Y.T.No:402/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
KAMU İHALE (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ GENEL GEREKÇESİ
Kamunun denetimi altında bulunan veya kamu kaynağı kullanan, kamu kurum ve kuruluşlarının, yerel yönetimlerin, kamu görevi yerine getiren tüzel kişilerin yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usuller 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası ile belirlenmekte ve ihaleler bu Yasa kapsamında ihale temel ilkeleri, kamu yararı ve kamu maliyesi gözetilerek yapılmaktadır. Kamu İhale Yasası uyarınca ihale makamları ve ihale komisyonları, bu Yasa’ya göre yapılacak ihalelerde; şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, hesap verilebilirliği, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını, kamu hizmetlerinin tarafsız, güven içerisinde yürütülmesini, hukuki güvenlik, hukuki eşitlik ve belirlilik ilkelerine tam uygunluğunu sağlaması gerekmektedir.
Kamu İhale Yasası’nın 64’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında yer alan düzenleme ile, uygulamada genellikle ihale katılımcıları tarafından ihale makamı ile ihale komisyonun karıştırılması sebebiyle ihale zarfı hatalı doldurulmakta ve ihale katılımcısı bu nedenle ihalede değerlendirme dışında bırakılmaktadır. Zarf üzerinde yer alan hususların daha anlaşılır ve net olması gerektiğiinden yeniden düzenlenmiştir.
290
Kamu İhale Yasası'nın 69'uncu maddesi uyarınca mal ve hizmet alımı ihalelerinde ihale katılımcıları; şartname satın alma bedeli, tasdik memuru giderleri, ihaleyi kazanırsa sözleşme pullama giderleri gibi teklif hazırlama giderlerini ihaleye konu işin ifası için belirlediği tutara karını da dahil ederek ihaleye teklif vermektedir. Kamu İhale Yasası altında çıkarılan ve yürürlükte olan “Yapım İşleri İhalelerinde Uygulanacak Esaslar ve Usuller Tüzüğü” ile “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar İhale Katılımcılarına aittir. İhale Katılımcısı, teklifini hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafı İdareden (İhale Makamından) isteyemez.” kuralı düzenlenmiştir. Uygulamada mevzuat uyarınca, ihale katılımcısı tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masrafları, mal ve hizmet alımı ihalelerinde tüm harcamalarını teklifine yansıtırken yapım işi ihalelerinde yansıtmamaktadır. Ayni Yasa'ya tabi olarak gerçekleştirilen ihalelerde yapılan uygulama, ihale ilkelerinden özellikle eşit muamele ilkesi ile çelişmekte olduğu görülmektedir. İhale katılımcıları arasında rekabetin eşit şart ve koşullarda yapılmasını tesis edebilmek ve uygulama birliğinin sağlanabilmesi gerekmektedir. Diğer yandan, kamu yararı dikkate alındığında ve adil ve şeffaf İdare olabilmek amacıyla, mal alımı ihalelerinde eşit teklif veren katılımcılar bulunması halinden ihaleye konu malın eşit olarak bölüştürülmesi, hizmet alımı ihalelerinde ise eşit teklif veren katılımcılar arasında kura çekilmesi gerekmektedir.
Kamu İhale Yasası'nın 77'nci maddesinde yer alan mevcut düzenleme uygulamada tereddüt yaşanmasına, ihale katılımcısının 5 iş günlük süre içinde İtiraz Makamı olan Rekabet Kuruluna itiraz etmesi durumunda sürenin askıya alınmasına ve itiraz makamının ihaleye yapılan itirazı değerlendirmesi sonrasında itiraz süresi kaldığı yerden devam etmesine sebep olmaktadır. Bu durum ihalenin karara bağlanma sürecini uzatarak itiraz süresini kesintiye uğratmaktadır. Dolayısıyla 5 iş günü itiraz süresinin kesintisiz olarak uygulanmasına ihtiyaç vardır.
Kamu İhale Yasası'nın 78'nci maddesi ile Yasa kapsamında iptal edilen ihalelerde, şartname ve ihale dokümanları için ödenen meblağ, gerekli evrakların ibraz edilmesi halinde ihale katılımcılarına geri iade edilmesi hususu kurala bağlanmış ancak ihale komisyonlarının tekliflerin sunulması için verilen sürenin sona ermesinden ve teklif zarflarının açılmasından sonra ihale sürecinin idare tarafından kaynaklanan herhangi bir sebeple iptal edilmesi durumunda ihale katılımcısına bahsi geçen meblağın geri ödenmesi kurala bağlanmamıştır.
Söz konusu düzenleme eksikliğinden kaynaklanan, ihale katılımcısının mağduriyetinin önlenmesi gerekmektedir.
Tüzük çıkarma yetkisinin düzenlendiği Kamu İhale Yasası'nın 86'ncı maddesinde mal ve hizmet alımlarına ilişkin tüzük yapılmasına yetki veren bir kuralın bulunmaması uygulamada mal ve hizmet alım ihalelerinin etkinliğini ve verimliliğini olumsuz olarak etkilemektedir.
Yukarıda belirtilen hususlar ışığında işbu Kamu İhale (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.
291
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1 Yasa'nın kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2 Esas Yasa'nın 64'üncü maddesinin (1)'inci fıkrasının (B) bendi, zarfın üzerine teklifin sunulduğu ihalenin sayısının yazılacağı belirtilmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 3 Esas Yasa'nın 69'uncu maddesi, teklif edilen fiyatın rakam ve/veya yazı ile belirtileceğine ve İdarenin ihale katılımcılarının teklif hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafi ödeme yükümlülüğü bulunmadığına dair kural içerek şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 4 Esas Yasa'nın 72'nci maddesi, yeni (13)'üncü ve (14)'üncü fıkralar eklenerek, ihalelerde geçerli teklif sunan iki veya daha fazla ihale katılımcısının bulunması halinde uygulanacak kurallar belirlenmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 5 Esas Yasa'nın 77'nci maddesinin (3)'üncü fıkrası, beş iş günü bekleme süresinin kesintisiz olarak uygulanacağı belirtilmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 6 Esas Yasa'nın 78'inci maddesinin (3)'üncü fıkrası, 78'inci maddenin (1)'inci fıkrasının (A) bendine ilişkin olarak iptal edilen ihalelerde şartname ve ihale dokümanları için ödeme yapılacağına dair kural, 78'inci maddenin (1)'inci fıkrasının (B) bendi için de geçerli olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 7 Esas Yasa'nın 86'ncı maddesi, mal ve hizmet alımı ihalelerinde uygulanacak esas ve usullerin belirlenmesine ilişkin tüzük çıkarma yetkisi veren yeni (E) bendi eklenmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 8 Bu (Değişiklik) Yasası yürürlüğe girmeden önce teklif zarfı açılan ve eşit fiyat verilen ihalelere ilişkin kural belirtilen Geçici 2'nci madde eklenmesi düzenlenmiştir.
Madde 9 Yasa'nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
292
KAMU İHALE (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasa'yı yapar.
| Kısa İsim 20/2016 16/2023 63/2024 | 1. Bu Yasa, Kamu İhale (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Kamu İhale Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| Esas Yasanın 64’üncü Maddesinin Değiştirilmesi | 2. Esas Yasa, 64’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (B) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (B) bendi konmak suretiyle değiştirilir: “(B) Zarfın üzerine ihale katılımcısının adı, soyadı veya ticari unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin sunulduğu ihalenin sayısı ve ihalenin konusu yazılır.” |
| Esas Yasanın 69’uncu Maddesinin Değiştirilmesi | 3. Esas Yasa, 69’uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 69’uncu madde konmak suretiyle değiştirilir: “Teklif Edilen Fiyat ve Teklif Hazırlama Giderleri 69. (1) İhale katılımcıları fiyat tekliflerini KDV hariç olarak verirler. Teklif edilen fiyat rakam ve/veya yazı ile belirtilir. Fiyatın hem rakam hem de yazı ile belirtilmesi halinde bu ikisi arasında bir uyuşmazlık olması halinde yazı ile belirtilen fiyat geçerli olur. Teklif edilen fiyat, kamu ihalesinin tamamı için verilebileceği gibi, ihale dokümanında izin verilmiş olması halinde, ihale konusu işin her bir kısmı için de ayrı ayrı verilebilir. Teklif edilen fiyat, ihale konusu işin ifası için gerekli harcamaları, işletme kârını ve toplam teklif edilen fiyat üzerinden yapılan indirimleri de içerir. (2) Bu madde uyarınca tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar ihale katılımcılarına aittir. İdarenin, ihale katılımcılarının teklif hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafi ödeme yükümlülüğü yoktur.” |
Esas Yasanın 72’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 72’nci maddesinin (12)’nci fıkrasından hemen sonra aşağıdaki yeni (13)’üncü ve (14)’üncü fıkralar eklenmek suretiyle değiştirilir.
“(13) Mal alımı ihalelerinde, geçerli teklif sunan iki veya daha fazla ihale katılımcısının aynı fiyatı teklif etmesi durumunda ihale konusu mal alımı eşit fiyat teklif eden katılımcılar arasında eşit olarak bölüştürülür.
(14) Hizmet alımı ihalelerinde, geçerli teklif sunan iki veya daha fazla ihale katılımcısının aynı fiyatı teklif etmesi durumunda, teklifin belirlenmesi amacıyla kura çekilişi yöntemine başvurulur. Kura çekilişi, Merkezi İhale Komisyonu tarafından, ihale katılımcılarının huzurunda ve şeffaflık ilkesi gözetilerek gerçekleştirilir. Kura çekilişinin yeri ve zamanı, eşit teklif veren ihale katılımcılarına yazılı olarak bildirilir. Katılımcıların hazır bulunmamaları kura çekilişinin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez. Kura çekilişi, Komisyon Başkanı ve üyeleri gözetiminde yapılır; sonuçlar tutanak altına alınarak Komisyon tarafından imzalanır.”
Esas Yasanın 77’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 77’nci maddesinin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)’üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(3) Bu Yasa kapsamına giren bir konuda ihalenin kime verildiğini gösteren kararın ihale katılımcılarına bildirilmesinden başlayarak en az 5 (beş) iş günü bekleme süresi dolmadan ihale sözleşmesi yapılmaz. 5 (beş) iş günü bekleme süresi kesintisiz olarak uygulanır ve herhangi bir kesintiye uğratılmaz. Bu sürenin bitiminde, herhangi bir itiraz yoksa, ihale makamı tarafından 3 (üç) iş günü içerisinde ihalenin verildiği iktisadi işletmeye yazılı olarak çağrı yapılır. Bu çağrıda, ihaleyi alan katılımcı, 5 (beş) iş günü içerisinde, bu Yasa uyarınca gereken belgeleri tamamlamaya ve sözleşme imzalamaya davet edilir. Bu sürenin bitiminden itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde gereken değerlendirme yapılarak sözleşme imzalanır. İhale Değerlendirme Komisyonu, mücbir sebep halinde bu süreleri, mücbir sebebin gerektirdiği kadar uzatabilir.”
Esas Yasanın 78’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 78’nci maddesinin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)’üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(3) Bu maddenin yukarıdaki (1)’inci fıkrasının (A) ve (B) bentleri kapsamında iptal edilen ihalelerde, şartname ve ihale dökümanları için ödenen meblağ, gerekli evrakların ibraz edilmesi halinde ihale katılımcılarına geri iade edilir.”
294
Esas Yasanın 86’ncı Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 86’ncı maddesinin (2)’nci fıkrasının (D) bendinden hemen sonra aşağıdaki yeni (E) bendi eklenmek suretiyle değiştirilir:
“(E) Bu Yasa kapsamında, mal ve hizmet alımı ihalelerinde uygulanacak esas ve usullerin belirlenmesi.”
Esas Yasaya Yeni Geçici 2’nci Madde Eklenmesi
- Esas Yasa, Geçici 1’inci maddesinden hemen sonra yerine aşağıdaki yeni Geçici 2’nci madde eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Geçici Madde Teklif Zarfı Açılan Ve Eşit Fiyat Verilen İhalelere İlişkin Kural
- Bu (Değişiklik) Yasası yürürlüğe girmeden önce teklif zarfı açılan ancak karara bağlanmayan hizmet alımı ihalelerinde, geçerli teklif sunan iki veya daha fazla ihale katılımcısının aynı fiyatı teklif etmesi durumunda, teklifin belirlenmesi amacıyla kura çekilişi yöntemine başvurulur.”
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.