Y.T.No:212/3/2024) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(259)
260
YABANCILAR VE MUHACERET (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇE
Yürürlükteki Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası, Ülkeye girişlerde verilen giriş izin sürelerini aşan, herhangi bir ikamet izin türü almayan veya ikamet izin süresi bitmiş olan ve yasal süresinde ikamet izni için başvuru yapıp yenilemeyip Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak bulunan yabancılara, Ülkede izinsiz olarak kaldıkları her gün için günlük asgari ücret miktarı tutarında para cezası öngörmektedir.
Yabancı uyruklu kişiler yüksek miktarlarda tahakkuk eden para cezalarını ödeyemedikleri için yurtdışına çıkış yapmamakta veya ülkeye giriş yapamamaktadır. Bu durum aile bütünlüğünün parçalanmasına sebebiyet vermekte ve Ülkedeki kayıt dışı yaşamın artarak devam etmesini sağlamaktadır.
Bundan sonraki süreçte kayıt dışı yaşamın önlenmesine yönelik denetim ve kontrollerin düzenli yapılması ve bu husustaki ceza aflarına sebebiyet veren olgu ve koşulların ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.
Yukarıda açıklanan gerçekler ışığında işbu Değişiklik Yasa tasarısı hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasa'nın kısa ismi belirlenmektedir.
Madde 2. Esas Yasa, 19'uncu maddesinden hemen sonra cezalı durumda oldukları sonradan tespit edilen izinli yabancı kişilere ilişkin olarak yeni 19A maddesi eklenmek suretiyle değişiklik yapılmıştır.
Madde 3. Esas Yasa, Geçici 25'inci maddesinden hemen sonra yeni Geçici 26'nci, yeni Geçici 27'nci, yeni Geçici 28'inci, yeni Geçici 29'uncu, yeni Geçici 30'uncu ve yeni Geçici 31'inci maddeler eklenmek suretiyle değiştirilmiştir. Bu maddeler ile Ülkede izinsiz bulunmaları sebebiyle aleyhlerine para cezası tahakkuk etmiş yabancılar ile hakkında ihraç kararı alınıp uygulanamayan yabancıların durumu, yurt dışında olan yabancıların durumu, Ülkeden çıkış yapmayanlara ziyaretçi izni verilmesi ve çalışma izni almak istemeleri halinde ön izinden muaf tutulmaları, eş ve çocukların durumu, yurtiçi veya yurtdışında bulunan on sekiz yaşından gün almamış olan kişilerin harçtan muaf tutulması ve kamu güvenliğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Madde 4. Yasa'nın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir.
261
YABANCILAR VE MUHACERET (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki yasayı yapar:
Kısa İsim Fasıl 105 21/1982 44/1989 32/2004 38/2006 28/2007 50/2007 31/2008 55/2011 62/2014 44/2016 58/2018 39/2019 18/2021 25/2022
Esas Yasaya Yeni 19 A Maddenin Eklenmesi
-
Bu Yasa, Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıdaki "Esas Yasa" olarak anılan Yabancılar ve Muhaceret Yasası ile birlikte okunur.
-
Esas Yasa, 19'uncu maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 19 A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir:
"Cezalı Durumda Oldukları Sonradan Tespit Edilen İzinli Yabancı Kişiler
19A. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak bulunması sebebiyle bu Yasa uyarınca aleyhine para cezası tahakkuk ettirilmesi gereken, ancak cezalı durumda olduğu herhangi bir sebeple tespit edilemediğinden para cezası tahakkuk ettirilememiş yabancı uyruklu kişiler;
(1) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte izinli durumda bulunmaları, (2) Para cezasının oluştuğu tarihten itibaren en az iki defa izinlendirilmiş olmaları, ve (3) İzinsiz oldukları süreler için yürürlükteki aylık brüt 1 asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri, şartıyla bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önceki para cezalarından sorumlu tutulmazlar."
262
Esas Yasaya Geçici Yeni 26’nci, 27’nci, 28’inci, 29’uncu, 30’uncu ve 31’inci Maddelerin Eklenmesi
- Esas Yasa, Geçici 25’inci maddesinden hemen sonra sırasıyla aşağıdaki yeni Geçici 26’nci, yeni Geçici 27’nci, yeni Geçici 28’inci, yeni Geçici 29’uncu, yeni Geçici 30’uncu ve yeni Geçici 31’inci maddeler eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Geçici Madde Ülkede İzinsiz Bulunmaları Sebebiyle Aleyhlerine Para Cezası Tahakkuk Etmiş Yabancılar ile Hakkında İhraç Kararı Alınıp Uygulanamayan Yabancıların Durumu
- (1)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine girişte kendisine verilen Ziyaretçi İzni bitmiş olmasına rağmen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden ayrılmayan veya İkamet İzni, Öğrenci İzni, Çalışma İzni, İş Kurma İzni veya İş Yapma İzni almak için işlemlerini tamamlamayan veya süresi bitmiş izinlerini uzatmayan ve bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihte, bu sebeplerle aleyhlerine para cezası tahakkuk etmiş bulunan yabancı uyruklu kişiler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 45 (kırk beş) gün içerisinde Muhaceret Dairesinin ilgili web portalına çevrimiçi başvuru yapmak ve bu (Değişiklik) Yasası kapsamında olduğunun tespit edilmesi halinde verilen onay ile birlikte Gelir ve Vergi Dairesinin Gelirler Vezynesine veya çevrimiçi sistem üzerinden 10 (on) gün içerisinde yürürlükteki aylık brüt asgari ücret tutarındaki miktarı yatırmak kaydıyla, bu (Değişiklik) Yasasından faydalanmaya hak kazanmış olurlar ve cezanın geri kalanından sorumlu tutulmazlar.
(2)
(A) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine Muhaceret Dairesi tarafından aleyhinde tutuklama- ihraç kararı alınan ancak aleyhlerinde alınan bu karar herhangi bir sebeple uygulanamayan yabancı uyruklu kişiler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten
263
başlayarak 45 (kırk beş) gün içerisinde Muhaceret Dairesinin ilgili web portalına çevrimiçi başvuru yapar.
(B) Baş Muhaceret Memuru, kişi ile ilgili gerekli inceleme ve değerlendirmeyi yaptıktan sonra, bu (Değişiklik) Yasası kapsamında olduğu tespit edilirse 10 (on) gün içerisinde yürürlükteki aylık brüt asgari ücret tutarındaki para cezasını Gelir ve Vergi Dairesinin Gelirler Veznesine veya çevrimiçi sistem üzerinden yatırmaları halinde, aleyhlerine alınmış olan tutuklama-ihrac kararı kaldırılır ve Muhaceret Dairesi tarafından hiçbir harç alınmadan 60 (altmış) günlük Ziyaretçi İzni verilir. Ancak Ziyaretçi İzni süresi içerisinde işverenin başvurusu halinde, bu Yasanın Geçici 28'inci maddesinde belirtilen kurallardan faydalanabilir.
(3) Ülkeye en son girişte kendisine verilen izin süresi 1 Ocak 2021 tarihinden önce dolan ve ülkede kalmaya devam edenler, bu kurallarından faydalanamazlar.”
Geçici Madde 27. (1) Yurt Dışında Olan Yabancıların Durumu
(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak bulunduğu tespit edilerek Baş Muhaceret Memuru veya onun görevlendirdiği memur tarafından, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde girişine, bu Yasanın 19'uncu maddesi uyarınca engel konulmuş olan yabancı uyruklu kişiler, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 45 (kırk beş) gün içerisinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde iş bulduktan sonra ön izinle giriş yapmaları ve giriş esnasında yürürlükteki aylık brüt asgari ücret tutarındaki para cezasını ödemeleri halinde,
264
cezanın geri kalanından sorumlu tutulmazlar.
Ancak Yasanın Ziyaretçi İzni süresi içerisinde işverenin başvurusu halinde, bu Geçici 28'inci maddesinde belirtilen kurallardan faydalanabilirler.
(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyet gösteren üniversitelere eğitim görmek için başvuru yaptıktan sonra, üniversite tarafından verilen kabul belgesi veya eğitimine ara veren öğrenciler için üniversite tarafından verilecek olan öğrenci olduğunu gösteren belge sunan kişiler; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı kişilerin eşleri; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde İkamet İzni, Öğrenci İzni, Çalışma İzni, İş Kurma İzni veya İş Yapma İzni ile bulunan kişilerin eşleri ile on sekiz yaşından gün almamış çocukları, yukarıdaki (A) bendindeki iş bulma ve ön izin koşulu aranmaksızın, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 45 (kırk beş)gün içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde giriş yapmaları ve giriş esnasında yürürlükteki aylık brüt asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri halinde, cezanın geri kalanından sorumlu tutulmazlar ve Ülkeye girişlerinde 60 (altmış) günlük Ziyaretçi İzni verilir.
(2) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz olarak ikamet ettiğinin ve/veya izinsiz olarak çalıştığının tespit edilmesi üzerine aleyhine tutuklama ihraç emri düzenlenerek Ülkeden ihraç edilen yabancı uyruklu kişiler:
(A) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten
265
başlayarak 45 (kırk beş) gün içerisinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin elçiliklerine, temsilciliklerine Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 1. derece (eş, anne, baba, çocuk) hısımlığı olduğunu kanıtlayan belgeler ve resmi kurum için alınmış adli sicil kaydını gösteren belge ile birlikte yazılı olarak başvurmaları;
(B) Başvurulan merci tarafından Bakanlığa iletilen başvuruların ve ekli adli sicil veya sabıka kaydının Muhaceret Dairesi tarafından, kamu düzeni ve güvenliğinin korunması yönünden incelenerek uygun bulunması halinde;
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin yurt dışındaki elçilikleri, konsoloslukları veya temsilcilikleri tarafından başvuru sahibine, başvurusunun onaylandığının tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 (altmış) gün içerisinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde iş bulduktan sonra ön izinle giriş yapmaları ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde girişleri esnasında yürürlükteki aylık brüt asgari ücret tutarındaki para cezasını ödemeleri halinde, cezanın geri kalanından sorumlu tutulmazlar.
(C) İhraç edilen kişi bu madde kapsamından faydalanması durumunda bu kişilerin eşi ve çocukları da, yürürlükteki aylık brüt asgari ücret miktarını ödemeleri koşuluyla bu Yasa kurallarından faydalanırlar.
(Ç) İhraç edilen kişinin, ihraç bilet masrafının Devlet tarafından karşılanması durumunda, ihraç edilen kişi tarafından, ödenen ihraç bilet bedelini Gelir ve Vergi Dairesine çevrimiçi sistem
266
üzerinden yatırması koşuluyla bu Yasa kapsamından faydalanır.
(3) Ülkeye en son girişte kendisine verilen izin süresi 1 Ocak 2021 tarihinden önce dolan ve yurt dışında bulunan kişiler, bu madde kurallarından faydalanamazlar.
Geçici Madde Ülkeden Çıkış Yapmayanlara Ziyaretçi İzni Verilmesi ve Çalışma İzni Almak İstemeleri Halinde Ön İzinden Muaf Tutulmaları 63/2006 25/2012 22/2015 6/2016 42/2016
R.G. 239 EKIII 31.12.2020 A.E. 1004
R.G. 80 EKIII 8.4.2021 A.E. 261
Geçici Madde Eş ve Çocukların Durumu
-
Ülkeden çıkış yapmadan bu Yasanın Geçici 26’ncı Maddesinden yararlananlara, Muhaceret Dairesi tarafından hiçbir harç alınmadan 60 (altmış) günlük Ziyaretçi İzni verilir. Bu maddeden yararlanan bir yabancı uyruklu kişi, 60 (altmış) günlük Ziyaretçi İzni süresi içinde, Çalışma İzni almak amacıyla işvereni tarafından müracaat edilmesi halinde, bu müracaat, başka herhangi bir Yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, Yabancıların Çalışma İzinleri Yasasının 23’üncü maddesi uyarınca yapılan Yabancıların Çalışma İzinleri Tüzüğünde öngörülen ön izin işlemlerinden muaf tutulur. Ancak herhangi bir yasal muhaceret izni almayan yabancı uyruklu kişi 60 (altmış) günlük Ziyaretçi İzni sona ermeden Ülkeden çıkış yapmak zorundadır.
-
Bu Yasanın Geçici 26’ncı maddesi kapsamındakilerin, yapılması gereken tüm işlemleri tamamlayıp 60 (altmış) günlük ikamet izni alması halinde, Ülkedeki eşleri, yirmi beş yaşından küçük olan bekar çocukları ve İkamet İzinleri ve Vizeler Tüzüğü’nün 12’nci maddesinin (1)’inci fıkrasının (ç) bendinde yer alan engelli çocuklar, 60 (altmış) gün içerisinde Muhaceret Dairesinin web portalına çevrimiçi başvuru yapmaları ve sistem tarafından onay verilmesi durumunda kendi aleyhlerinde tahakkuk etmiş olan para cezalarından muaf tutulurlar ve kendilerine 60 (altmış) günlük vize verilir.
267
Geçici Madde Yurtiçi veya Yurtdışında Bulunan 18 Yaşından Gün Almamış Olan Kişilerin Harçtan Muaf Tutulması
Geçici Madde Kamu Güvenliği
-
Bu (Değişiklik) Yasası kapsamında olup 18 (on sekiz) yaşından gün almamış olan kişiler, anne veya babasından en az birinin yurttaş olması koşuluyla, aleyhlerine tahakkuk etmiş bulunan para cezasından muaf tutulurlar ve herhangi bir harç, ücret veya ceza ödemezler.
-
İşbu yasa kurallarından faydalanacak olan kişiler ile ilgili Muhaceret Dairesi kayıtlarında bulunan güvenlik araştırma raporlarında kamu güvenliği açısından olumsuz bir kaydın olmaması koşuldur.”
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.