Y.Ö.No:81/4/2025) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(117)
118
ASKERLİK (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
GENEL GEREKÇESİ
Mevcut Askerlik Yasasında, kök KKTC Yurttaşlarına Türkiye Cumhuriyetinde askerlik yapmış olmalarına rağmen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde de askerlik yapma zorunluluğunu içeren maddeye istisna getirilerek, çift uyruklu (KKTC-TC) olan kök KKTC vatandaşlarından Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşayan yükümlülerin, askerliklerini yaşadıkları ülkede yapmaları ve diğer şartları karşılamaları durumunda, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde askerlikten muaf tutulmaları sağlanmıştır.
Mevcut yasada yapılan değişiklik, günümüz koşullarındaki ekonomik öngörüsüzlüğe ve enflasyona bağlı olarak artış gösteren hayat pahalılığı ile birlikte Bedelli askerlik yapacak olanların ödeyeceği miktarları ciddi şekilde katlayarak artırmıştır. Yapılan değişiklikte; ödeme miktarlarıyla ilgili düzenlemelerin yanı sıra döviz cinsinde ödeme seçeneği de yaratılarak, bedelli askerlik ücretlerinin ödenmesinde kolaylık sağlanması amaçlanmıştır. Yasanın geçeceği dönemi kapsayan celp için önceden bedelli ücretini ödeyerek, müteakip yoklama gününü bekleyenlere ise; aynı yoklama dönemine girecek olanların aynı ödeme koşullarına bağlı olmasını sağlamak amacıyla fazladan ödedikleri bedelli ücretinin iadesini alabilme şansı tanınmıştır.
Ayrıca yoklama kaçağı ve bakaya (asker kaçağı) durumunda olanlara, gerekli işlemleri yaparak erteleme süresine devam etmeleri veya askerlik hizmetini yerine getirmek üzere müteakip döneme celp almaları ve bir miktar ceza ödemeleri durumunda haklarında bu suçlar sebebiyle kovuşturma yapılmaması için af maddesi düzenlenmiştir.
Bu gerekçelere dayanılarak bu Askerlik (Değişiklik) Yasa Önerisi hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1: Yasanın Kısa İsmi düzenlenmiştir.
Madde 2: Bu madde ile çift uyruklu (KKTC-TC) olup Türkiye Cumhuriyeti’nde ikamet edenlerin, askerliklerini Türkiye Cumhuriyeti’nde yapmaları durumunda, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde askerlikten muaf tutulmalarını sağlayacak değişiklikler yapılmıştır.
Madde 3: Türk Lirası olarak kabul edilen ödemelerin, dövize çevrilmesini içeren kurallar düzenlenmiştir.
Madde 4: Türk Lirası olarak kabul edilen ödemelerin, dövize çevrilmesini içeren kurallar düzenlenmiştir.
Madde 5: Türk Lirası olarak kabul edilen ödemelerin, dövize çevrilmesini içeren kurallar düzenlenmiştir.
Geçici Madde 1: Yoklama kaçağı ve bakaya durumunda olanlara af getirilmiştir.
Geçici Madde 2: Dövize çevrilen ve değiştirilen miktarların iadesine yönelik kurallar düzenlenmiştir.
Madde 6: Bu madde ile Yasanın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir.
119
ASKERLİK (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim | 1. Bu Yasa, Askerlik (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Askerlik Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| 59/2000 | |
| 43/2002 | |
| 59/2003 | |
| 4/2004 | |
| 5/2005 | |
| 22/2008 | |
| 28/2008 | |
| 35/2009 | |
| 13/2012 | |
| 64/2014 | |
| 6/2015 | |
| 64/2017 | |
| 65/2017 | |
| 46/2020 | |
| 12/2021 | |
| 16/2024 | |
| Esas Yasanın | 2. Esas Yasa, 4’üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 4’üncü madde konmak suretiyle değiştirilir: |
| 4’üncü | |
| Maddesinin | |
| Değiştirilmesi | “Askerlik Yükümlülüğü” |
| 4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olan her kişi bu Yasa gereğince askerlik ödevini yapmakla yükümlüdür. | |
| Ancak Kıbrıslı Türk anne veya babadan doğan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olup aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına da sahip olanlar, eğitim amaçlı geçirilen süre dışında en az 3 (üç) yıl Türkiye Cumhuriyeti’nde ikamet etmeleri koşuluyla, Türkiye Cumhuriyeti’nde askerlik yükümlülüklerini veya muafiyet işlemlerini yerine getirmeleri halinde, bu Yasa uyarınca askerlik yükümlülüğünden muaf tutulurlar. | |
| Olağanüstü durum halinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisinin onayı ile askerlik çağı içinde bulunan kadınlar da askerliğe alınabilirler. Kadınların askerliğe alınması ile ilgili hususlar Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının hazırlayacağı, Başbakanlığın önereceği ve Bakanlar Kurulunun onaylayacağı tüzükle düzenlenir. |
120
Esas Yasanın 5'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 5'inci maddesinin (2)'nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)'nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlığına geçen üçüncü uyruklu kişiler, 2.000.-Stg (İki Bin Sterlin) ödeyerek askerlik mükellefiyetinden muaf sayılırlar.”
Esas Yasanın 17’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 17’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 17’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Hizmetin Yerine Getirilmesi 13/201212/2021
- (1) Bu Yasanın 14’üncü maddesi kapsamında olanlar mükellefiyet hizmetini aşağıdaki şekilde yerine getirebilirler:
(A) 3.000.-Stg (Üç Bin Sterlin) ödeyerek serbest kalmak, veya
(B) 1.500.-Stg (Bin Beş Yüz Sterlin) ödeyerek 1 (bir) ay hizmet yapmak; veya
(C) Kesin dönüş yapmak amacı ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine giriş yaptığı tarihte 31 (otuz bir) yaşından küçük olanlar 4 (dört) ay hizmet yapmak; veya
(Ç) Kesin dönüş yapmak amacı ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine giriş yaptığı tarihte 31 (otuz bir) yaşından büyük ve 49 (kırk dokuz) yaşından küçük olanlar 2 (iki) ay hizmet yapmak veya 2.000.-Stg (İki Bin Sterlin) ödeyerek serbest kalmak; veya
(D) Askerlik çağı dışına çıkmış olanlar askerlikten muaftır.
4/2004 12/2021
(2) Bu Yasanın 15’inci maddesi kapsamında olanlar, başvuru sahibinin lehine olmak kaydıyla; aylık brüt asgari ücretin 5 (beş) katı tutarında Türk Lirası veya 4.000.-Stg (Dört Bin Sterlin) ödeyerek 1 (bir) ay hizmet yapmak suretiyle mükellefiyet hizmetini yerine getirebilir veya aylık brüt asgari ücretin 10 (on) katı tutarında tutarında Türk Lirası ödemek suretiyle askerlik mükellefiyetini yerine getirmiş sayılır.
(3) 49 (kırk dokuz) yaşından büyük olanlar 2.000.-Stg (İki Bin Sterlin) ödemek suretiyle askerlik mükellefiyetini yerine getirmiş sayılırlar.
121
Esas Yasanın 62'nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 62’nci maddesinin (1)’inci ve (2)’nci fıkraları kaldırılmak ve yerine sırasıyla aşağıdaki yeni (1)’inci ve (2)’nci fıkralar konmak suretiyle değiştirilir:
“Özel Statüde 62. (1) Bu Yasanın 14’üncü maddesi kapsamına giren ve bu haktan yararlanmak isteyenlerden mükellefiyet hizmetini 3.000.-Stg (Üç Bin Sterlin) ödemek ve hemen serbest kalmak suretiyle yerine getirecek olanlar bu bedeli başvuru zamanında veya son yoklamadan önce, 1.500.-Stg (Bin Beş Yüz Sterlin) ödemek ve 1 (bir) ay hizmet yapmak suretiyle yerine getirecek olanlar ile bu Yasanın 15’inci maddesi kapsamına girenler ise bu bedeli son yoklama tarihinden önce ödemek zorundadırlar.
Ancak, bu Yasanın 17’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (B) bendinde ve (2)’nci fıkrasında yer alan bir aylık mükellefiyet hizmetini iki defada yerine getirecek olanlar ödemeleri gereken bedelin yarısını yoklamadan önce, geri kalanı ise en geç bu Yasanın 10’uncu maddesindeki mükellefiyet hizmet süresi içinde başlayacağı ikinci 15 (on beş) günlük hizmet süresine başlamadan önce ödemekle yükümlüdürler. Öngörülen tutarı süresi içinde ödemeyenler bir aylık mükellefiyet hizmetini kısmen veya tamamen yapmış olsalar bile askerlik ödevini yerine getirmemiş sayılırlar ve bu haklarını kaybederek mükellefiyet hizmetlerini bu Yasanın 10’uncu veya 13’üncü maddesi kapsamında yerine getirirler.
Ancak, daha önce yapılmış hizmet süresi bu Yasanın 10’uncu veya 13’üncü maddesi kapsamına göre yapılan hizmette dikkate alınır. Bunlara, bu Yasanın 10’uncu veya 13’üncü maddesi uyarınca mükellefiyet hizmetlerini eksiksiz olarak yapmış olmaları koşuluyla, ödemiş oldukları tutar geri verilir. Geri ödeme, kendilerine, hayatta olmamaları halinde ise yasal varislerine yapılır.
(2) Ödemeler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetlerini Güçlendirme Kurumunun hesabı bulunan bankalara İngiliz Sterlini veya Türk Lirası olarak yapılır.
122
Geçici Madde Yoklama Kaçığı ve Bakaya Durumunda Olanlara Af
- Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte yoklama kaçığı durumunda olanların, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 6 (altı) ay içerisinde müracaat etmeleri ve bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte bakaya (asker kaçığı) durumunda olanların, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 6 (altı) ay içerisinde müracaat etmeleri mi mükakip 500.-Stg (Beş Yüz Sterlin) ödemeleri ve bir sonraki celp tarihinde silahaltına alınmaları koşuluyla, hakkında bu suçlar sebebiyle kovuşturma yapılmaz.
Geçici Madde Yüksek Öğrenime Bağlı Bedelli Ücretlerinde Mahsuplaşma
- 15'inci madde kapsamında olup, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarih ile 9 Temmuz 2024 tarihleri arasında, işbu (Değişiklik) Yasası yürürlüğe girmeden önce 17'inci maddenin (2)'nci fıkrasında belirtilen miktarda ödeme yapanlara, 6 (altı) ay içerisinde ASAL Şubeye şahsen ve/veya yasal yetkilileri vasıtasıyla dilekçe ile başvuru yapmaları halinde, yapmış oldukları ödemenin yarısı Türk Lirası olarak, başvuru tarihinden itibaren 6 (altı) ay içerisinde iade edilir.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.