SİGORTA HİZMETLERİ(DEÜZENLEME VE DENETİM)(DEĞİŞİKLİK)YASA TASARISI Y.T.NO:404/5/2026

Y.T.No:404/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

SİGORTA HİZMETLERİ (DÜZENLEME VE DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇESİ

60/201 Osayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası günün koşullarına göre en uygun şekilde hazırlanıp 31.12.2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak Yasa'nın uygulanmasında sıkıntılar yaşanması ve Yasa'da düzeltilmesi elzem olarak görülen hususlar tespit edilmesi sebepleriyle 36/2025 sayı ile 24.06.2025 tarihinde, 127 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

60/2010 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası'nın Sigorta Acentelerinin faaliyetine ilişkin 58'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendi; Sigorta Yöneticisine "gerekli gördüğü durumlarda" müdahale hakkı vermiş, ancak bu müdahale hakkının açıkça ne olduğu 60/2010 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası'nda belirtilmemiştir. Yasa'nın Sigorta Yöneticisine verdiği görev ve yetkiler uyarınca gerekli gördüğü durumlarda sektörde tarafsız olarak, güven içinde, toplumsal huzur ve kamu yararını gözeterek işlerin yürütülmesini sağlamak, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine tam uyumu tesis etmek amacıyla, gerekli gördüğü durumlarda müdahale ve tedbir hakkı verecek şekilde düzenleme yapılarak Yasanın amacına daha etkin bir şekilde hizmet etmesi hedeflenmiştir. Ayni maddenin (5)'inci fıkrasına Kooperatif Şirketler Yasası tahtında kurulan Kooperatif Şirketler ibaresi eklenerek Kooperatif Şirketler de bu fıkra kapsamına dahil edilmiştir. 36/2025 sayı ile yürürlüğe giren Yasa kapsamında tüzük tasarısı hazırlanmıştır ancak Yasa' da tüzük yapımına yetki veren Yasa maddesi; 60/201 Osayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası'nın Sigorta Acenteleri için tüzük yapma yetkisini düzenleyen 58'inci maddesinin (8)'inci fıkrası, sigorta acentelerinin yalnızca çalışmalarına ilişkin tüzük düzenleme yetkisi vermekte, kuruluşlarına ve faaliyet esaslarına ilişkin tüzük düzenleme yetkisi vermemektedir. Gelinen bu saflıada yürürlükteki Yasa maddesinin yetersiz kaldığı, tüzükte düzenlenmesi murad edilenlerin tüm hususların kapsam dahilinde olabilmesi amacıyla yasa değişikliği yapılmasının uygun olacağı Hukuk Dairesi'nden alınan yazılı görüşte tarafımıza bildirilmiştir. Bu bağlamda, tüzük yapılmasına yetki veren maddenin ihtiyacı karşılayacak şekilde gerekli tüzük düzenlemesini sağlayacak kapsamı ihtiva edebilmesi amacıyla yeniden kaleme alınıp düzenlenmiştir. 280

Esas Yasa'nın 60'ıncı maddesinin (7)'nci fıkrasında yer alan mevcut düzenleme ile Sigoıia aktüerliği mesleğinin sadece gerçek kişiler tarafından yapılabileceği ve gerçek kişilerde aranan nitelikler hükme bağlanmıştır. Ancak Yasanın uygulamaya girmesi ile Esas Yasa'nın geçici maddesi ile 5 yıl süre ile hizmet vermek niyetinde olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmayan gerçek kişi aktüerlerin yürürlükteki sair mevzuatlar uyarınca şirket kurmak suretiyle faaliyet gösterebileceği kuralı ile karşılaşılmıştır. Bu husus dikkate alınarak ilgili sürenin verimli kullanılabilmesi ve geçici maddenin uygulanabilirliğini tesis etmek amacıyla tüzel kişilerin de bu kapsama alınması gerekliliği hasıl olmuştur. Geçiş süresinin 6 yıl olarak yeniden düzenlenmesi ve Sigorta aktüerliğinin gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmasına imkan tanınması hususunda ilgili maddeler yeniden

düzenlenmiştir.

Esas Yasa'nın Sigorta Eksperliğini hükme bağlayan 61 ' inci maddesinde yer alan kurallar günün koşullarına göre yeniden değerlendirilmiş olup tarafsız ve bağımsız olarak meslek icra eden meslek mensuplarının Daire siciline kayıt olması, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olması, lisans diplomasına sahip olması, mesleki eğitime katılması ve staj zorunluluğu hususları yeniden

düzenlenmiştir.

1

Esas Yasa'nın 65'inci maddesinde yer alan değişikliğe ilişkin olarak; Esas Yasa'nın 21 'inci maddesinin (l)'inci fıkrasına aykırı davranılması halinin Yasa'nın hem "İdari Para Cezaları" yan başlıklı 65'inci maddesinde hem de "Suç ve Cezalar" yan başlıklı 66 ' ncı maddesinde düzenlenmesi cezanın uygulanmasında çelişki yaratmaktadır. Yasada yer alan suç ve cezanın birbiriyle çelişmeden, tutarlı ve koordineli şekilde uygulanabilmesi amacıyla Esas Yasa'da hükme bağlanan 65'inci maddenin (l)'inci fıkrasının (B) bendi kaldırılmıştır.

Esas Yasa'nın 66'ncı maddesinin (5)'inci fıkrasında yer alan mevcut düzenleme yeniden değerlendirilmiş olup Yasa'nın 21 ' inci maddesi uyarınca ruhsat almadan faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinde, şirketin yanında sorumluluğu bulunan kişiler yani hissedar, direktör, yönetim kurulu, yönetici veya fiilen katkısı olanlar da eklenerek fıkranın kapsamı genişletilmiştir.

Ayrıca Değişiklik Yasası yürürlüğe girmeden önce aktif olarak meslek icra etmeye başlayan ve Değişiklik Yasası yürürlüğe girdikten sonra da mesleklerini icra etme niyetinde olan Sigorta Eksperlerinin ve Aktüerlerin mesleğe ilişkin elde ettikleri kazanılmış haklarının korunması ve tecrübeli meslek mensuplarının sektöre kazandırılması amacıyla Yasa değişikliğinde yeni düzenlenen geçici maddelerde belirtildiği şekilde durumlarını tevsik etmeleri halinde sicile kayıt olabileceklerine ilişkin kurallar düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle işbu Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasa

Tasarısı hazırlanmıştır. 281

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1 Yasa' nın kısa ismi düzenlenmiştir.

Madde 2 Esas Yasa'nın 58' inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendi; Sigorta Yöneticisinin bent uyarınca kullanacağı yetkiyi Esas Yasa'nın 6'ncı maddesi uyarınca kendisine verilen görev ve yetkiler uyarınca kullanacağını, 58'inci maddesinin (5)'inci fıkrasında değişiklik yapılarak sigorta acenteliği gerçekleştiren bankalara ilişkin düzenleme yapılmasına ve 58 ' inci maddesinin (8)'inci fıkrası; tüzük çıkarma yetkisi, Sigorta Acenteliği kurucularında aranan şartlara, sigorta acenteliği kuruluşuna, sigorta acenteliği mesleğinin düzenlenmesine, sigorta acenteliği lisansı verilmesine ve lisansın iptali koşullarına, sigorta acenteliğinin faaliyet esaslarını düzenleme yetkisini de içerek şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Madde 3 Esas Yasa'nın 60'ıncı maddesinin (7)'inci fıkrasında sigorta aktüerliğine ilişkin kurallar yeniden düzenlenmiştir.

Madde 4 Esas Yasa'nın 6l'inci maddesinin (l) ' inci fıkrası ile (3)'üncü fıkrasında sigorta eksperlerine ilişkin kurallar yeniden düzenlenmiştir.

Madde 5 Esas Yasa'nın 65 ' inci maddesinin (l) ' inci fıkrasının (B) bendi kaldırılmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir.

Madde 6 Esas Yasa'nın 66'ncı maddesinin (5)'inci fıkrası, Yasa' nın 21 'inci maddesi uyarınca ruhsat almadan faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinde, sorumluluğu bulunan kişiler belirlenmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir.

Madde 7 Esas Yasa, Geçici 12'nci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni Geçici 12'nci madde konmak suretiyle bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten sonra faaliyette bulunacak aktüerlerin yurttaşlık durumu düzenlenmiştir.

Madde 8 Esas Yasa'ya yeni Geçici 16'ncı. madde eklenmek suretiyle, bu değişiklik Yasası'ndan önce faaliyette olan sigorta eksperlerine ilişkin kurallar düzenlenmiştir.

Madde 9 Esas Yasa' ya yeni Geçici l 7'nci madde eklenmek suretiyle, bu değişiklik Yasası'ndan önce faaliyette olan sigorta aktüerlerine ilişkin kurallar düzenlenmiştir.

Madde 1O Yasa ' nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir. 282

SİGORTA HİZMETLERİ (DÜZENLEME VE DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi, aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim 1. Bu Yasa, Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Sigorta 60/2010 Hizmetleri (Düzenleme Ve Denetim) Yasası ile birlikte okunur. 11/2014 27/2020 36/2025

Esas Yasanın 2. (1) Esas Yasa, 58'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendi 58'inci kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (C) bendi konmak suretiyle Maddesinin değiştirilir. Değiştirilmesi

"(C) Sigorta Yöneticisi Yasa'nın 6'ncı

maddesinin kendisine verdiği görev

ve yetkiler gereği gerekli gördüğü

durumlarında yukarıdaki (A)

fıkrasında yer alan sigorta şirketleri

ile sigorta acenteleri arasında

düzenlenen acentelik sözleşmesi

kapsamında belirlenecek komisyon

oranını tespit etmeye yetkilidir.

Faaliyet gösterilen sınıflar bazında

ödenecek komisyon oranları, Teşvik

Komisyonu ile diğer tüm ek

kazanımlar dahil asgari % 15 (yüzde

on beş) azami %30 (yüzde otuz)

aralığında belirlenir.

(a) Adil, istikrarlı ve kalıcı bir

pıyasa oluşturulmasını

sağlamak;

(b) Sigorta sistemine olan güvenin sağlanması ve sürdürülmesini

sağlamak;

(c) Sigorta şirketlerinin sigortalı ve

uçuncü kişilere karşı olan

yükümlülüklerini zamanında ve

tam olarak yerine getirip

getirmediklerinin veya kısa

veya orta vadede

yükümlülüklerini yerine

getirememe tehlikesi ile karşı

4 283

karşıya olup olmadıklarının tespitini yapmak ve bunun için tüm tedbirlerin alınmasını

sağlamak;

(d) Sigorta sektörü ile ilgili

alınacak kararlarda

doğabilecek risklerin analizini

yapmak suretiyle alınan

kararların uygulanmasını

sağlamak;

Ancak ihtiyari devredilecek veya koasürans edilecek işlerde komisyon oranı asgari komisyon tutarının altında veya üzerinde belirlenebilir. Hayat sigorta grubu şirketleri uygulayacakları komisyon oranı, asgari komisyon tutarının altında veya üzerinde belirlenebilir."

62/2017 (2) Esas Yasa, 58'inci maddesinin (5)'inci fıkrasının kaldırılmak ve 22/2020 yerine aşağıdaki yeni (5)'inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir.

"(5) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasası tahtında kurulan bankalara ve Kooperatif Şirketler Yasası tahtında kurulan Kooperatif Şirketlerine bu maddenin (2) ' nci fıkrası, (3)'üncü fıkrasının (B) bendi ile (Ç) bendinin (a) ve (b) alt bendi dışındaki kurallar uygulanmaz."

(3) Esas Yasa, 58'inci maddesinin (8)'inci fıkrasının kaldırılmak ve

yerine aşağıdaki yeni (8)'inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir.

"(8) Sigorta Acenteliği kurucularında aranan

şartlara, sigorta acenteliği kuruluşuna,

sigorta acenteliği mesleğinin

düzenlenmesine, sigorta acenteliği lisansı

verilmesine ve lisansın iptali koşullarına,

sigorta acenteliğinin faaliyet esaslarına,

çalışma usul ve esasları ile teknik personele

ilişkin kurallar, Bakanlıkça hazırlanacak ve

Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi

Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle

belirlenir."

5 284

Esas Yasanın 3. Esas Yasa, 60'ıncı maddesinin (7)'nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni, (7)'inci fıkrası konmak, suretiyle değiştirilir. 60'ıncı "(7) Sigorta aktüerliği gerçek veya tüzel kişilerce Maddesinin yapılır ve Daire nezdindeki Sicile kayıt olmayan Değiştirilmesi hiçbir gerçek veya tüzel kişi sigorta aktüerlik 41/2019 27/2022 yapamaz. 59/2023 (1) Aktüerlik yapacak olan gerçek kişilerde

aşağıdaki nitelikler aranır:

(A) Bir üniversitenin aktüerlik, bankacılık, finans, sigorta, istatistik, matematik veya mühendislik bölümlerinin herhangi birinden lisans diplomasına sahip olmak,

(B) Aktüerlik alanında en az 3 (üç) yıl deneyim sahibi olmak,

(C) Bu Yasanın 13'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasının (A) bendinde aranan niteliklere sahip olmak,

(Ç) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olmak,

(D) Sigorta Yöneticisinin talebi üzerine Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasasında özel bütçeli idareler arasında yer alan üniversiteler tarafından yapılacak olan aktüerlik sınavında başarılı olmak. Ancak uluslararası kabul görmüş sınavlar sonucunda aktüer ünvanını alanlar bunu Sigorta Yöneticisine belgelemek koşuluyla aktüerlik

sınavlarından muaftırlar.

(2) Aktüerlik yapacak olan tüzel kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır: (A) Tüzel kişinin gerçek kişi ortaklarının bir üniversitenin aktüerlik, bankacılık, finans, sigorta, istatistik, matematik veya mühendislik bölümlerinin 285

41/2019 herhangi birinden lisans diplomasına 27/2022 sahip olması, 59/2023 (B) Tüzel kişinin meslek faaliyetlerinde Esas Yasanın 4. (1) şirketi imzası ile temsil ve ilzam eden 61 'inci yetkililerinin aktüerlik alanında en az 3 Maddesinin (üç) yıl deneyim sahibi olması,

Değiştirilmesi (C) Tüzel kişinin yetkililerinin, gerçek kişi ortaklarının bu Yasanın 13 'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasının (A) bendinde aranan niteliklere sahip

olması,

(Ç) Tüzel kişinin yetkililerinin, gerçek kişi ortaklarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması,

(D) Tüzel kişinin meslek faaliyetlerinde şirketi imzası ile temsil ve ilzam eden yetkililerinin aktüer olması ve Sigorta Yöneticisinin talebi üzerine Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasasında özel bütçeli idareler arasında yer alan üniversiteler tarafından yapılacak olan aktüerlik sınavında başarılı olması, gerekir. Ancak