Acil Durum Planı Uygulama ve Esasları Tüzüğü

ACİL DURUM PLANI UYGULAMA VE ESASLARI TÜZÜĞÜ

[(15.04.2026 – R.G. 70 – EK III – A.E.332 Sayılı Tüzük)]

SİVİL HAVACILIK GÜVENLİK YASASI

(58/2023 Sayılı Yasa)

Madde 13 ve 90 Altında Yapılan Tüzük

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Sivil Havacılık Güvenlik Yasası’nın 13’üncü maddesinin (2)’nci ve 90’ıncı maddesinin (17)’nci fıkralarının kendisine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:

Kısa İsim Tefsir

1. Bu Tüzük, Acil Durum Planı Uygulama Ve Esasları Tüzüğü olarak isimlendirilir.

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

2. Bu Tüzük’ te metin başka türlü gerektirmedikçe;

“Acil Durum”, havalimanında normal hizmet akışı dışında, personel, araç, gereç ve malzeme kullanımı, takviyesi, ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu gerektiren, güvenlik, kaza-kırım yahut kurtarma ve doğal afetler ile ilgili her türlü durumu anlatır.

“Acil Durum Enformasyon Ağı”, hava sahasında meydana gelen acil durumlara zamanında müdahale edilmesi amacıyla acil duruma ilişkin bilgilerin mümkün olan en kısa sürede yetkililere bildirmek ve planının derhal yürürlüğe konulmasında yetkili olan kişilere ilk bilgi akışını sağlamak amacıyla 24 saat boyunca ihtiyaç duyulan telefon numaralarına ulaşabilmeyi sağlayan listeyi anlatır.

“Acil Durum Planı (ADP)”, havalimanı sınırları içerisinde ve yakın çevresinde meydana gelen ve Muhtemel Harekât Tarzı Planı kapsamına girmeyen her türlü acil duruma müdahale ederek sonuçlarını asgariye indirmek ve olaydan etkilenen insanların hayatlarını kurtarmak amacıyla personel, araç, gereç ve teçhizatın kullanılması ve takviyesi konusunda ilgili kurum ve kuruluşlar arasında iş birliği ve koordinasyonun sağlanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacıyla hazırlanan planı anlatır.

“Acil Durum Tatbikatı”, Acil Durum Planı’nın etkinliğinin arttırılması, test edilmesi ve sonuçlarının gözden geçirilmesi için düzenlenen tatbikatı anlatır.

“Afet”, toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan, toplumun etkilenen kısmının baş etme kapasitesinin yeterli olmadığı doğa, teknoloji veya insan kaynaklı olayı anlatır.

“Alarm”, bir acil durumun ilgili birimlere en seri muhabere vasıtaları ile duyurulmasını anlatır.

“Apron”, bir kara havaalanı üzerinde uçakların yolcu, posta veya kargo yükleme veya indirme, yakıt ikmali, park etme veya bakım amaçlı barınacakları belirli bir alanı anlatır.

“ARFF (Airport Rescue and Fire Fighting)”, Havalimanı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Birimini anlatır.

“ATC (Air Traffic Controller)”, Hava Trafik Kontrolörünü anlatır.

“Bakanlık”, Ulaştırma İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.

“Bekleme Noktası”, acil durumun çeşidine göre kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin daha etkin olabilmeleri için hazır bulundukları bölgeleri anlatır.

“Bulaşıcı Hastalık”, Bulaşıcı olan ve kökeni veya kaynağı ne olursa olsun, insanlarda dikkate değer ölçüde zarara yola açan veya açabilecek bir rahatsızlık veya tıbbi bir durumu anlatır.

“Ciddi Olay”, eldeki bilgi ve belgelerle kaza riski taşıdığı tespit edilen olayları anlatır.

“Daire”, Sivil Havacılık Dairesini anlatır.

“Doğal Afet”, deprem, sel, heyelan, çığ, fırtına, dolu, hortum, kuraklık, göktaşı düşmesi gibi oluşumu engellenemeyen jeolojik, meteorolojik, hidrolojik, klimatolojik, biyolojik ve kaynağı dünya dışında olan tehlikelerden kaynaklanan doğa olaylarının sonuçlarına verilen genel ismi anlatır.

“EADAK”, Yasa’nın 16’ncı maddesi ile oluşturulan Eğitim Araştırma Denetleme Alt Komisyonunu anlatır.

“EADUK”, Yasa’nın 9’uncu maddesi ile oluşturulan Eğitim Araştırma ve Denetleme Uzmanları Kurulunu anlatır.

“Havacılık İşletmeleri”, sivil havacılık alanında faaliyet gösteren ticari hava taşımacılığı, genel havacılık, amatör havacılık, sportif havacılık, havalimanı, terminal, ikram, yer hizmeti, kargo acenteleri, antrepo, onaylı bakım ve özel güvenlik hizmeti kuruluşlarını veya işletmelerini anlatır.

“Havalimanı”, karada ve su üzerinde hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük alınmasına ve verilmesine elverişli tesisleri bulunan Havalimanını anlatır.

“Havalimanı Güvenlik Komisyonu (HGK)”, bu Tüzüğün uygulanması ve havalimanında bulunan havacılık işletmeleri ve diğer paydaşlar ile koordinasyonun sağlanması ile Dairenin görevlerinin yürütülmesine yardımcı olmak amacıyla Yasa’nın 15’inci maddesi uyarınca oluşturulan 1 (bir) Başkan ve 8 (sekiz) üyeden oluşan Havalimanı Güvenlik Komisyonunu anlatır.

“Havalimanı İşletmecisi”, havalimanı çalıştırma sertifikası sahibi ve havalimanı işletmesinden sorumlu kurum ve kuruluşlar ile gerçek veya tüzel kişileri anlatır.

“Havalimanı Kriz Yönetimi Merkezi (HKYM)”, havalimanı içerisinde veya yakınlarında meydan gelebilecek acil durumlarda Havalimanı Güvenlik Komisyonu üyelerinin oluşturduğu, “Havalimanı Kriz Yönetim Merkezi” olarak görev yapan merkezi anlatır.

“Havalimanı Sınırı”, havalimanına ait arazinin tel örgülerle veya doğal engellerle çevrili fiziksel sınırlarını anlatır.

“Havalimanı Sorumluluk Sahası”, havalimanı içi ve havalimanı referans noktası merkezli 8 km yarıçaplı alanı anlatır.

“Havalimanı Yetkilisi”, Dairenin Meydan İşletme Şube Amirini anlatır.

“Hava Yolu Şirketleri”, yerli ve yabancı tescilli tüm hava taşıyıcılarını anlatır.

“İnceleme”, bilgi toplanması ve analizi, sonuç çıkarılması, nedenlerin belirlenmesi ve uygun ve/veya gerekli hallerde emniyet kararları alınmasını içeren, kaza önleme amacıyla yürütülen süreci anlatır.

“İtfaiye”, yerleşim birimlerinde meydana gelen yangın, kurtarma ve benzeri durumlara karşı oluşturulmuş teşkilatı anlatır.

“Kareli Harita (Ağ Harita)”, havaalanı referans noktası merkez olmak üzere 8 km. yarıçaplı alan içinde yangın söndürme araçlarının herhangi bir noktaya kısa sürede ulaşmasını sağlamak için numaralandırılıp havaalanının karelere ayrılmış haritasını anlatır.

“Kurum ve/veya Kuruluş”, acil durumlarda imkanlarından

faydalanılabilecek; hava taşımacılığı, havalimanının işletilmesi, havalimanı güvenliğinin sağlanması, meteoroloji servisleri, yer hizmetleri, akaryakıt ikmal hizmetleri, gümrük hizmetleri, kargo acenteleri, sağlık hizmetleri, hava trafik hizmetleri, arama ve kurtarma, ikram, çevre ve dekontaminasyon hizmetlerinin yürütülmesi hususunda faaliyet gösteren tüm kurum ve/veya kuruluşları anlatır.

“Mobil (İleri) Komuta Merkezi”, tüm tehlikeler ve her düzeydeki acil müdahale durumunun yönetiminde, müdahale edilen olay için eldeki imkânları en doğru ve etkin şekilde kullanabilmek amacıyla oluşturulan geçici ve dar kapsamlı, Olay Yeri Sorumlusunun bulunduğu, kurtarma operasyonlarına ilişkin kararlar aldığı merkezi anlatır.

“Muhtemel Harekât Tarzı Planı”, havalimanı içinde ve yakın çevresinde, yolculara, personele, uçaklara, tesislere ve ekipmanlara yapılabilecek muhtemel her türlü saldırı ve sabotajı önlemek, bunların etkilerini ve zararlarını en aza indirmek amacıyla hazırlanan planı anlatır.

“NOTAM (Notice to Airmen)”, Havacılık duyurusunu anlatır.

“Olay”, uçuş emniyetini etkileyen veya etkileme ihtimali olan ve bir kaza veya ciddi olayla sonuçlanmamış durumları anlatır.

“Olay Yeri Sorumlusu”, Bir acil durumda HKYM tarafından görevlendirilen ve acil durumun olay yerinde yürütülmesi ve koordinasyonundan sorumlu asıl ve sürekli Daire Meydan İşletme Şube Amirliği personelini anlatır.

“PAT Sahası (Pist-Apron-Taksi Yolu)”, hava araçları ve bunların faaliyetleri ile yakın ilgili araç ve gereçlerin hareket ve park edilmesinde kullanılan, asfalt beton ve toprak yapıdaki pist, apron ve taksi yollarını anlatır.

“Pist”, bir havalimanında, uçakların iniş ve kalkışları için hazırlanmış ve belirlenmiş sahayı anlatır.

“Randevu Noktası”, yol kavşağı, kesişen yol ya da başka bir yerde belirlenmiş, acil duruma müdahale edecek personel ve araçların uçak kaza-kırımında olay yerine gitmeden önce talimat almaları için konuşlandıkları önceden belirlenmiş yerleri anlatır.

“Salgın”, bir hastalığın veya sağlıkla ilişkili özel bir durumun, belirli bir coğrafyada veya toplulukta beklenenden daha fazla sayıda görülmesini anlatır.

“Talimat”, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığınca uluslararası standartlar gereği çıkarılan Acil Durum Planı Talimatını anlatır.

“Taksi”, Uçağın yerde yaptığı hareket anlatır.

“Taksi Yolu”, bir havalimanı, uçakların taksi yapmaları için hazırlanmış ve havalimanının bir yeri ile diğer bir yeri arasında bağlantı yapan yolunu anlatır.

“Tatbikat”, bir acil durum veya afet halinde yapılması planlanmış olan müdahale sürecinde yer alacak eylemlerin uygunluğunu, yeterliliğini ve güncelliğini mümkün olduğunca gerçeğe yakın koşullar altında ve bir senaryoya bağlı kalarak denemek amacıyla yapılan uygulamayı anlatır.

“Terminal”, yolcuların uçuş öncesi ve uçuş sonrası işlemleri yapılan, bünyesinde hava ulaştırma hizmeti ile ilgili kuruluş ve kolaylık tesislerini bulunduran bina veya binalar grubunu anlatır.

58/2023

“Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Riski”, bir hastalığın uluslararası yayılma yoluyla diğer devletler için halk sağlığı riski oluşturduğu, eşgüdüm içinde uluslararası yanıtta bulunulması potansiyel olarak gerekli kıldığı tespit edilen olağandışı olayı anlatır.

5/2013 11/2020 Amaç Kapsam

“Yasa”, Sivil Havacılık Güvenlik Yasası’nı anlatır.

“Yasa Dışı Eylemler”, hava aracının yasa dışı olarak ele geçirilmesini;

hizmetteki hava aracına zarar verilmesini; havalimanında veya hava aracı içinde rehine alınmasını; hava aracına, havalimanına veya havalimanındaki tesislere zorla ve/veya izinsiz olarak girilmesini; hava aracına veya havalimanına kötü amaçla silah, tehlikeli cihaz veya madde sokulmasını; hava aracının insanları öldürmek, yaralamak, çevre ve binalara zarar vermek amacıyla kullanılmasını; ve/veya havalimanında veya sivil havacılık tesislerinde uçuşta veya yerde olan hava aracı, yolcular, mürettebat ve/veya ekip, yer personeli veya halkın emniyetinin tehlikeye atılmasını anlatır.

“Yer Hizmetleri Kuruluşları”, Hava Limanları Hizmetler ve Limanlar (Ücretleri) Yasası’nda düzenlenen şartları sağlayarak havaalanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan özel hukuk tüzel kişiliği bulunan kuruluşları anlatır.

3. Bu Tüzüğün amacı, Muhtemel Harekât Tarzı Planı kapsamı dışında kalan ve havalimanı sorumluluk sahası içerisinde meydana gelebilecek acil durumların etkilerini asgariye indirmek ve olaydan etkilenen insanların hayatlarını kurtarmak amacıyla, Acil Durum Planına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

4. Bu Tüzük, Acil Durum Planının uygulanmasına ve esaslarına dair kuralları kapsar.

Acil Durum Planı ve Uygulanmasında Yetki ve Sorumluluk

İKİNCİ KISIM

Acil Durum Planına İlişkin Yetki ve Sorumluluk

5. (1) ADP acil durumlarda yetkili ve sorumluların izleyeceği eylemleri belirler ve doğru acil müdahaleyi sağlamak için kurum ve/veya kuruluşların yapması gereken temel ve ilk eylemleri tanımlar.

(2) Daire, havalimanı içerisinde bulunan kurum ve/veya kuruluşlar ile havalimanı dışında faaliyet yürüten, plan dahilindeki kurum ve/veya kuruluşlar vasıtasıyla Acil Durum Planına ilişkin yetkilerini kullanır ve sorumluluklarını yerine getirir. Bu kurum ve/veya kuruluşlar, plana ilişkin sorumlulukları kapsamında HKYM’ nin direktifleri doğrultusunda görev yapar. İhtiyaç halinde havalimanında hizmet veren kurum ve/veya kuruluşların personel, araç ve teçhizatlarından yararlanılır.

(3) Kurum ve/veya kuruluşlar kendi yetki ve sorumlukları çerçevesinde standart çalışma usullerine göre belirlenen faaliyetleri yerine getirirken, personelinin acil durum talimatlarını doğru şekilde takip edebileceği şekilde yeterli eğitim ve niteliklere sahip olmasını sağlamakla sorumludur.

ÜÇÜNCÜ KISIM

ADP’ nin Hazırlanması, Revizyonu ve Dağıtımı, Haberleşme ve Komuta

ADP’ nin Hazırlanması, Revizyonu ve Dağıtımı

6. (1) ADP’nin hazırlanmasından, uygulanmasından, yürütülmesinden, takibinden ve güncellenmesinden, plan dahilinde yapılması gereken tatbikatların icrasından ve planın test edilip

geliştirilmesinden Daire sorumludur.

Daire bu sorumluluğunu; Daire Müdür Muavini (Başkan), Daire Meydan İşletme Şube Amirliği Temsilcisi, Daire Hava Trafik Kontrol Şube Amirliği Temsilcisi, Gümrük ve Rüsumat Dairesi Temsilcisi, PGM tarafından havalimanında görevlendirilen Ercan Güvenlik Amirliği Temsilcisi, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Temsilcisi, Sağlık İşleriyle Görevli Bakanlığın Temsilcisi, Havalimanı İşleticisinin Temsilcisi ve EADUK Temsilcisinin de dahil olduğu ve gerektiğinde Acil Durum Planı’nda bahsi geçen kurum ve /veya kuruluş temsilcilerinin de dahil edilebileceği EADAK vasıtasıyla yerine getirir.

(2) ADP, Yasa’nın 16’ncı maddesi uyarınca kurulan Daireye bağlı EADAK tarafından hazırlanır. EADAK aşağıda belirtilenlerin yerine getirilmesinden sorumludur:

(A) Yasa uyarınca ve uluslararası ve ulusal mevzuat göz önünde bulundurularak ADP’ nin hazırlanmasından,

(B) ADP’ nin işlevselliğinin sağlanmasından,

(C) ADP’ nin yenilenmesini gerektiren durumlarda, gerekli güncelleme çalışmalarının yapılmasından; bu çalışmalar

yapıldıktan sonra imzalanmak ve onaylanmak üzere Sivil

Havacılık Güvenlik Kuruluna sunulmasından sorumludur.

(3) ADP’ nin revizyonu ve plan takibinin sürekli sağlanabilmesi amacıyla en az ayda bir kez yapılan EADAK toplantıları kayıt altına alınır. Yapılan toplantılarda yapısal değişikliklere ve/veya mevzuat değişikliklerine ihtiyaç duyulması halinde ADP ivedilikle güncellenir. ADP’ de yapılan değişiklikler Bakanlık tarafından çıkarılan talimatta yer alan Revizyon Takip Tablosuna işlenir.

(4) (A) ADP’de bahsi geçen kurum ve/veya kuruluşlarının görev, yetki ve sorumlulukları konusunda bilgilendirilmeleri

amacıyla, ADP’ nin dağıtımı, Havalimanı Güvenlik

Komisyonu kararıyla Daire tarafından yapılır ve dağıtıma ilişkin bilgiler kayıt altına alınır. ADP’ de yer alan içerik ve eklerin tamamının güvenlik ve gizlilik nedeniyle tüm

kuruluşlara dağıtılmasına ihtiyaç bulunmadığından, HGK

kararı ile plan ve eklerinin tam veya kısmi olarak dağıtımı Bakanlık tarafından çıkarılan talimatta oluşturulan ADP, Kareli Harita ve Ekleri Dağıtım Tablosu ve ADP Ekleri

Dağıtım Tablosunda belirtildiği şekilde yapılır. Her kurum ve/veya kuruluş, planda yer alan sorumluluklarını içeren

Kurum ve/veya Kuruluşlar

dokümanları, plana dahil birim ve personele dağıtımının yapılmasını sağlar ve kayıt altına alır.

Acil Durum Bildirim Süreci

(B) ADP’ nin en güncel halinin ilgili bölümlerine, ADP’ ye dahil kurum ve/veya kuruluş ve personelinin erişimi,

dijital ve/veya basılı olarak sağlanır. EADAK tarafından değişiklerin takip edilebilmesi için gerekli önlemler alınır ve en az bir kopya basılı olarak muhafaza edilir.

Acil Durum Enformasyon Ağı

(C) ADP ve eklerinde yer alan iletişim numaraları ve benzeri bilgilerin güncelliği plana dâhil olan kurum ve/veya

kuruluşlar tarafından düzenli olarak kontrol edilir. İlgili kurum ve/veya kuruluşlar güncellenmesi gereken bilgilerin Daireye derhal bildirilmesinden sorumludur.

7. Herhangi bir acil durumda Dairenin ihtiyaç duyması halinde, ivedilikle yardım sağlanması amacıyla, HKYM aracılığıyla, ADP dahilinde kurum ve/veya kuruluşlar ve yerel yönetimlerin imkanlarından faydalanılır.

Kurum ve/veya kuruluşların acil durumda yerine getirmeleri gereken görev ve sorumluluklar, takviye personel/ekipman, olay/kaza yerine ulaşım, koordinasyon ve benzeri hususlar Bakanlıkça çıkarılan ADP Talimatıyla düzenlenir.

8. Acil durum meydana geldiğinde, alınacak ilk bildirimin akabinde ATC veya diğer bilgi kaynağı tarafından, acil durum bildirim süreci başlatılır.

Kurum ve/veya kuruluş ve birimler arasındaki haberleşme ve koordinasyon, Bakanlıkça çıkarılan talimatta düzenlenen Olay Akış Şemasına uygun olarak sağlanır.

9. Herhangi bir acil durumda ilk bilgi akışının sağlanabilmesi amacıyla, ihtiyaç duyulabilecek telefon numaraları Bakanlıkça çıkarılan talimatta Acil Durum Enformasyon Ağı başlığı altında düzenlenir.

ADP’ nin Amacı, Havalimanı İçindeki Kurum ve/veya Kuruluşlarla Koordinasyon ve Komuta

10. (1) ADP’ nin amacı havalimanında acil bir durum meydana geldiğinde normal durumdan acil duruma geçişte etkin ve etkili müdahalede bulunmak, acil durumun etkilerini asgariye indirerek hayat kurtarmak ve acil durumdan normal duruma en seri şekilde geçebilmek amacıyla faaliyetler yürütmektir.

(2) ADP kapsamında kurum ve/veya kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu sağlamak, Bakanlık ve İçişleriyle Görevli Bakanlığa bilgi vermek Daire yetki ve sorumluluğunda olup, Daire bu işlem ve eylemleri HKYM aracılığıyla yerine getirir. ADP gereği havalimanı içerisinde bulunan kurum ve/veya kuruluşlar ADP’ de belirtilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek ve bu konuda verilecek güncel emir ve talimatlara uymak zorundadır.

(3) Daire, kurum ve/veya kuruluşlarla görev ve sorumluluklarının bildirilmesi ve uygulamada aksaklıkların meydana gelmemesi için toplantılar yaparak, plan hakkında bilgilendirilmelerini ve

ADP’ ye dahil Kurum ve/veya Kuruluşlarla Koordinasyon

bilgilerin güncellenmesini sağlar. ADP gereği yapılması gereken geniş katılımlı tatbikatlar öncesinde bu tür toplantılar düzenlenerek katılımcı kurum ve/veya kuruluş personeline brifing verilmesi zorunludur.

Acil Durum Rapor Formları

(4) Gerekli hallerde, havalimanında hizmet veren kurum ve/veya kuruluşların personel, araç ve teçhizatlarından yararlanılması amacıyla ihtiyaç duyulabilecek telefon numaraları HKYM’ de bulunan panoda asılı bulundurulur.

11. (1) Havalimanı sorumluluk sahasında bir acil durum meydana geldiğinde normal durumdan acil duruma geçişte etkin ve etkili müdahalede bulunmak, acil durumun etkilerini asgariye indirerek hayat kurtarmak ve acil durumdan normal duruma en seri şekilde geçebilmek amacıyla kurum ve/veya kuruluşlarla koordinasyon Daire Müdürü başkanlığında oluşturulan HKYM tarafından

yürütülür.

(2) HKYM’ de yapılması ve yürütülmesi gereken iş ve işlemler ile sekretaryası Daire tarafından yürütülür.

(3) Acil durumlarda havalimanı imkânlarını desteklemek, kurtarma ve yangınla mücadele birimine yardımcı olmak, sağlık hizmetlerini yerine getirmek üzere havalimanı dışında faaliyet yürüten kurum ve/veya kuruluşlar olan Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı, Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı, Çevre Koruma Dairesi, Kıbrıs Türk Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Şti. Ltd.’ in kaynaklarından yararlanılır. Bu kurum ve/veya kuruluşlar havalimanı ve sorumluluk sahasında meydana gelebilecek uçak kaza-kırım ve yangınları başta olmak üzere acil durumlarda, havalimanından alacakları ihbar üzerine teşkilatını harekete geçirerek o andaki imkânlarıyla kaynaklarını, araçlarını ve personelini olay mahalline sevk eder.

12. Bakanlıkça çıkarılan ADP Talimatında aşağıdaki formlar yer alır:

(1) Kaza Ciddi Olay Bildirim Ön Rapor Formu

(2) İlk Kaza Olay Raporu Formu

(3) Ayrıntılı Kaza Raporu Formu

(4) Afet ve Acil Durum Bildirim Formu

(5) Eleştiri Ekibi Değerlendirme Formu

(6) Acil Durum Tatbikat Değerlendirme Formu

Acil Durum İlanı ve Acil Durumun Kaldırılması

13. (1) Havalimanlarında ve sorumluluk sahalarında meydana gelebilecek hava aracı kaza-kırım ve yangınları başta olmak üzere havalimanı bina-tesis yangınları, doğal felaketler, uluslararası önemi haiz bulaşıcı hastalıklar ve ADP Talimatı kapsamındaki acil durum senaryolarında HKYM Başkanının talimatı veya Daire Meydan İşletme Şube Amirliği talebi üzerine acil durum ilan edilir.

(2) Acil durum ilanına sebep olan durumun tamamen ortadan kalkması halinde HKYM üyelerinin ortak kararı ile acil durum kaldırılır, plan dahilinde tüm kurum ve/veya kuruluşlara duyurulur ve Bakanlığa bilgi verilir.

(3) Acil durumda eğer havalimanı uçuş operasyonlarına kapatılmış ise, havalimanın en kısa sürede tekrar hizmete verilmesi esastır.

Bu nedenle HKYM aşağıda belirtilen hususları değerlendirerek faaliyetleri etkileyecek önemli bir durum olmaması halinde uçuş operasyonlarını ivedilikle başlatır. Buna ilişkin gerekli duyuruları yaptırır.

(A) Havalimanı içi ve sorumluluk sahasında meydana gelen uçak kaza-kırım ve yangınlarına karşı gerekli müdahaleler yapılarak operasyonun tamamlanması durumunda ve PAT

sahaları ile diğer tesis ve kolaylıklarda uçuş operasyonuna engel durum bulunmaması,

(B) Deprem, sel, fırtına ve yangın gibi felaketlerde havalimanı

bünyesinde bulunan bina, tesis ve kritik cihazların

olaylardan etkilenme düzeylerinin tespiti amacıyla gerekli

teknik incelemeler yaptırılarak herhangi bir olumsuzluk

tespit edilmemesi,

(C) Havalimanı ve/veya uçaklarda kişi ve/veya toplum

sağlığını tehdit eden salgın, bulaşıcı, toplu zehirlenme ve benzeri kritik sağlık hadiselerinde olaya ilişkin

müdahalelerin tamamlanması,

(D) Meydana gelen acil durumlara karşı gerekli müdahalelerin yapılarak operasyonların tamamlanması.

(4) Havalimanı sorumluluk sahası dışında meydana gelen

kaza/olaylarda, havalimanı uçuş operasyonları

etkilenmeyeceğinden, Meydan İtfaiye Şube Amirliği (ARFF)

personelinin söz konusu olaya görevlendirilmesinde Havalimanı

Yangınla Mücadele Kategorisi göz önünde bulundurularak

değerlendirme yapılır. Sağlanan koruma seviyesinde değişiklik olması halinde ivedilikle gerekli havacılık duyuruları (NOTAM)

yaptırılır.

Olay Yeri Sorumlusu

14. (1) Her türlü kaza, kırım ve olayda Olay Yeri Sorumlusu olarak Meydan İşletme Şube Amiri tarafından asıl ve sürekli Meydan İşletme Memuru kadrosunu tutan bir personel görevlendirilir.

(2) Hava aracı kaza-kırım ve yangınlarında ARFF birim sorumlusu kaza mahalline gelen ilk yetkilidir. ARFF birim sorumlusunun asıl görevi kurtarma ve yangınla mücadele operasyonunu yönetmekle ilgili olduğundan hava aracı kaza-kırım ve yangınlarında Olay Yeri Sorumlusu olay mahalline ulaşıp yetkiyi devralana kadar geçici olarak ARFF birim sorumlusu yetkilidir. Olay Yeri Sorumlusu olay yerine geldiğinde Yetki ve sorumluluğun

devredilmesi esnasında aşağıda belirtilen bilgiler Olay Yeri Sorumlusuna aktarılır:

(A) Mevcut durum,

(B) Kazazedelerin durumu,

(C) Kurtarma çalışmaları,

(Ç) İhtiyaç duyulan sağlık ve diğer destek unsurları,

Devirden sonra olay yerine ilişkin her türlü talep ve koordinasyon Olay Yeri Sorumlusu aracılığı ile yürütülür.

(3) Acil durum meydana geldiğinde ADP çerçevesinde

görevlendirilen personelin olay yerine sevk ve idaresi kendi en üst birim yetkilisi sorumluluğundadır. Olaya müdahale edecek olan ekiplerin sevk ve idaresinden ekip yetkilileri sorumludur. Ayrıca ekip yetkilisi kendi en üst birim yetkilisine, Olay Yeri Sorumlusuna ve HKYM’ ye karşı da sorumludur. Acil Duruma Müdahale Sorumluluğuna ilişkin düzenleme Bakanlıkça çıkarılan talimatta yer alır.

(4) Kaza-kırım durumlarında olay yerinde yetkili kişilerin fark edilmesinin sağlanması ve bu sorumluların en iyi şekilde ayırt edilerek tanınması amacıyla ayırt edici, renkli, sert malzemeden yapılmış ve üzerinde fosforlu harfler bulunan şapka ve/veya yelek ve/veya kıyafet giymeleri gerekmektedir. Bu kapsamda

Havalimanı İşletmecisi tarafından aşağıda belirtilen şekilde gerekli malzemeler oluşturularak Mobil (İleri) Komuta

Merkezinde muhafaza edecektir.

YELEK RENGİ Kırmızı Mavi Beyaz Zemin Üzerine Kırmızı Yazılı Turuncu Sarı Küf Yeşili

GÖREVİ

ARFF Yetkilisi

Emniyet/Polis

Sağlık

Havalimanı Yetkilisi

Hava Yolu Şirketi

Ulaştırma Yetkilisi

(5) Olayın durumuna göre, havalimanı dışında faaliyet gösteren kurum/kuruluşlardan takviye olarak gelen itfaiye, sağlık, arama kurtarma, güvenlik, çevre koruma, yerel yönetim personelinin havalimanında yönlendirilmeleri HKYM talimatları çerçevesinde Olay Yeri Sorumlusu tarafından planlanır. Ancak operasyonel çalışmaları kendi birim amirleri tarafından yürütülür. Olaya müdahale anında kargaşa yaratılmaması için havalimanı dışından gelen takviye ekiplerden;

(A) İtfaiye ekipleri; Meydan İtfaiye Şube Amirliği’nin

(B) Sağlık ekipleri; Sağlık Bakanlığına bağlı 112’nin (Sağlık Bakanlığı Yetkilisi),

(C) Polis ve Emniyet güçleri; PGM Ercan Güvenlik

Amirliğine bağlı en üst Polis Yetkilisinin, Koordinesinde çalışma yapar.

Mobil (İleri) Komuta Merkezi

15. (1) Acil durumlarda olayı yerinden yönetmek, eldeki imkânları doğru ve etkin kullanabilmek, komuta, koordinasyon ve iletişim merkezi olarak hizmet edebilmek için olay yerine yakın bir bölgede Mobil (İleri) Komuta Merkezi kurulur. Mobil (İleri) Komuta Merkezi ADP’ ye dahil Kurum ve/veya kuruluşların bilgi alıp verdiği ve kurtarma operasyonlarına ilişkin operasyonel kararların alındığı bir noktadır.

(2) Mobil (İleri) Komuta Merkezi, öncelikli olarak hayat kurtarmak amacıyla gerçekleştirilen faaliyetlerin koordinasyonunu sağlar.

Mobil (İleri) Komuta Merkezinin temel özellikleri aşağıda belirtilenlerdir:

(A) Hızla kurulabilen hareketli bir tesistir,

(B) İleri komuta, koordinasyon ve iletişim merkezi olarak çalışır,

(C) Olay yeri ve HKYM arasındaki iletişimi ve koordinasyonu sağlar,

(Ç) Rüzgâra ve arazi koşullarına göre doğru bir şekilde konumlandırılacak özelliğe sahiptir.

(3) Herhangi bir kaza/olay olması halinde tayin edilen, fark edilebilir ve hemen görülebilir bir Mobil (İleri) Komuta Merkezi öncelik taşır. Acil durum olaylarında HKYM üs olarak kullanılır. Meydan İşletme Şube Amirliği koordinesinde ayrıca olay yerinde güvenli bir bölgede komuta, koordinasyon ve iletişim merkezi olarak “Mobil (İleri) Komuta Merkezi” oluşturulur. Olabildiğince hızlı bir şekilde, tercihen yangın kontrolü ve kurtarma faaliyetlerinin başlamasıyla aynı zamanda kurularak komutanın devam

ettirilmesi sağlanır. Böylece Mobil (İleri) Komuta Merkezine rapor sunan her bir kurum ve/veya kuruluş sahip olduğu

sorumlulukların kontrolünü üstlenmeden önce durum hakkında yeterli bilgiye sahip olur.

Mobil (İleri) Komuta Merkezinde görev yapmak üzere mutlaka Meydan İşletme Şube Amirliğinden yetkili bir personel ile PGM Ercan Güvenlik Amirliği’nden rütbeli bir personelin bulunması sağlanır. Mobil (İleri) Komuta Merkezi, Olay Yeri Sorumlusu ile HKYM’ ye bağlı olarak görev yapar.

(4) Olaya müdahale eden personel, olayda can ve mal kaybının en aza indirilmesi için gereken her türlü gayret ve çabayı göstermekle yükümlüdür. Olay anında görevli olan bütün birim amirleri, HKYM talimatları dışında hareket edemezler ve tamamen HKYM Başkanına karşı sorumludurlar.

(5) Çalışmalarda iletişimin hızlı ve seri şekilde yapılması için, Daire şubeleri arasında ortak kullanımda olan telsiz kanallarından kule kanalı, acil durum kanalı olarak belirlenmiş olup, meydana gelebilecek acil durumlarda Daire şube personelleri söz konusu telsiz kanalına geçer.

(6) Mobil (İleri) Komuta Merkezi içerisinde kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla gerekli enerji, internet, telsiz, megafon, kareli haritalar, vaziyet planı gibi malzeme ve ekipmanlar temin edilmelidir. Mobil (İleri) Komuta Merkezinde

İletişim Ekipmanları

bulunan malzeme ve ekipman listesi Bakanlık tarafından çıkarılan talimatla düzenlenir. Araç içerisinde bulunan her türlü malzeme ekipmanın tam ve eksiksiz çalışması amacıyla yapılması gerekli olan kontrol ve sorumluluklara ilişkin kurallar EADAK tarafından belirlenir.

Haberleşme, Alarm Verme Kolaylıkları ve Alarm Sistemleri

16. Birden fazla yetki alanından gelen kuruluşları kapsayan koordine edilmiş bir iletişim sistemi, yeterli sayıda radyo alıcısı-vericisi, telefon ve birincil ya da ikincil iletişim yollarının kurulması ve sürdürülmesi için diğer iletişim cihazlarından oluşturulur.

17. Havalimanında acil durumlara müdahale edecek acil durum birimlerinin ve kişilerin harekete geçirilmesinde, kompleks bir haberleşme sistemi olduğundan, acil durumun plan kapsamındaki müdahale birimlerine duyurulmasında yanlış anlamaların önlenmesi için olayın şekline göre alarm sistemleri geliştirilir.

(1) Alarm Sistemleri, Bakanlıkça çıkarılan Uçak Kaza Kırım Kurtarma ve Yangınla Mücadele Talimatı kurallarına göre veriliş şekliyle dört kısımda ele alınmış olup, aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

ALARM NO ALARM ŞEKLİ

1 Numaralı Alarm Havalimanı referans noktası

merkez olmak üzere ulaşım

imkânları bulunan 8 km.

yarıçaplı bir alan içerisinde

meydana gelen uçak kazalarını

bildirir ve uzun süreli 1 zil sesi ile

duyurulur.

2 Numaralı Alarm Havalimanı referans noktası

merkez olmak üzere ulaşım

imkânları bulunan 8 km.

yarıçaplı bir alan dışında veya

ulaşım güçlükleri bulunan

bölgelerde meydana gelen uçak

kazalarını bildirir ve kısa süreli 2

zil sesi ile duyurulur.

3 Numaralı Alarm Uçuş güvensizliği, herhangi bir

temasta bulunmadan inişe geçen

uçaklar, yasa dışı eylem veya

iltica, bomba ihbar ve tehditleri

sebebiyle bildirilen acil durumlar

olup, kısa süreli 3 zil sesi ile

duyurulur.

4 Numaralı Alarm Uçak kazaları dışındaki

havalimanı bina ve tesis

yangınlarını bildirir, kısa süreli 4

zil sesiyle duyurulur.

Kareli (Ağ) Haritalar

(2) HKYM ve Mobil (İleri) Komuta Merkezinde telsiz cihazları ve Randevu Noktası bulunmakta olup, acil durum frekanslarının karışmasını önlemek için katı iletişim disiplini uygulanmalıdır.

1/5.000 Ölçekli Kareli

(Mavi) Harita (3) İletişim sisteminin bütün telsizlerin ve telefon ağlarının çalışır durumda olduğunu teyit etmek için rutin olarak test edilmesi gerekmektedir. Kuruluşlar arası telefon numaralarının olduğu eksiksiz ve güncel bir liste bütün kurum ve/veya kuruluşlar ve acil durum planından sorumlu personel için mevcut olmalıdır.

(4) HKYM ve Mobil (İleri) Komuta Merkezinde bulunan tüm iletişim cihazlarının işlevselliği rutin olarak kontrol edilir. Arıza tespiti halinde giderilmesi amacıyla Havalimanı İşletmecisi haberdar edilir.

18. (1) Havalimanı içinde veya dışında meydana gelebilecek olay ve kazalarda, olay yerine hızlı bir şekilde intikal ve müdahale edilmesi ile yardıma gelecek kurum ve/veya kuruluşlara referans olması amacıyla havalimanına ait vaziyet planı ve ölçekli haritalar oluşturulur.

(2) Haritaların karıştırılmaması, ADP’ ye dahil bütün kurum ve /veya kuruluşlar için hemen tanımlanabilir olması için haritalar üzerinde tanımlayıcı bilgiler yer almalıdır. Bu haritaların aşağıda belirtilen yerlerde bulundurulması zorunludur;

(A) HKYM’ de

(B) Mobil (İleri) Komuta Merkezinde

(C) Hava Trafik Kontrol kulesinde

(D) ARFF istasyonunda,

(E) ARFF araçlarında,

(F) Meydan İşletme Şube Amirliğinde

(G) İhtiyaç duyulan diğer yerler.

(3) Kareli (ağ) haritaların her revize edilişinde, revize tarihinin harita üzerine işlenmesi, güncel bir kopyasının ADP’ ye dahil bütün kurum ve/veya kuruluşlara verilmesi ve eski haritanın yok edilmesi gerekmektedir.

(4) Bu amaçla ADP’ de gerekli güncellemeler yapılarak kareli (ağ) haritaların güncel hallerinin dağıtımı plan dâhilindeki tüm kurum ve/veya kuruluşlara yapılmalıdır.

(5) ARFF araçlarına küçük ebatlı haritalar konması zorunludur. Kareli

(ağ) haritaların dağıtım bilgileri Bakanlıkça çıkarılan talimatta yer alan ADP, Kareli Harita ve Ekleri Dağıtım Tablosu ile düzenlenir.

(6) 1/5.000 Ölçekli Kareli Harita Mavi, 1/25.000 Ölçekli Kareli Harita ise Kırmızı renklerde çerçevelendirilerek ayrılmalıdır.

19. Havalimanı içi ulaşım yollarını, zorlu arazileri, su kaynaklarının yerini, randevu noktalarını, bekleme noktalarını, bina, tesis ve PAT sahalarını, havalimanı sınırlarını, eşikten itibaren 1.000 m alanı, acil çıkış kapıları gibi bilgileri içermelidir. Havalimanı 1/5.000 Ölçekli Kareli (Mavi) Harita Bakanlıkça çıkarılan talimatta yer alır.

1/25.000 Ölçekli Kareli (Kırmızı) Harita

20. Havalimanı merkezinden itibaren yaklaşık 8 km. yarıçaplı alan içerisinde, uygun sağlık tesisleri, erişim yolları, zorlu arazi şartları, yerel itfaiye istasyonları, randevu noktaları gibi bilgileri içermelidir.

Havalimanı 1/25.000 Ölçekli Kareli (Kırmızı) Harita Bakanlıkça çıkarılan talimatta yer alır.

Genelge ve / veya Teknik Talimatlar

21. Bu Tüzük kapsamında olan konular ile ilgili olarak, Bakanlığın gerek görmesi halinde uluslararası standartları da dikkate alarak, teknik hususların hızlıca ve/veya derhal uygulanmasını sağlamak amacıyla Bakanlık tarafından genelge ve/veya teknik talimatlar yayımlanabilir.

Yürütme Yetkisi Yürürlüğe Giriş

DÖRDÜNCÜ KISIM

Son Kurallar

22. Bu Tüzük, Ulaştırma İşleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür.

23. Bu Tüzük, Resmî Gazete ’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.