Sayı : 3
Bölüm II
YASA TASARI VE ÖNERİLERİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Asgari Ücretler (Değişiklik) Yasa Tasarısını (Y.T.No:264/4/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
ASGARİ ÜCRETLER (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇE
1975 Asgari Ücretler Yasası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde çalışan yerli ve yabancı çalışanların tümünü kapsayan bir yasa niteliğindedir. Ancak, asgari ücretli çalışanların tümü de aynı yaşam standartlarına sahip değillerdir. Yasanın yapıldığı 1975 yılından günümüze kadar çalışma yaşamında bir çok değişiklik olmuş, ülke yerli çalışanların dışında da yabancı ülkelerden iş gücü almaya başlamıştır. Ülkede asgari ücretle çalışan yabancılara ve/veya bazı sektörlerde çalışan asgari ücretli yabancılara ücretin dışında işverenler tarafından yaşamsal destek verilmekte iken asgari ücretle çalışan yerli çalışanların bir çok giderleri söz konusu olmaktadır. Bu durum ülke içerisinde asgari ücretle çalışanlar arasında ciddi bir adaletsizliğe sebep olmaktadır.
Yukarıda bahsedilen yerli ve yabancı asgari ücret ile çalışanlar arasındaki kazanç-gider adaletsizliğini ortadan kaldırmak ve dengelemek maksadı ile bu Yasa'nın 5'inci maddesindeki değişiklik yapılması amaçlanmış, KKTC ile arasında imzalanmış bulunan işgücü antlaşması yürürlükte olan ülkeler dışındaki diğer ülkelerden getirilen yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenlere yaşamsal her türlü desteğin verilmesi durumunda asgari ücretinden %30(%15 ikamet, %10 beslenme ve %5 ulaşım olmak üzere) oranında indirime gitme serbestisi sağlanması yönünde bir düzenleme getirilmiştir.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1 Yasa'nın kısa ismi belirlenmektedir
Madde 2 KKTC ile arasında imzalanmış bulunan işgücü antlaşması yürürlükte olan ülkeler dışındaki diğer ülkelerden getirilen yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenler, Hizmet Aktine ekli yapılan sözleşmede belirtilmesi koşulu ile, söz konusu işçilerin yaşamsal her türlü giderlerini karşılaması halinde belirlenen asgari ücretten %30 oranını geçmemek üzere kesinti yapmakta serbest olacağı yönünde istisna paragrafı eklenmek suretiyle düzenle yapılmaktadır.
Madde 3 Yapılan değişikliğin karşılığı olarak yaptırım konması amacıyla düzenleme yapılmaktadır.
Madde 4 Yasa'nın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir.
ASGARİ ÜCRETLER (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi aşağıdaki yasayı yapar:
Kısa İsim
- Bu yasa Asgari Ücretler (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıdaki "Esas Yasa" olarak anılan Asgari Ücretler Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasa'nın 5'inci Maddesinin Değiştirilmesi İşverenin sorumluluğu 4.22/1982
- Esas Yasa, 5'inci maddesi kaldırılmakve aşağıdaki yeni 5'inci madde eklenmek suretiyle değiştirilir:
"5. Bir işveren veya işveren vekili, saptanan ve ilan olunan asagri ücretlerden daha az bir ücret ödeyemez.
Aynı işi, aynı koşullar altında yapan erkek ve kadın işçilerin asgari ücretleri arasında bir ayırım gözetilemez.
Hizmet sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine, asgari ücretlerden daha düşük ücret ödenmesini öngören hükümler konamaz.
İşçi ve işverenler, her zaman, gerek bireysel ve gerek topluca iş sözleşmeleri yolu ile asgari ücretin üstünde ücretler saptamakta serbesttir.
İşverenler, işçilere toplu iş sözlesmesi ve/veya hizmet akitleri ile sağlanan fiili ücretler dışındaki yemek yardımı, evlenme yardımı, çocuk yardımı, aile yardımı, elbise yardımı ve benzer sosyal yardımlar nedeniyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapamazlar.
Ancak; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile arasında imzalanmış bulunan işgücü antlaşması yürürlükte olan ülkeler dışındaki diğer ülkelerden getirilen yabancı uyruklu işçi çalıştıran işverenler, Hizmet Aktine ekli yapılan Yaşamsal destek sözleşmesinde belirtilmesi koşulu ile, söz konusu işçilerin yaşamsal her türlü giderlerini (barınak, ulaşım ve yiyecek) karşılaması halinde belirlenen asgari ücretten %30 (%15 ikamet, %10 beslenme ve %5 ulaşım olmak üzere) oranını geçmemek üzere kesinti yapmakta serbesttir."
Esas Yasa'nın 12'nci Maddesinin Değiştirilmesi "Suç ve Cezalar 6.22/1982, 4.37/1993
- Esas Yasa, 5'inci maddesi kaldırılmakve aşağıdaki yeni 5'inci madde eklenmek suretiyle değiştirilir:
"12. (1) Saptanan asgari ücret veya ücretlerin Bakanlar Kurulu tarafından Resmi Gazete'de ilanından sonra fiilen bu ücretten daha düşük ücret ödeyen veya böyle bir ücret ödeme vaadi ile istihdam yapan veya asgari ücreti uygulamayı ihmal eden herhangi bir işveren, suç işlemiş sayılır ve mahkumiyeti halinde aylık asgari ücretin dört katını aşmayan miktara kadar para cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(2) Yasa'nın 5'inci maddesi altında KKTC ile arasında imzalanmış bulunan işgücü antlaşması yürürlükte olan ülkeler dışındaki diğer ülkelerden getirilen yabancı uyruklu işçi çalıştıran ve Hizmet Aktine ekli yapılan Yaşamsal destek sözleşmesinde belirtilen barınak, ulaşım ve yiyecek giderlerini karşılamamasına rağmen belirlenen asgari ücretten %30 oranında kesinti yapan ve/veya %30 oranının üzerinde kesinti yapan işveren(%15 ikamet, %10 beslenme ve %5 ulaşım olmak üzere) suç işlemiş sayılır ve mahkumiyeti halinde aylık asgari ücretin dört katını aşmayan miktara kadar para cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(3) Mahkûmiyetten sonra devam ettirilen suçlar için (1)'inci ve (2)'nci fıkralarda öngörülen cezalara ek olarak suçun devam ettirildiği her gün için yürülükteki asgari ücretin iki katını aşmayan ek bir cezaya çarptırılabilir
(4) Mahkeme, işverenin asgari ücrete uymaması nedeniyle, verilen cezaya bakmaksızın işçinin almaya hak kazandığı halde işveren tarafından kendisine ödenmeyen ücret tutarının işverence ödenmesini emreder.
(5) Mahkeme, bu maddenin (2)'nci fıkrasında işverenin yaşamsal destek sözleşmesinin ve/veya %30 oranına(%15 ikamet, %10 beslenme ve %5 ulaşım olmak üzere) uymaması nedeniyle, verilen cezaya bakmaksızın, işçinin işe başladığı tarihten itibaren indirimsiz asgari ücret miktarını almaya hak kazandığına ve işveren tarafından kendisine ödenmeyen %30 oranınındaki ücret tutarının da işverence ödenmesini emreder.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.