Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Çevre (Değişiklik) Yasa Tasarısını (Y.T.No:441/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
ÇEVRE (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ
GENEL GEREKÇESİ
Bu (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile Çevre Yasası kapsamında 15-50 mikron kalınlığındaki plastik torbaların (poşetlerin) piyasaya sürülmesinin ve piyasada kullanımının yasaklanması amaçlanmaktadır. Bu Değişiklik Yasası aynı zamanda kamu yararı dikkate alınarak ambalaj amaçlı kullanılan plastik torbalar (poşetler) ile çöp torbalarının bu yasa kapsamı dışında tutulmasını hedeflemektedir. Bu Değişiklik Yasası ayrıca 50 mikron ve üzeri kalınlığa sahip olan plastik torbaların ücretlendirilerek kullanımının cazip olmaktan çıkarılmasını da amaçlamaktadır. Bu bağlamda daha kalın ve tekrar kullanılabilir poşetlerin kullanılması, bez çanta gibi çevre dostu alternatiflerin yaygınlaşması ve plastik kullanımının azaltılması hedeflenmektedir.
Bu Değişiklik Yasası ile değişiklik yapılan yasa maddeleri ile ilgili ceza kurallarına da düzenleme getirilmiştir. Bu değişiklik yasası ile aynı zamanda yasada çevresel gürültü ile ilgili olan ceza kurallarının düzenlenmesi de amaçlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1 Yasa’nın Kısa İsmi düzenlenmiştir.
Madde 2 Esas Yasa’nın 7’nci maddesinin (8)’inci ve (9)’uncu fıkralarında değişiklik yapılarak kalınlığı 15 mikron ile 50 mikron arasındaki plastik torbaların (poşetlerin), ticari amaçla ithal edilmesi, yurt içinde satışı, ücretli veya ücretsiz olarak piyasaya sürülmesinin yasaklanmış kamu yararı dikkate alınarak ambalaj amaçlı kullanılan plastik torbalar (poşetlerin) ile çöp torbalarının bu yasa kapsamı dışında tutulması amaçlanmıştır. Ayrıca 50 mikron ve üzeri kalınlığa sahip olan plastik torbaların ücretlendirilerek kullanımının cazip olmaktan çıkarılması amaçlanmaktadır.
Madde 3 Esas Yasa’nın 9’uncu maddesinin (11)’inci fıkrasının kaldırılması ile ilgili düzenleme yapılması amaçlanmıştır.
Madde 4 Esas Yasa’nın 78’inci maddesine bağlı Cetvelde düzenleme yapılmıştır.
Madde 5 Esas Yasa’nın 79’uncu maddesinin değiştirilerek hem eklenen yeni maddeler için hem de yasada çevresel gürültü ile ilgili olan ceza kuralları düzenlenmiştir.
Madde 6 Yasa’nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlemiştir.
ÇEVRE (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim |
|---|
| 18/2012 |
| 30/2014 |
| 34/2020 |
| 8/2025 |
- Bu Yasa, Çevre (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Çevre Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 7’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 7’nci maddesinin kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (7)’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Atık Yönetimi ile ilgili Yükümlülük ve Sorumluluklar
- (1) Hiçbir gerçek veya tüzel kişi, Çevre Koruma Dairesinden izin almadan ve izinde belirtilen koşullara uymadan ticari veya belediye atığı yönetimiyle ilgili faaliyetlerde bulunamazlar.
(2) Alıcı ortamların içine veya üstüne ve izinli geri dönüşüm veya bertaraf etme sahalarının dışındaki alanlara atık bırakılması, boşaltılması veya atılması yasaktır.
(3) Serbest bölgeler de dahil Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine tüm atıkların ithali ve girişi yasaktır.
(4) Üreticiler, ithalatçılar ve dağıtımcılar ömrü dolmuş olan ürünlerinin toplanmasını, taşınmasını, değerlendirilmesini, geri dönüştürülmesini ve çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf ettirilmesini sağlamakla sorumludurlar.
(5) Atık sahipleri, atık taşıyan, atığı geri dönüştüren ve bertaraf eden gerçek veya tüzel kişiler, atığın yarattığı kirlenme veya zararı telafi etmek zorundadırlar.
(6) Atık üreten her tesis ile atık bertarafı ve geri dönüşümünde çalışan gerçek veya tüzel kişiler, bu Yasanın 9’uncu maddesi uyarınca çıkarılması öngörülen tüzüklerde gerekli kılınan bilgilerle ilgili, Çevre Koruma Dairesine belirlenen aralıklarda göndermek üzere beş yıl boyunca doğru ve düzgün kayıtlar tutmakla yükümlüdürler.
(7) Atıkların bu Yasanın 36’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (C) bendi kapsamında hazırlanacak atıkların yakılması ile ilgili tüzük koşulları dışında yakılması yasaktır.
(8) Kalınlığı 15 mikron ile 50 mikron arasındaki plastik torbaların (poşetlerin), ticari amaçla ithal edilmesi, KKTC’de imal edilip edilmediğine bakılmaksızın yurt içinde satışı, KKTC’de imal edilip edilmediğine bakılmaksızın ücretli veya ücretsiz olarak piyasaya sürülmesi yasaktır.
Bu fıkra amaçları bakımından, plastik torba (poşet); çöp poşetini, kargo poşetlerini, ambalaj amaçlı poşetler, sadece hizmet verilen fakat ürün satışı gerçekleştirilmeyen yerlerde kullanıcıya veya tüketiciye verilen (kuru temizleme, kundura, terzi, vb) poşetleri, gümrüksüz satış mağazalarında ürün satışı esnasında verilen plastik poşetleri kapsamaz.
(9) Piyasada mevcut bulunan veya piyasaya yeni sürülecek olan kalınlığı 50 mikron ve üstü olan plastik torbaların (poşetlerin), satış noktalarında barkot kullanılarak kasadan okutulması koşulu ile; yürülükteki aylık brüt asgari ücretin yüzbinde beşi oranında olacak şekilde ücretlendirilerek satılması zorunludur.”
Esas Yasanın 9’uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 9’uncu maddesinin (11)’inci fıkrası kaldırılamak suretiyle değiştirilir.
Esas Yasa’nın 78’inci Maddesine Bağlı Cetvelin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 78’inci maddesine bağlı Cetvelin; 8’inci satırından hemen sonra aşağıdaki yeni 8A ve 8B satırları eklenmek suretiyle değiştirilir:
| “8A. | Kalınlığı 15 mikron ile 50 mikron arasındaki plastik torbaların (poşetlerin), ticari amaçla ithal edilmesi, yurt içinde satışı, ücretli veya ücretsiz olarak piyasaya sürülmesi | Aylık asgari ücret kadar | 7’nci maddenin 8’inci fıkrası |
|---|---|---|---|
| 8B. | 50 mikron ve üstü olan plastik torbaların (poşetlerin), barkot kullanılarak kasadan okutulması koşulu ile; yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin yüzbinde beşi oranında olacak şekilde ücretlendirilerek satılmaması | Aylık asgari ücret kadar | 7’nci maddenin 9’uncu fıkrası” |
Esas Yasa’nın 79’uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- (1) Esas Yasa’nın 79’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının (I) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (I) bendi konmak suretiyle değiştirilir.
“(I) 56’ncı maddesinin (1)’inci, (2)’nci ve (3)’üncü fıkrası kurallarına,”
(2) Esas Yasa’nın 79’uncu maddesinin (2)’nci fıkrasının (A) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (A) bendi konmak suretiyle değiştirilir.
“(A) 7’nci maddesinin (4)’üncü, (7)’nci, (8)’inci ve (9)’uncu fıkrası kurallarına,”
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.