1997 YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ TÜZÜĞÜ
[(25.12.1996 – R.G. 147 – EK III – A.E. 1191 Sayılı Tüzüğün), (16.04.1997 – R.G. 40 – EK III – A.E. 289) ve (3.10.2025– R.G.198 – EK III – A.E.817) Sayılı Tüzükler ile Birleştirilmiş Şekli.]
Yüksek Mahkeme Anayasa’nın 154’üncü maddesinin verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki
Tüzüğü yapar:
Kısa İsim
1. Bu Tüzük, "1997 Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü" olarak isimlendirilir.
Tefsir
2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe-
2.A.E.817/2025 2.A.E.817/2025
"Anayasa" Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasasını anlatır.
"Cumhuriyet" Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini anlatır.
"dava" bu Mahkeme huzurunda herhangi bir şekilde başlatılmış olan herhangi bir yargısal işlemi anlatır.
“Elektronik ortamda dosyalama” bir avukat tarafından mahkemeye dosyalanacak herhangi bir dava veya evrakın, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemelerinin web sitesi üzerinden internet vasıtasıyla dosyalanması işlemini anlatır ve bu Tüzükte herhangi bir layihanın veya evrakın dosyalanmasını öngören bir madde, elektronik ortamda dosyalanmayı da kapsar ve ilgili madde bu şekilde okunur.
“Elektronik yazışma” elektronik posta veya elektronik belge yönetim sistemi (EBYS) dȃhil, bilgisayar vasıtası ile dâhili veya harici ağ vasıtası ile yapılan yazışmayı anlatır.
"Kayıt Kalemi" Yüksek Mahkemenin Kayıt Kalemini anlatır.
"layiha" Celpnameyi, Talep Takririni, Müdafaayı veya Müdafaaya Cevabı içerir.
"Mahkeme" Anayasa uyarınca Yüksek İdare Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemeyi anlatır.
"Mukayyit" bu Mahkemenin mukayyidini anlatır.
"Yargıç" Yüksek Mahkemenin Başkan ve Yargıçlarını anlatır.
Dava
3. (1) Mahkeme huzurundaki herhangi bir dava bu Tüzüğe ekli ve
Şekli
davacının Talep Takririni içeren Örnek 1'deki gibi bir
Celpname ile başlatılır.
3.A.E.817/2025
(2) Mühürlenmek için ibraz olunan her celpname, davacı veya
avukatı tarafından imza olunur, üzerine tarih yazılır ve
davanın hangi yıl zarfında açıldığını, hangi madde veya
maddeler tahtında yapıldığını, davacının tam adını ve
adresini, davalının tam adını ve adresini, eğer varsa,
davacının avukatının adını ve tebliğ için Lefkoşa Belediye
sınırları içinde bir adresi, davacının tebliğ yapılmasını kabul
ettiği elektronik posta adresini, dayanılan hukuki esasları,
Müdafaa 4.A.E.817/2025
esasa ilişkin olguların özetini ve istenilen çare veya çareleri içerir.
Müdafaaya Cevap 5.A.E.817/2025
4- (1) Davalı, Celpnamenin tebliğ olunduğu tarihten itibaren yirmi bir gün zarfında, varsa, bu Tüzüğe ekli Örnek 2'ye göre hazırlanacak bir Müdafaayı, Mahkeme Kayıt Kalemine veya elektronik ortamda dosyalar ve böyle bir Müdafaanın onaylı bir suretini davacının tebliğ adresine verir. Bu madde
maksatları bakımından tebliğ adresi, davacının tebliğ
yapılmasını kabul ettiği elektronik posta adresini de kapsar.
(2) Her Müdafaa davalı veya avukatı tarafından imza edilir, üzerine tarih yazılır, eğer varsa, davalının avukatının adını, tebliğ için Lefkoşa Belediye sınırları içinde bir adresi, davalının tebliğ yapılmasını kabul ettiği elektronik posta adresini, dayanılan hukuki esasları ve esasa ilişkin olguların özetini içerir.
5- Davacı Müdafaaya bir cevap vermeyi arzu ettiği takdirde, bunu Müdafaanın verildiği tarihten itibaren on dört gün zarfında Mahkeme Kayıt Kalemine veya elektronik ortamda dosyalar ve onaylı bir suretini davalının tebliğ adresine verir. Bu madde maksatları bakımından tebliğ adresi davalının tebliğ yapılmasını kabul ettiği elektronik posta adresini de kapsar.
Layihalar
6. Taraflardan her biri düzenleyeceği layihada dayandığı hukuki esasları beyan eder ve bu gibi esasların sebeplerini tam olarak belirtir. Ancak, avukatı olmaksızın ispatı vücut eden bir taraf bu veya maddeye uymaya zorunlu değildir.
Talimat
Emir
7. (1) Her dava için ilk safha olarak, talimat verilmek üzere, taraflar Yargıcın odasında hazır bulunup mesele ile ilgili iddialarını ileri sürerler. Bu amaçla, günü ve saati saptayan bir
ihbarname, aksine bir emir verilmediği sürece en az yedi gün evvel, ilgili taraflara veya varsa avukatlarına Mahkeme tarafından verilir.
(2) Talimat safhasında Mahkeme veya bir Yargıç, daha fazla layiha, tafsilat, evrakın meydana çıkarılması veya teftiş edilmesi, tanıklığın ne şekilde alınacağı, mahallinde inceleme yapılması ve açık duruşma tarihi ile uygun ve gerekli
göreceği diğer hususlarda talimat veya emir verebilir.
(3) Mahkeme veya bir Yargıç, davaya taraf olanların aralarında evrak alışverişi yapmaları veya Mahkemeye evrak sunmaları
için talimat vermesi halinde, bu gibi talimat, söz konusu evrakın taraflarca ayrı ayrı ve tarih sırasına göre
düzenlenerek dosyalanması ile yerine getirilir.
(4) Bu maddeye uyulmaması halinde Mahkeme veya bir Yargıç kusurlu tarafı dinlemeyebilir veya aleyhine masraf emri verebilir veya tüm koşulları dikkate alarak uygun göreceği diğer önlemleri alabilir veya emirleri verebilir.
İlgili Kişi
8. (1) Mahkeme veya bir Yargıç, davanın herhangi bir safhasında, davadan etkilenebilecek herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi kendiliğinden veya istem üzerine, davaya veya dava ile ilgili herhangi bir işleme "ilgili kişi" olarak taraf yapabilir.
Tanık Celbi ve Bilirkişi Atanması Davacı
(2) İlgili kişiye dava, emir ve varsa davalının Müdafaasının onaylı suretleri tebliğ edilir. İlgili kişi tebliğin yapıldığı andan itibaren davacı tarafından normal bir şekilde ve
veya usulüne uygun olarak dava edilmiş bir davalı gibi davada taraf olur ve davalı aleyhine yapılan herhangi bir taleple ilgili olarak, kendini ilgilendirdiği oranda, ayni müdafaa hakkına sahip olur. Buna göre, ilgili kişi madde 4(2)’ye uygun olarak hazırlanacak bir Müdafaayı, madde 4(1) uyarınca işleme
koyar ve buna ek olarak davacıya verdiği Müdafaanın bir suretini aynı zamanda davalıya da verir. Madde 4 (1) ve (2) uyarınca hareket ederek Müdafaa vermeyen bir ilgili kişi davanın tebliğ tarihinden itibaren 21 gün zarfında
Mahkemeye dosyalayacağı bir ihbarname ile davaya
katılmayacağını bildirebilir veya davalının müdafaasını benimsediğini bildirebilir.
Davalının Bilgi Vermek, Evrak, Belge
(3) Usulünde dava ve emir tebliğ edilen bir ilgili kişinin, Müdafaa vermemesi veya davaya katılmaması, davadaki
işlemlerin seyrini etkilemez.
9. Mahkeme veya bir Yargıç bir davada adilane bir karara varılabilmesini mümkün kılmak amacıyle, tanıklık yapmak veya evrak sunmak üzere herhangi bir kişiyi huzuruna celbedebilir. Bu hususta Mahkeme veya bir Yargıç, davada uzman tanıklık
edebilmesi için deney yapmak, incelemede bulunmak veya başka şekilde araştırma yapmak üzere bilirkişi atayabilir.
10. (1) Mahkeme veya bir Yargıç, yemin tahtında veya başka şekilde
bilgi vermek veya evrak veya başka bir delil sunmak
amacıyla davacının şahsen hazır bulunmasını emredebilir. Bu
suretle hazır bulunması emredilen davacı bunu reddederse,
davası askıya alınabileceği veya reddolunabileceği gibi,
Veya Delil Sunmak İçin Celbi
kendisine bir tanık celpnamesi tebliğ edilip de buna göre hareket etmeyi reddeden bir tanığı Mahkemede hazır
bulunmaya mecbur etmek için uygulanan yöntem aynen,
sözü edilen davacıya da uygulanabilir.
Geçici Emir
Ancak, davacı tüzel kişiliği haiz olan veya olmayan bir müessese ise, Mahkemede hazır bulunmaya zorlama
yöntemi, davacı adına dava açmak veya dava olunmak
lar için hakkına sahip olan kişi veya kişiler aleyhine uygulanır.
Masraf-
Güvence Karar
(2) Mahkeme veya bir Yargıç, yemin tahtında veya başka suretle verme bilgi vermek veya usulünde yetkili kılınmış bir görevli aracılığı ile evrak veya başka bir delil sunmak hususunda davalıya emir verebilir. Yukarıda (1). fıkrada davacıya uygulanan yöntem davalıya da uygulanabilir.
Emir ve Talimatların Tekrar
11. (1) Anayasanın 152’nci maddesi gereğince yapılan işlemlerde Mahkeme veya bir Yargıç, işlemin herhangi bir safhasında, kendiliğinden veya herhangi bir tarafın istemi üzerine, davanın adilane bir şekilde kararlaştırılması icap ettirirse, davayı esasında sonuçlandırmayan geçici bir emir verebilir.
(2) Bu madde altında verilen geçici bir emir, acil olması veya diğer özel koşullar dolayısıyla karşı tarafa ihbarname
verilmeksizin ve duruma göre uygun görülecek koşullara tabi olmak üzere verilebilir.
Ancak, bu fıkra altında verilen bir emirden etkilenen tüm taraflara bu emre itiraz edebilmelerini mümkün kılmak için geçici emir istemine ilişkin tüm evrak ve emir derhal tebliğ olunur ve itiraz yapıldığında Mahkeme veya bir Yargıç ilgili taraflar namına veya onlar tarafından ileri sürülen iddia ve müdafaayı dinledikten sonra, söz konusu emri, uygun
göreceği koşullara tabi olmak üzere, iptal edebilir veya değiştirebilir veya onaylayabilir.
12. Mahkeme veya bir Yargıç işlemin herhangi bir safhasında, davadaki taraflardan birinin, masraflar için güvence vermesini emredebilir.
13. Mahkeme veya bir Yargıç, davanın adilane bir şekilde sonuçlandırılması için, huzurundaki işlemde böyle bir karar talep olunsun veya olunmasın, kendisine yetki veren herhangi bir
Madde gereğince, herhangi bir kararı verebilir.
14. (1) Bu Tüzük gereğince bir Yargıç tarafından verilen herhangi bir emir veya talimattan olumsuz yönde etkilenen ve bunun
tekrar gözden geçirilmesini isteyen bir tarafın, bu emri veya
Gözden Geçirilmesi
talimatı öğrendiği tarihten veya namına bir avukat
bulunuyorsa avukatın öğrendiği tarihten itibaren yedi gün zarfında, Kayıt Kalemine bu amaçla verilecek bir ihbarlı istidası üzerine, mezkûr emir veya talimat, Mahkeme
ve İlmi tarafından tekrar gözden geçirilebilir.
İçtihat
Yapıtların
listesinin (2) Bu maddenin (1)' inci fıkrası gereğince yapılan bir tekrar dosyalanması gözden geçirme istidası, böyle bir gözden geçirme sonuçlanıncaya kadar, mezkur emir veya talimatın icrasını erteler, meğer ki Mahkeme başka türlü emir versin.
İstinaf Karar
15. (1) Mahkeme veya bir Yargıç aksine bir direktif vermedikçe, davanın veya istinaf edilmesi halinde istinaf duruşmasına katılacak taraflar, davanın veya istinafın dinlenmek üzere tayin edildiği tarihten en az üç gün önce; istinaf bir ara emirden yapılmışsa istinafın dinlenmek üzere tayin edildiği tarihten en az iki gün önce, duruşmada, atıfta bulunacakları içtihat ve ilmi yapıtların bir listesini Mahkemeye
dosyalayacaklar ve aynı gün bu listenin suretlerini davaya veya istinafa taraf olanlara vereceklerdir.
Uygulanacak Tüzük
Ancak davanın veya istinafın dinlenmek üzere tayin
edildiği tarih üç günün altında ise, yukarıdaki işlemler, tayin tarihinden bir gün öncesine kadar yapılabilir.
(2) Bu maddeye uyulmaması halinde Mahkeme kusurlu tarafı davanın veya istinafın duruşmasının yapılacağı günde
dinlemeyebilir veya başka herhangi bir nedenle gerekenin yapılması için davanın veya istinafın duruşmasını
erteleyebilir ve masraflar için uygun göreceği bir emri veya başka herhangi bir emri verebilir.
16. Mahkemenin bir Yargıcının verdiği karar veya emirlere karşı istinaf edilebilir ve böyle bir istinaf Mahkemenin üç Yargıcı tarafından dinlenerek karara bağlanır.
17. Mahkemenin her kararı Mahkeme heyetine başkanlık eden Yargıç tarafından veya bu amaçla onun tarafından görevlendirilen herhangi diğer bir Yargıç tarafından okunur ve kararı veren Yargıçlar tarafından imza edilir.
Ancak, herhangi bir Yargıç esasa ilişkin konular hakkında karşı veya ek bir görüş beyan edebilir ve bu görüş Mahkemenin kararına dahil edilir.
18. Bu Tüzüğün yapıldığı tarihte Cumhuriyet dahilinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü, durum uygun
olduğu hallerde, Mahkeme huzurundaki bütün işlemlerde, gerekli
Yürürlükten Kaldırma
değişiklikler yapılarak uygulanır; meğer ki bu Tüzüğe başka bir hüküm konmuş veya Mahkeme veya bir Yargıç başka türlü
kararlaştırmış olsun.
Yürürlüğe Giriş
19. Bu Tüzük ile 1962 Yüksek Anayasa Mahkemesi Tüzüğü, onun uyarınca yapılmış veya yapılması gereken herhangi bir işleme halel gelmeksizin, yürürlükten kaldırılır.
20. Bu Tüzük 1 Ocak 1997 tarihinde yürürlüğe girer.
Yüksek Mahkeme tarafından 10 Aralık 1996 tarihinde yapılmıştır.
Yüksek Mahkeme
2.A.E.289/1997
ÖRNEK 1
CELPNAME (madde 3)
YÜKSEK İDARE MAHKEMESİNDE. ANAYASANIN 152' nci MADDESİ HAKKINDA.
YİM.
Davacı: (a)
ile arasında.
Davalı: (a)
Y u k a r ı d a k i d a v a l ı t a r a f ı n a.
TALEP TAKRİRİ
Malumunuz olsun ki adı yukarıda yazılı davacı bu dava ile aşağıdaki çare için Mahkemeye başvurur: (b)
Bu dava aşağıdaki hukuki esaslara dayanır: (c)
Bu davayı desteklemek için aşağıdaki olgulara dayanılır: (d)
Davacının tebliğ adresi şöyledir :(e)
(İmza)
Davacı namına avukat (f)
Tarih:
19 yılı ayının cı günü (g)
kaydolunmuş ve mühürlenmiştir.
Mukayyit.
Not: Müdafaa, bu davanın tebliğ tarihinden itibaren yirmi bir (21) gün zarfında Kayıt Kalemine bizzat veya avukat vasıtasıyle verilir ve bir sureti davacının tebliğ adresine bırakılır.
(a) Davacı ve davalının isim ve adreslerini yazınız.
(b) Talebi beyan ediniz.
(c) Buraya bu davanın dayandığı hukuki esasları kaydediniz.
(Davacı şahsen dava ediyorsa buna uymaya zorunlu değildir. )
(d) Buraya dayanılan bütün esas olguların bir özetini
kaydediniz.
(e) Davacıya verilecek evrakın, kendisine iletilmek üzere,
Lefkoşa Belediye hudutları içinde bir kişinin tam adını, işini ve adresini yazınız.
(f) Dava şahsen açılmışsa "namına avukat" sözcüklerini
çiziniz.
(g) Tarih bir Mukayyit tarafından yazılmalıdır.
2.A.E.289/1997
ÖRNEK 2
(madde 4 ve 8)
YÜKSEK İDARE MAHKEMESİNDE. YİM.
ANAYASANIN 152’ nci MADDESİ HAKKINDA.
Davacı: (a)
davacı arasında
il e t a r a f ı n a.
Davalı: (a)
MÜDAFAA
Yukarıdaki
Malumunuz olsun ki davalı/ilgili kişi ................(b)...............
yukarıda görülen başlık altındaki davaya müdafaa dosyalamak niyetindedir.
Bu müdafaa aşağıdaki hukuki esaslara dayanır: (c)
Bu müdafaayı desteklemek için aşağıdaki olgulara
dayanılır:(d)
Davalının/ilgili kişinin tebliğ adresi şöyledir: (e)
(İmza)
Davalı/ilgili kişi
namına avukat (f)
Tarih:
19 yılı ayının cı günü (g)
kaydolunmuştur.
Mukayyit
Not: Müdafaaya Cevap, müdafaanın verildiği tarihinden
itibaren on dört (14) gün zarfında mahkemeye kaydettirilir ve bir sureti davalının/ilgili kişinin tebliğ adresine verilir.
(a) Davacı ve davalının isim ve adreslerini yazınız.
(b) Davalı Numarasını/ilgili kişinin ismini yazınız
(c) Buraya bu müdafaanın dayandığı hukuki esasları kaydediniz.
(Davalı/ilgili kişi şahsen müdafaa ediyorsa buna uymak
zorunda değildir.)
(d) Buraya dayanılan bütün esas olguların bir özetini
kaydediniz.
(e) Davalıya/İlgili kişiye verilecek evrakın kendisine
iletilmek üzere Lefkoşa Belediye hudutları içinde bir
kişinin tam adını, işini ve adresini yazınız.
(f) Müdafaa şahsen yapılıyorsa "namına avukat" sözcüklerini Çiziniz.
(g) Tarih Mukayyit tarafından yazılmalıdır.