Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Şirketler (Değişiklik) Yasa Tasarısını (Y.T.No:440/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
ŞİRKETLER (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇESİ
Mevcut uygulamada bürokratik süreçlerin azaltılması ve işlemlerin daha etkin ve hızlı bir şekilde yürütülmesi ve bu amaçla şirket isim değişiklikleri ile şube şirketlerinin tesciline ilişkin Bakanlar Kurulu kararına bağlı olan işlemlerin, ilgili Bakanlığın denetim ve gözetimine bırakılması ihtiyacı vardır.
Fasıl 113 Şirketler Yasası’nda uzun yıllardır herhangi bir değişiklik yapılmamış olması hayat pahalılığı oranındaki artışlara paralel olarak gerekli güncellemelerin yapılamamasına ve uygulamada aksaklıklara neden olmaktadır.
Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitliği Dairesi nezdinde yürütülen dijitalleşme çalışmaları kapsamında, elektronik imza kullanımı ve evrak işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesine geçilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda, söz konusu dönüşüm sürecine uyum sağlanabilmesi amacıyla bazı yasa maddelerinin ivedilikle değiştirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen sebeplerle işbu (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasa’nın kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2. Esas Yasa’nın 14’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası, pay sermayesi için belirtilen taban miktarı artırılmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 3. Esas Yasa’nın 19’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası, kendi rızası olması koşuluyla, şirket isimlerinin Şirketler Mukayyitliği tarafından onaylanmasına olanak sağlanacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 4. Esas Yasa’nın 209’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası, hukuka intikal eden konularda Kaza Mahkemesi Başkanı olmadan yargıçların davaları yürütebileceği şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 5. Esas Yasa’nın 327’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrasında, Şirketler Mukayyitliğinin posta yoluyla yapması gereken tebligatları yerel gazete ile de yapılabileceği ve (6)’ncı fıkrasında sicilden terkin edilen şirketlerin isim haklarının 3 yıl olacağı şekilde yeniden düzenleme yapılmıştır.
Madde 6. Esas Yasa’nın 347’nci maddesinin (1)’inci fıkrası, tescil isteyen şirketlerin Bakanlığın iznine tabi olacağı şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 7. Esas Yasa’nın 363’üncü maddesinin (3)’üncü fıkrası, Bakanlar Kurulunun, şirketlerin tescili veya belgelerin doğruluğunun tasdikinin elektronik mühür ve elektronik imza ile yapılması hususunda direktif verebileceği şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 8. Esas Yasa’nın 364’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası, kat sayı artırılarak hayat pahalılığı oranında artışların yapılabilmesine olanak sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 9. Esas Yasa’nın 365’inci maddesinin (1)’inci fıkrası, harç ücretleri belirlenmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 10. Esas Yasa, yeni 365A maddesi eklenerek, belgelerin elektronik ortamda sunulmasına ve elektronik ortamda veri giriş-çıkışının çerçevesine ilişkin kurallar düzenlenmiştir.
Madde 11. Esas Yasa’nın 385’inci maddesi, onay, müsaade, ruhsat veya ruhsat iptali elektronik imza ile yapılabilecek şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 12. Yasa’nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
ŞİRKETLER (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasa’yı yapar:
Kısa İsim
| Fasıl 113 |
|---|
| 28/1974 |
| 7/1977 |
| 30/1983 |
| 28/1987 |
| 65/1989 |
| 56/1991 |
| 42 /1997 |
| 29/2003 |
| 35/2007 |
- Bu Yasa, Şirketler (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan, Şirketler Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 14’üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 14’üncü maddesinin (2)’nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)’nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(2) Pay sermayesi olan ve kayıtlı ve taahhüt edilmiş sermayesi 50.000 TL (Elli Bin Türk Lirası)’nın altında bulunan herhangi bir şirket tescil edilemez.”
Esas Yasanın 19’uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 19’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Bir şirket, alacağı özel karar ile Şirketler Mukayyitliğine yazılı olarak talepte bulunarak adını, Mukayyidin onay vermesi halinde değiştirerek tescil edebilir.”
Esas Yasanın 209’uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 209’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Şirketin kayıtlı yazıhanesinin bulunduğu ilçenin bir başkan ve bir kıdemli yargıçtan veya bir başkan ve bir yargıçtan oluşan Kaza Mahkemesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde tescilli herhangi bir şirketi tasfiye etme yargı yetkisine sahiptir. Ancak;
(A) Yüksek Mahkeme, Kaza Mahkemelerinin hukuk meselelerindeki yetkilerini dikkate alarak, ödenmiş sermayesi tek yargıç yetkisine giren hukuk davaları için belirlenmiş meblağı aşmayan özel şirketlerle ilgili meselelerde bu madde gereğince oluşturulacak mahkemenin bir mahkeme başkanı veya bir kıdemli yargıcı tarafından tek başına ele alınıp sonuçlandırılmasına karar verebilir.
(B) Resmi Kabz memurunun veya tasfiye memurlarının tasfiye işlemleri bakımından talimat ve/veya yetki almak amacıyla yapacağı müracaatlar, Yüksek Mahkemenin alacağı karar üzerine, tasfiye emrini veren kaza mahkemesinin başkanı veya bir kıdemli yargıcı tarafından tek başına ele alınıp sonuçlandırılabilir.”
Esas Yasanın 327’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- (1) Esas Yasa, 327’nci maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Şirketler mukayyidinin herhangi bir şirketin iş yapmadığına veya faaliyette bulunmadığına inanması için makul sebebi bulunduğunda, Mukayyit şirkete posta ile bir mektup göndererek veya yerel gazetede ilan yoluyla şirketin iş yapıp yapmadığını veya faaliyet gösterip göstermediğini sorabilir.”
(2) Esas Yasa, 327’nci maddesinin (2)’nci fıkrası aşağıdaki koşul bendi eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Ancak, yerel gazetede ilan yayımlanması durumunda, yayım tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmaması halinde, Şirketler Mukayyidi şirketin 90 günün bitiminde sicilden silineceğini ve dağıtılacağını Resmi Gazete’de yayımlanacak bir bildirimle duyurur.”
(3) Esas Yasa, 327’nci maddesinin (6)’ncı fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (6)’ncı fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(6) Bir şirket veya herhangi bir üyesi veya alacaklısı, şirketin kaydının sicilden silinmesinden mağdur olduğuna inanırsa, Mahkeme, bu maddenin (3)’üncü fıkrasında belirtilen bildirinin Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren üç (3) yıl içinde şirketin veya herhangi bir üyesinin veya alacaklısının istidası üzerine şirketin kaydının silindiği zaman iş yapmakta veya faaliyet göstermekte olduğundan veya şirketin kaydının sicile iadesinin başka sebeplerden ötürü adil olacağından tatmin olması halinde, şirketin adının sicile iadesini emredebilir. Emrin Mahkemeden tasdikli bir suretinin kayıt için mukayyide teslim edilmesi üzerine şirketin varlığı adı sicilden silinmemiş gibi devam etmiş sayılır. Bu durumda Mahkeme, vereceği emir ile şirketin adı sicilden silinmemiş gibi şirketi ve tüm başka kişileri olabildiğince aynı duruma getirmek için adil göreceği direktifleri verebilir ve düzenlemeleri yapabilir.”
Esas Yasanın 347’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 347’nci maddesinin (1)’inci fıkrasının (d) bendinden hemen sonra yer alan ve “Ancak” ile başlayan koşul bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni koşul bendi konmak suretiyle değiştirilir: “Ancak, bu fıkra uyarınca tescil isteyen şirketlerin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde işyeri veya iş kurmak için Bakanlık'tan önceden izin almış olmaları zorunludur. Yabancı şirketler, böyle bir izin almadıkça Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde iş veya işyeri kuramaz ve tescil edilemezler.”
Esas Yasanın 363’üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 363’üncü maddesinin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)’üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(3) Bakanlar Kurulu, şirketlerin tescili için veya tescili ile ilgili olarak gereken belgelerin doğruluğunun tasdiki için bir mühür, mühürler veya elektronik mühür ve güvenli elektronik imza yapılması hususunda direktif verebilir.”
Esas Yasanın 364’üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 364’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinin bağlı olduğu Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzüklerle, her yıl Devlet Planlama Örgütü tarafından saptanan yıllık enflasyon oranını aşmamak koşuluyla, bu
Yasa’ya Ek’li ON BİRİNCİ CETVEL’DE saptanan muhtelif konu ve işlemlere ilişkin olarak Mukayyide ödenecek resim ve harç miktarları 30 (otuz) katına ulaşıncaya kadar artırılabilir veya indirime tabi tutulabilir.”
Esas Yasanın 365’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 365’inci maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) (A) Herkes,
(a) Mukayyitlik nezdinde dosyalanan her bir dosyayı 140.-TL (Yüz Kırk Türk Lirası) tutarındaki harcı ödemek suretiyle inceleyebilir.
(b) Kuruluş belgesi için 125.-TL (Yüz Yirmi Beş Türk Lirası), ana sözleşme ve tüzük temini için 65.-TL (Altmış Beş Türk Lirası) ve buna ilaveten her bir sureti veya her bir sayfası için 10.-TL (On Türk Lirası) tutarındaki harcı ödemek suretiyle tasdikli suretlerini alabilir.
(c) Her bir onay belgesi için 320.-TL (Üç Yüz Yirmi Türk Lirası) tutarındaki harcı ödemek suretiyle tasdikli suretlerini alabilir.
(ç) Bu Yasa’ya Ek’li ON BİRİNCİ CETVEL’DE belirlenmemiş diğer başka herhangi bir belgenin her bir sayfası veya bir kısmı veya özeti için 65.-TL (Altmış Beş Türk Lirası) tutarındaki harcı ödemek suretiyle tasdikli suretlerini alabilir.
(B) Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinin bağlı olduğu Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak tüzüklerle her yıl Devlet Planlama Örgütü tarafından saptanan yıllık enflasyon oranını aşmamak koşuluyla, bu madde kuralları uyarınca ödenecek resim ve harç miktarları 30 (otuz) katına ulaşıncaya kadar artırılabilir veya indirime tabi tutulabilir.
(C) Bu fıkra uyarınca, Mukayyidin talep üzerine vereceği belgelerin suretleri, Mukayyit tarafından elektronik kopya olarak muhafaza edilir.”
Esas Yasaya 365A Maddesinin Eklenmesi
- Esas Yasa, mevcut 365’inci maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 365A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Belgelerin Elektronik Ortamda Sunulması
365A. (1) Mukayyit tarafından düzenlenecek her türlü belge, güvenli elektronik ortam üzerinden dijital olarak tebliğ edilebilir.
(2) Güvenli elektronik ortamın kurulması, bu kanaldan verilerin alınması, kaydedilmesi ve iletilmesi; şirketlerin erişim koşulları, harçların ödenmesi; şirketler tarafından sunulması gereken her türlü form ve bildirimin elektronik ortamda sunulması; şirketlerin elektronik olarak göndereceği verilerin asıllarının saklanması ile sistemin güvenliği ve veri sızıntısının önlenmesine ilişkin tedbirler de dahil olmak üzere, sistemin işleyişine ilişkin usul ve esaslar Mukayyit tarafından hazırlanacak, Bakan tarafından önerilecek ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Esas Yasanın 385’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 385’inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 385’inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Bakanlar Kurulunun Isdar Ettiği Belgelerin Doğruluğunun Tasdiki
- Bu Yasa uyarınca Bakanlar Kurulunun verebileceği herhangi bir onay, müsaade, ruhsat veya ruhsat iptali Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinin bağlı olduğu Bakanın veya Bakanlar Kurulunun o hususta yetkilendirdiği bir kişinin imzası veya elektronik imzası ile verilebilir.”
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.