Veclal Gündüz'ün Kalkınma Bankası genel müdürlüğüne atanması

Ü(K-I)1200-2026 KALKINMA BANKASI GENEL MÜDÜR MEVKIINE VECLAL GÜNDÜZ'ÜN ATANMASI

(Önerge No: 1088/2026) (Bb .Yrd .T.K.G .Ç.B.)

Bakanlar Kurulu, E.S.(K-I)433-2021 sayı ve 7.4.2021 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile KKTC Kalkınma Bankası Genel Müdürü olarak atanan inanç Babaliki'nin, 7.4.2026 tarihi itibarı ile görev süresi dolması nedeniyle yerine, değiştirilmiş şekliyle 45/1992 sayılı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kalkınma Bankası Yasası'nın 28'inci maddesinin (3)'üncü fıkrası uyarınca, Genel Müdür mevkiine, 1.7.2026 tarihinden itibaren, Veclal Gündüz'ün atanmasına karar verdi.

30 .6.2026

KARAR SAYISI: Ü(K-I)11~9-2026 2027-2029 DÖNEMi ORTA VADELi MALI PLAN

(Önerge No:1254/2026) (M.B.)

Bakanlar Kurulu, Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve ekte sunulan 2027-2029 Dönemi Orta Vadeli Mali Planını, değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle 41/2019 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 12'nci maddesi uyarınca onayladı. 30 .6 .2026 700

KKTC

MALİYE BAKANLIĞI

Orta Vadeli Mali Plan (2027 - 2029) 701

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR ........ ... .. ..... ....... ... .............. ................ ... ............... .......... ..... ... ..................... ...... ........... ii Giriş .. ......... ............... ................ ........ ......... ... ....... ..... ..... ...... ........ .......... ...................... ................... ......... 1 1.Küresel Ekonomik Gelişmeler ..... .... ... ... ... ......... .. ........................... ...... ... .................. .......... .. ... ... .. ..... . 2 2.Temel Makroekonomik Analiz ve Hedefler ............... .............. .................... ....... .............................. ... 4

2.1.Temel Makroekonomik Göstergeler ...................................................... .... ................... .... ....... ..... 4 2.2.Bütçe Giderlerine İlişkin Temel Politikalar ............................ ............. .................................... ..... 6 2.3.Bütçe Gelirlerine İlişkin Temel Politikalar ........................................... ........................... ... .......... 7 3.Merkezi Devlet Yönetimi Bütçesi Mali Analizi ve Stratejileri .................... ..... ........................ .... .. ... 10 3.1.Bütçe Dengesi ................ .............................. ............................. ...... ............................ .............. .. 10 3.2.Bütçe Giderleri ................................................................................................... ..... ....... .. ...... .. ... 11 3.3.Bütçe Gelirleri .......................... .. ...... ............. ......... ...... ...... .............................. ................ .......... . 13 3.4.Bütçe Açığının Finansmanı ..................... ..... .................. ...... ........................................... .. .......... 14 4.Ulusal Politika Öncelikleri ............... ............. ...... ........ ............................. .......................................... 15 4.1.Kamu-Maliye ........ .... ... ......... .............. ..... .... ..... ............................. .............. ..... .. ........ ............ .... 15 4.2.Ekonomi .......... ................. ....................... .................. ........ ....................... ...... ......... .. .. ................ 17 4.3 . Sağlık ...... .... ................ ......... ........... ... ..... .. ... ........ ..... ..... .. .................................. ....... .................. 18 4.4.Eğitim ve Kültür............................ ..... .................................. ............... ... ......... ................ .......... .. 19 4.5 . Tarım ................................... ..... ......... .............. .......................... .... ........ ........... .... ...... ................. 20 4.6.Turizm ............................... ......... .. ... ....... .... ........ .. .............. ........... ....... .............. ... ..................... . 21 4.7.Çevre ....................... .. ....... ........ ..... ........ ............................................................. ........ ................. 22 4.8 .Bayındırlık ve Ulaştırma ....... ........ ... ..... ............ ......... ........ ........... ........ ........... .... ........... .... ... ..... 23 4.9 .Enerji ... ..................................... ... ..... ....... ........... ................ ...... ....... ...................... .......... ......... ... 24 4. 1O.Sanayi ve Ticaret ................................................................... .......................... ............... ... ..... ... 25 4.11.İnşaat ve Konut ........... ..................... ........................ .. ......... ...... ... .... .................... .... ................ . 26 4.12. Çalışma ve Sosyal Güvenlik ...... ................ ... ... .................. ................. ............. ....... ................. 26 4.13 Kurumsal Kapasitenin Güçlendirilmesi .................... ......................................................... ...... .28 4.14.Teknoloji ve Dijital Dönüşüm ....... ... ............... ............ .. .... .. ..................... .. ... ... .. ................. ...... 29 5.Merkezi Devlet Yönetimi Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar ve Kurumsal Ödenek Tavanları ............ 30 5.1.Bütçe Sürecine İlişkin Hususlar ........ ....................................................................... ................... 30 5.2.Kurumsal Ödenek Teklif Tavanları ........................................... ........... .. ....... .... .. ........ ...... .. ... ... .. 30 6.(2027 - 2029) Oıia Vadeli Mali Planın Değerlendirilmesi ....... ... ......... ... .......... ... ................ .... ......... 30 EK MERKEZİ DEVLET YÖNETİMİ 2027 - 2028 - 2029 BÜTÇESİ ÖDENEK TEKLİF TAVANLARI ... .................... ............ .. ..... .. ............ ... ...... .. ....... ....................... ....... 32 702

DPÖ KISALTMALAR

GSYİH Devlet Planlama Örgütü Gayri Safi Yurtiçi Hasıla IMF (International Monetaıy Fund) Uluslararası Para Fonu KKTC Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti OVMP Orta Vadeli Mali Plan TL Türk Lirası TÜFE Tüketici Fiyat Endeksi USD (United States Dallar) Amerika Birleşik Devletleri Doları 703

Orta Vadeli Mali Plan (2027-2029)

Giriş

41/2019 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 17'nci maddesi uyarınca hazırlanan Orta Vadeli Mali Plan (OVMP); makroekonomik analiz ve değerlendirmeleri, mali inceleme ve stratejileri, ulusal öncelikleri ve bunların belirlenmesine ilişkin süreçleri kapsamaktadır. Bunun yanında, merkezi devlet yönetimine ilişkin kurumsal ödenek teklif tavanları ile OVMP'ye yönelik değerlendirmeler de söz konusu plan kapsamında yer almaktadır. Merkezi Devlet Yönetimi Bütçesi'nin hazırlanma sürecinde, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 18'inci maddesi doğrultusunda Devlet Planlama Örgütü (DPÖ) tarafından hazırlanan makroekonomik analizler ve hedefler esas alınmaktadu. Ayrıca, Yasa'nın 22'nci maddesi çerçevesinde OVMP'de yer verilen makroekonomik tahminler, mali kurallar, hedefler ve politikalar Maliye Bakanlığı tarafından değerlendirilmekte ve aynı maddenin beşinci fıkrası uyarınca Resm'.i Gazete'de yayımlanmalctadu. Maliye Bakanlığı, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası kapsamında OVMP'ye ilişkin incelemelerinde; öngörülerin gerçekçilik ve tutarlılık düzeyini, borç stokunun uzun vadeli sürdürülebilirliğini, uygulanması planlanan mali tedbirlerin etkilerini ve ek ya da geçici bütçelerin mali politikalar üzerindeki yansımalarını dikkate almaktadır. 2027-2029 Orta Vadeli Mali Planı, merkezi devlet yönetimi bütçesi kapsamına dahil kamu kurumlarının bütçe büyüklüklerinin; orta vadeli plan dönemine ilişkin belirlenen temel hedefler, politikalar ve ulusal öncelikler doğrultusunda şekillendirilmesini amaçlayan temel politika belgesidir. Kurum bazında ödenek teklif tavanları da söz konusu plan kapsamında belirlenmektedir. 2027-2029 dönemi ekonomi politikalarının temel amacı; makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi, mali disiplinin sürdürülmesi, bütçe dengesinin sağlanması, enflasyonun düşürülmesi, ekonomik büyümenin desteklenmesi, istihdamın artırılması ve gelir dağılımının iyileştirilmesidir. Bu süreçte kamu harcamalarının etkin şekilde kontrol edilmesi öncelikli 704

hedefler arasında yer almakta olup, özellikle cari harcamaların azaltılmasına yönelik tasarruf tedbirlerinin uygulanması öngörülmektedir.

Bu çerçevede, merkezi devlet yönetimi kapsamındaki kamu kurumları; 2027-2029 Orta Vadeli Mali Planı'nda yer alan politika öncelikleri, makroekonomik göstergeler ve belirlenen ödenek tavanlarını esas alarak, çok yıllı bütçeleme anlayışı doğrultusunda kendi kurumsal önceliklerini belirleyecek ve 2027, 2028 ve 2029 mali yıllarına ilişkin bütçe tekliflerini hazırlayacaktır.

1. Küresel Ekonomik Gelişmeler IMF'nin Nisan 2026 tarihinde yayımladığı Küresel Ekonomik Görünüm Raporu' na göre, geçtiğimiz yıl ABD tarafından uygulamaya konulan gümrük tarifeleri ile artan ticaret riskleri ve belirsizliklerin küresel ekonomi üzerindeki olumsuz etkileri; teknoloji yatırımları, mali destekler ve yapısal politika uygulamaları sayesinde kısmen dengelenmiştir.

Ancak Şubat 2026 sonunda Orta Doğu'da başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla birlikte hidrokarbon arzı açısından kritik öneme sahip üretim tesislerinin zarar görmesi, küresel ölçekte ciddi bir enerji krizine yol açmış ve küresel ekonomiyi yeniden ciddi bir kırılganlık süreciyle karşı karşıya bırakmıştır.

Bölgedeki jeopolitik gelişmeler neticesinde küresel belirsizlik artmış, risk iştahı zayıflamış ve enerji fiyatlarında belirgin yükselişler gözlemlenmiştir. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşımacılık maliyetlerine ilişkin risklerin artması ; emtia fiyatlarında yüksek oynaklığa neden olmuş, özellikle ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında ciddi artışlar meydana gelmiştir.

IMF ' nin Ocak 2026 tarihli Küresel Ekonomik Görünüm Raporu'nda; enerji talebindeki zayıflama nedeniyle enerji fiyatlarının 2025 yılına göre %7 oranında gerileyeceği, petrol fiyatlarının düşük seyrini sürdüreceği ve doğal gaz fiyatlarının arz artışı nedeniyle baskılanacağı öngörülmekteydi. Ancak 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan ABD-İsrail / İran çatışması sonrasında Hürmüz Boğazı geçişlerinin aksaması, eneıji arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırmış ve petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilemiştir. Brent petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve kömür fiyatları 9 Mart 2026 tarihinde zirve seviyelere ulaşmıştır. IMF'nin Nisan 2026 tarihli raporuna göre, küresel büyümenin 2026 yılında %3,l, 2027 yılında ise %3,2 seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir. 2026 yılına ilişkin 0.2 puan aşağı yönlü revizyonun temel nedeni Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler olurken, bu etkinin ABD'nin tarifelerde yaptığı indirimlerle kısmen dengelendiği değerlendirilmektedir. 705

Enerji fiyatlarında daha büyük ve kalıcı artışların yaşanacağı olumsuz bir senaryoda ise küresel büyümenin 2026 yılında %2,5'e kadar gerilemesi, 2027 yılında ise %3,0 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülmektedir.

Gelişmekte olan piyasa ekonomilerinde büyümenin 2026 yılında %3,9'a gerilemesi, 2027 yılında ise %4,2'ye yükselmesi beklenmektedir. Çatışmalardan doğrudan etkilenen Orta Doğu ve Oıta Asya bölgesinde ise büyümenin 2025 yılındaki %3,6 seviyesinden 2026 yılında %1,9'a gerilemesi, 2027 yılında ise %4,6 seviyesine yükselmesi öngörülmektedir.

Jeopolitik gerilimlerin daha da artması durumunda, mevcut sürecin modern dönemin en büyük enerji krizlerinden birine dönüşebileceği değerlendirilmektedir. Buna bağlı olarak siyasi gerilimlerin derinleşmesi, ticaret anlaşmazlıklarının artması ve belirsizliklerin uzaması küresel ekonomik faaliyetler üzerinde ilave baskı oluşturabilecektir. Özellikle nadir toprak elementlerinin küresel üretim zincirlerindeki kritik rolü, yeni risk alanlarının ortaya çıkmasına neden olabilecektir.

Küresel enflasyondaki düşüş eğiliminin yavaşlaması ve manşet enflasyonun 2025 yılındaki %4,1 seviyesinden 2026 yılında %4,4'e yükselmesi, ardından 2027 yılında %3,7 seviyesine gerilemesi beklenmektedir. Bu tahmin, Ekim 2025 tarihli Dünya Ekonomik Görünümü projeksiyonlarına kıyasla 2026 yılı için O, 7 puanlık yukarı yönlü revizyona işaret etmektedir. Söz konusu artışın temel nedeni enerji ve gıda fiyatlarındaki yükseliştir.

Jeopolitik gerilimlerin artması sonucu savunma harcamalarında yaşanan yükselişin kısa vadede ekonomik aktiviteyi desteklemesi beklenmekle birlikte, aynı zamanda enflasyonist baskıları artırabileceği, mali sürdürülebilirliği zayıflatabileceği ve sosyal harcamaları azaltabileceği değer lendir ilmektedir.

Olası olumsuz senaryolarda küresel enflasyonun 2026 yılında %5,4 seviyesine kadar yükselmesi, 2027 yılında ise %3,9 seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.

Dünya ticaret hacmi büyümesinin 2025 yılında %5,1 seviyesinden 2026 yılında %2,8'e gerilemesi, 2027 yılında ise %3,8 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. Bu görünüm; gümrük tarifelerinin ticaret üzerindeki etkileri, tedarik zincirlerindeki yeniden yapılanma süreci ve ticaret bağlantılarındaki uyum arayışlarını yansıtmaktadır.

IMF'nin Ocak 2026 tarihli raporunda; Orta Doğu, Ukrayna, Asya ve Latin Amerika'da yaşanabilecek jeopolitik gerilimlerin ana nakliye rotaları, kritik tedarik zincirleri ve hava taşımacılığı üzerinde aksamalara neden olabileceği değerlendirilmiştir. Bu aksaklıkların 706

gecikmelere, maliyet artışlarına ve altyapı hasarlarına yol açarak emtia fiyatlarını

yükseltebileceği öngörülmüştür.

Ağustos 2025 ile Mart 2026 döneminde petrol fiyatları %57,6 oranında aıiarak varil başına 105,8 ABD dolarına yükselmiştir. Orta Doğu'daki askeri çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle günlük yaklaşık 8,5 milyon varillik ham petrol sevkiyatında aksama yaşanmıştır. Ayrıca bazı petrol üretim tesisleri güvenlik gerekçeleriyle faaliyetlerini durdurmuş, depolama alanlarının yetersiz kalması ve tesislerde meydana gelen hasarlar arz üzerinde ilave

baskı oluşturmuştur.

2027 - 2029 Orta Vadeli Mali Plan döneminde dünyadaki güncel ekonomik ve siyasi gelişmeler göz önünde bulundurularak ve ülke ekonomimizin kendi yapısal özellikleri de dikkate alınarak mali ve ekonomik politikalar üretilmiştir.

2. Temel Makroekonomik Analiz ve Hedefler "2027-2029 Orta Vadeli Mali Planı" makroekonomik göstergeler ışığında, makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesini, yüksek katma değer yaratan üretim yapısının desteklenmesini, orta vadede yatırım ve iş ortamının geliştirilmesini ve mali disiplinin sürdürülebilirliğini hedefleyen bir politika çerçevesi ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda, 2027- 2029 dönemine ilişkin merkezi devlet yönetimi bütçesinin gelir ve gider projeksiyonları; Orta Vadeli Mali Plan'da yer verilen temel makroekonomik göstergeler, ulusal öncelikler ve belirlenen ana politika hedefleri esas alınarak oluşturulacaktır.

2.1 Temel Makroekonomik Göstergeler Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisi, pandemi sonrası dönemde toparlanma eğilimi göstermiş ancak küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gelişmeler, enerji maliyetlerindeki artışlar ve tedarik zincirlerinde ortaya çıkan aksaklıklar ekonomik büyüme üzerinde belirleyici olmaya devam etmiştir. 707

Tablo 1 - Temel Makroekonomik Göstergeler

2023(G) 2024(G) 20251 2026{T) 2027(T) 2028 (T) 2029(T)

GSYİH 1 Reel Büyüme(%) 7,30 8,50 4,80 4,00 5,00 5,00 5,00

GSYİH(Cari Milyon TL)1 132.350,52 231.983,80 332.214,70 430.488,46 583.657,12 769.953,76 981.856,20

GSYİH(Cari Milyon USD)1 5.556,7 7.064,2 8.404,7 9.063,87 9.199,42 9.190,92 9.480,81

GSYİH Kişi Başına {Cari USD)1 14.599,0 17.498,0 20.120,8 21.036,31 20.704,74 20.064,83 20.094,87

İşsizlik Oranı {%) 5,1 4,9 4,7 5,0 5,0 5,0 5,0

İhracat {Milyon USD)2 183,09 174,43 149,16 162,58 178,84 198,51 222,33

İthalat (Milyon USD)2 2.849,65 3.507,12 3.749,80 4.162,28 4.536,88 4.854,46 5.097,19

Dış Ticaret Dengesi (Milyon USD)' -2.666,56 -3.332,69 -3.600,64 -3.999,70 -4.358,04 -4.655,95 -4.874,86

Cari İşlemler Dengesi/GSYİH(%)1 7,52 7,11 12,29 12,52 14,46 17,92 22,24

Dış Ticaret Hacmi/GSYİH1 54,58 52,12 46,39 47,72 51,26 54,98 56,11

TÜFE Yıl Sonu{%) 83,63 53,29 39,45 32,80 26,70 22,20 20,00

1: Gerçekleşme Tahmini J ı: Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında yapılan ticaret rakamları hariçtir (G: Gerçekleşme/ T: Tahmini

Not: Tabloda yer alan 2025 yılı verileri (TÜFE Yıl Sonu (¾) hariç) gerçekleşme tahminidir.

Pandemi sonrası dönemde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisi, özellikle hizmet sektörünün öncülüğünde güçlü bir toparlanma ve büyüme eğilimi göstermiştir. Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyüme verileri incelendiğinde,