Y.T.No:304/4/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

(255)

256

İNSAN HÜCRE, DOKU VE ORGAN NAKLİ İLE İLGİLİ KURALLARI DÜZENLEYEN (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇESİ

Hazırlanmış olan İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen (Değişiklik) Yasa Önerisi ile Esas Yasa’da eksik bırakılmış bazı hususlar ile yasada öngörülmekte olan suç ve cezalar günümüz koşullarına göre yeniden düzenlenmiştir. Uygulamada edinilen tecrübeler ve bilimsel-tıbbi gelişmeler doğrultusunda Esas Yasa’da bazı güncellemelere ihtiyaç duyulmuş ve yaşanmakta olan sıkıntılar merkezler ve/veya kuruluşlar ile de istişare edilerek söz konusu değişiklik hazırlanmıştır. Esas Yasa’da özellikle Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezlerin Uyması Gereken Kurallar ile ilgili kriterler belirlenerek eksik bırakılan esaslı unsurlardan birinin giderilmesi hedeflenmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. Önerinin kısa ismi düzenlenmiştir.

Madde 2. Esas Yasa, “Tefsir” yan başlıklı 2’nci maddesine “Oosit” tefsiri eklenerek yeniden düzenlenmiştir.

Madde 3. Esas Yasa, 6’ncı maddesinde yer alan Koordinasyon Kurulu’nun bilgi saklama süresi yeniden düzenlenmiştir.

Madde 4. Esas Yasa, 19’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrasında yer alan Merkezlerin, Kuruluşların ve Doku ve Organ Tedarik Merkezlerin bilgi saklama süreleri yeniden düzenlenmiştir.

Madde 5. Esas Yasa, 24’üncü maddesinin (6)’nci fıkrasının (Ç) bendinde yer alan embriyo transferi yapılacak kişilerin yaş sınırı yeniden düzenlenmiştir.

Madde 6. Esas Yasa, 26’ıncı maddesinden hemen sonra yeni 26A maddesi eklenerek Yumurta Bağışçılarına Verilecek Ücretler düzenlenmiştir.

Madde 7. Esas Yasa, 31’inci maddesinde yer alan suç ve cezalar yeniden düzenlenmiştir.

Madde 8. Esas Yasa, 32’inci maddesinde yer alan tüzük yapma ile ilgili kurallar yeniden düzenlenmiştir.

Madde 9. Yürütme yetkisi düzenlenmiştir.

Madde 10. Yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.

257

İNSAN HÜCRE, DOKU VE ORGAN NAKLİ İLE İLGİLİ KURALLARI DÜZENLEYEN (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim 57/2014	1.	Bu Yasa, İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen Yasa ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 2’nci Maddesinin Değiştirilmesi	2.	Esas Yasa, 2’nci maddesinde yer alan “Nakil” tefsirinden hemen sonra aşağıdaki yeni “Oosit” tefsirlerini eklenmek suretiyle değiştirilir: “Oosit, Üremede görev alan dişi gametosit veya germ hücresidir.”
Esas Yasanın 6’nci Maddesinin Değiştirilmesi	3.	Esas Yasa, 6’ncı maddesinin (15)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (15)’inci fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir: “(15) Merkezlerden, Kuruluşlardan ve Doku ve Organ Tedarik Merkezlerinden aldığı her türlü bilgiyi en az 30 (otuz) yıl süreyle arşivleyip saklamak;”
Esas Yasanın 19’uncu Maddesinin Değiştirilmesi	4.	Esas Yasa, 19’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)’üncü fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir:
		“(4) Hücre Kuruluşları, Doku Kuruluşları, Hücre Nakil Merkezleri, Doku Nakil Merkezleri ve Organ Nakil Merkezleri ile Doku ve Organ Tedarik Merkezleri bu maddeye uygun olarak izlenebilirliği sağlamak amacıyla gerekli verileri en az 30 (otuz) yıl süreyle arşivlerinde saklarlar. Söz konusu verilerin saklanması elektronik ve/veya dijital ortamda da olabilir. Ancak, bu Yasa uyarınca ilgili Kuruluş ve Merkezin kapatılması halinde, söz konusu verilerin Koordinasyon Kuruluna iletilmesi zorunludur.”
Esas Yasa’nın 24’üncü Maddesinin Değiştirilmesi	5.	Esas Yasa, 24’üncü maddesinin (6)’nci fıkrasının (Ç) bendini kaldırmak ve yerine aşağıdaki yeni (Ç) bendi eklenmek suretiyle değiştirilir.

258

		“(Ç)	Elli altı (56) yaşını doldurmuş kişilere embriyo transferi yapılabilmesi için bu Yasa altında çıkarılan mevzuatta belirtilen özel tetkiklerin yapılması ve Etik Onay Komitesinin onayının alınması zorunludur.”
Esas Yasa’ya Yeni 26A Maddesinin Eklenmesi	6.	Esas Yasa, 26’ıncı maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 26A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir:
		“Yumurta Bağışçılarına Verilecek Ücretler	26A. (1) Hücre Kuruluşları ve/veya Doku Kuruluşları ile Hücre Nakil ve/veya Doku Nakil Merkezleri, bu Yasa’nın 26’ıncı maddesi kuralları gözetilerek üremeye yardımcı tedavi yöntemleri için yapılan yumurta bağışlarında yumurtalarla bağlantılı olarak ortaya çıkan mali kayıplarını makul ölçüde karşılayan sabit bir para miktarı ile tazmin edebilirler. Ancak, bu miktar yürürlükteki brüt asgari ücreti aşamaz.”
			(2) Hücre Kuruluşları ve/veya Doku Kuruluşları ile Hücre Nakil ve/veya Doku Nakil Merkezleri, yumurta bağışı yapan kişiye, yol masrafları, ilaçlar ve iş kayıpları nedeniyle uğradığı veya uğrayacağı maddi kayıplar için ödeme yapabilir. Kuruluş ve Merkezler ve Doku ve Organ Tedarik Merkezleri yumurta bağışı yapan kişiye yaptığı ödemenin kaydını tutmakla mükelleftir.”
Esas Yasa’nın 31’inci Maddesinin Değiştirilmesi	7.	Esas Yasa, 31’inci maddesinin (4)’üncü fıkrası kaldırmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)’üncü fıkrası konmak suretiyle değiştirilir:
		“(4)	Bu Yasanın 12’nci maddesinin (1)’inci, (2)’nci ve (3)’üncü fıkra kuralları, 24’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası, (2)’nci fıkrasının (A) ve (B) bendi kuralları ile (3)’üncü ve (7)’nci fıkrası kuralları, 26’ncı maddesi kuralları ve 28’inci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkrası kurallarından herhangi birine aykırı davranan gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, asgari ücretin 15 (on beş) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.”
Esas Yasa’nın 32’nci Maddesinin Değiştirilmesi	8.	Esas Yasa, 32’nci maddesinin (36)’nci fıkrası kaldırmak ve yerine aşağıdaki yeni (36)’nci fıkrası konmak suretiyle değiştirilir:

259

		“(36)	Bu Yasanın 24’üncü maddesinin (6)’ncı fıkrasının (Ç) bendi uyarınca 56 (elli altı) yaşını doldurmuş kişilere embriyo transferi yapılabilmesi için uygulanacak özel tetkiklere ilişkin usul ve esaslar,”
Yürütme Yetkisi	9.	Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş	10.	Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.

260

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkan Vekili, Turizm Gelişim (Değişiklik) Yasa Tasarısını (