Asgari ücretler ile ilgili değişiklik yasa tasarısı

Y.T.No:391/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün

85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine

sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili

olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını

izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

ASGARİ ÜCRETLER (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇE

1975 tarihli Asgari Ücretler Yasası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde çalışan tüm işçileri kapsayan temel bir düzenleme olmasına rağmen, günümüzde artan yabancı işgücü ve değişen çalışma koşulları yeni fiili durumlar doğurmuştur. Mevcut yapıda, yabancı uyruklu işçilere işverenler tarafından sağlanan konaklama ve beslenme gibi yaşamsal destekler, bu imkânlardan mahrum kalarak tüm giderlerini kendi geliriyle karşılayan yerli işçiler aleyhine ciddi bir kazanç-gider dengesizliği ve eşitsizlik yaratmaktadır. Küresel ekonomik krizlerin, bölgesel çatışmaların ve artan lojistik maliyetlerin ülke ekonomisi üzerindeki baskısı göz önüne alındığında, işverenlerin maliyet kontrolünü sağlayarak üretim sürekliliğini koruması kamu

yararı açısından zorunlu hale gelmiştir.

Bu bağlamda yapılan düzenleme ile yerli ve yabancı çalışanlar arasındaki adaletsizliğin gıderılmesı istihdamın sürekliliğinin korunması,ekonomik dalgalanmaların etkilerinin minimize edilmesi ve hane halkının alım gücünün korunması hedeflenmektedir. Söz konusu değişiklik, yabancı uyruklu işçilere uygun maliyetli konaklama ve yaşam imkânı sunulmasını yasal bir zemine oturtarak çalışanı korurken; işçi ve işverenin yazılı hizmet akdi ile mutabık -. kalması şartıyla, sağlanan bu desteklerin asgari ücretten toplamda maksimum “/040 oranında' mahsup edilmesine imkân tanımaktadır. Bu çerçevede, güncel ekonomik gerçekler ve * toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda Asgari Ücretler Yasası'nın ilgili maddelerinde degışıkhkf yapılması zarureti hasıl olmuş ve işbu değişiklik yasa tasarısı hazırlanmıştır.

Madde |. MADDE GEREKÇELERİ Madde 2. Yasa'nın kısa ismi belirlenmektedir Madde 3. Yasanın tefsir maddesine “Beslenme”, “Konaklama” ve “Yaşamsal - Madde 4. - Destekli Hizmet Akti” kavramları eklenmiştir. Madde 5. Yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenler, Hizmet Aktine ekli yapılan

sözleşmede belirtilmesi koşulu ile, söz konusu, işçilerin yaşamsal her türlü giderlerini karşılaması halinde belirlenen asgari ücretten 040 oranını geçmemek üzere kesinti yapmakta serbest olacağı yönünde istisna paragrafı eklenmek suretiyle düzenle yapılmaktadır.

Yapılan — değişikliğin karşılığı olarak yaptırım konması amacıyla

düzenleme yapılmaktadır.

Yasa"nın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir. 157

ASGARİ ÜCRETLER (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi aşağıdaki yasayı yapar:

Kısa İsim 1. Bu yasa Asgari Ücretler (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıdaki “Esas Yasa” olarak anılan Asgari Ücretler Yasası ile birlikte

okunur.

Esas Yasa'nın 2. Esas Yasa, 2'nci maddesi kaldırılmak ve aşağıdaki yeni 2'nci madde

2'nci eklenmek suretiyle değiştirilir: Maddesinin Değiştirilmesi ““Tefsir” 2. Bu Yasada metin başka türlü getektirmedikçe:

“Asgari Ücret”, işçilere normal bir çalışma günü karşılığı

olarak ödenen ve işçi ile eşinin ve bir veya iki çocuğunun

yeterli beslemme, sağlıklı konut, giyim, aydınlatma ve ısıtma,

ulaşım, çağdaş düzeyde sağlık servisi, eğitim kültür, dinlenme,

eğlence ve benzeri temel gereksinmelerini geçerli fiyatlar

üzerinden karşılamaya yetecek miktarda olmak üzere bu .

Yasanın 3'üncü maddesi kuralları uyarınca saptanan ücreti

anlatır. .

“Bakan”,Bakanlar Kurulunun Çalışma İşleri ile görevli J

Bakanını anlatır. “Beslenme”, hane halkı geçim indeksinde yer alan yetişkin bır d

bireyin beslenebılecegı kriterleri anlatır. .

“Çırak”, 15 - 17 yaşları arasında olan ve iş başında egıtım_

koşulu ileişe alınan kişiyi anlatır.

“Konaklama”, kişinin yatı ve istirahati çin gerekli yatak vesair

demirbaşa haiz, kesintisiz elektrik ve su bağlantısına sahip,

iklimlendirme ve havalandırma teçhizatı bulunan, her beş

kişiye bir duş ve tuvalet erişim imkanı bulunan yapıyı anlatır.

“Mahkeme”, yetkili Kaza Mahkemesini anlatır.

“Tezgahtar”, perakende veya toptan satış yapan işyerlerinde

malın — tanıtılması, alıcıya sunulması veya derlenip

toparlanmasını sağlayan kişiyi anlatır

“ Yaşamsal Destekli Hizmet Akti”, çalışana sağlanacak olan

konaklama ve beslenme gıbı yaşamsal — ihtiyaçların

karşılanacağını anlatan sözleşmeyi anlatır.”

Esas Yasa'nın 3. Esas Yasa, 5'inci maddesi kaldırılmakve aşağıdaki yeni 5*inci madde

5'inci eklenmek suretiyle değiştirilir:

- Maddesinin “İşverenin — 5. Bir işveren veya işveren vekili, saptanan ve ilan Değiştirilmesi sorumluluğu olunan asargi ücretlerden daha az bir ücret ödeyemez.

4.22/1982 Aynı işi, aynı koşullar altında yapan erkek ve

kadın işçilerin asgari ücretleri arasında bir ayırım

gözetilemez. Hizmet — sözleşmelerine ve — toplu iş

sözleşmelerine, asgari ücretlerden daha düşük ücret

ödenmesini öngören hükümler konamaz. İşçi ve işverenler, her zaman, gerek bireysel

ve gerek topluca iş sözleşmeleri yolu ile asgari ücretin üstünde ücretler saptamakta serbesttir. 158

İşverenler, işçilere — toplu iş sözlesmesi

ve/veya hizmet akitleri ile sağlanan fiili ücretler

dışındaki , evlenme yardımı, çocuk yardımı, aile

yardımı ve elbise yardımı nedeniyle asgari ücretten

herhangi bir indirim yapamazlar.

Ancak; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile

arasında imzalanmış bulunan işgücü antlaşması

yürürlükte olan ülkeler dışındaki diğer ülkelerden

getirilen yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenler,

Yaşamsal Destekli Hizmet Aktinde belirtilmesi

koşulu ile, söz konusu işçilerin yaşamsal giderlerini

(barınakve yiyecek) karşılaması halinde belirlenen

asgari ücretten 40 (W15 konaklama ve 9025

beslenme olmak üzere) oranını geçmemek üzere

kesinti yapmakta serbesttir.

Yapılacak beslenme kesintisi şu şekilde hesaplanır:

Çalışana Kahvaltı verilmesi halinde 5;

Öğle Yemeği verilmesi halinde 410;

Akşam Yemeği verilmesi halinde 610 olmak üzere -

hesaplanacak yüzde toplam — maaşın 625'sini -

aşmayacak şekide maaştan tenzil edilir.” '

Esas Yasa'nın 4. Esas Yasa, 12'nci maddesi kaldırılmakve aşağıdaki yeni 12'nci maddG; ' . 12'nci eklenmek suretiyle değiştirilir: Maddesinin Değiştirilmesi - “ Suç ve 12. (1) — Saptanan asgari ücret veya ücretlerin Bakanlar

Cezalar Kurulu tarafından Resmi Gazete'de ilanından 6.22/1982 sonra fiilen bu ücretten daha” düşük ücret

4.37/1993 ödeyen veya böyle bir ücret ödeme vaadi ile

istihdam yapan veya asgari ücreti uygulamayı

ihmal eden herhangi bir işveren , suç işlemiş

sayılır ve mahkumiyeti halinde aylık asgari

ücretin dört katını aşmayan miktara kadar para

cezasına veya bir, yıla kadar hapis cezasına

veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.

(2) — Yasa'nın 5'inci maddesi altında KKTC ile

arasında — imzalanmış — bulunan — işgücü

antlaşması yürürlükte olan ülkeler dışındaki

diğer ülkelerden getirilen yabancı uyruklu işçi

çalıştırrm ve — Yaşamsal Destekli Hizmet

Aktinde belirtilenbarınak ve

beslenmegiderlerini karşılamamasına rağmen

belirlenen asgari ücretten — V40 oranında

kesinti yapan ve/veya V0640 oranının üzerinde

kesinti yapan işveren(/615konaklama ve 1025

beslenme olmak üzere) suç işlemiş sayılır ve

mahkumiyeti halinde aylık asgari ücretin dört

katını aşmayan miktara kadar para cezasına

veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki

cezaya birden çarptırılabilir. Yürürlüğe 159 Giriş ) Mahkümiyetten sonra devam ettirilen suçlar

için (1)'inci ve (2)'nci fıkralarda öngörülen: cezalara ek olarak suçun devam ettirildiği her gün için yürülükteki asgari ücretin iki katını aşmayan ek bir cezaya çarptırılabilir

(4) Mahkeme, işverenin asgari ücrete uymaması

nedeniyle, verilen cezaya bakmaksızın işçinin almaya hak kazandığı halde işveren tarafından kendisine ödenmeyen ücret tutarının işverence ödenmesini emreder.

6) Mahkeme, bu maddenin (2)'nci fıkrasında

işverenin Yaşamsal Destekli Hizmet Aktine ve/veya V40 oranına(615konaklama ve 9025 beslenme olmak üzere) uymaması nedeniyle, verilen cezaya bakmaksızın, — işçinin işe başladığı tarihten itibaren indirimsiz asgari ücret miktarını almaya hak kazandığına ve işveren tarafından kendisine ödenmeyen 040 : oranınındaki Ücret tutarının da işverence - ödenmesini emreder.”

5. Bu Yasa, ResmiGazete'deyayımlandığıtarihtenbaşlayarakyürürlüğegirer.' İ .