ATIK YAKMA TÜZÜĞÜ
(24.2.2015 – R.G.31 – EK III – A.E.155 Sayılı Tüzük)
ÇEVRE YASASI
(18/2012 Sayılı Yasa)
36(1)(C) Madde Altında yapılan Tüzük
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Çevre Yasası’nın 36’ncı maddesinin
(1)’inci fıkrasının (C) bendinin kendisine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:
Kısa İsim
1. Bu Tüzük, “Atık Yakma Tüzüğü” olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir 18/2012
2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe;
“Akreditasyon”, uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca
gerçekleştirilen çalışmaların ve bu çalışmalar sonucunda düzenlenen uygunluk teyit belgelerinin güvenilirliğini ve geçerliliğini desteklemek amacıyla oluşturulmuş bir kalite altyapısını anlatır,
“Atık”, Çevre Yasası’nda atık olarak tanımlanan, sahibinin bertaraf ettiği veya bertaraf etmek niyetinde olduğu veya bertaraf etmesi gereken herhangi bir madde veya cismi anlatır,
“Atık Beraber Yakma Tesisi”, Esas amacı enerji üretimi veya ürün imal etmek olan, atıkları olağan veya ek yakıt olarak kullanan veya atığı ısıl olarak bertaraf eden, atık kabul ünitesi, geçici depolama birimi, ön işlem ünitesi, atık besleme ve hava ikmal sistemleri, kazan, baca gazı arıtım üniteleri, yakma sonucu oluşan kalıntıların geçici depolama ve atıksuların arıtılması için tesis içinde yer alan üniteler, baca, yakma işlemlerini kontrol etmek, yakma şartlarını kaydetmek, izlemek için kullanılan ölçüm cihazları ve sistemler de dahil olmak üzere, beraber yakma tesisinde yer alan bütün üniteleri kapsayan her türlü tesisi anlatır, Ancak beraber yakma işlemi ürün veya enerji üretimi değil de atıkların ısıl olarak bertarafını amaçlıyorsa atık yakma tesisi olarak kabul edilir.
“Atık Yakma Tesisi”, Atık kabul birimi, geçici depolama birimi, ön işlem birimi, atık besleme ve hava besleme sistemleri, kazan, baca gazı arıtım sistemleri, yakma sonucu oluşan kalıntıların düzenli depolanması ve atıksuların arıtılması için tesis içinde yer alan birimler, baca, yakma işlemlerini kontrol etmek ve yakma şartlarını izlemek ve kaydetmek için kullanılan ölçüm cihazları ve sistemler de dahil olmak üzere tesiste yer alan bütün birimleri
18/2012 18/2012
kapsayan, ortaya çıkan yanma ısısını geri kazanabilen veya kazanamayan, atıkların oksitlenme yoluyla yakılması, piroliz, gazlaştırma veya plazma işlemleri gibi diğer ısıl bertaraf işlemleri de dahil olmak üzere ısıl yolla bertarafına yönelik her türlü sistemi içeren tesisi anlatır,
18/2012
“Bakanlık”, Çevre işleri ile görevli Bakanlığı anlatır,
“Brülör”, Yakıtın hava ile karıştırılmasını ve yakılmasını sağlayan cihazları anlatır,
“Cüruf”, Metallerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan atıkları anlatır,
“Daire”, Çevre Koruma Dairesini anlatır,
“Dioksinler ve Furanlar”, Bu Tüzüğe ekli Ek-I’de listelenmiş olan bütün poliklorlu dibenzo-p-dioksinler ve dibenzofuranlardan oluşan gazları anlatır,
“Emisyon”, Maddelerin, titreşimlerin, ısının veya gürültünün bireysel veya yayılı kaynaklardan hava, su ve toprağa doğrudan veya dolaylı olarak yayılmasını anlatır,
“Emisyon Sınır Değerleri”, Belirli zaman aralıklarında
aşılmaması gereken ve belirli parametreler ile ifade edilen kütle, konsantrasyon ve/veya bir emisyonun seviyesini anlatır, “EN 14181 Standardı”, sabit kaynak emisyonları – otomatik ölçme sistemlerinin kalite güvencesi standardını anlatır.
“ISO”, Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı’nı anlatır.
“İşletmeci”, Atık yakma veya atık beraber yakma tesisini işleten veya kontrol eden gerçek veya tüzel kişi ile teknik faaliyetlerin yürütülmesi için ekonomik yetkinin verildiği kişiyi anlatır, “İzin”, Çevre Yasası’nın Sanayi Kirliliğinin Kontrolü kısmı altında verilen izni anlatır,
“Kalıntı”, Yakma veya beraber yakma işlemi, baca gazı veya atıksu arıtımı ile yakma veya beraber yakma tesisi içindeki diğer işlemler sonucu ortaya çıkan ve Çevre Yasası’nda atık olarak tanımlanan; yakma fırınlarından kaynaklanan taban külü, cüruf, uçucu kül ve kazan tozu, gaz arıtımından kaynaklanan katı reaksiyon ürünleri, atık suların arıtılmasından çıkan arıtma çamuru, kullanılmış katalizörler veya kullanılmış aktif karbon dȃhil olmak üzere, her türlü sıvı veya katı maddeyi anlatır, “Kalorifik Değer”, Bir yakıtın veya atığın birim kütlesinin tam olarak yakılması sonucu açığa çıkan ısı miktarını anlatır, “Karışık Evsel Atık”, Çevre Yasası’nda atık olan tanımlanan atıkların yanı sıra, yapısı ve bileşimi açısından evsel atıklara benzer ticari, endüstriyel ve kurumsal atıkları anlatır, “Kütlesel Debi”, Birim zamanda yayılan hava kirleticinin kütlesini anlatır,
18/2012 Amaç Kapsam
“Mevcut Atık Yakma veya Atık Beraber Yakma Tesisi”, Bu
Tüzüğün yürürlüğe ğirdiği tarihten önce faaliyette bulunan ve izin almış tesisler veya izin başvuru dosyasını eksiksiz olarak sunmuş olan bir yakma veya beraber yakma tesisini anlatır,
“Nominal Kapasite”, Yakma tesisini meydana getiren fırınların saat başına yakılan atığın kalorifik değerine göre hesaplanan yakma kapasitelerinin toplamını anlatır,
“PCB”, Poliklorlu bifenilleri anlatır,
“PCP”, Pentakloro fenolları anlatır,
“Piroliz”, Atığın oksijensiz ortamda sıcaklık etkisiyle bozunması işlemini anlatır.
“Tehlikeli Atık”, Çevre Yasası’nda tanımlanan tehlikeli atıkları anlatır,
“Yeni Atık Yakma veya Atık Beraber Yakma Tesisi”, bu
Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten sonra izin alan ve faaliyete geçen tesisler veya izin başvuru dosyasını eksiksiz olarak sunmuş olan bir yakma veya beraber yakma tesisini anlatır.
3. Bu Tüzüğün amacı; atıkların yakılmasının çevre üzerine olabilecek olumsuz etkilerini, özellikle hava, toprak, yüzey suları ve yeraltı sularında emisyonlar sonucu oluşan kirliliği ve insan sağlığı için ortaya çıkabilecek riskleri uygulanabilir yöntemlerle önlemek ve sınırlandırmaktır.
4. (1) Bu Tüzük; katı veya sıvı atık yakan atık yakma ve atık beraber yakma tesislerine uygulanacak olup, atık yakma ve atık beraber yakma tesislerinin uyması gereken asgari
şartları kapsar.
(2) Aşağıda belirtilen atıkları bertaraf eden atık yakma ve atık beraber yakma tesisleri bu Tüzüğün kapsamı dışındadır:
(A) Tarım ve ormancılık kaynaklı bitkisel atıklar,
(B) Isı geri kazanımı amacıyla tesisin kendi bünyesinde yakılan gıda sanayi kaynaklı bitkisel atıklar,
(C) Ham kağıt hamuru ve kağıt üretiminden kaynaklanan
ısı geri kazanımının yapıldığı lifli bitkisel veya
organik atıklar,
(Ç) Özellikle inşaat ve yıkım atıklarından çıkan halojenli organik bileşiklerin kullanıldığı tahta atıklar,
(D) Cam şişeler ve benzeri yerlerde kullanılan mantar
tıpalar,
(E) Radyoaktif atıklar,
(F) Hayvan kadavraları ve hayvan atıkları,
(G) Petrol ve gaz kaynaklarının aranmasından,
işletilmesinden kaynaklanan ve tesis içinde yakılan
atıklar,
(H) Yakma işlemini iyileştirmek amacı ile araştırma,
geliştirme, test amaçlı kullanılan ve yılda elli tondan az atık bertaraf eden pilot tesisler.
İKİNCİ KISIM
Genel Esaslar, İzinlendirme, Denetim ve Deneme Yakması
Genel Esaslar
5. (1) Atık yakma ve atık beraber yakma işlemi sırasında üretilen ısının, elektrik enerjisine dönüştürme, üretim sürecinde kullanma veya bölgesel ısıtmada kullanma gibi
yöntemlerle en elverişli biçimde geri kazanılması esastır.
18/2012 18/2012
(2) (A) Atık yakma ve atık beraber yakma tesisleri, bu
Tüzükte belirtilen işletme koşullarını sağlamak
amacıyla atık kabul ünitesi, laboratuvar, geçici
depolama alanları ve atık besleme sistemine sahip
olmak zorundadır.
(B) Yukarıdaki (A) bendinde belirtilen yerlerde yapılan tüm işlemler kayıt altına alınır.
(C) Atıkların yakıldığı tesisler, tam yanmanın
sağlanabileceği şekilde kurulur ve işletilir.
(3) Atık kullanımından kaynaklanabilecek kazalara karşı acil durum ve müdahale planları hazırlanır, bu konuda yeterli sayı ve nitelikte eğitilmiş personel ve ekipman
bulundurulur.
(4) (A) Yakma veya beraber yakma işlemine tabi tutulmadan önce atığın tehlikeli atık olup olmadığı, atık
içeriğinde radyoaktif madde bulunup bulunmadığı
belirlenir.
(B) Tehlikeli ve tehlikesiz atıkların yakılmasına veya
beraber yakılmasına ilişkin aynı emisyon limit
değerleri uygulanır.
(5) Atıkların taşınması; Çevre Yasası kurallarına uygun olarak atık taşıma için lisans almış kişi ve kuruluşlar tarafından atığın özelliğine uygun araçlarla yapılır. Taşıma ile ilgili Çevre Yasası ve/veya Çevre Yasası altında yapılan
tüzüklerin kurallarına uyulması zorunludur.
(6) Tesislerden kaynaklanan cüruf ve baca gazı partiküllerinin ayrı ayrı toplanması ve çevreye duyarlı bertarafının Çevre Yasası ve/veya Çevre Yasası altında yapılan tüzüklerin
kurallarına uygun olarak yapılması zorunludur.
İzinlendirme 18/2012
6. Bir atık yakma veya atık beraber yakma tesisinin kurulup işletilmesi için Çevre Yasası kurallarına göre izin alınması zorunludur. İzin başvurusunun değerlendirilmesinde aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır :
18/2012 18/2012 18/2012
(1) Tesis, bertaraf edilecek atıkların türüne ve sınıfına göre tasarlanır, donatılır ve işletilir.
(2) Yakma ve beraber yakma işlemi sırasında üretilen ısının, elektrik enerjisine dönüştürme, üretim sürecinde kullanma veya bölgesel ısıtmada kullanma gibi yöntemlerle en
elverişli biçimde geri kazanılmasına öncelik verilir.
(3) Kalıntıların miktarı, bunların çevreye verecekleri zararlar Çevre Yasası kuralları çerçevesinde asgari düzeye indirilir ve uygun olan hallerde geri dönüşümü yapılır.
(4) Yakma ve beraber yakma tesisinde oluşumu
engellenemeyen, azaltılamayan veya geri dönüşümü
mümkün olmayan kalıntılar, Çevre Yasası kurallarına göre bertaraf edilir.
(5) Baca gazı emisyonları için başvuruda önerilen ölçüm teknikleri bu Tüzüğe ekli Ek-III’e, su kirleticileri için önerilen ölçüm teknikleri bu Tüzüğe ekli Ek-III’ün 1’inci ve 2’inci maddelerine uygun olmalıdır.
(6) Bir yakma veya beraber yakma tesisine izin alınabilmesi için, Çevre Yasası kuralları ile aşağıda belirtilen kurallara uyulması zorunludur :
(A) Tesis yetkilisi tarafından yakma işlemi ile bertaraf edilecek atıkların sınıfları, miktarları ve
yakıldıklarında ortama verilecek kirletici emisyonlar
açık bir biçimde listelenir.
(B) (a) Tesisin toplam atık yakma veya beraber yakma
kapasitesi belirtilir.
(b) Evsel atık yakma tesislerinde Dairenin onayı
olmadan tehlikeli atık yakılmaz.
(C) Hava ve su kirliliği yaratan kirleticilerin her biri için düzenli ölçüm yükümlülüğünü yerine getirmek için
kullanılan örnekleme ve ölçüm teknikleri belirtilir ve
her bir kirletici için teorik hesaplamalar yapılır.
(Ç) Atıkların yakılması veya beraber yakılması
durumunda asgari ve azami kütle akışı, en düşük ve
en yüksek kalorifik değerleriyle, bu atıklardaki PCB,
PCP, klor, flor, kükürt, ağır metaller gibi
kirleticilerin, azami içeriği belirtilir.
(D) (a) Baca gazı emisyon ölçüm sistemi kurma ve
verimli bir şekilde çalıştırma sağlanır.
(b) Kurulacak olan ölçüm sistemi günde yirmi dört
saat sürekli çalışıp, verileri kaydedecek şekilde
tasarlanır.
(c) Kurulacak olan baca gazı emisyon ölçüm
sistemi, cihaz ve ekipmanlarının taşıması
gereken özellikler Daire tarafından belirlenir.
(E) (a) Dairenin mevcut hava kalitesi merkezi veri
sistemine sürekli ve kesintisiz (günde yirmi
dört saat süreyle) baca gazı emisyonları ile
ilgili veri aktarımının yapılması zorunludur.
(b) Yukarıdaki (a) bendinde belirtilen veri aktarımı
ile ilgili teknik altyapının kurulumu ve
Dairenin mevcut sistemine uyumun sağlanması
tesis işletmecisi tarafından yapılır.
(F) Atık kabul dahil tüm verilerin Daire tarafından anlık olarak görülebilmesi, işletmeci tarafından kurulacak
olan bir sistemle sağlanır.
Denetim
7. Bir atık yakma ve atık beraber yakma tesisi Çevre Yasası
18/2012
kurallarına göre denetlenir. Yapılan denetimlerde, tesisin izin
koşullarına uygun olarak çalıştırılmadığı ve/veya bu Tüzük
kurallarına ve/veya bu Tüzüğün 11’inci ve 12’nci maddelerinde
belirtilen emisyon standartlarına uyulmadığının tespit edilmesi
halinde işletmeciye Çevre Yasası’nın 34’üncü ve/veya 80’inci
maddesi kuralları uygulanır.
Deneme Yakması 8. (1) Bir atık yakma tesisinin işletmecisi, işletme izni alıp tesis
faaliyete geçmeden önce, tesiste yakılacak atığı analiz
etmek, atık besleme hızına bağlı olarak ortaya çıkacak
emisyon ve atık sularla ilgili standartları sağladığını ispat
etmek amacıyla sürekli ölçüm cihazı ile üç ay süreyle
deneme yakması yapmakla yükümlüdür.
(2) (A) Bir atık yakma tesisinde Daire tarafından onaylanan
deneme atık yakması planı doğrultusunda, bu
Tüzükte yer alan standartlar ve esasların
sağlandığının ispatı amacıyla Daire temsilcilerinin
gözetiminde üç ay süre ile deneme yakması
gerçekleştirilir. Yapılan deneme yakması sonunda
deneme yakması raporu hazırlanarak onaylanmak
üzere Daire’ye gönderilir.
(B) Farklı özelliklerdeki atıkların bertarafının yapılacağı
yakma tesisleri için deneme yakmasında, en yüksek
klor içeriği ve kül bileşeni, en düşük yanma ısısı gibi
en olumsuz koşullar esas alınarak ölçümlerin
yapılması zorunludur.
(3) (A) Bir beraber yakma tesisinde yakılması planlanan atık için deneme yakması yapılması zorunludur. Tesis
işletmecisi, bir deneme atık yakması planını
hazırlayarak Daire’nin onayına sunar. Deneme atık
yakması planında atık cins ve miktarı açık olarak
belirtilir.
(B) Ölçüm sonuçları kütlesel debilerinde yer aldığı her bir parametreyi temsil edecek şekilde, uluslararası
standart metodlara uygun olarak en yüksek klor
içeriği bileşeni, en düşük yanma ısısı gibi en olumsuz
koşullar esas alınarak ölçümlerin yapılması
zorunludur.
(C) Atık beslenmesi yapılmadan önce baca gazı emisyon
ölçümü, atık beslemeye başlandıktan sonra baca gazı
emisyon ölçümü ile atık beslemesi başladıktan iki
tam gün sonra baca gazı emisyon ölçümü yapılması
zorunludur.
(Ç) Onaylanan deneme atık yakma planı doğrultusunda
Daire yetkililerinin gözetiminde yapılan deneme
yakması sonunda deneme yakması raporu
hazırlanarak Dairenin onayına sunulur ve Daire
tarafından raporun uygun bulunması durumunda
izinlendirme süreci devam eder.
(4) Tesis işletmecisi deneme atık yakmasına başlamadan önce, deneme atık yakması planını hazırlar ve Dairenin onayına sunar. Deneme atık yakması planı Daire tarafından
onaylanmadan deneme yakması başlatılamaz.
(5) İzin almış olup faaliyette olan yakma veya beraber yakma tesislerinde kapasite artırılması veya izin alınan atıkların dışında atık yakılmak istenmesi durumunda yeni bir
deneme atık yakma planı hazırlanarak yukarıdaki (3)’üncü ve (4)’üncü fıkralarda belirtilen koşulların tekrarlanması zorunludur.
(6) Bu maddede belirtilen deneme yakması raporunun Daire tarafından uygun bulunması halinde tesis atık kabulüne ve faaliyetlerine devam eder.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Atık Yakma ve Atık Beraber Yakma Tesislerinin İşletilmesi
Atıkların Teslim 9. (1) Atık yakma veya atık beraber yakma tesisinin işletmecisi,
Edilmesi ve Kabulü
özellikle havanın, toprağın, yüzey ve yeraltı sularının
kirlenmesi ile koku ve gürültü gibi çevre üzerindeki olası
olumsuz etkileri ve insan sağlığı açısından doğrudan risk
oluşturan kirlilik kaynaklarını önlemek veya azaltmak
zorundadır. Bu amaçla, yakma veya beraber yakma
tesisinin işletmecisi atığın tesise girişi ile birlikte alınması
gereken tedbirleri alır. Bu tedbirler, aşağıda belirtilen
şartları içerir:
(A) İşletmeci, atığı yakma veya beraber yakma tesisine
kabul etmeden önce, Daire tarafından düzenlenen
atık listesine göre her bir atık sınıfının kütlesi
belirlenir.
(B) İşletmeci, tehlikeli atığı yakma veya atık beraber
yakma tesisine kabul etmeden önce bu Tüzük
ve/veya Çevre Yasası’nda belirtilen izin şartlarına
18/2012
uygun olduğunu teyit eder ve atık hakkında mevcut
duruma ilişkin bilgi edinir. Bu bilgiler;
(a) Üretim süreci konusunda bütün belgeleri ve
idari bilgileri,
(b) Atığın planlanan yakma işlemine uygunluğunu
değerlendirebilmek için gerekli olan fiziksel
hali ve kimyasal yapısına ilişkin bilgileri,
(c) Atığın tehlikeli özellikleri ve bunlara karşı
alınması gereken önlemleri,
(ç) Uluslararası Atom Enerjisi Kurumuna veya söz
konusu kurum tarafından uygunluk belgesi
verilen firmalara yaptırılan radyoaktivite ölçüm
sonuçlarını,
kapsar.
(2) Tehlikeli atığı yakma veya beraber yakma tesisine kabul etmeden önce, işletmeci tarafından aşağıdaki işlemlerin yapılması zorunludur:
(A) Tehlikeli Atıklar ile ilgili taşıma yöntemi ve taşıma formu, atık beyan formu ve diğer belgelerin kontrol
edilmesi,
(B) Tıbbi atıklar gibi numune alımına uygun olmayan
atıklar hariç olmak üzere Dairenin yakma işlemi ile
bertaraf edilen atıkların niteliğini kontrol edebilmesi için, atık kabulünden önce atığı temsil eden
örneklerin alınması, bu örnekleri yakma işleminden
sonra en az altı ay saklamaları.
İşletme Koşulları
10. (1) Yakma tesisleri, cüruf ve taban küllerinin toplam organik karbon (TOK) içeriğinin %3’ünden(yüzde üç) veya
tutuşma sırasındaki kaybın materyalin kuru ağırlığının
%5’inden(yüzde beş) az olacağı bir yakma seviyesine
ulaşacak şekilde işletilir.
(2) (A) Yakma tesislerinde işlemden kaynaklanan gazın,
ikinci yanma odasında 850 ºC sıcaklıkta en az iki
saniye kalması zorunludur.
(B) Yedek brülör ile donatılan ikinci yanma odası
brülörlerinin otomatik olarak devreye girmesi
sağlanır.
(3) Yakma tesisinin her bir hattı en az bir yedek brülör ile donatılır. Yanma havasının en son enjeksiyonundan sonra yanma gazlarının sıcaklığı 850 santigrat veya duruma göre 1100 santigratın altına düşerse, bu brülör otomatik olarak devreye girer. Başlama ve kapatma faaliyetleri sırasında ve yanmamış atığın yanma odasında bulunduğu süre boyunca
sıcaklığı 850 santigrat veya halojenli bileşikler için 1100 santigrat da muhafaza edilmesini temin etmek amacıyla, bu brülör, tesisin başlama ve kapatma faaliyetlerinde de
kullanılır.
(4) Başlangıç veya kapatma sırasında veya yanma gazının sıcaklığı 850 santigrat veya duruma göre 1100 santigratın altına düştüğü zaman, yedek brülörün, doğal gazın
yanmasından kaynaklanan emisyondan daha yüksek
emisyona neden olacak yakıtlar ile beslenmesi yasaktır.
(5) (A) Beraber yakma tesisleri, atığın beraber
yakılmasından kaynaklanan gazın en elverişsiz
koşullarda bile kontrollü ve homojen bir şekilde en
az iki saniye için 850 santigrat sıcaklığa
yükselmesine müsaade edecek şekilde tasarlanır,
donatılır, inşa edilir ve işletilir.
(B) İçeriğinde %1’den (yüzde bir) fazla halojenli organik bileşikler bulunan tehlikeli atıklar beraber yakılırsa, sıcaklığın 1100 santigrata yükseltilmesi zorunludur.
(6) Atık yakma ve atık beraber yakma tesisleri, atık
beslemesini aşağıdaki durumlarda engelleyecek bir
otomatik sisteme sahip olur ve bu sistemi :
(A) Başlangıçta, durum itibariyle minimum 850 santigrat veya 1100 santigrat sıcaklığa ulaşılana kadar,
(B) Durum itibariyle minimum 850 santigrat ve 1100
santigrat sıcaklığın muhafaza edilemediği zaman,
(C) Bu Tüzük gereğince yapılması gereken sürekli
ölçümlerde, arıtma cihazlarının arıza yapması veya
bozulması gibi nedenlerle herhangi bir kirletici
parametrenin emisyon limit değerinin aşıldığının
belirlenmesi durumunda,
kullanır.
(7) İşletme koşullarındaki değişim, daha fazla kalıntıya veya yukardaki birinci fıkrada belirtilen koşullarda beklenen kalıntılardan daha yüksek miktarda organik kirletici madde ihtiva eden kalıntılara neden olmayacak biçimde tasarlanır.
(8) Daire, kağıt endüstrisi gibi kendi atığını, atığın üretildiği yerde mevcut ağaç kabuğu kazanlarında beraber yakması
durumunda bu Tüzük kurallarına uyulması koşulu ile
yukarıdaki (2)’nci ve (3)’üncü fıkralarda yer alan
hususlarda bu tesise muafiyet tanır. Ancak muafiyet
tanınması için tesis, bu Tüzüğe ekli Ek-V’te toplam
organik karbon (TOK) ve karbon monoksit (CO) için
belirlenen emisyon limit değerlere ilişkin hükümleri
sağlamak zorundadır.
(9) (A) Atık yakma ve atık beraber yakma tesisleri, havaya yapılan emisyonlar zemin seviyesinde hava
kirliliğine mahal vermeyecek şekilde tasarlanır,
donatılır, inşa edilir ve işletilir.
(B) Baca gazı emisyonları kontrollü bir şekilde
salınmasını sağlayacak şekilde bir baca yüksekliğine
sahip olur.
(10) Ön işlem görmemiş tıbbi atıklar öncelikle ve diğer atık sınıfları ile karıştırılmaksızın otomatik besleme ile
doğrudan fırına beslenir.
(11) Atık yakma ve atık beraber yakma tesislerinin sisteminde bir çökme yaşanması halinde işletmeci, yakma faaliyetini uygulanabilirlik ölçüsünde en kısa sürede azaltacak veya durduracak, bu durum olağan faaliyet koşulları geri
getirilene kadar korunacaktır.
Baca Gazı Emisyon 11. (1) Limit Değerleri
Atık yakma tesisleri, baca gazı emisyonları bu Tüzüğe ekli Ek-V’te belirlenen hava emisyonu limit değerlerini
aşmayacak şekilde tasarlanır, donatılır, inşa edilir ve
(2) işletilir. İşletmeci bu Tüzüğe ekli Ek-V’te belirlenen emisyon limit değerlerinin aşılmamasını sağlamak
zorundadır.
(A) Atık beraber yakma tesisleri, baca gazı emisyonları
bu Tüzüğe ekli Ek-II’de belirlenen emisyon limit
değerlerini aşmayacak şekilde tasarlanır, donatılır,
inşa edilir ve işletilir. İşletmeci bu Tüzüğe ekli Ek-
II’de belirlenen emisyon limit değerlerinin
aşılmamasını sağlamak zorundadır.
(B) Bir atık beraber yakma tesisi ortaya çıkan yakıt
anma ısıl güç değerinin %40 (yüzde kırk) veya daha
azını atıktan sağlıyorsa, bu Tüzüğe ekli Ek-II’de
belirlenen emisyon limit değerleri uygulanır. Yakıt
anma ısıl güç değerinin %40’dan (yüzde kırk)
fazlasını atıktan karşılıyor ise, bu tesis yakma tesisi olarak değerlendirilir. Ancak biyokütleyi katı yakıt
olarak kullanan tesisler için bu sınırlama
uygulanmaz.
(3) Tesisin emisyon limit değerlerine uygunluk gösterdiğinin belgelenmesi için yapılan ölçüm sonuçları bu Tüzüğün
15’inci maddesinde belirtilen ölçüm koşullarına göre
standart hale getirilir.
(4) İşlenmemiş ve karışık belediye atıklarının beraber
yakılması durumunda, limit değerler bu Tüzüğe ekli Ek-
V’e göre belirlenir.
(5) Yakılan atıkların tür ve miktarlarına (tesisin kapasitesine) bağlı olmaksızın, baca gazından çıkan dioksin ve
furanların konsantrasyonları 0,1 ng/Nm3 TE (toksisite
eşdeğeri) sınır değerini aşamaz.
(6) Beraber yakma tesislerinde kükürt dioksit (SO2) ve
toplam organik karbon (TOK) emisyon
konsantrasyonlarının belirlenen sınır değerleri aşmasının, atık yakmadan değil de kullanılan yakıttan kaynaklandığı emisyon ölçümleri ile belgelenir ise Daire tarafından
tesise SO2 ve TOK emisyon konsantrasyonları açısından
muafiyet tanınır. Bu durumda, emisyonların
karşılaştırılması amacıyla yakıt ve yakıt+atık besleme
durumları için ayrı ayrı emisyon ölçümü yapılır.
Baca Gazlarının 12. (1) (A) Baca gazlarının temizlenmesinden kaynaklanan atık
Temizlenmesinden
suların alıcı ortama deşarjı ile ilgili değerler bu
Gelen Atık Suların
Tüzüğe ekli Ek-IV’te verilen emisyon sınır (limit)
Deşarjı
değerleri aşamaz. İşletmeci bu Tüzüğe ekli Ek-
IV’te belirlenen emisyon sınır değerlerin
aşılmamasını sağlamak zorundadır.
(B) Baca gazlarının temizlenmesinden kaynaklanan
atıksuların, tesisin mevkii kaynaklı diğer atık
sularla beraber arıtılması halinde işletmeci, bu
Tüzüğün 15’inci maddesinde belirtilen koşullara
uyar.
(2) (A) İşletmeci tarafından, atık yakma veya atık beraber yakma tesisinden çıkan atıksuyun depolanması için
depo oluşturulur.
(B) (a) Baca gazlarının temizlenmesinden
kaynaklanan atıksular, tesiste bulunan diğer
atık su hattı veya hatlarına, arıtma işlemi
tamamlandıktan sonra verilir ve bu sular
deşarj öncesi de test edilir.
(b) Nihai deşarjın yapılmasında bu Tüzüğe ekli
Ek-IV’te belirlenen limit değerlere uyulup
uyulmadığı kontrol edilir ve kayıt altına
alınır.
(3) Bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen kirletici maddeleri ihtiva eden baca gazlarının temizlenmesinden
kaynaklanan atıksular, atık yakma veya atık beraber
yakma tesisinin dışında, sadece bu tip atık suların
arıtılması amacına hizmet eden bir arıtma tesisinde
arıtılacaksa;
(A) Bu Tüzüğe ekli Ek-IV’teki limit değerler, atık
suların arıtma tesisini terk ettiği noktada uygulanır.
(B) Bu arıtma tesisi, sadece yakmadan kaynaklanan atık
suların arıtılması için veya tesisten kaynaklanan
tüm atıksuların arıtımı için tasarlanmış ise, baca
gazı temizleme işleminden gelen atıksu, bu Tüzüğe
ekli Ek-IV’te belirlenen limit değerleri sağlar ve
atık suyun nihai deşarjı ile baca gazlarının
temizlenmesi sonucunda oluşan atık suya
geçebilecek kirlilik seviyeleri bu Tüzüğün 15’inci
maddesine göre saptanır.
(C) Baca gazlarının temizlenme işlemlerinden
kaynaklanan atıksularda; tesiste bulunan diğer atık
su hattı veya hatlarında; kirletici konsantrasyonları
arıtmadan sonra uygun kütle dengesi uygulanarak
kayıt altına alınır.
(Ç) Bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen olan emisyon
limit değerlerine uymak amacıyla atıksuların hangi
koşul ve şart altında olursa olsun seyreltilmesi
yasaktır.
(D) (a) Atıklar için ara depolama alanları dahil olmak
üzere atık yakma ve atık beraber yakma
tesislerinin tasarımı, kirletici maddelerin
toprağa, yüzey ve yer altı sularına izinsiz veya
kaza ile yayılmasını engelleyecek şekilde inşa
edilir.
(b) Atık yakma veya atık beraber yakma tesisinde
oluşan kirlenmiş yağmur suları veya yangın
söndürme faaliyetlerinden kaynaklanan
kirlenmiş sular için depolama kapasitesi
oluşturulur ve bu tür suların deşarj öncesinde
test edilerek arıtılmalarının sağlanması için
gerekli boyutlandırmaya sahip olur.
Kalıntılar
13. (1) (a) Atık yakma veya atık beraber yakma tesisinin faaliyetinden kaynaklanan kalıntıların miktarları ve
zararları asgari düzeye indirilir.
(b) Uygun olan hallerde kalıntıların doğrudan tesisin
içinde veya dışında geri dönüşümleri yapılır.
(2) Halojen içeren atığın yakılması, tehlikeli özellikte baca gazı kalıntıları ortaya çıkaracağı için bu kalıntıların miktarları ve zararları asgari düzeye indirilecek şekilde yakma işlemi tasarlanır.
(3) Baca gazı külü, kazan tozu, yanma gazlarının arıtımından çıkan kuru kalıntılar ve toz halindeki kuru kalıntıların taşınması ile ara depolaması, çevreye yayılmalarını
engelleyecek şekilde kapalı sistemle yapılır.
(4) Atık yakma veya atık beraber yakma tesislerinden
kaynaklanan kalıntıların uzaklaştırılması veya geri
dönüşümleri için yanma kalıntılarının fiziksel ve
kimyasal özellikleri ile kirletme potansiyellerini
belirlemek amacıyla kullanılacak yöntemlerle ilgili
standart referans metodlar (SRM) Daire tarafından
belirlenir. Ancak denenmiş referans malzemeleri bazında çalışan ve aynı özelliklere sahip olan yöntemler
onaylandıktan sonra kullanılabilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Denetim, İzleme, Ölçüm ve Olağandışı İşletme Koşulları
Denetim ve İzleme
14. (1) Atık yakma veya atık beraber yakma işleminde
parametrelerin, koşulların ve kütle konsantrasyonlarının izlenebilmesi amacıyla işletmeci tarafından ölçüm sistemi kurulur.
(2) Ölçüm şartları, deneme yakması sonuçlarına istinaden Daire tarafından verilen izinde belirtilir.
(3) (A) İşletmeci, atıkların yakılması sonucunda havaya ve suya verilen emisyon ve kirletici parametreler için
sürekli emisyon izleme sistemi kurar ve bu sistemin
işletilmesi, yıllık gözetim testleri ile denetlenir.
(B) Yukarıdaki (A) bendinde belirtilen sistemin
kalibrasyonu, akredite bir kuruluş tarafından
Dairenin koyacağı koşullar çerçevesinde yapılır.
(C) İşletmeci, yukarıdaki (A) bendinde belirtilen sürekli emisyon izleme sisteminin doğru bir şekilde
çalışmasını sağlamak, bu sistemde meydana gelen
arızaları gidermek ve bu sistemin çalıştırılmasını bu
Tüzük kurallarına göre yapmak zorundadır.
(Ç) Baca gazı sürekli emisyon izleme sistemini
oluşturan cihaz ve bağlantı ekipmanlarının
kurulması ve çalıştırılması EN 14181 standardı
doğrultusunda gerçekleştirilir.
(D) Havaya ve suya verilen emisyonların izlenmesi ile
elde edilen sonuçların tamamı kaydedilir, işlenir ve
Daire tarafından verilen izinde yer alan faaliyet
koşulları ile emisyon sınır değerlerine uygunluk
konularında karar verebilmesine olanak tanıyacak
şekilde Daireye sunulur.
(4) Baca gazı sürekli emisyon izleme sistemleri yılda en az bir kez akredite olmuş ölçüm kuruluşlarınca yapılan
paralel ölçümler yoluyla kontrole tabi olur.
(5) Örnekleme veya ölçüm noktaları, akredite olmuş ölçüm kuruluşlarınca deneme yakması aşamasında belirlenir.
(6) Hava veya suya verilen kirletici parametrelerin düzenli ölçümleri, bu Tüzüğe ekli Ek-III’teki 1’inci ve 2’nci
maddelere uygun olarak yapılır.
(7) İzin alan tesis, izin aldığı tarihten itibaren, tesise kabul edilen atık türü, miktarı, kimden alındığı, kullanım
miktarı, bakiye atık oluşuyor ise bertaraf amacıyla nereye verileceği gibi bilgileri içeren kütle denge tablosu ve atık temin edilen kişi veya kuruluştan alınan atığa ilişkin
bilgileri ve faturaları her ay Daireye gönderir.
Ölçüm Koşulları
(8) Atık yakma ve atık beraber yakma tesisi işletmecisi, baca gazı emisyon değerlerinin Daire tarafından izlenmesini
teminen gerekli sistemi kurar.
15. (1) Atık yakma ve atık beraber yakma tesislerinde hava kirleticilerine ilişkin ölçümler bu Tüzüğe ekli Ek-III’e ve aşağıdaki kurallara uygun olarak yapılır:
(A) Sürekli ölçüm cihazı ile belirlenen azot oksitler
(NOx), karbon monoksit (CO), toplam toz, toplam
organik karbon (TOK), hidroklorik asit (HC1),
hidrojen florür (HF), kükürt dioksit (SO2)
maddelerine ilişkin bu Tüzüğe ekli Ek-V’te
belirlenen emisyon limit değerleri sağlanmak
zorundadır.
(B) İşletme kirlilik parametrelerinin sürekli
ölçümlerinde, deneme yakması aşamasında
belirlenen yakma odasının içinde, başka bir örnek
noktadaki sıcaklık, oksijen konsantrasyonu, basınç,
baca gazı sıcaklığı ve su buharı içeriğine göre
yapılır.
(C) Sürekli ölçümlerin kontrol ve teyidi amacıyla, NOX, CO, toplam toz, TOK, HC1, HF, SO2,’nin ölçümü
yılda en az dört kez, ayrıca ağır metallerin, çok
halkalı aromatik hidrokarbonların, dioksinlerin ve
furanların ölçümü yılda en az iki kez; dioksinlerin
ve furanların ölçümü tesisin ilk işletmeye
alınmasından itibaren on iki ay boyunca en az her
üç ayda birkez olmak üzere yapılır.
(Ç) Farklı özelliklerdeki atıkların bertarafının
yapılacağı yakma tesisleri için deneme yakmasında,
yüksek klor ve kül bileşeni, en düşük yanma ısısı
gibi en uygun koşullar esas alınarak ölçümlerin
yapılması zorunludur.
(D) HC1 için emisyon limit değerlerin aşılmadığını
belgeleyen gaz arıtım üniteleri kullanılmış ise,
HF’nin sürekli ölçümüne muafiyet tanınabilir. Bu
durumda, HF emisyonu yukarıdaki (C) bendinde
öngörülen düzenli ölçümlere tabi olur.
(E) Örneklenen baca gazı emisyonlarının analizinden
önce kurutuluyorsa, su buharı içeriğinin sürekli
ölçümü gerekmez.
(F) Atık yakma veya atık beraber yakma tesisinde
işletmeci, hidroklorik asit (HC1), hidrojen florür
(HF) ve kükürt dioksit (SO2) maddelerinin
emisyonlarının belirtilen emisyon limit
değerlerinden hiçbir şart altında daha yüksek
olmayacağını kanıtlaması halinde, Daire tarafından
sürekli ölçüm yerine yukarıdaki (C) bendinde
belirtilen şekilde düzenli ölçümlere izin verilir.
(G) Ağır metal konsantrasyonlarının düzenli ölçümleri
her yıl iki kez yapılmak zorundadır. Ancak
yakmadan veya beraber yakmadan kaynaklanan
emisyonların sırasıyla bu Tüzüğe ekli Ek-II veya
Ek-V’te belirlenen emisyon limit değerlerinin %50
(yüzde elli) altında olması halinde, bu sürenin iki
yılda bir kez yapılması ve dioksinler ile furanlar
için ise her yıl iki kez yapılan emisyon ölçümlerinin
yılda bir kez yapılması yeterlidir.
(2) Emisyon limit değerlerine uygunluk gösterdiğinin tasdik edilmesi için yapılan ölçümlerin sonuçları, aşağıdaki
koşullarda ve oksijen için, bu Tüzüğe ekli Ek-VI’da
belirtilen formüle göre standart hale getirilir:
(A) Yakma tesislerinin, baca gazı sıcaklığı 273 K,
basınç 101,3 kPa, %11 (yüzde onbir) oksijen kuru
bazda,
(B) Atık yağlar ile ilgili mevzuatta tanımlanan, atık
yağın yakılmasından kaynaklanan baca gazında,
273 K sıcaklıkta, 101,3 kPa basınçta, %3 oksijen
kuru bazda,
(C) Beraber yakma durumunda, ölçüm sonuçları,bu
Tüzüğe ekli Ek-II’deki gibi hesaplanan toplam
oksijen içeriğinde.
(3) (A) Tehlikeli atık yakma veya atık beraber yakma
tesisinde oluşan kirletici emisyonların baca gazı
arıtımı ile kontrol altına alındığı durumlarda, bu
Tüzüğün 11’inci maddesinin (2)’nci fıkrasında
belirtilen hükümler uygulanır.
(B) Oksijen içeriklerini standart hale getirme işlemi,
sadece ilgili kirletici madde için, aynı sürede
ölçülen oksijen içeriğinin ilgili standart oksijen
içeriğini aşması halinde yapılır.
(4) (A) Baca gazındaki emisyonlar ve kütlesel debi tayini için yapılan ölçümler bütünü temsil edecek ve
emisyon ölçüm sonuçlarının birbiri ile
karşılaştırılmasına olanak verecek şekilde en az üç
ardışık zamanda, dioksinler ve furanlar için numune
alma ve ölçümler ISO 1948-1,2,3 te belirtilen
yöntemle yapılır.
(B) Dioksinler ve furanlar da dahil olmak üzere tüm
kirleticilerin örnekleme ve analiz işlemleri ile
otomatik ölçüm sistemlerini kalibre etmek için
kullanılan referans ölçme yöntemleri öncelikle CEN
(Avrupa Birliği Standartları), bunun mümkün
olmaması durumunda diğer uluslararası standartlar
doğrultusunda yapılır.
(5) (A) Atık yakma ve atık beraber yakma tesisi, bu
Tüzükte öngörülen emisyon limit değerlerini
sağladığının, izin verilen işletme koşullarına uygun
çalıştığının takip edilmesi amacıyla bütün ölçüm
sonuçlarını kayıt altına alır ve Daireye ibraz eder.
(B) Bu Tüzüğe ekli Ek-VII’de belirtilen koşulların
sağlanması durumunda bu Tüzükte yer alan hava ve
su ile ilgili emisyon sınır değerlerine uyum
sağlanmış kabul edilir.
(6) Yarım saatlik ve on dakikalık ortalama değerler, ölçülen değerlerden bu Tüzüğe ekli Ek-III’ün 3’üncü maddesinde
belirtilen güvenlik aralığının değeri çıkarıldıktan sonra, etkin işletme zamanı içerisinde saptanır. Ancak tesiste herhangi bir atık yakılmıyor ise başlama ve kapatma
safhaları hariç tutulur.
(7) (A) Sürekli ölçüm sistemindeki arızalar veya bakım
hizmetleri nedeniyle herhangi bir günde beş adet
yarım saatlik ortalama değeri aşmayacak şekilde
çıkartma yapılarak geçerli bir günlük ortalama
değeri elde edilir.
(B) Sürekli ölçüm sistemindeki arızalar veya bakım
hizmetleri nedeniyle geçersiz sayılan günlük
ortalama değerler yılda on adetten fazla olamaz.
(8) Örnekleme süresi boyunca ortalama değerler ve HF, HC1 ve SO2’nin düzenli ölçülmesi durumunda alınan ortalama
değerler, izin koşulları ve bu Tüzüğe ekli Ek-III’te
belirtilen şartlara uygun olarak belirlenir.
(9) Atıksuların deşarj edildiği son noktada;
(A) PH, sıcaklık ve debinin ölçümleri sürekli olarak,
(B) Toplam askıdaki katı maddelerin yerinde örnekleme
ile yapılan ölçümleri günlük olarak,
(C) Bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te ağır metallere bağlantılı
olarak, bu Tüzükte belirtilen kirletici maddelerin
yirmidört saatlik debi orantılı temsili
örneklemesinin ölçümleri en az ayda bir,
(Ç) Dioksinlerin ve furanların ölçümleri en az her altı ayda bir, ancak işletmenin ilk on iki ayı için en az
her üç ayda bir
yapılır.
(10) Arıtılan atıksu içindeki kirletici maddelerin kütlelerinin
izlenmesi, ölçümlerin sıklığı ile birlikte, izin
koşullarında yer alır. Ancak;
(A) Toplam askıdaki katı maddelerin ölçülen
değerlerin %95’i (yüzde doksan beş) ve
%100’ü(yüzde yüz), bu Tüzüğe ekli, Ek-IV’te
belirtilmiş olan ilgili emisyon limit değerlerini
aşmıyor ise,
(B) Ağır metaller (Hg, Cd, TI, As, Pb, Cr, Cu, Ni ve
Zn) için yılda birden fazla ölçüm bu Tüzüğe ekli
Ek-IV’te belirtilen emisyon sınır (limit)
değerlerini aşmıyor ise veya yirmi taneden fazla
örnek temin ediliyorsa, temin edilen bu
örneklerden %5’inden(yüzde beş) fazlası, bu
Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen emisyon limit
değerlerini aşmıyor ise,
(C) Dioksinler ve furanlar için yapılan ölçümler bu
Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen emisyon limit
değerlerini aşmıyor ise,
Daire tarafından, su için emisyon limit değerlerine
uyulduğu kabul edilir.
(11) Alınan ölçümler, bu Tüzük kuralları uyarınca uyulması
gereken hava ve su için belirtilen emisyon limit
değerlerinin aşıldığını gösterirse, derhal Daire’ye
bildirilir.
(12) (A) Tesiste, bu Tüzük kurallar uyarınca yapılacak tüm
ölçümler uluslararası Akreditasyon Kurumlarınca
akredite edilmiş laboratuvarlara sahip olan özel
veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından
yapılır. Daire daha sık aralıklarla ölçüm ve/veya
analiz talebinde bulunabilir.
(B) Analiz ve ölçüm ücreti tesis sahibi tarafından
karşılanır.
Olağandışı İşletme 16. (1) Daire, teknik olarak engellenemeyen arıtma veya ölçüm
Koşulları
cihazlarında meydana gelen her türlü ara verme,
bozulma veya arıza için izin verilen azami süreyi izin
belgesinde belirtir. Daire, bu gibi durumlarda normal
faaliyete tekrar başlananacağı tarihe kadar, işletme
faaliyetlerini azaltma veya durdurma yetkisine sahiptir.
Yürütme Yetkisi Yürürlüğe Giriş
(2) (A) Emisyon limit değerlerin aşılması halinde, yakma veya beraber yakma tesisi veya yakma hattı hiçbir
şart altında aralıksız dört saatten uzun süre atık
yakmaya devam edemez.
(B) Emisyon limit değerlerinin aşılması halinde, bu
şartlar altında toplam işletme süresi bir yıl
boyunca altmış saatten az olmak zorundadır.
Altmış saatlik süre, tek bir baca gazı temizleme
cihazına bağlı olan tesiste bulunan bütün hatlar
için geçerlidir.
(C) Yukarıdaki (A) fıkrası ile bu Tüzüğün 10’uncu
maddesinin (11)’inci fıkrasındaki koşulların
oluşması halinde; yakma tesisinin havaya verdiği
emisyonlardaki toplam toz içeriği, hiçbir şart
altında, yarım saatlik ortalama olan 150 mg/Nm³
miktarını geçemez, karbon monoksit (CO) yarım
saatlik ortalama olan 100 mg/Nm³ miktarını
geçemez ve toplam organik karbon (TOK) için bu
Tüzüğe ekli Ek-V (2)’de belirtilen limit değerler
aşılamaz.
BEŞİNCİ KISIM
Son Kurallar
17. Bu Tüzük, Çevre işleri ile görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
18. Bu Tüzük, Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
Ek-I Dibenzo-P-Dioksinler Ve Dibenzofuranlar İçin Eşdeğerlik Faktörleri
Dioksin ve furanların toplam konsantrasyonlarını (TE) saptamak için, aşağıdaki dibenzo-p- dioksinlerin ve dibenzofuranların kütle konsantrasyonları toplanmadan önce aşağıdaki eşdeğerlik faktörleri ile çarpılır:
Toksisite eşdeğerlik faktörü
2,3,7,8 1,2,3,7,8 1,2,3,4,7,8 1,2,3,6,7,8 1,2,3,7,8,9 1,2,3,4,6,7,8
—Tetraklorodibenzodioksin (TCDD) 1
—Pentaklorodibenzodioksin (PeCDD) 0,5
—Heksaklorodibenzodioksin (HxCDD) 0,1
—Heksaklorodibenzodioksin (HxCDD) 0,1
2,3,7,8 2,3,4,7,8 1,2,3,7,8 1,2,3,4,7,8 1,2,3,6,7,8 1,2,3,7,8,9 2,3,4,6,7,8 1,2,3,4,6,7,8 1,2,3,4,7,8,9
—Heksaklorodibenzodioksin (HxCDD) 0,1
—Heptaklorodibenzodioksin (HpCDD) 0,01
—Oktaklorodibenzodioksin (OCDD) 0,001
—Tetraklorodibenzofuran (TCDF) 0,1
—Pentaklorodibenzofuran (PeCDF) 0,5
—Pentaklorodibenzofuran (PeCDF) 0,05
—Heksaklorodibenzofuran (HxCDF) 0,1
—Heksaklorodibenzofuran (HxCDF) 0,1
—Heksaklorodibenzofuran (HxCDF) 0,1
—Heksaklorodibenzofuran (HxCDF) 0,1
—Heptaklorodibenzofuran (HpCDF) 0,01
—Heptaklorodibenzofuran (HpCDF) 0,01
—Oktaklorodibenzofuran (OCDF) 0,001
Ek-II Atıkların Beraber Yakılması İçin Hava Emisyon Limit Değerlerinin Saptanması
Bu Ek’teki bir tabloda belirli bir toplam emisyon limiti ‘C’ belirlenmemişse, aşağıdaki formül uygulanır.
Atığın beraber yakılmasından doğan baca gazı emisyonundaki her ilgili kirletici madde ve karbon monoksitin limit değeri aşağıdaki gibi hesaplanır:
Vatık x Catık + Vişlem x Cişlem = C mg/Nm³
Vatık + Vişlem1
Vatık :
Sadece izinde belirtilen en düşük kalorifik değere sahip atık kullanılarak saptanan ve bu Tüzükte verilen koşullarda standart hale getirilen ve atığın yakılmasından kaynaklanan atıkgazın hacmi.
Şayet tehlikeli atığın yakılması sonucunda yayılan ısı, tesiste yayılan toplam ısının %10’undan (yüzde on) daha azına tekabül ediyor ise, Vatık, toplam yayılan ısı sabit kalmak kaydıyla, yakılacak olsa yayacağı ısı %10’a (yüzde on) eşit olacak (teorik) bir miktar atıktan hesap edilmelidir.
Catık: İlgili kirletici maddelere ve karbon monoksite ilişkin olarak bu Tüzüğe ekli Ek- V’teki yakma tesisleri için belirlenen emisyon limit değerleri.
Vişlem:
Tesiste müsaade edilmiş ve normalde kullanılan yakıtların (atıklar hariç) yanmasından ve tesisin uyguladığı işlemden kaynaklanan ve Hava Kirliliğinin Kontrolü Tüzüğünde belirtilen şekilde emisyonu standart hale getirilmiş oksijen içeriğine dayanarak saptanan baca gazı hacmi.
Cişlem:
Belirli endüstriyel sektörler için bu ekin tablolarında belirtildiği şekilde emisyon limit değerleri ve tabloda bu değerlerin mevcut olmaması halinde, normalde müsaade edilen yakıtları (atıklar hariç) yakarken Hava Kirliliğinin Kontrolü Tüzüğünde uygunluk gösteren tesislerden çıkan baca gazındaki ilgili kirletici maddelerin ve karbon monoksitin emisyon limit değerleri.
C:
Belirli endüstriyel sektörler ve kirletici maddeler için bu ekin tablolarında
belirtildiği şekilde toplam emisyon limit değerleri ve oksijen içeriği veya bu
değerlerin mevcut olmaması halinde, bu Tüzüğün eklerinde belirtilen emisyon
limit değerlerinin yerine kullanılacak olan CO ve ilgili kirletici maddeler için
toplam emisyon limit değerleri. Oksijen içeriğinin yerine, standart hale getirmek
amacıyla kullanılacak toplam oksijen içeriği, kısmi hacimleri de göz önünde
tutarak yukarıdaki içeriğe dayanarak hesaplanır.
1. Atıkları beraber yakan çimento fabrikaları için özel hükümler
(1) Dioksinler ve furanlar bütün değerleri mg/Nm³ olarak belirtilir ve yarım saatlik ortalama değerler ise sadece günlük ortalama değerlerin hesaplanması için kullanılır.
Emisyon limit değerlerine uygunluk göstermesi gereken ölçüm sonuçları, aşağıdaki koşullarda standart hale getirilir: Sıcaklık 273 ºK, basınç 101,3 kPa, %10 (yüzde on) oksijen, kuru bazdaki toplam emisyon limit değerleri aşağıdaki tablodaki değerleri sağlamalıdır.
Kirletici Madde C mg/Nm³
30
10
Toplam toz HCI HF Mevcut tesisler için NOx Yeni tesisler için NOx
1
800
500 (¹)
Kirletici Madde C
Cd + TI
0,05
Hg
0,05
Sb + As + Pb + Cr + Co + Cu + Mn + Ni + V 0,5
Dioksinler ve Furanlar
0,1
(1)
NOx emisyon limit değerlerinin uygulanması için, bu Tüzük yürürlüğe girmeden önce ilgili mevzuatlar uyarınca izni olupta faaliyette olan çimento fırınları, yeni tesisler olarak kabul edilmez.
(2)SO2 ve TOK için toplam emisyon limit değerleri
Kirletici Madde C
SO2 50
TOK 10
SO2 ve TOK’nin emisyon değerinin atıkların yakılmasından değil, kullanılan yakıttan kaynaklandığının ispat edilmesi durumunda sınır değer olarak Hava Kirliliğinin Kontrolü Tüzüğü’ndeki yakıt kullanımından kaynaklanan emisyon sınır değeri alınır.
(3) Karbon monoksit (CO) için emisyon limit değeri
CO için emisyon limit değeri Hava Kirliliğinin Kontrolü Tüzüğünde verilen limit değerdir.
2. Atıkları beraber yakan yakma tesisleri için özel hükümler
2.1. Günlük ortalama değerler
Sadece günlük ortalama değerlerin hesaplanması amacıyla, yarım saatlik ortalama değerler gereklidir.
Cişlem:
Katı yakıtlar için Cişlem mg/Nm³ olarak ifade edilmiştir (O2 içeriği %6):
Kirletici Maddeler
<50 MWth 50 – 100 MWth 100 ila 300 >300 MWth
MWth
SO2
genel durum
850 200 200
NOx
400 200 200
Toz 50 50 30 30
(3) Biyokütle için Cişlem mg/Nm³ olarak ifade edilmiştir. (O2 içeriği %6):
‘Biyokütle’; tarım veya ormancılık kaynaklı sebze atıklarının tamamından veya bir kısmından meydana gelen ve içindeki enerji içeriğini yeniden kazanmak amacı ile kullanılabilecek ürünler anlamına gelir. Bu kapsamda aşağıdaki tabloda verilen kirleticiler belirtilen sınır değerleri aşamaz.
Kirletici <50 MWth 50 – 100 MWth 100 ila 300 >300 MWth
Maddeler MWth
SO2 200 200 200
NOx 350 300 300
Toz 50 50 30 30
(4) Sıvı yakıtlar için Cişlem mg/Nm³ olarak ifade edilmiştir (O2 içeriği %3):
Kirletici <50 MWth 50 – 100 MWth 100 ila 300 >300 MWth
Maddeler MWth
400 ila 200
850 (100 ila 300 200
MWth arasında
SO2 lineer azalma)
NOx 400 200 200
Toz 50 50 30 30
(4).1 C – toplam emisyon limit değerleri
C, mg/Nm³ olarak ifade edilmiştir (O2 içeriği %6). Asgari 30 dakika ve azami 8 saatlik bir örnekleme süresi boyunca bütün ortalama değerler:
Kirletici Madde C
Cd + T1
0,05
Hg
0,05
Sb + As + Pb + Cr +Co + Cu + Mn + Ni + V
0,5
C, ng/Nm³ olarak ifade edilmiştir (O2 içeriği %6). Asgari 6 saat ve azami 8 saatlik bir örnekleme süresi boyunca ölçülen bütün ortalama değerler:
Kirletici Madde
C
Dioksinler ve Furanlar
0,1
3. Atıkları beraber yakan ve 2’nci paragrafı kapsamayan endüstriyel sektörler için özel hükümler
5.1.C – toplam emisyon değerleri:
C, ng/Nm³ olarak ifade edilmiştir. Asgari 6 saat ve azami 8 saatlik bir örnekleme süresi boyunca ölçülen bütün ortalama değerler:
Kirletici Madde C
Dioksinler ve Furanlar
0,1
C, mg/Nm³ olarak ifade edilmiştir. Asgari 30 dakika ve azami 8 saatlik bir örnekleme süresi boyunca bütün ortalama değerler:
Kirletici Madde C
Cd + T1
0,05
Hg
0,05
Ek – III Ölçüm teknikleri
1. Hava ve suyu kirleten maddelerin konsantrasyonlarının saptanması için yapılan ölçümler, temsil edici nitelikte olmalıdır.
2. Dioksinler ve furanlar da dahil olmak üzere bütün kirletici maddelerin örneklemesi ve analizi ile otomatikleşmiş ölçüm sistemlerini ayarlamak için kullanılan referans ölçüm yöntemleri, CEN-standartları tarafından belirtildiği şekilde yürütülür. Şayet CEN standartları mevcut değil ise, eşdeğer bilimsel kalitede verilerin sağlanmasını temin edecek ISO,EPA,DIN ve benzeri uluslararası standartlar da kullanılabilir.
3. Günlük emisyon limit değeri seviyesinde ölçülen, tek bir sonucun %95 (yüzde doksan beş) güvenirlik aralığının değerleri, emisyon limit değerlerinin aşağıdaki yüzdelerini aşmamalıdır:
Karbon monoksit:
%10 (yüzde on)
Kükürt dioksit:
%20 (yüzde yirmi)
Azot dioksit:
%20 (yüzde yirmi)
Toplam toz:
%30 (yüzde otuz)
Toplam organik karbon:
%30 (yüzde otuz)
Hidrojen klorür:
%40 (yüzde kırk)
Hidrojen florür:
%40 (yüzde kırk)
Ek-IV Baca gazı emisyonlarının temizlenmesinden gelen atıksuların deşarjı için emisyon limit değerleri
Kirletici maddeler
Filtre edilmemiş örnekler için
kütle konsantrasyonları şeklinde
ifade edilen emisyon limit
değerleri
1.Toplam askıdaki katı maddeler
%95 %100
(yüzde doksan (yüzde yüz)
beş) 45 mg/l
30 mg/l
2.Cıva ve bileşikleri, cıva olarak belirtilir (Hg) 0,03 mg/l 0,05 mg/l
3.Kadmiyum ve bileşikleri, kadmiyum olarak belirtilir
(Cd) 0,05 mg/l
4.Talyum ve bileşikleri, talyum olarak belirtilir (TI) 0,15 mg/l
5.Arsenik ve bileşikleri, arsenik olarak belirtilir (As) 0,2 mg/l
6.Kurşun ve bileşikleri, kurşun olarak belirtilir (Pb) 0,5 mg/l
7.Krom ve bileşikleri, krom olarak belirtilir (Cr) 0,5 mg/l
8.Bakır ve bileşikleri, bakır olarak belirtilir (Cu) 0,5 mg/l
9.Nikel ve bileşikleri, nikel olarak belirtilir (Ni) 1,5 mg/l
10.Çinko ve bileşikleri, çinko olarak belirtilir (Zn)
11.Dioksinler ve furanlar, Ek-1 uyarınca değerlendirilen 0,3 ng/l bireysel dioksinlerin ve furanların toplamı olarak
tanımlanmıştır
Ek – V Emisyon Limit Değerleri
Bütün emisyon sınır değerleri 273,15 K sıcaklıkta, 101,3 kPa basınçta ve atık gazlardaki su buharı içeriği yönünden düzeltildikten sonra hesaplanacaktır.
Madeni atık yağ yakılmadığı sürece (bu durumda % 3 oksijen değeri alınır) ve bu Tüzüğe ekli Ek – II’de belirtilen haller dışında atık gazda standart % 11 oksijen içeriği kabul edilir.
(1) Günlük ortalama değerler (mg/Nm³)
Toplam toz
10
Gaz ve buhar halindeki organik maddeler, toplam 10
organik karbon olarak ifade edilir
Hidrojen klorür (HCI)
10
Hidrojen florür (HF)
1
Kükürt dioksit (SO2)
50
Azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO2), nominal 200
kapasitesi saatte 6 tonu aşan mevcut yakma tesisleri
veya yeni yakma tesisleri için azot dioksit olarak ifade
edilir
Azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO2), nominal 400
kapasitesi saatte 6 ton veya daha az olan mevcut yakma
tesisleri için azot dioksit olarak ifade edilir
(2) Yarım saatlik ortalama değerler (mg/Nm³)
Toplam toz
A (%100) B (%97)
Gaz ve buhar halindeki organik maddeler, toplam 30 10
organik karbon olarak ifade edilir 20 10
Hidrojen klorür (HCI) Hidrojen florür (HF) Kükürt dioksit (SO2)
60 10
4 2
200 50
Azot monoksit (NO) ve azot dioksit (NO2),
nominal kapasitesi saatte 6 tonu aşan mevcut 400 200
yakma tesisleri için veya yeni yakma tesisleri için
azot dioksit olarak ifade edilir
(3) Asgari otuz dakika ve azami sekiz saatlik bir örnekleme süresi boyunca bütün ortalama değerler
Kadmiyum ve bileşikleri, kadmiyum olarak belirtilir toplam 0,05 mg/Nm³
(Cd) 0,05 mg/Nm³
Talyum ve bileşikleri, talyum olarak belirtilir (Tl)
Cıva ve bileşikleri, cıva olarak belirtilir (Hg)
Antimon ve bileşikleri, antimon olarak belirtilir (Sb)
Arsenik ve bileşikleri, arsenik olarak belirtilir (As)
Kurşun ve bileşikleri, kurşun olarak belirtilir (Pb)
Krom ve bileşikleri, krom olarak belirtilir (Cr) toplam 0,5 mg/Nm³ Kobalt ve bileşikleri, kobalt olarak belirtilir (Co)
Bakır ve bileşikleri, bakır olarak belirtilir (Cu)
Mangan ve bileşikleri, mangan olarak belirtilir (Mn)
Nikel ve bileşikleri, nikel olarak belirtilir (Ni)
Vanadyum ve bileşikleri, vanadyum olarak belirtilir (V)
Bu ortalama değerler aynı zamanda ilgili ağır metal emisyonlarının gaz ve buhar hallerini ve bileşiklerini de kapsar.
(4) Ortalama değerler, asgari altı saatlik ve azami sekiz saatlik bir örnekleme süresi boyunca ölçülür. Emisyon limit değeri, dioksinlerin ve furanların bu Tüzüğe ekli Ek-I uyarınca toksisite eşdeğerlik kavramı kullanılarak hesaplanan toplam yoğunluğuna ilişkindir.
Dioksinler ve Furanlar
0,1 ng/Nm³
(5) Yanma gazlarında karbon monoksit (CO) konsantrasyonları için aşağıdaki emisyon limit değerleri aşılmamalıdır (devreye alma ve devreden çıkarma safhaları hariçtir):
(a) Günlük ortalama değer olarak 50 mg/Nm³
(b) 30 dakikalık ortalama değer olarak 100 mg/Nm³
(c) 10 dakikalık ortalama değer olarak 150 mg/Nm³
Daire; saatlik ortalama değer olarak karbon monoksit (CO) konsantrasyonunun 100mg/Nm³ emisyon sınır değerini aşmaması şartıyla yukarıda belirtilen emisyon sınır değerleri yönünden akışkan yatak teknolojisi kullanan yakma tesislerine muafiyet getirebilir.
Bütün ölçümlerin en az %95’i (yüzde doksan beş) on dakikalık ortalama değerler olarak saptanan 150 miligram/m³ yanma gazı veya ölçümlerin hepsi herhangi bir yirmi dört saatlik süreçte yarım saatlik ortalama değerler olarak saptanan 100 miligram/m³ yanma gazı;
Ek-VI Standart Oksijen Konsantrasyonu Yüzdesinde Emisyon Konsantrasyonunu Hesaplamak İçin Formül
Es = 21 – OS x EM
21 – OM
ES = standart oksijen konsantrasyonu yüzdesinde hesaplanan emisyon konsantrasyonu
EM = ölçülmüş olan emisyon konsantrasyonu
OS = standart oksijen konsantrasyonu
OM = ölçülmüş olan oksijen konsantrasyonu
EK VII Emisyon sınır değerlerine uyumun değerlendirilmesi
1. Havaya emisyon sınır değerleri
1.1. Aşağıdaki hallerde havaya salınan emisyon sınır değerlerine uygunluk sağlandığı kabul edilir:
(A) Günlük ortalama değerlerden hiçbiri bu Tüzüğe ekli Ek-V (1)’de veya bu Tüzüğe ekli Ek II’de belirtilen veya bu Tüzüğe ekli Ek II uyarınca hesaplanan emisyon sınır değerlerinden hiçbirini aşmaması,
(B)Yarım saatlik ortalama değerlerin bu Tüzüğe ekli Ek –V (2)’deki tabloda A sütununda yer alan emisyon sınır değerlerinden hiçbirini aşmaması veya geçerli hallerde yıl boyunca yarım saatlik ortalama değerlerin %97’si bu Tüzüğe ekli Ek-V (2)’deki tabloda B sütununda yer alan emisyon sınır değerlerinden hiçbirini aşmaması,
(C)Ağır metaller ile dioksinler ve furanlar için belirlenmiş numune alma süresindeki ortalama değerlerin hiçbiri bu Tüzüğe ekli Ek-V (3) ve Ek-V (4)’de veya bu Tüzüğe ekli Ek II’de belirtilen veya bu Tüzüğe ekli Ek II uyarınca hesaplanan emisyon sınır değerlerinden hiçbirini aşmaması,
(Ç) Karbon monoksit (CO) için:
(a) Atık yakma tesislerinde:
- Yıl boyunca günlük ortalama değerlerin en az %97’si bu Tüzüğe ekli Ek-V (5) (a)’da belirtilen değerini aşmaması ve
-Herhangi 24 saatlik dönemde alınan 10 dakikalık ortalama değerlerin en az %95’i veya aynı dönemde alınan yarım saatlik ortalama değerlerin hiçbiri bu Tüzüğe ekli Ek-V (5) (b) ve Ek-V (5) (c)’de belirtilen emisyon sınır değerlerini aşmaması. Gazların en az iki saniye süreyle asgari 1100 ºC sıcaklığa yükseldiği yakma işleminden kaynaklanan gazların olduğu atık yakma tesislerinde Daire, 10 dakikalık ortalama değerler için 7 günlük bir değerlendirme süresi öngörebilir.
(b) Atık birlikte yakma tesislerinde bu Tüzüğe ekli Ek-II’de yer alan hükümlerin yerine getirilmesi gerekir.
1.2. Yarım saatlik ortalama değerler ve 10 dakikalık ortalama değerler etkin faaliyet saatlerinde (atık yakılmıyorsa açma ve kapama sürelerini gözönünde bulundurmadan) ve bu Tüzüğe ekli Ek-III’de belirtilen güven aralığı değeri hesaplanan değerden çıkarıldıktan sonra belirlenir. Günlük ortalama değerler bu doğrulanmış ortalama değerler üzerinden belirlenir.
Sürekli ölçüm sistemindeki arızalar veya bakım hizmetleri nedeniyle herhangi bir günde beş adet yarım saatlik ortalama değeri aşmayacak şekilde çıkartma yapılarak geçerli bir günlük ortalama değeri elde edilir. Sürekli ölçüm sistemindeki arızalar veya bakım hizmetleri nedeniyle geçersiz sayılan günlük ortalama değerler yılda on adetten fazla olmayacaktır.
1.3 Veri toplama (bacadan numune alma) süresindeki ortalama değerler ve HF, HC1 ve SO2 periyodik (düzenli) ölçümlerindeki ortalama değerler bu Tüzüğe ekli Ek-III’de belirtilen kurallara ve bu Tüzük kurallarına göre belirlenir.
2. Suya emisyon sınır değerleri
Aşağıdaki hallerde suya verilen emisyon sınır değerlerine uygunluk sağlandığı kabul edilir:
(A) Toplam asılı katı maddeler için ölçülmüş değerlerin %95’i ve %100’ü bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen emisyon sınır değerlerini aşmaması,
(B) Ağır metaller (Hg, Cd, Tl, As, Pb, Cr, Cu, Ni ve Zn) için yılda birden fazla ölçümün bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen emisyon sınır değerlerini aşmaması.
Eğer işletmeci yılda 20’den fazla numune topluyorsa bu numunelerin en fazla %5’i bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen emisyon sınır değerlerini aşabilir.
(C) Dioksinler ve furanlar için ölçüm değerlerinin bu Tüzüğe ekli Ek-IV’te belirtilen emisyon sınır değerini aşmaması.