılarda ise yarıdan bir fazla olan

çoğunluktur.

(2) Kabul ve ret oylarından fazla olana, çekimser oylar eklenir ve bulunan sayı oylamaya katılanların salt

çoğunluğunu oluşturursa, oya konan husus, o doğrultuda

karara bağlanmış olur.

Genel Kurulda ve Komitelerde Seçimler

(3) Kabul veya ret oylarının eşitliği halinde ve salt

çoğunluğun sağlanamaması halinde oya konan husus

reddedilmiş olur. Kabul, ret ve çekimser oyların

toplamının, toplantı yeter sayısından az olması halinde Başkan toplantı yeter sayısının olmadığını ilan eder ve gereğini yapar.

İKİNCİ BÖLÜM

Seçimler ve Tutanaklar

157. (1) Anayasada aksine kural bulunmadığı hallerde, Genel Kurulda yapılacak tüm seçimlerde toplantıya katılanların salt çoğunluğu aranır. Anayasanın 81’inci maddesinin

(5)’inci fıkrası kuralları uyarınca çekimserlik, olumlu veya olumsuz oylarda fazla olanın yönünde karar

verilmesini peşin olarak kabul etmek anlamına gelir.

(2) Genel Kurulda ve Komitelerde seçimler, yasa ve

İçtüzükle belirtilmiş başka bir yöntem yoksa, aşağıda

öngörüldüğü biçimde yapılır :

(A) Kürsüye bir oy sandığı konur;

(B) Her milletvekili, soyadı alfabe sırasına göre adı

okundukça, kapalı oy verme yerinde, kendisine

verilen oy pusulasında, seçmek istediği kişi veya

kişilerin ad ve soyadlarının karşısındaki karelere

“X” işaretli mühür vurarak birleşik oy pusulasını

zarfa koyup kapattıktan sonra Kürsü üzerindeki

oy sandığına atar.

Ancak, seçimde bir tek aday varsa, bu

takdirde oyunu kullanacak milletvekiline,

birbirlerinden çizgilerle ayrılmış “kabul”; “ret” ve

“çekimser” yazılı bir oy pusulası verilir. Oy

pusulası üzerindeki “kabul”; “ret” ve “çekimser”

karelerinden birine “X” işaretli mühür vurulmak

suretiyle oy kullanılır. Kullanılan oy, kapalı oy

verme yerinde mühürlü zarfa konup kapatıldıktan

sonra, Kürsü üzerindeki kapalı oy sandığına atılır.

69

(3) Başkanlık Divanı Katipleri, mevcut milletvekili sayısını, yeterli sayı olup olmadığını, oy pusulalarının sayısını, çekimserleri, iptal edilmiş oy pusulalarını ve bunların iptal nedenlerini oy alan kişilerin ad ve soyadları ile aldıkları oy miktarını bir tutanakla saptar.

(4) Seçim sonucu, bu tutanak okunmak suretiyle Meclis

Başkanı tarafından o oturumda Genel Kurula bildirilir.

(5) Seçimlere geçilmeden önce milletvekilleri oylama zili çalınmak suretiyle çağrılırlar.

Yüksek Adliye Kuruluna Üye Seçimi

158. (1) Cumhuriyet Meclisince Yüksek Adliye Kuruluna

atanacak üyeyi belirlemek için, bu İçtüzüğün 159’uncu

maddesinde belirtilen nitelikleri kanıtlamak üzere ne tür belgelerin verilmesi gerektiği Başkanlık Divanınca

saptanır ve derhal ilan edilir. Başvurular ilan tarihinden başlayarak yedi gün içinde kabul edilir.

9(1).A.E.7/24

9(2).A.E.7/24

(2) Siyasal Parti grupları ve milletvekilleri aday

gösterebilirler. Ayrıca, doğrudan doğruya aday olmak

isteyenler de adaylık başvurusunda bulunabilirler.

(3) Başkanlık Divanı, başvuruları değerlendirmek üzere

Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesine iletir. Komite, Başkanlık Divanının kendisine ilettiği

başvuruları, bu İçtüzüğün 159’uncu maddesinde belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadıklarını en geç on beş gün içinde değerlendirir ve değerlendirme sonucunu bir Raporla

Genel Kurula sunar.

(4) Başkanlık Divanı, Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Raporunun Genel Kurulca

kabulünden sonra, aranan nitelikleri taşıyan adayların, soyadı ve adlarının alfabe sırasına göre yer aldıkları bir birleşik oy pusulası düzenler.

(5) Seçim, birleşik oy pusulası üzerinde ve bu İçtüzüğün 157’nci maddesi kuralları çerçevesinde yapılır.

Adaylarda Aranacak Nitelikler

159. Yüksek Adliye Kuruluna atanacaklarda aranan genel nitelikler aşağıdaki (1)’inci fıkrada, özel nitelikler ise (2)’nci fıkrada öngörülmektedir:

(1) Genel nitelikler:

(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmak;

(B) Kamu haklarından yasaklı bulunmamak;

(C) Meslek veya görevi ile ilgili olarak disiplin

cezasına çarptırılmamış olmak;

(Ç) Rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, irtikap, ırza geçme, hileli iflas ve benzeri yüz kızartıcı

suçlardan dolayı veya Yüksek Adliye Kurulu

üyeliği vakar ve onuru ile bağdaşmayan veya

haysiyet kırıcı veya görev ile ilgili herhangi bir

suçtan affa uğramış olsalar bile kesin olarak

hüküm giymemiş olmak; ve

(D) Yargının genel işleyişi, düzenli çalışması,

yargıçların ve mahkemelere bağlı kamu

görevlilerinin görevlerine devamları, işlerin

verimli bir biçimde yürütülmesi, Yargıçların

yetiştirilmeleri ve mesleğin vakar ve onurunu

korumaları yönünde gerekli önlemlerin alınmasına

yardımcı olabilecek nitelik ve yeterliliğe sahip

olmak.

(2) Özel Nitelikler:

(A) Avukatlar için, en az on yıl icrai meslek etmiş

olmak;

(B) Kamu görevlisi veya diğer kamu personeli

hukukçular için, kamu hizmetinde en az on yıl

hukuk hizmeti gerektiren bir görevde çalışmış

olmak.

Kurum ve Kuruluşlara Meclis Tarafından Seçim Yoluyla Atama Yapılması

160. Kendi özel yasaları ile Başkan ve/veya üyeliklerinin Meclisce seçilmesi öngörülen kurum ve kuruluşlarda da bu İçtüzüğün seçimle ilgili madde kuralları uygulanır.

Tutanak Tutulması 161. (1) Genel Kurulda tam tutanak tutulur.

ve Düzeltilmesi (2) Tam tutanak stenograflarca ve ses alma ve görüntülü

kayıt sisteminin yardımıyla tutulur.

(3) Tam tutanak, tutanak dergisinde ve Meclis web

sayfasında yayımlanır.

(4) Tam tutanağın bastırılıp dağıtılmasından önce bu

İçtüzüğün 61’inci maddesi kuralları uygulanır ve tutanak

yayımlanır. Ancak milletvekili, tutanağın

yayımlanmasından sonra tutanakta kendisine ait

ifadeninin düzeltilmesi için Başkanlığa yazı ile

başvurabilir. Böyle bir başvuru üzerine Başkanlık Divanı,

gerekli incelemeyi yapar ve düzeltme istemini haklı ve

yerinde görürse, bir düzeltme yayımlanır ve ait olduğu

tutanağa eklenir.

(5) Yasama yılının son birleşim tutanağında

milletvekillerince yapılacak düzeltmeler, bir sonraki yılın

ilk çıkacak tutanak dergisinde yukarıdaki kurallar

uyarınca yayımlanır.

SEKİZİNCİ KISIM

Meclisin İç Hizmetleri

BİRİNCİ BÖLÜM

İdari ve Mali İşler

İç Hizmetlere İlişkin Kurallar

162. (1) Cumhuriyet Meclisinin iç hizmetleri, yasalara ve İçtüzüğe uygun olarak yürütülür.

71

Cumhuriyet Meclisinin Heyetle Temsili

(2) Anayasaya, yasalara ve İçtüzüğe uygun olmak koşuluyla Başkanlık Divanı, Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreterliği Örgütü personelinin kılık kıyafetine, yurtdışında yapacağı hizmet içi eğitim faaliyetlerine, yurtdışı çalışmalarına, terfi zamanının belirlenmesine ve münhal kadroların

açılmasına, Meclis kafeteryası veya kahve ocağının

çalıştırılmasına, ihale veya satın alma veya kiralama

kararları ile bunun gibi salt Cumhuriyet Meclisinin iç

hizmetlerine ilişkin kararlar alabilir.

163. (1) Cumhuriyet Meclisinin temsil edilmesi gereken yurt içindeki ve yurt dışındaki törenlerde, Meclis Başkan

veya Meclis Başkan Yardımcısı veya Başkanlık Divanı

üyeleri, Cumhuriyet Meclisi adına hazır bulunur.

(2) Böyle bir törene, Cumhuriyet Meclisi adına bir heyet gönderilmesi gerektiği takdirde, bu heyet üyelerinin

sayısı Meclis Başkanı tarafından saptanır. Bu heyette, her Siyasal Partiden en az bir milletvekili bulunur. Bu heyete, Meclis Başkanı veya Meclis Başkan Yardımcısı veya

göstereceği bir İdare Amiri başkanlık eder.

Cumhuriyet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi

164. (1) Cumhuriyet Meclisinin dış ilişkileri, Başkanlık Divanınca hazırlanıp Genel Kurulca onaylanacak bir yönetmelikle

düzenlenir.

ve Temsilcilerin (2) Uluslararası andlaşmalar uyarınca kurulup bir uluslararası hukuk tüzel kişiliğinin organı niteliği taşıyan veya

taşımayan ve yasama organları üyelerinden kurulu

uluslararası kurullarda; veya bir uluslararası andlaşma ile kurulmamış ve uluslararası hukuk tüzel kişisi niteliği

taşımayan parlamentolararası birliklerde veya

Cumhuriyet Meclisinin taraf olduğu parlamentolararası

birlik ve dostluk gruplarında veya Cumhuriyet Meclisinin de bir heyetle katılması istenilen kongre ve

konferanslarda veya yabancı parlamentolara Resmi

ziyaretlerde, Cumhuriyet Meclisini temsil edecek üyelerin seçiminde, aşağıda öngörülen esaslar uygulanır:

Seçimi

(A) Her Siyasal Parti grubuna veya Siyasal Parti

grubuna bağlı olmayanlara düşen sayı, bunların

Cumhuriyet Meclisi üye tamsayısı içindeki yüzde

oranlarına göre Başkanlık Divanınca saptanır.

(B) Başkanlık Divanınca saptanan sayı ve oranlara,

Siyasal Parti grupları ve Siyasal Parti grubuna

bağlı olmayanlar, ilanından başlayarak üç gün

içinde itiraz edebilirler. Bu itirazlar Danışma

Kurulunca incelenir ve kesin olarak karara

bağlanır.

(C) Siyasal Parti grupları, kendilerine düşen yerler

için adaylarını, Başkanlık Divanınca belirlenen

süre içinde bildirirler. Bu adaylar, Genel Kurulca

onaylanarak bir Yasama dönemi boyunca görev

alırlar.

(Ç) Siyasal Parti grubuna bağlı olmayan

milletvekillerinin dış ilişkilerde Cumhuriyet

Meclisini temsil etmesi Başkanlık Divanı kararı

ve Genel Kurulun onayı ile yapılır.

(3) Parlamentolararası birlik ve dostluk gruplarının

kurulabilmesi ve yabancı parlamentolardan gelen Resmi

ziyaret çağrılarına uyulup uyulmaması konularında,

Cumhuriyet Meclisinin karar alması gerekir.

Cumhuriyet Meclisi Kütüphanesinden Yararlanma Cumhuriyet Meclisi Bütçesinin Hazırlanması ve Denetimi

165. Cumhuriyet Meclisi kütüphanesinden yararlanma koşulları, Başkanlık Divanınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

166. (1) Cumhuriyet Meclisi bütçe tasarısı, İdare Amirleri

tarafından hazırlanıp Başkanlığa sunulur. Bütçe tasarısı,

Başkanlık Divanınca incelenerek son şeklini alır ve

Başkanlık, Cumhuriyet Meclisi bütçe tasarısını herhangi

Kolluk Güçleri

bir değişikliğe tabi olmamak koşuluyla sadece Genel

ve

Bütçe ile birleştirilmek amacı ile Maliye ile ilgili

Kullanılması

Bakanlığa gönderir.

(2) Yasama organı bütçenin salt Cumhuriyet Meclisi

hizmetlerine ilişkin maddelerinden yapılacak

harcamalarla ilgili emirler, Meclis Başkanı tarafından

imzalanır. Hangi emirlerin kendi yerine İdare Amirleri

tarafından imzalanacağını, Meclis Başkanı takdir eder.

(3) Genel Kurulca kabul edilen Cumhuriyet Meclisi

Bütçesinin uygulanmasını, Ekonomi, Maliye Bütçe ve

Plan Komitesi gözetir ve Komitece kendi içinde

belirlenecek iki denetçi aracılığıyla her altı ayda bir

gerekli denetim yapılarak Komiteye rapor sunulur.

Komite, sözkonusu incelemelerin sonucunu bir raporla

Genel Kurulun bilgisine sunar.

İKİNCİ BÖLÜM

Kolluk İşleri

167. (1) Kolluk güçleri; Meclise ait bina, tesis, eklenti veya arazisinin güvenliği ile görevli, Meclis Başkanının isteği üzerine ilgili makamlarca Meclis Başkanlığının emrine

tahsis edilen ve Meclis Başkanının göstereceği yerde

karakol kuran polis mensuplarıdır.

(2) Kolluk hizmetleri için Meclis Başkanlığına tahsis edilen kolluk güçlerinin kullanılma ve idame esasları, Başkanlık Divanınca hazırlanacak ve Genel Kurulca onaylanacak

bir yönetmelikle düzenlenir.

(3) Kolluk güçlerinin yetersiz kaldığı hallerde, Meclis Başkanının isteği üzerine ek önlemler ilgili makamlarca alınır.

73

Kolluk Önlemleri

168. (1) Meclis Başkanı, Cumhuriyet Meclisine ait bina, tesis, eklenti ve arazisinde iç ve dış güvenliği sağlayacak

ve İç Güvenlik önlemleri almak ve gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür. İdare Amirleri ve Divan Katipleri bu

hususta Başkana yardımcı olur.

Silah Taşıma Yasağı

(2) Meclis Binasının iç güvenliği Cumhuriyet Meclisi Genel Sekreterliği Örgütü kadrosundaki iç güvenlik görevlileri tarafından sağlanır.

Çalışma Salonlarına Girme Yasağı

(3) Kolluk güçleri Meclis Binasına, Meclis Başkanı

çağırmadıkça giremezler.

Ziyaretçi ve Misafirler

169. Cumhuriyet Meclisi bina, tesis, eklenti ve arazisine silahla girmek yasaktır. Bu kurala aykırı hareket edenler, Başkanlıkça derhal dışarı çıkarılır.

Ancak, bu kural Meclis Başkanlığına tahsis edilmiş kolluk güçleri ile Başkanın istemi üzerine çağrılan Güvenlik Kuvvetleri mensupları hakkında uygulanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ziyaretçi, Basın ve Dinleyiciler

170. (1) Genel Kurul salonuna milletvekillerinden, Bakanlar Kurulu üyelerinden ve Cumhuriyet Meclisi Genel

Sekreterliği Örgütü çalışanlarından başkasının girmesi

yasaktır. Yasağa uymayanlar Başkanlıkça dışarı

çıkarılırlar. Ancak törensel faaliyetler ile Meclis Başkanı tarafından davet edilenler bu kuralın dışındadır.

(2) Hükümetin iş için gönderdiği kamu görevlileri ve

Komitece davet edilen kişiler, Komite toplantı odalarına girebilirler.

171. (1) Ziyaretçi ve misafirler, Cumhuriyet Meclisi binasına Başkanlık Divanınca saptanan şekilde ve belirlenen

saatlerde, belirlenen giriş kapılarından girebilirler ve ziyaretlerini, saptanan kabul yerlerinde yaparlar.

(2) Meclisin toplantı günlerinde gelen ziyaretçi ve

misafirler, Meclis binasına, belirlenen tek bir giriş

kapısından girebilirler ve görüşmek istedikleri

milletvekilleri ile kabul yerinde görüşebilirler.

Ancak Siyasal Partilerce isimleri önceden belirlenip

Başkanlık Divanına bildirilen ve kendilerine Başkanlık

Divanınca daimi giriş belgesi verilen Siyasal Parti

görevlileri, bu fıkra kuralları dışındadır.

(3) Genel Kurul çalışmalarından önce veya çalışmalarda bir milletvekili eşliğinde gelen misafir ve ziyaretçiler Genel Kurulun bulunduğu binada yer alan parti grup odalarına

giremezler. Bu ziyaretçiler görüşme yapacakları bakan

veya milletvekillerini kabul salonunda bekleyebilirler.

(4) Anayasal organ, kurum ve kuruluşların temsilcilerinin, kuvvet komutanlarının diplomatik zevatın ve eski

parlamenterlerin Meclisi resmi ziyaretlerinde uyacakları esaslar ve ziyaret usulleri, Başkanlık Divanınca

Basın ve Yayın Mensupları

hazırlanacak Resmi Ziyaret Yönetmeliğinde saptanır.

Eski parlamenterler ile parlamenter eşlerinin resmi

Dinleyiciler

olmayan ziyaretleri Başkanlık Divanınca düzenlenir.

(5) Ziyaretçi ve misafirlerin ziyaretlerinde uyacakları esaslar

Mecliste Suç İşlenmesi

ve ziyaret usulleri bu madde kuralları saklı kalmak

koşuluyla Başkanlık Divanınca hazırlanacak bir

yönetmelikle düzenlenir.

172. (1) Genel Kurul çalışmaları ile açık olarak yapılması kararlaştırılan Komite çalışmalarını izleyecek olan basın ve yayın mensuplarına, Başkanlıkça özel bir giriş kartı verilir. Bu kartı taşımayan basın ve yayın mensupları,

Mecliste basına ayrılan yerlere giremezler ve sağlanan

olanaklardan yararlanamazlar.

(2) Basın ve yayın mensupları bu İçtüzüğün 73’üncü

maddesinin (6)’ncı fıkrası kurallarına aykırı harekette bulunamazlar.

(3) Basın ve yayın mensuplarının Genel Kurul çalışmalarını izlemelerine, Mecliste film ve fotoğraf çekmelerine

Meclis binasının belirli bölümlerinden yararlanmalarına ve çağrı üzerine Başbakan veya Siyasal Parti ve grup

başkanları ile görüşme yapmalarına ilişkin esas ve

usuller, Başkanlık Divanınca hazırlanacak bir

yönetmelikle belirlenir.

173. (1) Dinleyiciler, birleşimin devamı süresince kendilerine ayrılan yerlerde, Genel Kurul çalışmalarını bozucu

harekette bulunmadan sükünet içinde oturmak

zorundadırlar.

(2) Dinleyici yerlerine giriş Başkanlık Divanınca

düzenlenir.

(3) Dinleyiciler, görüşmelerde kabul veya ret yönünde söz, alkış veya herhangi bir hareket veya araçla kendi

düşüncelerini ortaya koyamazlar. Bu yasağa uymayanlar

o yerin düzenini korumakla görevli olanlar tarafından

derhal dışarı çıkarılırlar ve o birleşimde tekrardan

dinleyici locasına alınmazlar.

174. (1) Meclisin bina, tesis, eklenti ve arazisi içinde milletvekillerinden veya Bakanlar Kurulu üyelerinden

başka kimseler suç işlerlerse, görevliler tarafından dışarı çıkartılırlar ve durum polise aktarılır.

(2) Bir milletvekili veya Bakanlar Kurulu üyesi Meclise ait bina, tesis, eklenti veya arazisinde, ölüm veya beş yıl veya daha çok hapis cezasını gerektiren bir suç işler ve suç üstü yakalanırsa, durum Başkanlıkça polise aktarılır.

75

Özgeçmiş Belgesi

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Milletvekilliği ile İlgili Belgeler ve İşaretler

175. (1) Milletvekilleri, Meclise ilk katıldıkları günlerde, Başkanlığa birer özgeçmiş belgesi verirler. Sonradan

ortaya çıkacak değişiklikler de milletvekillerince bir yazı ile Başkanlığa bildirilir.

(2) Özgeçmiş belgesinde, aşağıda öngörülen hususlar ile gerekli diğer hususlar yazılır:

(A) Adı ve soyadı;

(B) Baba adı ve ana adı;

(C) Doğum tarihi ve yeri;

(Ç) İkametgah adresi;

(D) Öğrenim derecesi, bildiği yabancı diller, varsa

uzmanlık alanı v.b.

(E) Mesleği; ve

(F) Evli olup olmadığı, eşinin adı; varsa çocuklarının

sayısı ve adları .

(3) Milletvekilleri ayrıca, yasalar gereğince doldurmaları gereken diğer belgeleri ve mal bildirimlerini Başkanlığa verirler.

Tanıtıcı Belgeler

176. (1) Milletvekillerine bir kimlik kartı, rozet ve bindikleri aracı tanıtıcı plaka veya işaret verilir.

Sürelerin Tatil ve Ara Verme Sırasında İşlememesi İçtüzüğün Değiştirilmesine İlişkin Karar Önerileri 10.A.E.7/24

(2) Milletvekilliği ile ilgili belge ve işaretlerin nitelikleri ile nerelerde kullanılacağı Başkanlık Divanınca yapılacak

bir yönetmelikle saptanır.

DOKUZUNCU KISIM

Çeşitli Kurallar

177. Bu İçtüzükte gösterilen süreler, aksi Anayasa, yasa ve İçtüzükle belirtilmedikçe, Meclis tatili sırasında veya Genel Kurul çalışmalarının kesintisiz on beş günlük ara verme süresinde işlemez.

178. (1) İçtüzükte değişiklik yapılmasını öngören karar önerileri, milletvekillerince yapılabilir. Bunlar hakkında yasa

önerileri hakkındaki kurallar uygulanır.

(2) Bu önergeler Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve

Savunma Komitesinde veya kurulacak özel bir Komitede

incelendikten sonra, bu Komitenin Raporu esas olmak

üzere, Genel Kurulda görüşülür ve sonuçlandırılır.

(3) İçtüzük değişiklikleri, Cumhuriyet Meclisi kararı olarak Resmi Gazete’de yayımlanmakla yürürlüğe girer;

kararda ileriye dönük başkaca bir yürürlük tarihi de

gösterilebilir.

Meclis Kararlarının Yayımlanması

179. Bu İçtüzükte Başkanlık Divanınca alınacağı belirtilen kararlar ile yapılacak olan Yönetmelikler ve Anayasanın 95’inci maddesinde belirtilen kararlar, aksi kararda belirtilmedikçe Meclis Başkanlığınca ve Yürürlüğe Resmi Gazete’de yayımlanarak ilan edilmek suretiyle yürürlüğe girer;

Girmesi

kararda, ileriye dönük başkaca bir yürürlük tarihi de gösterilebilir.

Yargı Yetkisinin Kullanılması İle İlgili Görüşme Yapılamaması

180. Görülmekte olan bir dava hakkında Meclis Genel Kurulunda ve Komitelerde, yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir demeç veya açıklamada bulunulamaz.

Yürürlükten Kaldırma ve Koruma R.G.Ek IV Bölüm II 11.12.1985 Sayı:107 A.E.11

ONUNCU KISIM

Son Kurallar

181. Bu İçtüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte 28 Kasım 1985 tarihinde kabul edilip 11 Aralık 1985 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe konulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İçtüzüğü, değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kalkar.

Ancak bu İçtüzük kuralları uyarınca çıkarılan Yönetmelikler, bu R.G Ek IV İçtüzüğe aykırı olmamak şartıyla yenileri yapılıncaya kadar yürürlükte Bölüm II kalmaya devam eder ve bu Yönetmeliklerle yapılan işlemlere halel

7.2.1986 gelmez.

Sayı: 13

A.E.2

182. Bu İçtüzük, Cumhuriyet Meclisi tarafından yürütülür.

R.G Ek IV

Bölüm II

19.10.1993 Sayı: 109 A.E.21 R.G Ek IV Bölüm II 17.10.2006 Sayı: 171 A.E.32

R.G Ek IV

Bölüm II

12.11.2007

Sayı:203

A.E.11

Yürütme Yetkisi

77

Geçici Madde

1. Bu İçtüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan Başkanlık Mevcut Başkanlık Divanı üyeleri ile Komite üyeleri, bu İçtüzüğe göre seçilmiş sayılırlar.

Divanı Üyeleri ile

Komite Üyelerinin

183. Bu İçtüzük, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak Durumu yürürlüğe girer.

Yürürlüğe

Giriş