Sayı: 6/2026
MAHKEMELER (DEĞİŞİKLİK) YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim 9/1976, 3/1978, 10/1978, 6/1980, 23/1980, 19/1981, 18/1982, 34/1982, 56/1982, 21/1983, 7/1984, 20/1984, 4/1985, 7/1986, 24/1986, 2/1988, 5/1988, 15/1988, 67/1991, 8/1995, 15/1995, 38/1995, 6/1997, 42/2000, 2/2002, 43/2005, 51/2008, 15/2009, 17/2013, 54/2017, 47/2024
- Bu Yasa, Mahkemeler (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Mahkemeler Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 9'uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 9'uncu maddesinin (6)'ncı fıkrasından hemen sonra aşağıdaki yeni (7)'nci fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir:
"(7) Yüksek Mahkeme Yargıçlarına en az 30 (otuz) kilometre seyahat etmek zorunda kalmaları ve Yüksek Mahkeme Başkanı tarafından uygun görülmesi halinde, kat ettikleri her kilometre için kamu görevlilerine kilometre başına ödenen miktarda ve oranda yolluk verilir."
Esas Yasanın 20'nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 20'nci maddesinin (8)'inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (8)'inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
"(8) Kaza Mahkemesi Başkanı tarafından mesai saatleri dışında nöbetçi yargıç olarak görevlendirilmiş olup Mahkemede görev yapmak zorunda olan Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıçları ve Kaza Mahkemesi Yargıçlarına, aylık maaşlarının %10 (yüzde on)'u oranında ek tahsisat verilir.
Ancak bu tahsisat, vergiye tabi olup emeklilik amaçları bakımından dikkate alınmaz."
Esas Yasanın 25'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 25'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 25'inci madde konmak suretiyle değiştirilir.
"Kaza Mahkemelerinin Hukuk Meselelerinde Yetkisi
- (1) Anayasa ve yasalar uyarınca Yüksek Mahkemeye ilk Mahkeme olarak yetki veren kurallar saklı kalmak koşuluyla, Kaza Mahkemeleri, hukuk davalarında bir davaya ilk Mahkeme olarak bakmak ve karara bağlamak yetkisini haizdir. Kaza Mahkemeleri, bir Yargıçla veya en az bir Kaza Mahkemesi Başkanı veya bir Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcının başkanlığında, bir Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya bir Kaza Mahkemesi Yargıcının bulunduğu iki Yargıçla oturum yapar. Bir Kaza Mahkemesi Başkanı veya bir Kıdemli Kaza Mahkemesi Yargıcı ihtilaflı miktarı veya konusunun değeri 20.000.000,-TL (Yirmi Milyon Türk Lirası)'na; bir Kaza Mahkemesi Yargıcı ise ihtilaflı miktarı veya konusunun değeri 10.000.000,-TL (On Milyon Türk Lirası)'na kadar olan davaları, tek Yargıçtan oluşan Kaza Mahkemesi olarak karara bağlamaya yetkilidir. İhtilaflı miktarı veya konusunun değeri 20.000.000,-TL (Yirmi Milyon Türk Lirası)'ndan yukarı olan davaları karara bağlamaya ise iki Yargıçtan oluşan Kaza Mahkemeleri yetkilidir.
(2) Bir Kaza Mahkemesi Yargıcı ihtilaflı miktarı veya konusunun değeri yetkisini aşmış bulunmasına bakılmaksızın;
(a) Herhangi bir davada;
(i) Davalı isbat-ı vücut kaydı için saptanan süre içinde isbatı vücut kaydı yapmadığı halde; veya
(ii) Taraflardan birinin duruşmada hazır bulunmadığı halde; veya
(iii) Yürürlükte olan mahkeme tüzükleri ile saptanmış olan süre içinde taraflardan birinin gerekli layihayı vermediği halde; veya
(iv) Mahkeme tüzükleri uyarınca seri'an hüküm için istida yapıldığı halde; veya
(v) Taraflardan birinin, talebi tamamen veya kısmen kabul ettiği halde, kabul edilen kısım hakkında hüküm vermeye,
(b) Herhangi bir davada, davanın esasını karara bağlamayan bir emir vermeye
yetkilidir.
(3) Mahkeme tüzüklerine bağlı kalmak koşuluyla, bu madde maksatları bakımından bir davada ihtilaflı miktar veya dava konusunun değeri dava açıldığında talep olunan miktar veya dava konusu olarak ileri sürülen değer olmayıp o davadaki tarafların layihalarında gerçekten ihtilaflı olan veya işlem sırasında taraflarca kabul edilen veya istida üzerine mahkemece karara bağlanan miktar veya değerdir."
Esas Yasanın 27'nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 27'nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 27'nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Kaza Mahkemelerinin Ceza Meselelerinde Yetkisi
- (1) Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya Kaza Mahkemesi Yargıcı, 5 (beş) yıla kadar hapis cezasına veya 1.000.000,-TL (Bir Milyon Türk Lirası)'na kadar para cezasına veya her ikisini müstelzim suçlar ile itham olunan kişileri, seri'an yargılamaya yetkilidir ve cezaya ilaveten veya onun yerine, mahkum ettiği kişinin, suçtan zarar gören herhangi bir kişiye en fazla 2.000.000,-TL (İki Milyon Türk Lirası)'na kadar tazminat ödemesine hükmedebilir.
(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkra kurallarına bakılmaksızın, Kaza Mahkemesi Başkanı, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı veya Kaza Mahkemesi Yargıcı, Başsavcının yazılı rızası ile davanın ahval ve koşullarını dikkate alarak, ceza ve tazminat hususunda bu Yasanın kendisine verdiği yetki sınırları içinde kalmanın uygun olacağı kanısına vardığı takdirde, 10 (on) yıla kadar hapis cezası veya 2.000.000,-TL (İki Milyon Türk Lirası)'na kadar para cezası gerektiren bir suçla suçlanan kişiyi seri'an yargılayabilir.
Ancak hükmedilen ceza veya tazminat, yukarıdaki (1)'inci fıkra uyarınca Kaza Mahkemesi Başkanının, Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcının veya Kaza Mahkemesi Yargıcının hükmetmeye yetkili olduğu cezayı veya tazminatı aşamaz."
Esas Yasanın 31'inci Maddesinin Değiştirilmesi Fasıl 154, 3/1962, 43/1963, 15/1972, 20/1974, 31/1975, 6/1983, 22/1989, 64/1989, 11/1997, 20/2004, 41/2007, 20/2014, 45/2014, 26/2018, 14/2020, 65/2024, 17/2025
- Esas Yasa, 31'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 31'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Ağır Ceza Mahkemelerinin Yetkisi
- (1) Anayasa kuralları saklı kalmak koşuluyla, Ağır Ceza Mahkemesi, yürürlükteki Ceza Yasası veya diğer yasalar ile cezalandırılabilen ve aşağıda gösterilen suçlarla itham edilen kişileri yargılamaya yetkilidir:
(a) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletinde işlenen suçlar;
(b) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında Kıbrısta işlenen suçlar;
(c) Yabancı bir ülkede Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti hizmetinde iken bir Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti yurttaşı tarafından işlenen suçlar;
(d) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti nezdinde kaydı olan bir gemi veya uçakta işlenen suçlar;
(e) Yasa ile gösterilen diğer yerlerde veya hallerde işlenen suçlar.
(2) (A) Ağır Ceza Mahkemelerinin bölgesel yetkileri bakımından bu Yasanın 26'ncı maddesinin ilgili kuralları uygulanır.
33/1988, 2/2017
Ancak Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinin yetki alanı, Mülki Yönetim ve Bölümleri Yasasına Ek'li Birinci Cetvelde öngörülen Güzelyurt ve Lefke ilçelerine ait yerleşim yerleri sınırlarını; Gazimağusa Ağır Ceza Mahkemesinin yetki alanı ise söz konusu Yasanın Birinci Cetvelinde öngörülen İskele ilçesine ait yerleşim yerleri sınırlarını da kapsar.
(B) Kıbrıs adası dışında işlenen suçlar Lefkoşa Kaza Mahkemesi yetki alanı içinde işlenmiş sayılır.
(3) Ağır Ceza Mahkemesi, herhangi bir cezaya ek olarak veya ceza yerine, mahkum ettiği kişinin, suçtan zarar gören kişiye, 5.000.000,-TL (Beş Milyon Türk Lirası)'na kadar tazminat ödemesine hükmedebilir.
(4) Ağır Ceza Mahkemesi, oturum yaptığı yetki alanı içinde bir kişinin yasalara aykırı olarak tutuklanması ve tutuklu bulunan kişiler hakkında adaletin tecellisinde makul olmayan gecikmeyi önlemek amacıyla bir soruşturma yapar; bu amaçla, Ağır Ceza Mahkemesi adil gördüğü takdirde tutuklunun kefaletle veya kefaletsiz serbest bırakılması için uygun gördüğü herhangi bir emri verebilir."
Esas Yasanın 42'nci Maddesinin Değiştirilmesi 22/1992, 30/1993, 25/2000, 51/2002, 15/2004, 50/2010, 23/2015
- Esas Yasa, 42'nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 42'nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Borç ve Hükümlerde Faiz
- (1) Bir borcun faizinin bir sözleşme veya bir yasadan doğduğu hallerde, bu borcun ödenmesi için açılan davada, mahkeme, faizin başladığı günden itibaren borcun tamamen ödeneceği güne kadar sözleşme veya yasada öngörülen oranda faiz ödenmesine hükmeder.
Ancak bu faiz oranı yürürlükteki herhangi bir yasada öngörülen faiz oranını aşamaz.
(2) Herhangi bir haksız fiilden doğan davalarda ve Yasası tahtında açılan davalarda verilen hükümler, davanın açıldığı tarihten başlayarak son ödeme gününe kadar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının, nezdindeki bankaların mevduat hesaplarına uyguladığı yıllık faiz oranında bir faiz taşımasını gerektirir.
(3) Bu maddenin (1)'inci fıkrası uyarınca aksine hükmedilmedikçe, her hüküm, borçlunun, borcun doğduğu günden başlayarak son ödeme gününe kadar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının, nezdindeki bankaların mevduat hesaplarına uyguladığı yıllık faiz oranında bir faiz ödemesini gerektirir.
Ancak mahkeme tarafından dava masrafına hükmedilen hallerde faiz, hükmün verildiği günden itibaren işlemeye başlar."
Esas Yasanın 78'inci Maddesinin Değiştirilmesi R.G. EK III, 38 Cilt II, Sayfa 323, 27.01.1987 EK III, R.G. 239, A.E.1004, 2.12.2025 43/1991, 43/1995, 51/1999, 54/2002, 58/2005, 42/2006, 66/2007, 2/2014, 25/2014, 51/2014, 22/2017, 16/2025, 44/2025
- Esas Yasa, 78'inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 78'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Dava Dosyaları ve Kayıt Sicillerinin Muhafazası ile İmhasına İlişkin Kurallar
- (1) Bir yasa veya mahkeme tüzüğü ile belirlenmiş biçimde açılan davalara ait evrak, Yüksek Mahkemenin çıkardığı tüzüklerde belirleyeceği şekilde, bir dosyada veya elektronik olarak oluşturulan dosyada muhafaza edilir.
(2) Yürürlükteki mevzuat veya Yüksek Mahkemenin direktifleri uyarınca, emir, ceza, mahkeme kararları ve mahkemece kaydedilmesi gereken işlemlerin defter veya elektronik ortamda kaydı için siciller tutulur.
(3) Kaza Mahkeme Başkanı aşağıdaki süreler sonunda dosyaların imha edilmesi veya elektronik ortamdan silinmesi için karar verebilir:
(a) Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü Emir 65 altında dosyalanan ve mahkemenin sonuçlandırdığı davaların dosyaları, kararın kesinleşmesinden itibaren 15 (on beş) yıl,
(b) Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğünün 2'nci Emrinin 1'inci ve 6'ncı nizamları uyarınca veya asli celpname ile dosyalanan ve mahkemenin sonuçlandırdığı davaların dosyaları, kararın kesinleşmesinden itibaren 30 (otuz) yıl,
(c) Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasası altında açılan davaların dosyaları, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 (on) yıl.
Ancak yukarıdaki (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen dosyalarla ilgili devam eden başvurular veya yargısal işlemler bulunması halinde bu dosyaların imhasına karar verilemez.
(d) Yukarıdaki (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen süreler dolmadan tarafların ihbarlı başvuru yapması ve dosyanın imha edilmemesini talep etmesi halinde taraf oldukları dosyaların imhasına karar verilemez.
(e) Bu maddede belirtilen dava dosyaları haricinde hiçbir dosyanın imhasına karar verilemez.
(4) Bu madde altında bir dosyanın imha edilmesine karar verilmeden önce, davaya emare sunmuş olan bir taraf Mahkemeden emarenin iadesine emir verilmesini talep etmedikçe, dosya içerisindeki emarenin de imha edilmesine karar verilebilir.
(5) Yüksek Mahkeme, imha yetkisinin kullanılması ile ilgili Mahkeme Tüzüğü yayımlayabilir."
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.