1979 COĞRAFYA İSİMLERİNİN STANDARTLAŞTIRILMASI TÜZÜĞÜ
(13.5.1980 – R.G. 61 – EK III – A.E. 136 Sayılı Tüzük), (27.6.1980 – R.G. 82 – EK III Düzeltme ile Birlikte)
COĞRAFYA İSİMLERİNİN STANDARTLAŞTIRILMASI YASASI
(28/1978 ve 31/1984 Sayılı Yasalar)
Madde 6 altında yapılan Tüzük
Kıbrıs Türk Federe Devleti Bakanlar Kurulu, 28/1978 sayılı Coğrafya İsimlerinin Standartlaştırılması Yasası’nın 6. maddesinin kendisine verdiği yetkiyi kullanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar :
BÖLÜM I
Kısa isim Amaç Tefsir
1. Bu Tüzük, 1979 Coğrafya İsimlerinin Standartlaştırılması Tüzüğü olarak isimlendirilir.
2. Bu Tüzüğün amacı KTFD Bölgesinde bulunan her tür topoğrafik, coğrafi, klimatik, tarihsel ve folklorik şekil ve yerlerin isimlerinin Türkçe olarak belirlenmesini sağlamaktır.
3. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe
“Bakanlar Kurulu” KTFD Bakanlar Kurulunu;
“Komite”, Coğrafya İsimlerinin Standartlaştırılması Sürekli Komitesini;
“Coğrafya İsmi” deyimi
(a) Su birimi kapsamına giren, yapay göl, tuz gölü, nehir, dere, çay, ırmak, kanal, sulama kanalı, ark, rezervuar, deniz, körfez, koy, bataklık, çağlayan, kuyu,
kaynak, çeşme, sarnıç, su deposu yeraltı suyu, kaplıca.
(b) Yer şekilleri kapsamına giren sıradağ, dağ geçidi, dağ doruğu, tepe, höyük, uçurum, burun, yamaç, boyun, sırt, kepez (masa tepe), plâto, ova, yaylâ, çanak, çukur, kokurdan (tabii çukur), teras, basamak, dalgalı arazi, taşlık, kayalık, leçelik, mağara, plâj, kumluk, delta, yarım ada, ada.
(c) Bitki örtüsü kapsamına giren mera, çayır, çimen, orman, koruluk, maki, çalılık, çiftlik, hayvan otlatma bölgesi, ulusal park, fidanlık, bahçe, bağlık, tarla, kıraç arazi.
(d) Maden ve petrol havzaları.
(e) Siyasal ve yönetsel bölümler kapsamına giren mevki, mahalle, semt, köy,
kasaba, kent, bucak, ilçe.
(f) Doğa etkisiyle oluşan orijinal şekilleri içeren yerler ile arkeolojik ve tarihi
bölgeler.
(g) Yol, bulvar, köprü, menfez, demiryolu, park, bina, mezarlık, havaalanı, liman.
(h) Görünüm güzelliği ve çekici özelliği olan yerler gibi her türlü coğrafik şekil ve yerlere verilen isimleri anlatır.
BÖLÜM II
Komite
4. Komite haftada en az bir defa toplanır. Toplantının yapılabilmesi için en az üç toplantıları ve üyenin hazır bulunması gerekir. Komite başkanının bulunmadığı hallerde Dışişleri, çalışma şekli Savunma ve Turizm Bakanlığı temsilcisi toplantıya başkanlık eder. Gündem, bir önceki toplantıda kararlaştırılır.
Komitenin
karar alması 5. Kararlar, en az üç üyenin olumlu oy vermesi ile alınır. Oyların eşitliği halinde, ve kararla toplantı başkanına ikinci bir oy hakkı tanınır. Başkan ve üyeler oylamada çekimser ilgili kalamaz. Alınan kararlar gerekçeli olarak bir tutanağa işlenir. Ve tutanak toplantıya tutanaklar katılan üyelerce imzalanır.
BÖLÜM III
Coğrafya
6. Türkçe olan coğrafya isimleri, değiştirilmelerini gerektirecek önemli bir neden isimlerinin bulunmadığı takdirde aynen kalır.
standartlaştı-
rılması 7. (a) Türkçe uygun bir karşılığı olan isimler, aynen Türkçeye tercüme edilir.
yöntemi (b) Türkçe karşılığı bulunmayan isimlerin yerine, kullanıldıkları bölgenin coğrafi yapısı da dikkate alınmak suretiyle, eski ismin fonetiğine ve Türk olmayan dili imlâ kurallarına uygun bir isim saptanır.
Türkçe
coğrafya (c) Tarihi ve arkeolojik şekil ve yerlerin isimleri aynen kalabilir.
isimleri
8. Yakın geçmişte toplumumuz ile ilgili tarihi bir olayın geçtiği yerlere, bu yerlerin Türkçe isimleri olsa dahi, tarihi olayı hatırlatan yeni bir isim verilebilir.
Tarihi yer
isimleri
9. Bir yerleşim merkezinin coğrafya isimlerinin standartlaştırılması sırasında komite, ilgili yerel yönetim ile işbirliği yapar. Ayrıca gerekirse, yaşlı kişiler arasında araştırma sözlü araştırmalar yapmak suretiyle halk içinde kullanımı artık yerleşmiş isimler varsa, bunları saptar ve uygun olanlarından yararlanır.
İşbirliği ve
Uzmanlardan
yararlanma 10. Coğrafya isimlerinin standartlaştırılması sırasında, gerekli görüldüğü takdirde konunun gerektirdiği uzman kişilerden yararlanılır.
Üzerinde
çalışılacak 11. Coğrafya isimlerinin standartlaştırılması esnasında, temel kaynak olarak harita ve yararlanılacak haritalar :
belgeler
(a) Halen yürürlükte bulunan 1/500, 1/1000, 1/1250, 1/2500 ve 1/5000 ölçekli kadastral harita serileri.
(b) Türkiye Cumhuriyeti Harita Genel Müdürlüğünün 1/25000 ölçekli topoğrafik harita serisi.
12. Yardımcı kaynak olarak, her tür harita ve konu ile ilgili belgeler.
Standartlaştı- 13. Coğrafya isimlerinin standartlaştırılması esnasında, aşağıda belirtilen sıra izlenir:
rmada çalışma (a) Yerleşme merkezlerinin isimlerinin standartlaştırılması.
sırası
27.6.1980
(b) Kıyı şeridinde bulunan ada, burun, körfez, KOY, liman ve plâjların (Düzeltme) isimlerinin standartlaştırılması.
(c) Geniş yer kaplıyan dağ, ova, orman, koruluk, hava alanı ve ulusal parkların isimlerinin standartlaştırılması.
(d) Lefkoşa kazasından başlıyarak Girne ve Gazi Mağusa’ya bağlı köylerin kendi hudutları içerisinde kalan her tür coğrafya isimlerinin standartlaştırılması. Bu yapılırken, köylerin alfabetik sırasına göre hareket edilir, ve her köyün plânları üzerindeki çalışmalarda 1/5000 ölçekli kadastral harita indeksi numara sırasına uyulur.
Standartlaştı-
14. Komitece kesinleştirilen isimler, ilgili haritalara işlenir ve gerekçeleri içerir rılan coğrafya rapor ile birlikte Bakanlar Kuruluna sunulur.
isimlerinin
onaylanması
Yürürlüğe
15. Bu Tüzük Resmî Gazete’de yayınlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
giriş