Yasa, tüzük, emirname ve kararname farkı

Bu dört terim gazetede sık geçiyor ve birbirinin yerine kullanılmıyor. Aralarındaki fark, kimin çıkardığı ve neyi düzenleyebildiğiyle ilgili.

Cumhuriyet Meclisi çıkarır. En üst düzenleme türüdür; bir konuda yasa varsa alt düzenlemeler ona aykırı olamaz. Ek I Bölüm I’de yayımlanır.

Meclis’in verdiği yetkiye dayanarak Bakanlar Kurulu çıkarır ve yasa hükmündedir. Ek I Bölüm II’de yayımlanır. Yetki yasasının çizdiği sınırın dışına çıkamaz.

Bir yasanın nasıl uygulanacağını ayrıntılandırır. Kendi başına yeni bir yükümlülük getiremez; dayandığı yasayı aşarsa iptal edilebilir. Ek III’te A.E. numarasıyla yayımlanır.

Genellikle sayısal değerleri belirler: fiyat, oran, bedel, tarife. Tüzükten daha dar ve daha sık değişir. Fiyat İstikrar Fonu’na yatırılacak miktarlar ya da su kullanım bedelleri emirnameyle düzenlenir.

Bakanlar Kurulu’nun tekil işlemleridir: atama, görevden alma, ödenek aktarma, kamulaştırma. Genel bir kural koymaz, belirli bir olayı sonuçlandırır.

Pratik sonuç: bir konuda “kural ne” diye soruyorsanız yasa ve tüzüğe, “bu yıl rakam kaç” diye soruyorsanız emirnameye, “bu kişi ya da bu arsa hakkında ne karar verildi” diye soruyorsanız kararnameye bakın.