Yabancılar ve muhaceretle ilgili değişiklik yasa tasarısı

Y.T.No:183/3/2024) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85 ' inci maddesi gereğince Resmi Gazete' de yayımlamak suretiyle halkm bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasansmın içeriği ile ilgili olmak koşuluyla görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayunlan.masıru izleyen yinni gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur. 93

YABANCILAR VE MUHACERET (DEĞİŞİKLİK) TASA TASARISI

GENEL GEREKÇE

Yürürlükteki Fasıl 105 Yabancı lar ve Muhaceret Yasası, kapsammda Kuzey Kıbrıs Türk Cumlıuriyeti'nde izinsiz olarak bulunan yabancılara izinsiz olarak kaldıkları her gün için asgari ücretin günlük tutarı kadar para cezası öngörmektedir. Bu durum, hem çalışma yaşamını olumsuz yönde etkilemekte hem de işverenler ve Sosyal Güvenlik Fonları açısından çeşitli sorunlar yaratmaktadır.

Fasıl 105 kapsamında oluşan iş bu cezayı ödeyemeyen yabancılar ülkemiz sınırlan içerisinde kalmaya devam etmekle birlikte işgücü piyasasında aktif olarak yer alıp kayıt dışı işgücünün bir parçası olarak kayı t d ışı ekonominin büyümesine de sebep ol maktadır. Bir diğer husus ise işgi.icü ihtiyacı bulunan ve yasal mevzuat çerçevesinde işçi çalıştı rmak isteyen işverenlerin, ülke içerisinde kay ıt dışı durumda olan mevcut potansiyelin haklarında tahakkuk etmiş para ceza larının çok yüksek olması ve cezaya düşmüş kişi ler tarafından bu cezaların ödenememesinden dolayı kayıt altına alınamaması sebebiyle bu ihtiyacı karşılamak amacıyla yurt dışından yoğun bir işçi talepleri bulunmaktadır.

Son zamanlarda gerek Polis genel Müdürlüğü gerekse Çalışma Dairesi tarafından yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çeşitli vaatlerde bulunularak ülkeye getirilen ve semasında mağdur edilerek ülkemizde yasal mevzuat çerçevesinde kayıt dışı bulunan kişi sayısırnn artmakta olduğu görülmekle birlikte bu kişilerin ülkelerine gönderilmeleri hususunda yapılan harcamalar da ülkemiz bütçesi için büyük bir gider oluşturmaktadır.

Bu bağlamda, çalışma izin işlemleri11den dolayı kayıtdışı duruma düşmüş yabancı ülke vatandaşlarının yapı lacak olan yasa değişikliği ile üretim, inşaat ve hizmet sektörlerinde kayıt al tına alınmalarına olanak sağlayarak bu sektör temsilcilerinin iş gücü açığının giderilmesi ile yeni yabancı iş gücü ta leplerini azaltmak kaçınılmaz olmuştur. Ülke içerisinde bulunup birçok nedenden dolayı "özellikle ai le bağı bulunan" bir çok yabancı kayıt dışına düştüğünden ve oluşan ceza miktarlarını ödemede zorluklar yaşadığından dolayı Kuzey K ıbrıs Türk Cumhuriyeti'nden çıkış yapmama yoluna gitmekte ve sosyal bir sorun olarak ailelerin parça lanmasına yol açmaktadır.

Ayrıca Narenciye sektöründe doğan ihtiyaç ve TC uyruklu işçiler dışındaki ülke yurttaşlarının narenciye sektörünü yeterince tanımamasından kaynakl ı olarak TC uyruklu işçi

istihdamı kaçınılmaz olmuştur.

Yukarıda yer alan bulgular ve sektör temsi lcilerinin acil önlem alınmasına yönelik yoğun talepleri de dikkate alınarak kayıt dışı istihdam sorununun kı sa zamanda çözülmesi gerekmektedir. Bu nedenle ülke ekonomisine, sosyal güvenlik sistemine ve ça l ışma yaşamına büyük sekte vuran sorunun giderilmesine ve bu durumdaki yabancılarııı kayı t altına alınması için Yabanc ı lar ve Muhaceret (Değişikl ik) Yasa Tasarısı hazufanm ı ştu·. Madde l. 94 Madde 2. Madde 3. MADDE GEREKÇELERİ

Madde 4. Yasa'nın kısa ismi belirle nmektedir. Madde 5. Esas Yasa, 19' uncu maddesinden hemen sonra yeni 20'nci madde eklenmek suretiyle Cezalı Durumda O ldukları Sonradan Tespit Edilen İzinli Yabancı Kişi l er ile ilgili düzenleme yapı lmış ve mevcut 21 ' inci madde 22, 22'nci madde de 23 olarak yeniden sayılandırılmıştır.

Ülkede izinsiz bulunmaları sebebi ile aleyhlerine para cezası taahakkuk eden yabancıların yasal statüye geçmele rine fırsat tanımak için düzenlemeler getirilmektedir. Ayrıca narenciye sektöründe doğan ihtiyaç ve TC uyruklu işçi l er dışındaki ülke yurttaşlarının narenciye sektörünü yeterince tanımamasıııdan dolayı bu sektöre istihdam sağlanması için gereken düzenlemeler yapılmıştır.

Hakkında ihraç kararı verilen yabancı uyruklu kişilerin durumu

düzenlenmiştir.

Yasa'nın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir. 95

Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı

Kısa İsim Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi aşağıdaki yasayı yapar: ı. Bu yasa Yabancı lar ve Muhaceret (Değişikl ik) Yasası olarak

Fasıl 105 isimlendirilir ve aşağıdaki "Esas Yasa" olarak an ı lan Yabancı !ar ve 21/1982 Muhaceret Yasası ile birlikte okunur.

44/ 1989

3 2/ 2 0 0 4

3 8/ 2 0 0 6

28/2007

50/2007

31 /2008

55/2011

62/2014

44/2016

58/2018

39/2019

18/2021

25/2022

Esas Yasa 2. Esas Yasa, 19'uncu maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 20'nci

19' uncu madde eklenmek ve mevcut 21 'inci madde 22, 22'nci madde de 23

Maddeden olarak yeniden sayı landırı lmak suretiyle değiştirilir:

Hemen Sonra

Yeni 20' nci

Maddenin

Eklenmesi

"Cezalı 20. Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten

Durumda önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde izinsiz

Oldukları olarak bulunması sebebiyle bu Yasa uyarınca

Somadan aleyhine para cezası tahakkuk ettirilmesi gereken,

Tespit ancak cezalı durumda olduğu herhangi bir sebeple Edilen İzinli tespit edilemediğinden para cezası tahakkuk

Yabanc ı ettirilememiş yabancı uyruklu ki şi ler;

Kişi ler

(1) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği

tarihte izinli durumda bulunma l arı,

(2) Para cezasının oluştuğu tariJlten itibaren en az iki defa iziıılendirilmiş olmaları , ve

(3) İzinsiz oldukları süreler için yürürlükteki aylık asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri, şartıyla bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önceki para cezalarından

sorumlu tutulmazlar." Ancak, tahakkuk ettirilmesi gereken cezanın yürürlükteki aylık asgari ücret m i ktarından az 96

o l ması halinde tahakkuk ettirilecek ceza

miktarı uygulanır."

Esas Yasaya 3. Esas Yasa, Geçici 25' inci maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni Geçici 26'ncı Geçici 26'ncı madde eklenmek suretiyle değiştirilir: Maddenin Ek le n m e s i

"Ülkede 26. (1) Bu (Değişikl ik) Yasası , aşağıdaki kişileri kapsar: tzinsiz (A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine ön Bulunmaları izin ile giriş yapmasına rağmen vize süresi içerisinde çalışma izni işlemleri Sebebiyle tamamlaıunayıp, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihe kadar Aleyhlerine ülkede izinsiz olarak kalmaya devam Para Cezası etmiş olan, bu sebeple aleyhinde bu Yasada öngörülen para cezaları Tahakkuk tahakkuk etmiş olan yabancılar.

Eden

Yabancıların

Durumu

(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde

sahip ol duğu çalışına ve iş kurma

izninin süresi bitmesine veya iptal

edilmesine rağmen, bu izinleri

uzatı l madan veya yeni ızın

çıkarılmadan bu (Değişiklik) Yasasının

yürürlüğe girdiği tarihe kadar ülkede

izinsiz olarak kalmaya devam etmiş

olan, bu sebeple aleyhinde bu Yasada

öngörülen para cezaları tahakkuk etmiş

olan yabancılar.

(C) l / l /2021 tarihinden itibaren Kuzey

Kıbrıs Tlirk Cumhuriyeti'ne giriş

yapmış ve girişte kendisine verilen giriş

izin süresi bitmiş ve yasal süresi

içerisinde iznin i yenilemem iş ayrıca

1/1/2021 tarihinden itibaren Kuzey

Kıbrıs Türk Cunıhuriyeti'ne öğrenci

ve/veya ikamet izni ile girmiş ve yasal

süresi içinde iznın ı yeni lememiş

olmasından dolayı ülkede izinsiz kalan

ve K uz e y Kıbrıs Türk 97

Cumhuriyeti'nden çıkış yapamamış ve bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu sebeple aleyhinde bu Yasada öngörülen para cezaları tahakkuk etmiş olan

yabanc ılar.

(Ç) Bu (Deği şiklik) Yasası yürürlüğe girmeden önce ülkemizdeki narenciye sektöründe işçi olarak çalışmış olduğu resmi kayıtlarda kayıtlı bu lunan ve cezaya düşmesi sebebi ile adadan çıkış yapan, şuan yurt dışında bulunan ve tekrar narenciye sektöründe gelip çalışmak isteyen yabancı lar.

(2) Yukarıdaki (!)'inci fıkranın (A), (B) ve (C) bentleri kapsamında olanların aşağıdaki koşulların tümünü yerine getirmeleri halinde, izinsiz kaldıkları döneme ilişkin olarak aleyhlerinde tahakkuk etmiş olan para cezalarından aylık asgari ücret tutarında para cezasını ödemeleri koşulu ile bu Yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakı lmaksızın, geriye kalan para cezalarından

muaf tutulurlar.

Ancak, tahakkuk ettirilmesi gereken ceza ayl ık asgari ücret tutarmdan az ise tahakkuk ettirilecek ceza miktarı uygulanır:

(A) Çalışına ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ' ııın online portalına izinsiz ikamet durumunda bulunan yabancı uyruklu kişi tarafından başvuru yapılır.

(B) Yukarıdaki (A) bendi kapsamında

yapılan başvurunun ardından çalışma

izni için işverenin, ve iş kurma izin

i şlemleri için ise yabancının müracaatı

üzerine online sistemde başlatılan

işlemlerin Bakanltk tarafından onay

verilmesi halinde, Gelir ve Vergi

Dairesi'nin çevrımıçı sistemi

Uzerinden, Yasa'nın ytirtirlüğe girdiği

tarihte geçerli olan aylık asgari ücret

tutarında para cezasını öder.

(C) Yukarıdaki (A) bendi kapsamında yapılacak başvurular bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten 98

başlayarak en geç kırk beş (45) gün içerisinde yap ılır.

(Ç) Çal ı şma veya iş kurma izin prosedürleri

onay l andığı tarihten başlayarak altmış

(60) gün içerisinde tamamlanır. İdareden kaynaklanan gecikmeler

hariç bu sürenin bitiş tar ihinden sonra

yapılan işlemler geçersiz olup

Yabancılarm Çal ı şma tzinleri

Tüzüği.i'nün 36'ncı maddesi a ltınd a

işlem yapılamayacaktır.

(3) Yukarıdaki ( 1) inci fıkranın (A) (B) ve (C) bentleri kapsamında o lu p, bu madde kapsamında çalı:-;ma izni çıkarması Bakanlık tarafından uygun bulunan yaba n cı uyruk lu kişilerden ülkeden ç ı kış yapmak ve yeniden ön izin ile giriş yapmak koşu lu aranmaz.

Esas Yasaya 4. Esas Yasa, Geçici 26 ' ncı maddesinden hemen sonra aşağ ı daki yeni Geçici 27'nci Geçici 27'nci madde eklenmek suretiyle değiştiri l ir: Maddenin Eklenmesi

Geçici 27'nci Bu (Değişi ldik) Yasasınm yürürlüğe g ird i ği Madde Hakkında ihraç tarihten önce, aleyhinde tutuklama-ihraç Kararı Verilen karan alınan, uygulanan veya aleyhlerinde alınan bu karar herhangi bir sebeple Yabancıların uygulanamayan yabanc ı uyruklu kişiler ile bunların eş ve çocuk la rı bu (Değişiklik) Durumu Yasası kapsamında faydalanamaz.

Yürürlüğe 5. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımland ı ğı tarihten başlayarak yürü rlüğe girer. Giriş

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı Deprem ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım Kapsamında Kara Sınır Kapılarındaki Geçişl erede Uygulanan Katk ı Kesintisin in Karayollarının Güçlendirilmesi, Yapılması VeNeya Yol ve Trafik Güvenli ği İçin Uygu lanması Hakkında Yasa Tasarısını (Y.T.No: 185/3/2024) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85 ' inci maddesi gereğince Resmi Gazete' de yayıml amak suretiyle hallan bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete ' de yayım lanm asını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yaz ılı olarak sunabileceklerini duyurur. 99

DEPREM VE DİĞER DOĞAL AFETLERE YÖNELII< MALİ YARDIM l<APSAMINDA iCARA SiNiR ICAPILARINDAl<İ GEÇİŞLERDE UYGULANAN ICATICl l<ESİNTİSİNİN ICARAYOLLARININ

GÜÇLENDİRİLMESİ, YAPILMASI VE/VEYA YOL VE TRAFİI< GÜVENLİĞİ İÇİN UYGULANMASI HAICl(INDA YASA TASARISI

GENEL GEREKÇE

Ülkemizdeki karayollarının güçlendirilmesi, yapıl ması ve/veya yol ve trafik güvenliğini sağlamaıım maliyet unsuru olarak bir sebep teşki l etmemesine olanak sağlamak gayesiyle, Deprem ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım kapsamında 60/2010 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası tahtında kara s ınır kapılarında görev alan ve poliçe düzenleme yetkisi bulunan Sigorta Şirketlerince geçişlerde uygulanan katkı kesi ntisine devam edilmesi, alınan katkılardan Gelir ve Vergi Dairesi'nde bu amaçla açılan hesapta oluşacak fon kaynağının, Maliye Bakanlığı ' nın kontrolünde, Bayındırlık ve U laştırma Bakanlığı ile istişare edilerek, karayollarının yapılmasının veya güçlendirilmesinin gerekli old uğu tespit edilen yerlerde gerekli tamiratların yapılabilmes i amacıyla ve/veya yol ve trafik güvenliğini sağlamak gayesiyle, kaynak yaratmak suretiyle bu Yasa Tasarı sı hazırlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. Bu madde ile Yasa'nın kısa ism i düzenlenm iştir. Madde 2. Bu madde Yasa metninde geçen tefsirlerin tanımının yapılmasını öngörmekted ir. Madde 3. Bu madde ile Yasanın amacına i li şkin kurallar düzenlenmiştir. Madde 4. Bu madde ile Yasan111 kapsamına i lişkin kurallar düzenlenmiştir. Madde 5. Madde 6. Bu madde ile katkı yapılacak gelire ilişkin kurallar d üzen lenmiştir. Madde 7. Bu madde ile katkının tahsiline ilişkin kurallar düzenlenmiştir. Bu madde ile gelir ve gider hesaplarına ilişkin kalemler, harcama ve Madde 8. uygu lanacak mevzuata ili şkin kurallar düzenlenmiştir. Yürütme Yetkisi 100

Madde 9. Yürüı-lüğe Giriş

DEPREM VE DİĞER DOĞAL AFETLERE YÖNELİK MALİ YARDIM KAPSAMINDA KARA SINIR KAPILARINDAKİ GEÇİŞLERDE UYGULANAN KATKI KESİNTİSİNİN KARAYOLLARININ GÜÇLENDİRİLMESİ, YAPILMASI VE/VEYA YOL VE TRAFİK GÜVENLİĞİ İÇİN UYGULANMASI HAKKINDA

YASATASARISI

İÇDÜZENİ

Madde 1. Kısa İsim Madde 2. Madde 3. Tefsir Madde 4. Amaç Madde 5. Kapsam Madde 6. Katkı Yapılacak Gelir Madde 7. Katkının Tahsiline İlişkin Kural Gelir ve Gider Hesaplarına İlişki n [(alemler, Harcama ve Uygulanacak Madde 8. Mevzuat Madde 9. Yürütme Yetkisi

Yürürlüğe Giriş 101

DEPREM VE DİĞER DOĞAL AFETLERE YÖNELİK MALİ YARDIM KAPSAMINDA KARA SINIR KAPILARINDAKİ GEÇİŞLERDE UYGULANAN KATKI KESİNTİSİNİN KARAYOLLARININ GÜÇLENDİRİLMESİ, YAPILMASI VE/VEVAYOL VE TRAFİK

GÜVENLİĞİ İÇİN UYGULANMASI HAKKINDA YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim ]. Bu Yasa, Deprem Ve Diğer Doğal Afetlere Yönelik Mali Yardım

Kapsamında Kara Sınıı- Kapılanndaki Geçişlerde Uygulanan Katkı

Kesintisinin Karayo l larının Güçlendirilmesi, Yapılması VeNeya Yol Ve