Sayı : 5
YASA TASARI VE ÖNERİLERİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Ulusal Birlik Partisi Lefkoşa Milletvekili Sayın Hasan Taçoy'un sunmuş olduğu, Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Önerisini (Y.Ö.No:98/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
MOTORLU ARAÇLARLA YOLCU VE EŞYA TAŞINMASI (DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
GENEL GEREKÇE
Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) Yasasının 22'nci maddesi, Yasada öngörülen taşımacılık izni türlerine ilişkin ödenecek harçları düzenlemektedir. Bununla birlikte, taksi ve dolmuş taşımacılığında, izin harcı ile ilgili bir başka özel kural Esas Yasanın 13'üncü maddesinde yer almaktadır. Devamla, Esas Yasada daha önce yapılan 10/2025 sayılı değişiklikle, sözü edilen 22'nci maddeye "Z" Kiralık Motorlu Araç İzinleri ile ilgili olmak üzere yeni bir (2)'nci fıkra eklenmiştir. Sözü edilen değişiklikle, "Z" Kiralık Motorlu Araç İzni başvurusunda bulunan şahıslardan öncelikle (A) bendine göre başvuru harcı, iznin onaylanması halinde ise (B) bendine göre izin harcı alınmasına ilişkin iki ayrı kural getirilmiştir. (Değişiklik) Yasa Önerisi ile öncelikle harçlara dair kuralların aynı madde içerisinde düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Bu değişikliğin Yasanın uygulanmasını kolaylaştıracağı değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda, Öneri ile, Esas Yasanın 13'üncü maddesinin (4)'üncü fıkrasında taksi ve dolmuş işletmeciliği izin harcı ile ilgili kuralın, Esas Yasanın 22'nci maddesin (2)'nci fıkrasında yer bulması öngörülmüştür. Bu doğrultuda, bu fıkraya yeni bir (C) bendi eklenmiş, Esas Yasanın 13'üncü maddesinin (4)'üncü fıkrasında ise 22'nci maddeye atıfta yetinilmiştir. Devamla, aynı fıkraya yeni bir (Ç) bendi de eklenerek izin yenileme işlemlerinde, 22'nci maddenin (1)'inci fıkrasının uygulanmaya devam edeceği açıkça belirtilmiştir. Aynı şekilde, sözü edilen noktalardan hareketle, (Değişiklik) Önerisi ile, 22'nci maddenin (2)'nci fıkrasının (A) ve (B) bentlerinde de değişikliğe gidilerek, taksi, dolmuş, turist minibüsü ve turist otobüsü izinlerinde de "Z" Kiralık Motorlu Araçlarda olduğu şekilde harç uygulamasına gidilmesi sağlanmıştır. Diğer bir deyişle, Öneri ile, belirtilen işletme izinlerinde uygulanacak harçlar bakımından yeknesaklık sağlanması öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen ve Esas Yasada daha önce yapılan 10/2025 sayılı değişiklikle, 22'nci maddenin (2)'nci fıkrasının (B) bendinin, devir yolu ile alınan izinlerde uygulanmaması amaçlanmış olmasına rağmen, uygulamada bu bentteki harcın ödenmesi ile ilgili güçlükler gözlemlenmiştir. Bu nedenle, ilgili fıkranın (B) bendine "ilk kez" ibaresi eklenerek, bu harcın daha önce yapılan değişikliğin amacına uygun olarak İzin Kurulunun ilk kez vereceği izinlerde uygulanacağı hususu açıkça belirtilmiştir.
(Değişiklik) Önerisi ile Esas Yasanın 18'inci maddesinin (9)'uncu fıkrasında da değişikliğe gidilmesi öngörülmektedir. Şöyle ki; bu fıkrada "Z" Kiralık Motorlu Araç İşletme İzninin devri ile ilgili kural halihazırda vardır. Yolcu Taşımacılığına ilişkin genel esasları düzenleyen 12'nci maddede de benzer kural bulunmakta olmasına karşın, her iki tür işletmecilikte yeknesaklığın sağlanması amacı ile, bu kural 18'inci maddenin 9'uncu fıkrasına da dercedilmiş ve her iki tür işletmeciliğe ilişkin devir kuralları arasında paralellik sağlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Meclis İçtüzüğünün 84'üncü maddesine uygun olarak Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir
Madde 2. Harçlarla ilgili kuralların aynı maddede düzenlenerek uygulama kolaylığı sağlanması amaçlanmıştır. Bu nedenle Esas Yasanın 13'üncü maddesindeki kural, harçları düzenleyen 22'nci maddeye aktarılmış, 13'üncü maddede ise 22'nci maddeye atıf yapılmıştır.
Madde 3. Esas Yasanın 18'inci maddesinin (9)'uncu fıkrasındaki değişiklikle, "Z" Kiralık Motorlu araç İşletme izninin devri ile ilgili kurallarla, genel olarak Yolcu Taşımacılığına ilişkin kuralları düzenleyen 12'nci maddedeki kural arasında paralellik sağlanmaktadır.
Madde 4. (Değişiklik) Önerisi ile harçlarla ilgili "Z" Kiralık Motorlu Araçlar ile taksi, dolmuş, turist minibüsü veya turist otobüsü izinlerine ilişkin harçların yeknesak bir biçimde düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla Esas Yasanın 22'nci maddesinin (2)'nci fıkrasında gerekli değişiklikler yapılmaktadır.
Esas Yasanın 22'nci maddesinin (2)'nci fıkrasının (B) bendine, devir yolu ile alınan izinlerde bu fıkranın uygulanmayacağına açıklık getirilmesi amacıyla, "ilk kez" ibaresi eklenmektedir. Genel Gerekçede açıklandığı üzere (C) bendine taksi ve dolmuş izinlerinde uygulanacak izin harcı düzenlenmekte, (Ç) bendinde ise (A), (B) ve (C) bendlerinde sayılan izinlerin yenilemesi durumunda ödenecek olan harç için, (1)'inci fıkraya atıf yapılmaktadır.
Madde 5. Yürürlüğe giriş düzenlenmektedir.
MOTORLU ARAÇLARLA YOLCU VE EŞYA TAŞINMASI (DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim (50/2000, 9/2001, 51/2005, 10/2007, 43/2010, 20/2012, 14/2014, 57/2017, 26/2023)
- Bu Yasa, Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 13'üncü Maddesinin Değiştirilmesi
-
Esas Yasa, 13'üncü maddenin (4)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"(4) Taksi veya dolmuş izni alınmasında ve yenilenmesinde bu Yasanın 22'nci maddesindeki harçlar ödenir."
Esas Yasanın 18'inci Maddesinin Değiştirilmesi
-
Esas Yasa, 18'inci maddesinin (9)'uncu fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (9)'uncu fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"(9) "Z" Kiralık Motorlu Araç izinleri, verilen kişiye özeldir ve para karşılığı olsun veya olmasın kiralama, satış veya başka herhangi bir şekilde devredilemez.
Ancak izin sahibinin;
(A) Vefat etmesi halinde,
(B) Devlet Hastanesi Sağlık Kurulu belgesiyle çalışmaya devam edemeyeceğinin kanıtlanması halinde,
(C) İlk izin alındığı tarihte sonra yenilenmek suretiyle 10 (on) yıllık bir süre çalışmışlığı olması halinde,
(Ç) Eşine veya reşit evladına devretmek istemesi halinde
kendisi veya yasal temsilcisinin İzin Kuruluna başvurusu üzerine, bu maddenin diğer kurallarının yerine getirilmesi koşuluyla, araç iznini devretme hakkı saklıdır. İznini devreden bir kişi, bir kez daha yeni bir izin almak için İzin Kuruluna başvuruda bulunamaz."
Esas Yasanın 22'nci Maddesinin Değiştirilmesi
-
Esas Yasa, 22'nci maddesinin (2)'nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)'nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"(2) (A) Bu Yasa kuralları uyarınca;
(a) "Z" Kiralık Motorlu Araç İşletme İzni, (b) Taksi İşletme İzni, (c) Dolmuş İşletme İzni, (ç) Turist Minibüsü Toplu Taşımacılık İzni ve (d) Turist Otobüsü Toplu Taşımacılık İzni
için yapılan başvurularda, başvuru anında başvuru formu ile birlikte her araç için yürürlükte olan aylık brüt asgari ücretin % 1 (yüzde bir)'i tutarındaki harç İzinlendirme ve Denetleme Şubesine ödenir.
(B) Bu Yasa kuralları uyarınca İzin Kurulu tarafından ilk kez onaylanan;
(a) "Z" Kiralık Motorlu Araç İşletme İzninde, (b) Turist Minibüsü Toplu Taşımacılık İzninde, (c) Turist Otobüsü Toplu Taşımacılık İzninde
belirtilen her araç için İzin Kurulu kararının tebliğ edildiği tarihte yürürlükte olan aylık brüt asgari ücret tutarında harç İzinlendirme ve Denetleme Şubesine ödenir.
(C) Taksi veya dolmuş izni alma veya devir yolu ile taksi veya dolmuş izinlerinin bir aracı devralması karara bağlanan her şahsa, taksi veya dolmuş olarak kullanacağı her araç için izne ilişkin kararın tebliğ edildiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin 2 (iki) katı kadar harç ödenmesiyle izin belgesi verilir.
Ancak iznin, izin sahibinin eşine veya reşit evladına devredilmesi halinde bu harç alınmaz.
(Ç) Yukarıdaki (A), (B) ve (C) bendlerindeki izinlerin yenilenmesinde, bu maddenin (1)'inci fıkrasında belirtilen harç ödenir."
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.