Sayı : 306
KKTC SİVİL HAVACILIK DAİRESİ SAYI:5/2013 HAVA LİMANLARI HİZMETLER VE LİMANLAR (ÜCRETLERİ) YASASI (11/2020 sayılı Değişiklik Yasasıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekliyle İkinci Kısım, Madde 6.1 Altında Çıkarılan Talimat) UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALİMATI
Doküman Kodu: 018
Yayınlanma Tarihi:
Yürürlük Tarihi:
991 BULGAR ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI Tarih: Revizyon No: Sayfa: 1
UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
SAYI:5/2013 HAVA LİMANLARI HİZMETLER VE LİMANLAR (ÜCRETLERİ) YASASI
(11/2020 sayılı Değişiklik Yasasıyla Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekliyle İkinci Kısım, Madde 6.1 Altında Çıkarılan Talimat)
1. AMAÇ:
Bu talimatın amacı, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından yayımlanmış olan standart ve önerilen uygulamalar çerçevesinde, havalimanlarımız ve yakın çevresinde meydana gelebilecek uçak kaza kırmı ve yangınları ile havalimanlarımızda bulunan bina ve tesislerde çıkabilecek yangınlara karşı havalimanlarında verilmekte olan kurtarma ve yangınla mücadele (ARFF) hizmetlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.
2. KAPSAM
Bu talimat, Havalimanlarımız ve çevresinde meydana gelebilecek uçak kaza kırmı ve yangınlara karşı uluslararası ve ulusal mevzuatlar çerçevesinde alınacak tedbirler ile yerine getirilecek iş ve işlemlerde Meydan İtfaiye Şubesinin görev ve yetkilerini kapsar.
3. SORUMLULUK:
Bu talimat hükümlerinin uygulanmasından Daire ve Meydan İtfaiye Şube Amirliği sorumludur.
Bu talimatın hazırlanmasından ve içeriğinin takibinden Daire sorumludur.
Havalimanı İşletmecisi, ‘Ercan Havalimanı İşletme Haklarının Devri İhale’ şartname, ek sözleşmeler, zeyilnameler ve zeyilname ekleriyle yapılmış düzenleme hükümlerince, Meydan İtfaiye Şubesi araç, gereç ve her türlü ekipmanın tedarik, bakım ve onarımından sorumludur.
4. TANIM VE KISALTMALAR:
Acil Durum: Havalimanında, normal hizmet akışı dışında, personel, araç, gereç ve malzeme kullanımı, takviyesi, ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu gerektiren, emniyet, kaza-kırım yangın yahut kurtarma ile ilgili her türlü durumu anlatır.
Acil Durum Tatbikatı: Planın etkinliğinin arttırılması için Acil Durum Planının test edilmesi ve sonuçlarının gözden geçirilmesi için düzenlenen tatbikatı anlatır.
Alarm: Bir acil durumun ilgili birimlere en seri muhabere vasıtaları ile duyurulmasını anlatır. Çeşitleri;
> 1 Numaralı Alarm: Havalimanı referans noktası merkez olmak üzere ulaşım imkânları bulunan 8 km. yarıçaplı bir alan içerisinde meydana gelen uçak kazalarını bildirir ve uzun süreli 1 zil sesi ile duyurulur.
> 2 Numaralı Alarm: Havalimanı referans noktası merkez olmak üzere 8 km. yarıçaplı bir alan dışında veya ulaşım güçlükleri bulunan bölgelerde meydana gelen uçak kazalarını bildirir ve kısa süreli 2 zil sesi ile duyurulur.
992
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih: Revizyon No: Sayfa: 2
> 3 Numaralı Alarm: Uçuş güvensizliği, herhangi bir temasta bulunmadan inişe geçen uçaklar, yasa dışı eyleme veya iltica, bomba ihbar ve tehditleri sebebiyle gerçekleşen acil durumlar olup, kısa süreli 3 zil sesi ile duyurulur. > 4 Numaralı Alarm: Uçak kazaları dışındaki bina ve tesis yangınlarını bildirir, kısa süreli 4 zil sesiyle duyurulur.
Apron: Bir havalimanında uçakların park etmesi, akaryakıt ikmali, yük, posta, kargo, yolcu indirme-bindirme işlemleri için ve uçağın bakımının yapılabilmesi için kullanılan alanı anlatır.
Bekleme Noktası: Acil durumun çeşidine göre kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin daha etkin olabilmeleri için hazır bulundukları bölgeleri anlatır. Çeşitleri;
> Mahalli Bekleme Noktası (Local Standby): Tehlikenin henüz önemli boyutlara ulaşmadığı hallerde kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin yangın istasyonu veya yakın çevresinde hazırlıklı olarak beklediği yerlerdir. > Tam Acil Bekleme Noktası (Full Emergency Standby): Tehlikenin önemli boyutlara ulaşması halinde kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin uçak cinsine ve maruz kaldığı acil durumun konusuna bağlı olarak pist kenarlarında önceden seçilerek hazırlıklı olarak beklediği yerlerdir. > Uçak Kaza Ve Kırım Bölgesi (Aircraft Accident Area): Hareket sahaları ve yakınlarında uçak kazasının meydana geldiği bölgedir.
Daire: Sivil Havacılık Dairesini anlatır.
Havalimanı İşletmecisi: Havalimanı çalıştırma sertifikası sahibi ve havalimanı işletmesinden sorumlu kurum ve kuruluşlar ile gerçek veya tüzel kişileri anlatır.
İlk yardım: Herhangi bir olay nedeniyle sağlığı tehlikeye girmiş olan kişilere tıbbi yardımı yapacak sağlık personeli gelinceye kadar olayın gerçekleştiği yerde, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüleşmesini önlemek amacıyla, eldeki imkânlarla ilaçsız olarak yapılan müdahaleyi anlatır.
Kareli Harita: Havalimanı, referans noktası merkez olmak üzere 8 km. yarıçaplı alan içinde yangın söndürme araçlarının herhangi bir noktaya kısa sürede ulaşmasını sağlamak için, numaralandırılıp hava alanının karelere ayrılmış haritayı anlatır.
Kırım: Uçağın çalışması ile ilgili olarak, düzeltilmediği takdirde güvenliği etkileyebilecek olan vakadır, kaza değildir. Kırım, bir kişinin ciddi bir şekilde yaralanması ile veya uçağın ciddi bir şekilde hasar görmesi ile sonuçlanmayan durumu anlatır.
Kısmi Tatbikat: Etkililiği arttırmak için gerekli olduğu şekilde Havaalanı Acil Durum Planının bir ya da birden fazla katılımcısıyla yapılan tatbikatı anlatır.
Pist: Uçağın kalkması veya inmesi için hazırlanan, havalimanında belirlenmiş dikdörtgen alanı anlatır.
993
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 3 |
|---|
Randevu Noktası: Yol kavgağı, kesişen yol ya da başka bir yerde belirlenmiş, acil duruma müdahale edecek personel ve araçların uçak kaza-kırımında olay yerine gitmeden önce talimat almaları için konuşlandıkları önceden belirlenmiş yerleri anlatır.
Referans Noktası: Havalimanının coğrafi pozisyonu belirlenmiş bir noktayı anlatır.
Tatbikat: Bir acil durum veya afet halinde yapılması planlanmış olan müdahale sürecinde yer alacak eylemlerin uygunluğunu, yeterliliğini ve güncelliğini mümkün olduğunca gerçeğe yakın koşullar altında ve bir senaryoya bağlı kalarak denemek amacıyla yapılan uygulamayı anlatır.
Triyaj: Çok sayıda hasta ve yaralının bulunduğu durumlarda, bunların öncelikli tedavi ve nakil edilmesi gerekenlerin tespiti amacıyla olay yerinde veya bunların ulaştırıldığı her sağlık kuruluşunda yapılan hızlı seçme ve kodlama işlemini anlatır.
Uçak Kazası: Uçağın çalışması sırasında, herhangi bir insanın ölmesi veya ciddi bir şekilde yaralanması ya da uçağın hasar görmesi ile sonuçlanan kazayı anlatır.
Yanma: Yeterli miktarda ısı, oksijen ve yanıcı maddenin bir araya gelerek kimyasal reaksiyon meydana getirmesini anlatır.
Yangın: Yanma olayının kontrol dışına çıkarak devam etmesini anlatır.
5. UYGULAMA ESASLARI:
5.1. Temel İlkeler:
Havalimanı uçuş faaliyetlerine açık olduğu sürece, Meydan İtfaiye Şubesi uluslararası kurallar gereği tam kapasiteyle göreve hazır şekilde havalimanında bulunmak zorunda olduğundan ve görev alanını terk etmesi mümkün olamayacağından, yalnız tabi afetler ve geniş kitleleri etkileyen toplumsal olaylarda kuruluşlara şartlı olarak yardımda bulunabilir. Böyle bir durum söz konusu olması halinde Dairenin yazılı direktifi doğrultusunda ve Meydan İtfaiye Şubesi Amirinin koordinesiyle, uçak trafiği ve havalimanı yangın emniyeti ile müdahalede bulunacak olan personel ve araçların güvenliği de dikkate alınarak Daire tarafından kurtarma ve yangınla mücadele aracı görevlendirilebilir. Havalimanında sağlanan ve AIP’de (Aeronautical Information Publication) yayınlanmış olan koruma seviyesinde bir değişiklik olması halinde ise, havalimanı kurtarma ve yangınla mücadele kategorisinin yeni seviyesi ivedi notamla duyurulur.
Kurtarma ve yangınla mücadele araçlarının Havalimanı hudutları içinde göreve sevkinden Meydan İtfaiye Şube Amiri veya Meydan İtfaiye Şubesi Ekip şefi sorumludur. Havalimanı sınırları dışında meydana gelebilecek uçak kaza kırım ve yangınlarına Dairenin onayıyla ICAO Doc.9137 Part 1’de öngörülen hususlar dikkate alınarak müdahale edilecektir.
ARFF araçlarının bakım-onarım, vb. durumlarda havalimanı sınırları dışına çıkmalarının zorunlu olduğu hallerde Daireden onay alınmak suretiyle karayollarına çıkışları sağlanacaktır. Araç tahsisi/geçici görevlendirme vb. sebeplerle iller arası nakillerinin
994
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALİMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 4 |
|---|
zorunlu olduğu durumlarda ise Dairenin onayı ile nakil aracı üstünde veya Karayolları Trafik Kanununda belirtilen şekilde karayoluna çıkışları sağlanacaktır.
Kurtarma ve Yangınla Mücadele hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla havalimanlarında işe yeni alınan ARFF personeli öncelikle ICAO’ca belirlenen standart ve önerilen uygulamalar ile uçak kaza-kırım ve yangınlarına müdahale edilmesi amacıyla temin edilen araç, malzeme ve ekipmanların kullanımı ve bakımı konularında belirtilen temel eğitimi alacak, ayrıca mevcut bilgilerini tazelemek ve havacılık sektöründeki teknolojik gelişmeleri takip etmek amacıyla meslek yaşamları boyunca kesintisiz bir şekilde ilgili mevzuatlar tarafından tanımlanan teorik ve uygulamalı iş başı eğitimlerine tabi tutulacaktır.
Havalimanları, Kurtarma ve Yangınla Mücadele Personelinin pratik tecrübelerini artırmak, yangınla mücadele taktiklerini geliştirmek ve ARFF araçlarının performanslarını test etmek üzere, önceden hazırlanan gerçek koşullara benzetilmiş acil durum senaryoları çerçevesinde, yanıcı ve söndürücü malzeme kullanarak yılda en az 1 kez Ateşli Yangın Tatbikatı yapılmaktadır.
Havalimani güvenliğine yönelik sivil havacılığa karşı yapılan yasa dışı eylemlere, (bomba ihbar ve tehditleri, uçak kaçırma vb.) tehlikeli maddelerin oluşturduğu kazalara ve doğal afetlere hazırlık için yaz-kış ve gece-gündüz şartlarında yapılması gereken tatbikatlarda, havalimanı ve yakın çevresinde meydana gelebilecek uçak kaza ve yangınlarında kullanılmak üzere bulundurulan su haricindeki temel (köpük) ve tamamlayıcı (kuru kimyevi tozlar) söndürme malzemeleri kullanılmayacaktır.
Muhtemel harekât tarzı planı kapsamına giren havacılık güvenliği ile ilgili durumlara (bomba ihbar ve tehditleri, uçak kaçırma vb.) yönelik tatbikatlar Emniyet birimleri uhdesindedir. Ancak Havalimanı İşletmecisi, Meydan İtfaiye Şubesince gerçekleştirilen ateşli yangın tatbikatlarından ayrı olmak üzere, Doc. 9137 Kısım 7 Bölüm 13’te yer alan gereklilikleri dikkate alarak farklı senaryolar çerçevesinde her iki yılda en az bir kez geniş katılımlı, her yıl en az bir kez dar katılımlı ve yılda en az iki kez de masaüstü acil durum tatbikatı yapılmasını sağlar. Havaalanı işletmecisinin, geniş katılımlı acil durum tatbikatı yaptığı yıllarda dar ve masaüstü tatbikatları yapmasına gerek yoktur. Acil durum tatbikatları (SHT-ADP) de belirtilen esaslar doğrultusunda yapılacaktır.
Havalimanında görev yapan kurtarma ve yangınla mücadele personelinin eğitimleri ile yangın söndürme araçlarının performanslarının denenmesi amacıyla ayda en az 1 defa köpük kullanılacak ve kullanılan köpük miktarları Aylık Faaliyet Raporuna belirtilerek depo mevcutlarından düşürülecektir.
Yapılacak görevde karışıklığın önlenmesi için, Meydan İtfaiye Ekip Şefi tarafından görev başlamadan önce “Nöbetçi Ekip Personelinin Görev Dağılım Formu” tanzim edilerek, Meydan İtfaiye Şube Amirliği faaliyet panosuna asılacaktır.
Havalimanlarının Kurtarma ve Yangınla Mücadele Üniteleri günlük yapılan işlerin kayıt altına alınması amacıyla, Kurtarma ve Yangınla Mücadele Hizmetleri Günlük Kontrol ve Görev Devir Teslim Formunu tanzim edeceklerdir.
Öngörülen müdahale süresinin sağlanabilmesi amacıyla Daire bilgisi dahilinde yılda en az 2 kez (gece ve gündüz şartlarında) müdahale süresinin sağlanıp sağlanamadığına dair
995
N
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 5
kurtarma ve yangın söndürme araçlarıyla testler yapılacak olup, yapılan testler sonrasında düzenlenecek olan raporlar/tutanaklar/formlar bir dosya içerisinde muhafaza edilecek ve bir kopyası da Daireye gönderilecektir. Müdahale süresi ile ilgili aksaklık tespit edilmesi halinde, müdahale süresinin sağlanmasına yönelik gerekli önlemler alınarak bu durum Daire’ye bildirilecektir.
Daire, havalimanlarında kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerini yürütmek amacıyla istihdam edilen tüm ARFF personelinin hizmetlerinden; herhangi bir ayırım yapılmadan hem kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerinin yürütülmesi, hem de ARFF ünitelerinde bulunan özel donanımlı kurtarma ve yangın söndürme araçlarıyla ilgili “araç sürücüsü” olarak istifade edilecektir. Mevcut araçları kullanabilecek niteliklere ve kullanacağı araçlara uygun sürücü belgesine sahip olan ARFF personeli, kurtarma ve yangın söndürme araçlarının kullanılması konusunda tecrübe kazanmaları amacıyla "İŞ BASI EĞİTİMLERİ" ne tabi tutulacak ve eğitimler sonrasında Daire tarafından yeterli olduğu tespit edilenlere, “PAT Sahalarında Araç Kullanma Belgesi” tanzim edilerek araç kullanmalarına müsaade edilecektir.
Ayrıca ARFF personeli, yürüttüğü kurtarma ve yangınla mücadele hizmetleri ile bu hizmetlerin yürütülmesinde kullanılan kurtarma ve yangınla mücadele araçları ile bunların yangın söndürme sistemleri, malzemeler ve ekipmanların kullanılabilmesi için mesleği gereği ihtiyaç duyulan belgeleri almak zorundadır.
ICAO Doc. 9137-AN/898 PART 7 (Havaalanı Acil Durum Organizasyonu) ve SHT-ADP Talimatı çerçevesinde hazırlanması gereken Havalimanı Acil Durum Planı gereği yapılması gereken tatbikatlar ARFF üniteleri tarafından takip ve koordine edilecektir.
Havalimanı Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) hizmetinin başlıca amacı, havalimanlarında veya yakın çevresinde meydana gelen hava aracı kazasında hayat kurtarmaktır. ARFF hizmeti, hayatta kalma koşullarının oluşturulması ve muhafaza edilmesi, hava aracının içindekiler için çıkış yollarının temin edilmesi ve hava aracının içinde olup doğrudan yardım olmaksızın kaçmayı başaramayan kişilerin kurtarılmaya çalışılması amacıyla sağlanmaktadır.
Bu hizmet sağlanırken, aşağıdaki durumların herhangi birinde meydana gelebilecek bir yangını söndürme olasılığı ve ihtiyacı daima göz önünde bulundurulmalıdır.
a) Herhangi bir hava aracının inişi, kalkışı, taksi yapması, konaklaması vb. operasyonları gerçekleştirdiği sırada,
b) Herhangi bir hava aracı kazasının veya olayının hemen ardından veya
c) Kurtarma operasyonları sırasında/süresince herhangi bir zamanda,
Herhangi bir hava aracı kazasında yakıt tanklarının zarar görmesi halinde, buharlaşma oranı yüksek yakıtın ve uçakta kullanılan diğer yanıcı maddelerin etrafa dağılarak; sıcak metal parçaları ile temas etmesi ya da enkazın hareket ettirilmesinden kaynaklanan kivilcımlardan, elektrik devresinin hasar görmesinden dolayı son derece yüksek bir tutuşma olasılığı bulunmaktadır. Ayrıca yangınlar, yer teması veya yakıt ikmali sırasında birikmiş elektrostatik yüklerin boşaltılması nedeniyle de meydana gelebilir. Hava aracı
996
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 6 |
|---|
yangınlarının ayırt edici bir özelliği, oldukça kısa bir süre içerisinde öldürücü yoğunluğa ulaşmasıdır. Bu durum, doğrudan müdahil olanların yaşamları için ciddi bir tehlike oluşturmakta olup, kurtarma veya tahliye çalışmalarını engelleyebilir.
Bu nedenle, havalimanında veya yakın çevresinde meydana gelen bir hava aracı kazasına derhal müdahale etmeye yönelik yeterli ve özel olanakların sağlanması büyük önem taşımaktadır. Çünkü hayat kurtarma ihtimali en fazla bu zaman dilimi içerisinde bulunmaktadır.
Kurtarma operasyonunu etkileyebilecek hava aracı yangınlarının büyüklüğü;
- Hava aracında taşınan yakıtın miktarı,
- Yakıt tanklarının yapısı
- Kaza sonucu serbest kalan yakıtla ilgilidir.
Bir uçak kazasında canlı kalanların kurtarılması için yapılan çalışmalarda kurtarma operasyonunun etkinliği; alınan eğitime, ekipmanın verimliliğine, kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerini yürütmek amacıyla görevlendirilen personelin çalışma hızının işe yansıtılmasına bağlıdır.
5.2. Yönetim:
Havalimanı 8 km. yarıçaplı kareli (grid) haritasında, topografi, giriş yolları ve su kaynaklarının yeri belirtilmiştir. Ayrıca kontrol kulesi ve yangın istasyonuna asılmıştır. Bu harita, kurtarma ve yangınla mücadele araçlarında ve bir kaza veya acil durumda müdahalede destek verecek araçlarda da bulunmaktadır.
5.3. Sağlanacak Koruma Seviyesi:
Havalimanı Kategorisi:
Havalimanı kurtarma ve yangınla mücadele kategorisi, yılın birbirini izleyen en yoğun üç ay içerisinde gerçekleşen uçak trafiği göz önüne alınarak belirlenir. Ercan Havalimanı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Kategorisi Daire tarafından 9 olarak tespit edilmiştir.
Yangın söndürücü maddelerin çeşitleri
Havalimanında normal olarak, temel ve tamamlayıcı söndürme maddeleri temin edilmelidir.
- Temel söndürme maddeleri; daimî kontrol, bir başka ifadeyle birkaç dakika veya daha fazla bir süre boyunca kontrol sağlamaktadır.
- Tamamlayıcı söndürme maddeleri ise, hızlı yangın söndürme kabiliyetine sahip olmakla birlikte, genellikle yalnızca uygulama sırasında kullanılabilen "geçici" bir kontrol sağlamaktadır.
997
B
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALİMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 7
Yangın söndürücü maddelerin miktarları
Köpük üretimine yönelik suyun miktarları ve ARFF araçlarında temin edilecek olan tamamlayıcı söndürme malzemeleri Tablo 1 kapsamında belirlenen havalimanı kategorisine uygun olmalıdır,
Köpük üretimi için her araçta bulunan köpük konsantresinin miktarı, temin edilen su miktarı ve seçilen köpük konsantresinin miktarı ile orantılıdır Yeterli miktarda ilave su kaynağımız mevcuttur ve araçta taşınan köpük konsantresinin miktarı, en az 2 depo suya yetecek miktardadır.
Köpük üretimine yönelik olarak belirtilen su miktarları, performans seviyesi A'yı karşılayan bir köpük için 8.2 L/dk./m2'lik uygulama hızı, performans seviyesi B'yi karşılayan bir köpük için 5.5 L/dk./m2'lik uygulama hızı ve performans seviyesi C'yi karşılayan bir köpük için 3.75 L/dk./m2'lik uygulama hızı doğrultusunda belirlenmektedir. Söz konusu uygulama oranlarının, kontrolün bir dakika içerisinde sağlanabileceği asgari oranlarda olduğu düşünülmektedir.
1 Ocak 2015 tarihinden itibaren, verilen kategorideki ortalama ebatlan daha büyük olan uçaklar ile gerçekleştirilen operasyonların planlandığı havalimanlarında, su miktarları yeniden hesaplanacak olup, köpük üretimine yönelik su miktarı ve köpük solüsyonuna yönelik deşarj oranı bu doğrultuda arttırılacaktır.
Temel yangın söndürücü maddeler aşağıdaki gibi olmalıdır:
a) Asgari performans seviyesi A'yı karşılayan köpük veya b) Asgari performans seviyesi B'yi karşılayan köpük veya c) Asgari performans seviyesi C'yi karşılayan köpük veya
Söz konusu maddelerin kombinasyonu.
Tamamlayıcı yangın söndürücü maddeler aşağıdaki gibi olmalıdır:
a) Kuru Kimyasal Tozlar (B ve C Sınıfı Tozlar) veya b) En az aynı yangınla mücadele kapasitesine sahip diğer yangın söndürücü maddeler.
Köpük ile kullanılan kuru kimyevi tozun seçilmesi halinde, uygunluğun sağlanmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
Söndürme Malzemelerinin Temini ve Depolanması:
Kurtarma ve yangınla mücadele araçlarında bulundurulacak söndürme malzeme miktarı Havalimanı kategorisine uygun olarak, malzemelerin yeniden doldurulabilmesi amacıyla, kurtarma ve yangınla mücadele araçlarında bulundurulması gereken söz konusu maddelerin %200'ü kadar fazla konsantre köpük rezerv olarak Meydan İtfaiye Şubesi deposunda mevcuttur.
Müdahale süresi:
ARFF hizmetinin temel operasyonel amacı, uygun görüş ve yüzey koşullarında, her bir pistin sonuna veya hareket sahasının herhangi bir bölümüne üç dakikayı aşmayacak şekilde ulaşmaktır. Bu konudaki öneri ise, iki dakikalık müdahale süresini elde etmek olmalıdır.
998
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih: Revizyon No: Sayfa: 8
Müdahale süresi, ARFF servisine yapılan ilk çağrı anından, ilk müdahale eden aracın (araçların) Tablo 1'de belirtilen deşarj oranının en az yüzde 50'si oranında köpüğü uygulayabilecek pozisyona geldiği ana kadar geçen süre olarak kabul edilmektedir
Tablo:1 Yangın söndürücü maddelerin asgari kullanılabilir miktarları
| Havalimanı kategorisi (1) | A Seviyesi Performansı Karşılayan Köpük | B Seviyesi Performansı Karşılayan Köpük | C Seviyesi Performansı Karşılayan Köpük | Tamamlayıcı Malzeme | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Su Lt (2) | Köpük Solüsyonu Deşarj hızı/dk Lt (3) | Su Lt (4) | Köpük Solüsyonu Deşarj hızı/dk Lt (5) | Su Lt (6) | Köpük Solüsyonu Deşarj hızı/dk Lt (7) | Kuru Kimyevi Tozlar Kg (8) | Deşarj Hızı KKT/sn Kg (9) | |
| 9 | 36.400 | 13.500 | 24.300 | 9.000 | 17.100 | 6300 | 450 | 4,5 |
5.4. Kurtarma ve Yangınla mücadele Hizmetlerini Etkileyen Havalimanı kolaylıkları
Acil durum erişim yolları: Asgari müdahale sürelerinin gerçekleştirilmesini kolaylaştırmak amacıyla, acil durum erişim yolları sağlanmıştır. İniş-kalkış (yaklaşma) istikametlerinde pist eşğinden 1.000 metreye kadar veya en azından eşikten havalimanı tel örgü sınırına kadar olan alanlara kolay erişim sağlanmaktadır.
Karlı havalarda yolların durumunu belirlemek için yaklaşık 10 metre aralıklarla kenar işaret çubukları (markerler) yerleştirilmiştir.
Acil Çıkış Kapılarının her iki yanına (iç ve dış) uyarıcı levhalar asılmıştır ve ayda bir kontrol edilmektedir.
5.5. İletişim ve Alarm Sistemleri:
Kontrol kulesi ile Yangın istasyonu alarm ofisi ve yangınla mücadele araçları arasında haberleşme sistemi vardır. Meydan İtfaiye Şubesinde mevcut olan haberleşme sistemleri;
- Kontrol Kulesi ile irtibatlı direkt telefon hattı.
- Yangın İhbar Telefonu (İç hat 1149 – Dış hat 0392 600 50 22)
- El Telsizi
- Bina ve tesislerle irtibatlı Yangın Algılama Sistemi ve Cihazları
999 BULANI
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 9 |
|---|
Haberleşme ve Alarm Verme Kolaylıkları:
Acil durumlara müdahale edecek acil durum birimlerinin ve kişilerin harekete geçirilmesinde, kompleks bir haberleşme sistemi mevcuttur. Acil durumun ilgili birime duyurulmasında yanlış anlamaların önlenmesi için olayın şekline göre alarm sistemleri geliştirilmiştir.
Uçak Kaza Kırım Kurtarma ve Yangınla Mücadele Yönergesi hükümlerine göre alarm veriliş şekliyle dört kısımda incelenecektir;
- 1 Numaralı Alarm
- 2 Numaralı Alarm
- 3 Numaralı Alarm
- 4 Numaralı Alarm
Alarm çeşitleri ve yapılması gerekenler ICAO Doc. 9137-AN/898 PART 7 (Havaalanı Acil Durum Organizasyonu)'de ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
5.6. Kurtarma ve Yangınla Mücadele Araçlarının Teknik Özelliklerinin Belirlenmesine Yönelik Faktörler
Araçların her mesai başlangıcında/nöbet değişikliğinde Meydan İtfaiye Şubesi Personeline tüm sistemlerinin işlerliği dikkate alınarak kontrol edilecek, arızalar anında kurtarma ve yangınla mücadele Amirine/Şefine Arıza Bildirim ve Takip Formu tanzim edilerek bildirilecektir.
Uluslararası standart ve önerilen uygulamalar esas alınarak belirlenen kurtarma ve yangınla mücadele kategorilerini karşılayacak şekilde temin edilerek hizmete verilen kurtarma ve yangın söndürme araçlarının sürekli FAAL olarak tutulması büyük önem arz ettiğinden, söz konusu araçlar tahsis edildikleri amaçlar dışında kullanılmayacaktır.
Kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerinde kullanılmakta olan; araç, malzeme ve ekipmanların sürekli olarak faal halde tutulmalarını sağlamak amacıyla Bakım Kontrol Formlarının titizlikle takibi yapılmakta, araç, malzeme ve ekipmanların FAAL olarak kullanıma hazır tutulması amacıyla arızalar dışında periyodik bakım-onarımlarını sağlamak üzere, öncelikle havalimanı teknik personeli tarafından, gerçekleştirilememesi halinde ise imalatçı/yetkili servis/yetkili temsilci firmalar ile söz konusu firmaların bulunmaması durumunda ise konusunda uzman firmalarla sürekli koordinasyon sağlanacaktır.
Kurtarma ve yangın söndürme araçları ile arazözler tahsisli olduğu ARFF hizmetleri dışında kullanılmayacaktır.
Kurtarma ve yangınla mücadele araçlarının havalimanı hudutları içinde göreve sevkinden Meydan İtfaiye Amiri veya Ekip Şefi sorumludur.
Uzun ve geniş yangın söndürme araçlarının gerek yangın istasyonu garajına paklandırılmalarında gerekse geri manevralarında mutlaka yanlarında yardımcı personel bulundurulacak,
1000
B
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 10
ARFF ünitelerinde bulunan araç çeşitleri
a) 6x6 Su Köpük Sistemli Yangın Söndürme Aracı (Su İkmal Aracı (Arazöz))
b) 4x4 Kuru Kimyevi Toz Sistemli Ani Müdahale Yangın Söndürme Aracı
5.7. Koruyucu Giysiler ve Solunum Cihazları
Koruyucu Elbiseler:
Havalimanı ARFF Personeli uçak yangınında mevcut yangından koruyucu kıyafetlerini (Yapısal Yangınla mücadele elbisesi-Nomex, başlıklar, botlar, yüz koruyucu ve eldivenler) kullanacaktır.
Solunum Cihazı ve Gaz Maskeleri:
İçi duman dolu uçak kabinine girilmesi gereken durumlarda, kapalı alanlarda yoğun duman durumunda ARFF personeli, karşılaşacağı ortam için temiz hava solunum cihazı kullanacaktır. Çeşitli kimyasal ve gaz yangınlarında araçlarda mevcut olan gaz maskeleri kullanılacaktır.
5.8. Yangın Söndürme Malzemelerinin Özellikleri
Temel Söndürücü Malzemeler:
Kullanılan temel söndürücü malzeme Level B seviyesindeki AFFF Köpüktür.
Havalimanı ve yakın çevresinde meydana gelecek uçak kazalarında köpük teknik hizmetler ünitesinden tahsis edilecek traktör veya pikaplarla kaza mahalline ulaştırılacaktır.
Tamamlayıcı Söndürme Malzemeleri
Tamamlayıcı söndürme malzemesi olarak BC sınıfı Kuru Kimyevi Tozlar kullanılmaktadır.
Tamamlayıcı maddeler, bilhassa, köpüklerin nüfuz edemeyeceği hava aracı kargo bölümlerinde ve alt kanatlarında meydana gelen görünmez yangınlarda (örneğin; motor yangınları) ve köpüklerin etkili olmadığı yakıt kaçağına bağlı yangın durumlarında etkilidirler.
Havalimanında ve yakın çevresinde meydana gelecek uçak kazalarında Kuru Kimyevi Tozlar teknik hizmetler ünitesinden tahsis edilecek traktör veya pikaplarla kaza mahalline ulaştırılacaktır.
5.9. Portatif Yangın Söndürme Cihazları
Havalimanı kapalı alanlarında, bulunduğu mekânın kullanım amacına uygun Portatif Yangın Söndürme Cihazları bulundurulur. Bu cihazların dağılımı ile ilgili yürütme Havalimanı İşletmecisi tarafından yapılır.
1001
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 11
5.10. Havalimanı Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) Personeli
Kurtarma ve yangınla mücadelede görevlendirilenlerin; yetenekli, inisiyatif kullanabilen, olaya doğru ve uygun bir şekilde müdahale edebilen, iyi eğitim görmüş, uygun fiziksel donanım ve yapıya sahip kalifiye kişiler olmasına dikkat edilmelidir.
Kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerinin kesintisiz bir şekilde yürütülmesi için mevcut ARFF personelinin hizmetinden hem kurtarma ve yangınla mücadele hizmetlerinin yürütülmesi konularında hem de kurtarma ve yangın söndürme araç sürücüsü olarak istifade edilecektir.
ARFF Hizmetlerine Yönelik Fiziksel Ve Tıbbi Uygunluk Değerlendirmeleri:
Aerobik uygunluk; düşük-orta veya yüksek yoğunluktaki uzun süreli dönemlerde egzersiz yapmaya devam edebilmektir.
Tipik aerobik faaliyetler; yürüyüşü, koşuyu, bisiklet sürmeyi, ip atlamayı, merdiven çıkmayı, yüzmeyi ve diğer her türlü dayanıklılık faaliyetlerini içermektedir.
Anaerobik uygunluk; yüksek seviyelerde enerji gerektiren bir faaliyet olup, Anaerobik terimi, “oksijensiz” anlamına gelmektedir.
Anaerobik faaliyetler; ağırlık kaldırmayı, birkaç kat arasındaki merdivenlerde koşmayı, sürat koşusunu, güçlü yüzmeyi veya diğer her türlü seri ve zor egzersizleri içermektedir.
Esneklik: Normal hareket aralıklarının sonunda, kol ve bacaklar ile eklemleri, özel pozisyonlarda hareket ettirebilme yeteneği anlamına gelmektedir.
- Yaralanma riskini azaltabilecektir. Esneklik, en iyi yavaş kontrollü germe egzersizlerini kullanarak geliştirilmektedir.
- Fiziksel uygunluk değerlendirmesi, en az yılda bir kez gerçekleştirilmelidir.
- ARFF Hizmetlerine özel tıbbi uygunluk değerlendirmeleri geliştirilmelidir,
- Tıbbi uygunluk değerlendirmeleri, fiziksel güç gerektiren faaliyetler süresince, her bir ARFF personeli için risk oluşturabilecek,
- Her tür temel tıbbi durumu tanımlamak amacıyla kullanılmalıdır.
5.11. ARFF Personeli Görev Kaynak Analizi
Havalimanında Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatınca (ICAO) yayımlanan Annex 14 Cilt 1 ve ICAO Doc. 9137-AN/898 Bölüm 1 ve bu doğrultuda hazırlanan Uçak Kaza Kırım Kurtarma ve Yangınla Mücadele Yönergesi esas alınarak kurtarma ve yangınla mücadele hizmetleri yürütülmektedir.
5.12. Acil Durum Organizasyonu:
Havalimanı Acil Durum Planı:
Havalimanında olası acil durumlar için Acil Durum Planı hazırlanmıştır. Havalimanı Acil Durum Planının hazırlanması ve güncel tutulması bir komisyon marifetiyle sağlanır. Bu plan içerisinde Meydan İtfaiye Şubesi kendine ait olan görevleri yerine getirir. Acil Durumda ihtiyaç duyulan, 24 saat ulaşılabilen telefon numaraları Acil Durum Planında mevcuttur.
1002
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 12 |
|---|
Havalimanı kurtarma ve yangınla mücadele hizmetleri (ARFF), plan gereği yapılması gereken tatbikatların koordinasyonunu sağlar, bu doğrultuda planın geliştirilmesini sağlamak üzere önerilerde bulunur. Havalimanı Acil Durum Planı, Doc. 9137 Kısım 1 ve (SHT-ADP) Hazırlanmasına İlişkin Talimatın son şekillerinde yer alan hususlar dikkate alınarak hazırlanır, hazırlanan plan Daire tarafından ilgili birimlere dağıtılır.
Acil Durum Planı, tek bir doküman şeklinde hazırlanır. Atıfta bulunulması şartıyla, ilave dokümanlar hazırlanabilir. İlave hazırlanan dokümanlar Acil Durum Planının eki olarak kabul edilir.
Acil durum planının yürütülmesinden Daire sorumludur. Havalimanı Kriz Yönetim Merkezi, Ercan Havalimanı Gelen Yolcu katındadır. (HKYM İletişim; 0392 602 50 00/1204)
Havalimanında iki tür kareli harita mevcuttur.
Bunlardan biri havalimanı ulaşım yollarını, su kaynaklarının yerini, randevu noktalarını, bekleme noktalarını, ana yolları, zorlu arazileri vb. kolaylıkları içeren ve havalimanı vaziyetini gösteren 1/5000 ölçekli kareli harita, diğeri ise havalimanı merkezinden itibaren yaklaşık 8 km alan içerisindeki uygun sağlık kuruluşları, erişim yolları, randevu noktaları gibi diğer çevre kolaylıklarını gösteren 1/25.000 ölçekli kareli haritadır.
1/5000 ve 1/25.000 ölçekli bu haritalar hava trafik kontrol kulesine ve yangın istasyonuna dikkat çekecek şekilde görünür bir yere asılmıştır. Bu haritaların A3 boyutunda birer nüshası ARFF araçlarında ve kaza ya da acil duruma destek verecek araçlarda da bulunmaktadır.
Kareli haritaların revize edilmesi halinde, güncel versiyonları Daire tarafından ilgili birimlere dağıtılacaktır.
Söz konusu kareli haritalar, havalimanı sınırlarının ötesinde en az 1000 metrelik bir mesafeyi kapsamaktadır (Havalimanı tel örgüsü dışında çevre yolu ve tali yollar ile 1000 metreye kadar olan bölgelerde tarım arazisi bulunmaktadır). ICAO Kaza/Olay Veri Raporlama (ADREP) Sistemine Bildirimleri çalışmaları, kazaların büyük bir kısmının (%25'ten fazlasının) pist sonundaki alanda (1000 m uzunluğunda ve 60 m genişliğinde) meydana geldiğini göstermektedir.
5.13. Uçak Kurtarma ve Yangınla Mücadele Prosedürleri:
Kurtarma Taktikleri:
Herhangi bir hava aracı kazasına müteakiben, kurtarma operasyonlarında kullanılacak olan taktikleri ve ekipmanı belirlemeye başlamadan önce, yerine getirilecek görevleri tanımlamak gerekmektedir.
Öncelikle, kurtarma teriminin, hava aracından kaçabilen, hava aracının içerisinde bulunanlar tarafından izlenen yolların korunmasını kapsadığının kavranması gerekmektedir.
1003
B
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 13
Hava aracının dışında gerçekleştirilen faaliyetler;
- Yangınla mücadele,
- Hava aracına yakın yakıt dökülen alanların köpükle örtülmesi,
- Hava aracından sevk edilen acil durum kaçış ekipmanın etkin bir şekilde kullanılması hususunda destek sağlanması ve hava aracının tahliye edilmesini ve hava aracının içerisinde bulunanların emniyetli bir alana toplanmasını hızlandıracak olması halinde aydınlatma temin edilmesi hususlarını içerir.
- Bu sırada, hava aracının içerisinde bulunanların kaçarken kullandıkları yollardan herhangi biri vasıtasıyla hava aracına giriş gerçekleştirilmeye çalışılmamasının bilinmesi gerekmektedir.
- Ayrıca, hava aracının içerisinde bulunanları veya kurtarma personelini tehlikeye atan herhangi bir yangın durumunun söz konusu olması halinde, hava aracından tahliyenin ve gövde içerisindeki her nevi operasyonların etkin bir şekilde yürütülemeyeceği de açıktır.
- Hava aracının içerisinde bulunanların kurtarılması öncelikli amaç olarak düşünülebilecek olmasına rağmen, hayatta kalmanın mümkün olduğu ve kurtarma operasyonlarının yürütülebileceği koşulların oluşturulması genel gerekliliktir.
Bu sebeple, yangının bastırılamaması veya yakıt yayılmış bir alan yangının emniyetli hale getirilememesi hava aracında bulunan herkesin hayatta kalmasını imkânsız hale getirebileceğinden dolayı, hava aracının içinde bulunanlardan herhangi birini kurtarmaya çalışmadan önce, yangınla mücadele operasyonlarının başlatılması gerekli olabilecektir.
İkinci olarak, hava aracının içerisinde olup doğrudan yardım olmaksızın kaçamayanların hayatlarının kurtarılması, öncelikle ARFF amaçları doğrultusunda temin edilenler dışında özel ekipman ve personel kullanılmasını kapsayan uzun ve güç bir görev olabilecektir. Öncelikli kurtarma unsuruna yönelik destek tıbbi ekiplerden, hava aracı işleticisinin kaynaklarından ve hava aracı acil durumlarına müdahale eden dış kaynaklı acil durum hizmetlerinden sağlanabilecektir. Bu aşama süresince, hava aracının içerisinde ve dışarısında yangın güvenliğinin sağlanması zorunlu olacak ve bu durum köpük örtüsünün periyodik olarak yeniden uygulanmasını gerektirebilecektir. İlaveten daha fazla sağ kalınabilir bir ortam sağlamak amacıyla ve kurtarma operasyonları amaçları doğrultusunda dumanı ve diğer zehirli maddeleri çıkarmak için gövdenin havalandırılması gerekebilecektir.
Bu iki değerlendirmeden de görülebilir ki, kurtarma ve yangınla mücadele birlikte düşünülmeli ve herhangi bir yangın başlangıcı görülmeyen kazalarda bile ani bir patlama göz ardı edilmemelidir. İlk müdahale eden kurtarma ve yangınla mücadele aracının temel görevi, yakıt dökülmüş yüzeyde köpük tabakası oluşturmakla beraber, kaçan kazazedelerin desteklenmesi de olmalıdır. Ayrıca, giriş ya da yolcu çıkışı olarak kullanılmak üzere uçak kapı ve camlarının açılması sırasında, yangının girişini engelleyici ani bir patlama olursa kaçış yollarının korunması için tedbir alınır. Bu konu dikkate alınarak yangına ilk müdahale etmesi muhtemel araçta gerekli malzeme ve teçhizat bulundurulur.
Yüksek etkinliğe sahip yangınla mücadele maddesinden köpük en uygun olanıdır. Köpük yangının söndürülmesini ve kuru kimyevi tozun veremediği yangın sonrası kontrol
1004 BULGARA
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 14 |
|---|
edilebilen kararlılığı sağlar. İlk aracın personeli yangınla mücadele operasyonunu yürütebilecek ya da yangın bastırma ekipmanını kullanabilecek ve uçakta bulunanların çıkarılması sırasında acil kayma yastığı veya diğer çıkış yolları için yardım edebilecek yeterlilikte olmalıdır. Diğer araçların da olay yerine ulaşması ile, ilk aracın personeli, mevcut durumun gerektirdiği diğer işlemlere başlar. Operasyon deneyimi göstermiştir ki esas yangın kontrol altına alındığında ya da uçak çevresindeki kritik sahanın güvenliği sağlandığında yapılması gereken hususlar;
Her biri genellikle 2 kişiden oluşan kurtarma ekiplerinin uçakta bulunanlara yardım için uçağa girmesidir. Hiçbir zaman iki kaza birbirinin aynı problemleri göstermediğinden, ekip üyeleri tam olarak ve yalnız başlarına çalışacak şekilde eğitilirler. Ekipler, sıkışmış insanların çıkarılması için ve uçaktan çıkarılmadan önce yaralıklara ilk yardım uygulanması için gerekli şekilde ekipmanla donatılmalıdır. Ekip üyeleri solunum cihazı ve dışarı ile haberleşmeyi sağlayacak sistemle teçhiz edilir.
Kabin içi ya da yanacak diğer malzemenin soğutulması için yangınla mücadele ekipmanlarından su sprey ekipmanı bu iş için en etkili olanıdır.
Uçak içine aydınlatma ve havalandırma ekipmanının getirilmesidir.
Yukarıda belirtilen üç görev önem sırasına göre sıralanmamıştır ve eğer uçak içerisinde bir yangın oluşmuşsa, diğerlerine başlamadan bu yangının kontrol altına alınması esastır. Benzer şekilde herhangi bir yangın yoksa ancak aşırı derecede ısı varsa su spreyi ile durdurulmalı ve çevre doğal olarak ya da yönlendirme ile havalandırılarak yaşanır hale getirilmelidir.
Kaza Sonrası Havalandırma:
Hava aracı kazası durumlarında, herhangi bir yangın kontrol altına alınmış veya söndürülmüş olması halinde, hava aracının içi duman veya ortaya saçılmış malzemeler ile dolu olabilecektir. Hava aracının içerisinde olup da kaçmayı başaramayanlar; korumak ve ARFF personeli tarafından gerçekleştirilecek olan arama ve kurtarma operasyonlarını kolaylaştırmak amacıyla, hava aracının içerisinde mümkün olduğu ölçüde hayatta kalınabilir bir ortam oluşturulması önemlidir. Duman ve iş görüş bozukluğuna sebebiyet verecek, hareket etmeyi zorlaştıracak ve hava aracının içerisinde bulunanlar için hızlı bir şekilde ölüme sebebiyet verebilecektir. Hava aracının içine girilmesi halinde, bağımsız solunum cihazı (SCBA) giyilmelidir, hava aracının havalandırılması hayatta kalınabilir bir ortam oluşturulması için tek tatmin edici yöntemdir.
Uygun koşullar altında, hava aracı kapılarının ve pencerelerinin, rüzgâra karşı ve rüzgâr yönünde açılarak, hava aracının içerisine hava akışı sağlanması suretiyle doğal havalandırma kullanılması mümkün olacaktır. Ayrıca, kokpit kapısının açık tutulması koşuluyla, kokpit pencerelerinin hareketli kısımları da kullanılabilecektir. Doğal havalandırmanın sınırlamalarından biri, hava aracının dışında, rüzgâra karşı olan tarafa hava aracına giren hava akımını kirletecek içten içe yanan maddeler olma olasılığıdır.
Mekanik olarak indüklenen (oluşan) havalandırma, çoğu durumda bu sorunların üstesinden gelebilecektir. Havalandırmanın sağlandığı durumlarda, hızlandırılmış hava akımının olduğu hava aracı içerisinde veya hava aracı dışındaki herhangi bir noktada bulunan ve
1005
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 15
içten içe yanan maddelerin yangını şiddetlendirme riski bulunacaktır. Bu tür durumlarda aniden çıkabilecek herhangi bir yangına müdahale etmek üzere, el ile kontrol edilen su püskürtme nozullarında donanımlı personel bulundurulacaktır.
Kurtarma ekipmanı gereklilikleri:
Yukarıda bahsedilen operasyonel görevler doğrultusunda, kurtarma personeli tarafından kullanılması gereken ekipmanlar göz önünde bulundurulmalıdır:
- Tercihen portatif bir jeneratörden çalıştırılan ve aydınlatma aparatının bir veya daha fazla parçasına hizmet veren aydınlatma ekipmanı,
- Portatif güç kaynağından çalıştırılabilen elektrikli aletler.
- Kablo ve civata kesiciler, uygun boyutlarda ve tasarımlarda tornavidalar, levyeler, çekiçler ve baltalar da dahil olmak üzere ev aletleri.
- Bükme, kaldırma veya kesme işlemlerine yönelik olarak kullanılacak olan, genellikle hidrolik olarak çalıştırılan zorlayıcı ekipman.
- Bağımsız solunum aparatından oluşabilecek solunum koruması.
- Havalimanı ARFF hizmetine tahsis edilen frekansta çalışan haberleşme ekipmanı, telefon/telefonlar, telsiz/telsizler.
Haberleşme
Uçuş mürettebatı ile Kurtarma ve Yangınla Mücadele Personeli arasında haberleşme kolaylığı gerektiğiinden, görevliler arasında direkt temas kurmaya yönelik haberleşme sisteminin kurulması gerekir. Direkt temasın sağlandığı yöntemler şunlardır:
- Telsizler:
- Uçak İçi Telefon Sistemi (İnterkom):
- Diğer haberleşme yolları: Portatif megafonlar ve el işaretleri
Uçak Yangını Uyarısı:
Ekip üyelerinin, hava aracı yangın ikaz göstergelerine yönelik doğru bir değerlendirme yapmaları çoğunlukla mümkün olmadığından dolayı, hava aracının tamamen durdurulması ve ARFF personelinin, park etmeden önce, ilgili alanı kontrol etmesi tavsiye edilmektedir. Bu kontrol işlemi, genellikle, hava aracı kompartımanı kapılarının açılmasını gerektirmeden, termal görüntüleme ekipmanı kullanılarak büyük oranda geliştirilebilecektir.
Motor Çalıştırma:
Hava aracının durmasının ardından, hava aracı içerisinde aydınlatma ve haberleşme sağlamak amacıyla en az bir motorun çalışır vaziyette kalması gerekebilecektir. Bu durum, kurtarma operasyonlarını belli bir ölçüde engelleyecektir, dolayısıyla bu sorun göz önünde bulundurulmalıdır. Pistonlu ve türbinli pervanelerde, yerde bulunan personel tarafından pervane çevresinden uzak kalmak amacıyla aşırı derecede özen gösterilmesi gerekmektedir.
1006
F
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih:
Revizyon No:
Sayfa: 16
Turbo-jet motorlarında, öndeki yakın alanda ve motorun arkasında makul bir uzaklıkta aşırı derecede özen gösterilmesi gerekmektedir.
Ekipman Konumlandırma:
Rüzgâr koşulları, arazi, hava aracı tipi, kabin konfigürasyonları ve diğer faktörler yaklaşmaları etkilemektedir. Bu sebeple uçuş ekibi üyelerinin ARFF personelini, söz konusu uçak ile ilgili bilgiler konusunda bilgilendirmesi gerekmektedir. Birleştirilmiş kargo-yolcu uçaklarında, havalimanı acil durum ekipleri, kabin konfigürasyonları hakkında bilgilendirilmelidir. Zira bazı kargo alanları, kanat üstü çıkışlar kadar arkaya genişlemekte olup bu durum, söz konusu çıkışların acil durum tahliyesi için kullanılmasını olanaksız hale getirmektedir.
Taktiksel karar verme süresi, alarm çaldığında başlar, yol boyunca ve kaza/olay mahalline ilk yaklaşma sırasında devam eder. Kaza/olayı anlamaya çalışmak (ne oluyor / ne olmak üzere / ne yapılması gerekiyor) ve gecikmeden doğru taktikler uygulamak gerekecektir. ARFF operasyonlarının başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi için, ARFF ekipmanlarının ve diğer müdahale araçlarının doğru bir şekilde konumlandırılması gerekmektedir. ARFF araçları, genellikle tek sıra halinde müdahale ettiğinden dolayı kaza mahalline giden ilk yangın aracı, genellikle diğer araçlar için yol açmakta olup söz konusu araçlara nihai konumlarına yaklaşmalarını yönlendirecektir. Araçların konumlandırılması sırasında, ilk gelen ekipler ve olay amiri, belirli kılavuz ilkelere riayet etmelidir:
Yer arazisi ve eğimi ile çarpma mahalline girmeden önce rüzgârın yönü göz önünde bulundurulmalıdır. Deniz seviyesinin altında olan alanlarda yaşanabilecek yakıt ve buhar birikmesini önlemek amacıyla, araçları yokuş yukarı ve rüzgârın geldiği yöne doğru konumlandırmaya çalışmalısınız.
a. Kaza/olay mahalline çok dikkatli bir şekilde yaklaşınız. Hava aracının içerisinde bulunanların tahliyesine, enkaza, yakıt yayılmasına ve diğer tehlikelere dikkat ediniz. Aracı, sizin görüşünüzü ve muhtemel tahliye edilmiş olanların görüşünü engelleyen dumanların içerisinden sürmeyiniz. Aracı, herhangi bir hava aracı enkazının üzerinden sürmeyiniz.
b. Acil durum araçlarının kullanması gerekebileceği giriş veya çıkış alanlarını engellemeyiniz.
c. Araçların ilk konumları, hava aracının içerisinde bulunanların tahliye edildikleri çıkış yollarını koruyacak şekilde olmalıdır.
d. İdeal olarak, araçlar tekrar bir parlama halinde veya olay sorumlusu amirin direktifi doğrultusunda yeniden konumlandırılabilecek şekilde yerleşmelidir.
e. Araçlar, monitörlerin hava aracı gövdesini maksimum oranda kapsayabileceği şekilde konumlandırılmalıdır.
f. Olay Sorumlusu Amir, neler olduğunu, nelerin gerçekleşmek üzere olduğunu, can ve malları korumak için ne yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmalıdır.
g. Kaza mahallindeki delillerin muhafaza edilmesi göz önünde bulundurulacaktır.
1007
ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI
Tarih: Revizyon No: Sayfa: 17
Tahliye:
Hava aracından tahliye edilmesi sürecine yönelik nihai kararın, ARFF olay sorumlusu amirin vermiş olduğu bilgiler doğrultusunda, uçuştan sorumlu pilot tarafından verilmesi gerekmektedir. Kurtarma ve Yangınla Mücadele Personelinin tüm uçakları iyi tanıması mümkün olmadığın, uçuş mürettebatının acil durum konusunda daha eğitimli olması nedeniyle uçağın tahliye edilmesindeki son karar uçuş mürettebatı, acil kayma yastıkları hasara uğramadıkça kullanılmaya devam edilmelidir. Eğer bunlar henüz açılmamış veya hasar görmüş durumda iseler, tahliye merdivenleri kullanılmalıdır. Söz konusu merdivenler ayrıca kanat üzerinden tahliyelerde, özellikle de kanat yerden oldukça yüksekse yararlı olur. /
Düşük Görüş Mesafesi Koşullarında Müdahale Kabiliyetinin Devam Ettirilmesi
ARFF hizmetlerinin düşük görüş şartları süresince araç kullanıcılarına yardım etmesi için kızıl ötesi ileri görüş (FLIR), gelişmiş sürücü görüş sistem (FLIR K-Series) 2 adet kızıl ötesi termal el kamerası kullanılmaktadır.
5.14. ARFF Personeli Eğitimi:
Tek görevi, uçak operasyonlarında kurtarma ve yangınla mücadele olan ARFF Personeli, büyük bir uçak yangınında, çok sık olarak ciddi bir şekilde hayat kurtarmak durumunda kalabilirler. Uçak operasyonu ile ilgili olarak, pek çok olayda ve sayısız kaza ile sonuçlanması muhtemel acil durumlarda deneyim kazanılmıştır. Ancak, çok dikkatli bir şekilde hazırlanmış ve dakikası dakikasına yerine getirilmiş bir eğitim programının takip edilmesi ile büyük bir uçak yangını çıkması durumunda, personel ve ekipmanın bu durumun üstesinden geleceğine güvenilebilir.
Havalimanlarında görev yapan ARFF Personeli, mevcut bilgilerini tazelemek ve havacılık sektöründeki teknolojik gelişmeleri takip etmek amacıyla meslek yaşamları boyunca, Meydan İtfaiye Şubesi Amirliği Yıllık Eğitim Planı ve Programı’nda belirtilen mesleği ile ilgili eğitimlere tabi tutularak sertifikalandırılmaktadır.
Bu bağlamda yayınlanan Yıllık Eğitim Programı dahilinde, Eğitimcilerin Eğitimi Kursu almış personel tarafından ARFF Personelimizin işbaşı eğitimleri yılda 60 saat olarak yapılacaktır, eğitimlerden sonra düzenlenecek sertifikaları şahsi dosyalarında muhafaza edilecektir. Ayrıca yılda en az bir kere ateşli yangın tatbikatı yapacaktır.
5.15. İnsan Faktörleri İlkeleri:
İnsan faktörleri konusu, ARFF Personelinin çalışma ve yaşam alanlarındaki insanlar ile ilgilidir. ARFF Personelinin, ekipman, prosedürler ve çevre ile ilişkileri, insanların diğer insanlarla ilişkileri kadar önemlidir. İnsan faktörleri, havacılık sistemindeki insanların genel performansını içermektedir. Bilimsel sistemleri uygulayarak insanların performanslarının optimize edilmesi amaçlamaktadır. Emniyet ve verimlilik, insan faktörlerinin ikiz hedefleri olarak görülebilecektir.
İnsan faktörleri esasen, psikoloji, mühendislik, fizyoloji, sosyoloji ve antropometri (insan vücudunu ölçme bilimi) de dahil olmak, ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, çok
1008
| ERCAN HAVALİMANI UÇAK KAZA KIRIM KURTARMA VE YANGINLA MÜCADELE TALIMATI | Tarih: Revizyon No: Sayfa: 18 |
|---|
disiplinli bir alandır. Esasen, İnsan faktörlerinin kapsamlı tanımını zorlaştıran husus, söz konusu faktörlerin çok disiplinli yapısı ve bu disiplini oluşturan unsurların örtüşmesidir.
İnsan Faktörleri unsurları, dört temel kavramsal kategoriye ayrılabilmektedir:
a) Yazılım (Software): Planlar, prosedürler, dokümantasyon vb. b) Donanım (Hardware): Makine, ekipman vb. c) Ortam/Çevre (Environment): İç (örneğin iş yeri), dış (örneğin çevre) vb. d) Personel (Liveware): İnsan faktörü
İnsanlar ve SHEL modelinin diğer unsurları arasındaki etkileşimler, aşağıdaki hususlar arasındaki İnsan Faktörlerinin merkezindedir:
a) İnsanlar ve makineler – “Donanıma karşı Personel” b) İnsanlar ve prosedürler – “Yazılıma karşı Personel” c) İnsanlar ve iş arkadaşlar – “Personele karşı Personel” d) İnsanlar ve iş yeri – “Ortama/Çevreye karşı Personel”
Operasyonel etkinlik ve standartlar
ARFF eğitiminin, mümkün olduğu kadar gerçekçi olmasını sağlamak amacıyla, her yıl en az 1 kez ateşli yangın tatbikatı gerçekleştirilerek, ARFF personelinin ısı ve duman ile kaplı bir ortama alışmasına yardımcı olunmaktadır.
5.16. ARFF Araçlarının Bakımı:
ARFF Araçlarının Bakımları: Kurtarma ve Yangınla Mücadele araçlarının bakımları “ARFF Hizmetlerinde Kullanılmakta Olan Araçların Koruyucu Bakım-Kontrol Talimatında belirtilen usul ve esaslara göre yapılacaktır. Kontrollerden sonra ARFF araçları için hazırlanan ARFF araçları bakım kontrol formları tanzim edilecektir.
5.17. Yürüklük:
Bu talimat, Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.