Y.T.No:177/3/2024) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
KONUT EDİNDİRME (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇESİ
Ülkemizde emlak ve konut piyasasında, son zamanlarda husule gelen fiyat artışları nedeniyle, vatandaşların alım gücü süratle düşmektedir. Yapılan işbu yasal değişiklikler ile hedeflenen orta gelirli ve özellikle genç vatandaşların konut ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla ülkenin tüm bölgelerinde hasıl olan konut ihtiyacını gidermektir.
Özellikle kırsal kesimde yerleşim ve kalkınmayı sağlayabilmek için Konut Edindirme İdaresi ile müteahhitlik sektörü uzmanlaşmış bir faaliyet anlayışı ile ülke menfaatlerini korumak ve devlet ve belediyelerle işbirliğini yaparak vatandaşın ağır ekonomik koşullar altındaki barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla toplu konut projelerinin yapılması planlanmaktadır.
İşbu tasarının 13’üncü maddesinin (11)’inci fıkra kurallarına uygun ülkemizde yetkili makamlara kayıtlı olarak İnşaat Kooperatifi olarak kurulup, tescil edilen kurum veya kuruluşların, Konut Edindirme İdaresi ile birlikte hareket ederek düşük maliyetli sosyal konut inşa etmeleri, konut hak sahibi olarak tespit edilecek olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına en erken zamanda konutlarını teslim etmek ve öncelikli olarak yuva kuracak konut hak sahibi gençlerimizin barınma ihtiyaçlarını gidermek amaçlanmaktadır.
MADDE GEREKÇELERİ
Maddede 1. Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir.
Maddede 2. Esas Yasanın, 2’inci maddesine “Birinci Derece Akraba”, “Merkez Bankası” ve “Proje” tefsirleri eklenmek ayrıca maddedeki finans kuruluşu tefsiri kaldırılmak ve yeni finans kuruluşu tefsiri konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Maddede 3. Esas yasanın 3’üncü maddesinde yer alan amacı kaldırılmak ve yerine yeni düzenlenen amacı konmak suretiyle düzenleme yapılmıştır.
Maddede 4. Esas yasanın “Konut Hak Sahipliği İçin Aranan Nitelikleri” düzenleyen 4’üncü madde kaldırılmak ve yerine yeni 4’üncü madde konmak suretiyle konut hak sahipliği nitelikleri yeniden düzenlenmiştir.
Maddede 5. Esas yasanın “Konut Hak Sahipliğinde Sıralama” kenar başlıklı 5’inci maddesi tamamen kaldırılmış olup, onun yerine “Konut Projelerinin İzinlendirilmesini Müteakip Yapılacak İşlemler” kenar başlıklı yeni 5’inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Maddede 6. Esas yasanın 6’inci maddesinin (2)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine yeni (2)’inci fıkra konmak, maddenin (3)’üncü, (4)’üncü ve (5)’inci fıkraları ise tamamen kaldırılmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
49
Madde 7. Esas yasanın “Kırsal Kesim Arsa Hak Sahipliği için Aranan Nitelikler” kenar başlıklı 7’inci maddenin (2)’nci ve (6)’nci fıkraları kaldırılmak ve yerine yeni (2)’nci ve (6)’nci fıkralar konmak ve maddeye yeni (8)’inci fıkra eklenmek suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 8. Esas yasanın “Kırsal Kesim Hak Sahipliğinde Sıralama” kenar başlıklı 8’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendi kaldırılmak ve yerine yeni (A) bendi konmak ve aynı maddenin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine yeni (3)’üncü fıkra konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 9. Esas yasanın 10’uncu maddesinin (2)’inci fıkrasının (Ç) bendi kaldırılmak ve yerine yeni (Ç) bendi konmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir.
Madde 10. Esas yasanın 13’üncü maddesi tamamen kaldırılmak ve yerine yeni yeni 13’üncü madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 11. Esas yasanın “Konut Maliyetlerinin ve Satış Bedellerinin Tespiti” kenar başlıklı 15’inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 15’inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 12. Esas yasanın “Konut ve Kırsal Kesim Arsa, Proje Hazırlığı ve Maliyetlerinin Saptanması” kenar başlıklı 17’inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 17’inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 13. Esas yasanın “Kırsal Kesim Arsa Satışı ve İcarı” kenar başlıklı 18’inci maddesinin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine yeni (3)’üncü fıkrası konmak suretiyle maddede yeniden düzenleme yapılmıştır.
Madde 14. Esas yasanın “Konutların Mortgage Sistemi ile Satışı ve İcarı” kenar başlıklı 19’uncu maddesi kaldırılmak ve yerine “Devir Yasağı, Hak Sahibinin Ölümü Halinde ve İdarece Geri Alınan Arsa ve İçerisindeki Konut Hakkında Uygulanacak Kurallar” kenar başlıklı yeni 19’uncu madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 15. Esas yasanın “Hali Arazilerde Devir” kenar başlıklı 20’nci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 20’inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 16. Esas yasanın “Konut Edindirme İdaresinin Oluşumu” kenar başlıklı 23’üncü maddesinin (7)’inci fıkrasından sonra yeni (8)’inci fıkra konmak ve (8), (9) ve (10)’uncu fıkralar (9), (10) ve (11)’inci fıkralar olarak yeniden sayılandırılmak suretiyle madde düzenlenmiştir.
Madde 17. Esas yasanın “Mali Kurallar ve Denetim” kenar başlıklı 28’inci maddesinin (2)’nci fıkrası kaldırmak ve ondan sonra gelen (3)’üncü ve (4)’üncü fıkraları ise (2)’nci ve (3)’üncü fıkralar olarak yeniden sayılandırılmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 18. Esas yasanın 29’uncu maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 29’uncu madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 19. Esas yasanın 31’inci maddesi yasadan kaldırılmak ve ondan sonra gelen maddeler yeniden sayılandırılmak suretiyle düzenleme yapılmıştır.
Madde 20. Esas yasanın 32’inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 32’nci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
50
Madde 21. Esas yasaya “Vergi, Resim, Harç, Fon, Katılım Payı ve Bu Gibi Vergiler İçin Bakanlar Kurulunun Karar Alma Yetkisi” kenar başlıklı yeni 34’üncü madde eklenmek ve mevcut 34’den 41’inci maddeye kadar olan maddeleri (her iki madde de dahil) 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41 ve 42’inci maddeler olarak yeniden sayılandırılmak ve değiştirilmek suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 22. Esas yasanın 35’inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 35’inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 23. Esas yasanın 36’ıncı maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 36’nci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 24. Esas yasanın 37’inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni 37’inci madde konmak suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 25. Esas Yasa, Geçici 1’inci, 2’nci, 3’üncü ve 4’üncü maddeler eklenmek suretiyle değiştirilmiştir.
Geçici 1. Madde de; Esas Yasaya “Kazanılmış Hakların Korunması” kenar başlıklı geçici madde konarak, yapılan değişikliklerin kazanılmış hakları etkilememesi ve koruması düzenlenmiştir.
Geçici 2. Madde de; Esas Yasaya “Dağıtılan Kırsal Kesim Arsalarının Denetimi ve Satışı” kenar başlıklı geçici 2’inci madde konarak arsaların satışı hakkında yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Geçici 3. Madde de; Esas Yasaya ‘Borçları Nedeniyle Koçan Alamayan Hak Sahiplerine Borçlarını Ödeme İmkanı Verilmesi’ kenar başlık altındaki geçici madde ile borçlarını ödeyemeyelere ödeme imkanı veren yeni düzenleme yapılmıştır.
Geçici 4. Madde de; Esas Yasaya Kirada Bulunan Konutların Satışı Esnasında Tapulu Bir Konutu Bulunanlara Uygulanacak Geçici Kural konmak suretiyle yeni düzenleme yapılmıştır.
Madde 26. Yasanın yürürlüğe giriş zamanı düzenlenmiştir.
51
KONUT EDİNDİRME (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim 63/2007 5/2010 3/2016 22/2018 47/2020 | 1. Bu Yasa Konut Edindirme (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Konut Edindirme Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| Esas Yasa 2’nci Maddesinin Değiştirilmesi | 2. Esas Yasa’nın 2’inci maddesinde yer alan “Birim” tefsirinden hemen sonra “Birinci Derece Akraba” tefsiri, “Konut Hak Sahibi” tefsirinden hemen sonra “Merkez Bankası” tefsiri, “Piyasa Değeri” tefsirinden hemen sonra “Proje” tefsiri, eklenmek ve maddede yer alan “Finans Kuruluşu” tefsiri kaldırılmak ve yerine yeni “Finans Kuruluşu” tefsiri konmak suretiyle değiştirilir: |
| 67/2017 22/2020 | “Birinci Derece Akraba”, bu yasa amaçları bakımından birinci derece akraba konut hak sahibinin usul ve fűru’nu ve eşinin usul ve fűru’nu anlatır. |
| “Finans Kuruluşu”, konut edindirme süreci içerisinde konut hak sahiplerini kredilendirmek üzere Konut Edindirme İdaresinin talebi üzerine Merkez Bankası başkanlığının tavsiye ettiği Kamu Bankası veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasası altında faaliyet gösteren ve Bankacılık lisansına sahip ticari bankalar veya Kooperatif Şirketler Yasası altında kurulmuş ve Bankalar Yasası uyarınca Bankacılık Lisansı alan Kooperatif Şirketlerini anlatır. | |
| Fasıl 114 28/1959 51/1983 | “Merkez Bankası”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını anlatır. |
| 28/2002 8/2003 8/2004 46/2007 | 'Proje’’ idare tarafından belirlenen gayri menkuller için yetkili kılacağı kişi veya birimler tarafından ve/veya idarenin talebi üzerine Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği tarafından konut veya toplu konut hak sahipleri için hazırlanan ve/veya hazırlattırılan ve idare tarafından onaylandıktan sonra yetkili makamlar tarafından vizelenen ve izinlendirilen Konut ve/veya Toplu Konut ve/veya Sosyal Konut Projeleri’ni anlatır. |
52
Esas Yasa 3'üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa'nın 3'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 3'üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Amaç 3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde, işbu yasanın 4’üncü maddesindeki niteliklere haiz olan konut hak sahiplerini, mortgage sistemi ile sağlık koşullarına uygun, sağlam, ucuz ve kaliteli birer konut sahibi yapmak veya kırsal kesim arsa hak sahiplerine konut yapımı için arsa veya arazi temin etmektir.”
Esas Yasa 4'üncü
- Esas Yasa'nın 4'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 4'üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:
Maddesinin Değiştirilmesi
“Konut Hak Sahipliği İçin Aranan Nitelikler
- Aşağıdaki nitelikleri taşıyanlar bu Yasa’ya göre konut almaya hak sahibi sayılırlar:
(1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yurttaşı olmak; (2) 25 yaşını doldurmuş olmak veya 25 yaşından küçük olması halinde evli olmak; (3) Konut Hak Sahibi Müracaatını yapmadan önceki 10 (on) yıl Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kesintisiz ikamet etmiş olmak;
Ancak seyahat amacı ile yılda 90 gün yurtdışında olmak;
Ayrıca müracaat sahibinin veya eşinin eğitimi nedeniyle yalnız veya birlikte yurtdışında geçirilen süreler ile kamu görevi nedeniyle yurt dışında bulunması, yine vatani görev nedeniyle yurtdışında geçirilen süreler, ayrıca sağlık problemi nedeniyle müracaat sahibinin kendisi veya eşi veya birinci derece akrabaları için yurtdışında geçirilen süreler, tevsik edici belgeler ile kanıtlandığı taktirde ikameti kesintiye uğratmaz.
(4) Kendisinin, eşinin ve velayeti altındaki çocuklarının oturmaya elverişli tapulu bir konutu bulunmamak veya kendi başına bir konut yapmasına olanak sağlayacak düzeyde geliri olamaması ve kendi ile eşinin aylık net kazançları toplamının asgari ücretin beş katını geçmeyecek şekilde olması;
Ancak Mahkeme Kararı ile ayrılan eşlerde, aileye ait tapulu konutun, Mahkeme
53
Kararı ile velayet altındaki çocuğa veya çocuklara devredilmesi durumunda velayeti alan ebeveynin konutta ikameti, hak sahibi olmasına engel teşkil etmez.
(5) Mahkeme emriyle mecburi satış dışında konutunu veya konut yapmaya elverişli arsasını ve/veya arazisini esas yasa kuralları uyarınca konut edinmek için yapacağı başvuru tarihinden önceki beş yıllık sürede, kendisinin, eşinin varsa çocuk veya çocuklarının herhangi birisinin ve birinci derece akrabalarının herhangi birisinin çok ciddi sağlık sorunlarının tedavisi amacı ile hariç, satış, hibe veya benzeri şekilde devretmemiş olmak;
(6) Sözleşme ile taksit yöntemiyle konut satın almamış olmak veya iskan mevzuatı altında kendisine veya eşine herhangi bir konut kiralanmamış olmak;
(7) Konut Keşif Maliyetinin %20 ‘sini peşin ödeyebilecek mali imkana sahip olmak;
(8) İlgili finans kuruluşu veya kuruluşları ile idarenin bir protokol tahtında belirleyecekleri kredi alma kriterlerine sahip olmak;
(9) Esas Yasa veya Esas Yasa ile yürürlükten kaldırılan Sosyal Konut Yasası veya Hali Arazileri (İcarlama ve Yönetim) Yasası uyarınca konut veya kırsal kesim arsası almamış olmak;
(10) Konutun, yapılacağı yerleşim yeri ve Konut Edindirme İdaresi’nin bölgede belirleyeceği diğer yerleşim yerlerinde ikamet etmiş olmak veya tespit edilecek yerleşim yerleri kökenli olmak;
(11) Kendinin veya evli ise eşinin ve çocuklarının konut yapmaya elverişli arazi veya arsası olmamak;
(12) Kendinin veya evli ise eşinin ve çocuklarının arsa nitelikli olmayan, kuru arazi cinsinden, toplam otuz beş dönümden fazla arazisi bulunmamak.”
54
Esas Yasa 5'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasanın 5'inci maddesi kaldırılmak ve yerine yeni aşağıdaki 5'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Konut Hak Sahipliğinde İzlenecek Yöntem
- İdare tarafından belirlenen hali araziler dışındaki gayrimenkul ve/veya arsalar ve/veya araziler üzerine konut veya toplu konut yapımı için hazırlanan, idare tarafından onaylanan veya yetkili makamlar tarafından izinlendirilen proje veya projeler için İdare Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Yasası hükümleri uyarınca Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürlüğüne başvurarak izinlendirilen projeler tahtındaki ikametgahların Kat Mülkiyeti veya Kat İrtifakı haklarının Bakanlık adına kaydı için gerekli işlemleri başlatır. Kat İrtifakı haklarının idare adına kaydını sağlar."
Esas Yasa 6'ncı Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa'nın 6'inci maddesinin (2)'inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)'inci fıkra konmak, ondan sonra gelen (3)'üncü, (4)'üncü ve (5)'inci fıkralar ise kaldırılmak suretiyle değiştirilir:
"(2) İdare Yukarıdaki (1)'inci fıkra kuralları uyarınca yapılacak başvurularda, önce Esas Yasanın 4'üncü maddesine göre aranan nitelikleri taşıyanları tespit eder. Hak sahibi olarak tespit edilenlerin listesi Başkan tarafından imzalanarak Bakanın onayına sunulur. Onaylanan liste en çok satan üç yerli gazete de ve idarenin web sayfasında arka arkaya üç gün süreyle duyurulur. Duyurular yapıldıktan sonra;
(A) Yapımına ve/veya inşasına karar verilen konut sayısı kadar veya daha az Konut Hak Sahibi olması halinde Konut Hak Sahibi sayısı kadar konut inşa edilir. Böyle bir halde İdare Toplu Konut İnşaatının kaç etapta yapılacağına karar verir. Karar verildikten sonra İdare konutları numaralandırma işlemi ile hangi numaralı konutun hangi etapta yapılacağına karar verir.
Yukarıdaki işlemlerin tamamlanmasını müteakip İdare en çok satan günlük üç yerli gazetede ve idarenin web sayfasında üç gün boyunca yapacağı duyurular ile Konut Hak Sahiplerini veya vekillerini kura çekimi için duyuruda belirtilen tarihte yine duyuruda belirtilen adreste hazır olmaları için davet eder.
Belirtilen tarihte idare tarafından davet edilen bir tasdik memurunun da hazır olduğu bir halde kura çekimi yapılır. Yapılacak kura çekiminde, her konut hak sahibi veya yetkili kıldığı vekili önceden hazırlanan bir torbada bulunan ve üzerinde bir konut numarası ile yapılacağı etabın kaçıncı etap olacağı görülen bir pusula çeker.
Kura çekimi tamamlandıktan sonra Konut Hak Sahiplerinin hangi etapta yapılacak olan hangi numaralı konutu alacağı belirlenir, İdare tarafından kayıt altına alınır ve hazırlanan belge tasdik memuru tarafından usulüne uygun olarak tasdik edilir.
(B) Yapımına ve/veya inşasına karar verilecek konut sayısından fazla konut hak sahibi olması halinde idare
55
tarafından toplu konut inşaatının kaç etapta ve her etapta kaç konut yapılacağına karar verilir.
Karar verildikten sonra konutların numaralandırma işlemi ile hangi numaralı konutun hangi etapta yapılacağına karar verilir. Yukarıdaki işlemlerin tamamlanmasını müteakip, idare en çok satan günlük üç yerli gazetede ve idarenin web sayfasında üç gün boyunca yapacağı duyurular ile konut hak sahiplerini veya vekillerini kura çekimi için duyuruda belirtilen tarihte, yine duyuruda belirtilen adreste hazır olmaları için davet eder. Yapımına ve inşasına karar verilen konut sayısından fazla konut hak sahibi olması nedeni ile numaralandırılan konutların numaraları ve etabın kaçıncı etap olacağı görülen pusulalar yanında kura torbasına konut hak sahibi sayısı ile konut sayısı arasındaki farkın 2/3 (üçte ikisi) kadar boş 1/3 (üçte biri) kadar sıralı yedek pusula ilave edilir.
İdare Tasdik Memurunun da hazır olduğu bir halde her konut hak sahibinin veya hazırdaki vekilinin torbadan bir pusula çekmesini talep eder. Kura çekimi tamamlandıktan sonra numaralı ve hangi etapta yapılacağı kayıtlı pusulalardan çeken konut hak sahipleri belirlenerek, idare tarafından kayıt altına alınır ve hazırlanan belge Tasdik Memuru tarafından usulüne uygun olarak tasdik edilir.
(C) Yukarıda (A) ve (B) bentlerinde açıklanan kura çekimleri bilgisayar ortamında da gerçekleştirilebilir. Kuraların bilgisayar ortamında gerçekleştirilebilmesi için uygulanacak yöntem, usul ve kurallar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
(C) Yukarıdaki (A) ve (B) bentlerinde konut hak sahiplerine kura çekimi için gerekli daveti yapmadan önce idare, yapımına karar verilen toplu konut sayısının, kaç etapta bitirileceğini ve her etapta kaç adet konut yapılacağını, her etabın yapımına başlanacağı ve yapımının tamamlanacağı tahmini tarihleri, her etapta konut hak sahiplerine konutların tahmini teslim tarihlerini içeren bilgileri en çok satan üç yerli gazetede ve idarenin web sayfasında üç gün boyunca yapacağı duyurular ile duyurur.
(D) İdare ile kura çekimi neticesi konutu belirlenen hak sahipleri arasında, konutların hak sahiplerine teslimine kadar geçecek süre için, idarenin ve hak sahiplerinin bu Yasa uyarınca uymakla yükümlü oldukları kuralları içeren bir sözleşme imzalanır. İdarenin davetine icabet edip sözleşmeyi imzalamayan ve/veya her hal ve kar da sözleşmeyi imzalamayı reddeden hak sahiplerinin hak sahipliği düşer.
Düşen hak sahipliği sayısı kadar boşta kalacak olan konutlar birinci yedek listeden başlayarak sıra ile hak sahiplerine dağıtılır.
56
(E) Yapılan kura çekimi ile kurada konut almaya hak sahibi olduğu belirlenen ve yukarıdaki (d) fikrasında belirtilen sözleşmeyi akdeden konut hak sahipleri listesi, idare adına Başkan tarafından imzalanarak Bakanın onayına sunulur. Bakan tarafından onaylanacak liste en çok satan üç yerli gazete ile idarenin web sayfasında arka arkaya üç gün süre ile duyurulur.”
Esas Yasanın 7’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas yasanın 7’inci maddenin (2)’nci ve (6)’nci fıkraları kaldırılmak ve yerlerine aşağıdaki yeni (2)’nci ve (6)’nci fıkralar konmak ve maddeye (7)’nci fıkradan hemen sonra yeni (8)’inci fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir:
“(2) 22 (yirmi iki) yaşını doldurmuş olmak veya 22 (yirmi iki) yaşından küçük olması durumunda evli olmak;
(6) Kırsal Kesim Arsası hak sahibi müracaatını yapmadan önceki 10 (on) yıl Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kesintisiz ikamet etmek;
Ancak seyahat amacı ile yılda 90 (doksan) gün yurt dışında olmak, ayrıca müracaat sahibinin veya eşinin eğitimi nedeniyle yalnız veya birlikte yurt dışında geçirilen süreler ile kamu görevi nedeniyle yurt dışında bulunması, yine vatani görev nedeniyle yurt dışında geçirilen süreler, ayrıca sağlık problemi nedeniyle müracaat sahibinin kendisi veya eşi veya birinci derece akrabaları için yurt dışında geçirilen süreler tevsik edici belgeler ile kanıtlandığı taktirde ikameti kesintiye uğratmaz.
(8) Kırsal kesim arsası dağıtımı yapılacak yerleşim yeri veya Konut Edindirme İdaresinin bölgede belirleyeceği diğer yerleşim yerlerinde ikamet eden veya tespit edilecek diğer yerleşim yerleri kökenli olmak.”
Esas Yasanın 8’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas yasanın 8’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (A) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (A) bendi konmak ve aynı maddenin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)’üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) (A) Kendisinin, eşinin ve çocuklarının engellilik durumu.
(3) Kırsal kesim arsa sayısının 10’dan az olduğu projelerde idare önce evlilerden başvuru kabul eder. Evlilerin başvuruları içerisinde yapılan değerlendirme sonucunda, ilgili projede öngörülen kırsal kesim arsası sayısından az hak sahibi tespit edilmesi durumunda, idare bekarlardan da başvuru kabul eder ve değerlendirmeye tabii tutar.”
Esas Yasanın 10’uncu Maddesinin
- Esas Yasanın 10’uncu maddesinin (2)’nci fıkrasının (Ç) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (Ç) bendi konmak sureti ile değiştirilir.
57
Değiştirilmesi
“(Ç) İdare toplu konutları hali araziler üzerine esas yasanın 13’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında belirtilen yöntemlerle yapılmasına ve hak sahiplerine ikamet etmeleri amacı ile icar edilmesine karar verebilir. Böyle bir halde, (1)’inci fıkradaki tüm işlemleri tamamladıktan sonra idare tarafından esas yasanın 13’üncü maddesinin (11)’inci fıkrasında kuruluş amaçları belirtilen kurum veya kuruluş veya İnşaat Kooperatiflerinden müteahhitlik hizmeti alımına gidilir. İdare ile müteahhitlik hizmeti verecek olan kurum veya kuruluş arasında yapılacak müteahhitlik hizmet alım sözleşmesinde sair hükümler yanında, toplu konut yapımı için uygulanacak projenin veya projelerin idarenin hazırladığı şartnamelere uygun olarak yapılacağı, proje veya projelere sadık kalınacağı, uzlaşılacak yapım bedelinin miktarı belirtilecektir.
Müteahhitlik hizmeti alınacak kurum, kuruluş veya İnşaat Kooperatiflerinden hali araziler üzerine yapılacak olan toplu konut projeleri tahtındaki yapım işlerini, tüm sorumluluk ve denetim kendisine ait olmak üzere idarenin tanzim ettiği şartnamelere ve uygulanacak proje veya projelere uygun olarak elden alacağı tekliflerle en uygun teklifi veren ve konutların bulunduğu ilçede veya bölgede faaliyette bulunan Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği’ne üye olan müteahhit veya müteahhitlere veya müteahhitlik şirketlerine veya onların oluşturacakları konsorsiyum veya konsorsiyumlara yaptırabilecektir.
Yapılacak konutlar için hak sahiplerinin tespitinin yöntem ve kuralları, hak sahiplerinin kredilendirilme yöntem ve kuralları, konutların maliyetlerinin tespitinin yöntem ve kuralları, konutların icarına ilişkin kurallar ile icar bedellerinin tespitine ilişkin kurallar, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazetede yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.”
Esas Yasanın 13’üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasanın 13’üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 13’üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Konut Yapımı ve Finans Kuruluşlarından Mortgage Sistemi ile Kredi ve/veya Finans Temininde Yöntem ve Uygulamalar
- (1) Esas Yasanın 10’uncu maddesinin (1)’inci fıkrası uyarınca belirlenecek araziler veya hali araziler üzerine idare tarafından veya idarenin talebi ile Yapı Kooperatifleri tarafından toplu konutlar yaptırılır. İdare yapılacak konutlar için ortak kullanım alanları hariç birbirinden farklı mimari özelliklerde en az 60 m² en çok 140 m² alanı geçmemek kaydıyla mimari proje veya projeler
58
hazırlar veya hazırlattırır. İdareni talebi üzerine bu mimari projeler Kıbrıs Türk Müteahhitleri Birliği tarafından da hazırlanabilir.
İdarenin talebi üzerine, Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği hazırlayacağı veya hazırlattıracağı proje veya projelerin keşif maliyetlerini de saptayacak olup, konu projelerin tüm masrafları Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği'ne ait olacaktır.
Projeler İdarenin onaylaması ve usulüne uygun olarak vizelenerek gerekli inşaat izinlerinin alınması ile birlikte kesinlik kazanır. İdarenin talep etmesi halinde Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği, konutların yapımı süresinde binalar ve varsa tesisler için yapılacak müteahhitlik giderleri ve yapılacak direk cari giderler (hizmet alımları ve benzeri) neticesinde oluşacak masraflar, kredi alınması halinde ipotek verme işlemleri olacak ise oluşacak tüm giderler hakkında gerekli hesaplamaları yaparak arazi ve arsa maliyeti haricindeki proje, keşif ve altyapı maliyetinin, Sterlin Para birimi üzerinden tespit edilmesinde, ücretsiz olarak gerekli katkıları sağlar ve en kısa sürede çalışmalarını tamamlayarak idareye sunar. İdare arazi ve arsa haricindeki proje, keşif ve altyapı maliyetinin tespiti için, Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği'nden talepte bulunmazsa arazi ve arsa maliyeti haricindeki proje, keşif ve altyapı maliyetinin gerekli tüm çalışmaları Bakanlık ve İdare tarafından yapılır veya yaptırılır. İdare yaptırılacak olan proje keşif ve altyapı maliyeti hesaplama çalışmalarını Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar odalarına kayıtlı mimar/mühendis ve/veya Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği'ne kayıtlı en az 4(dört) Müteahhitlik şirketinden teklif alarak yapar. Bu teklifler İdare
59
tarafından, idari ve teknik şartnamelerde belirtilen kurallar uyarınca değerlendirilip en düşük olan teklif karara bağlanır.
Saptanan ve kabul gören arazi ve arsa maliyeti haricindeki proje, keşif ve altyapı maliyetinin çalışmaları tamamlandıktan sonra idare yapımı gerçekleşecek olan toplu konut projeleri için işlemleri başlatır ve en kısa sürede şartnamelerin ve sözleşmelerin hazırlanması için ilgili ve yetkili birimlere ve kurumlara tüm bilgi ve belgeleri aktarır ve gerekli şartnamelerin ve idare ile müteahhitlik hizmeti verecek olan kurum veya kuruluşun yükümlülüklerini ve/veya sorumluluklarını ve gereken diğer hususları içeren sözleşmelerin hazırlanmasını sağlar.
(2)
Esas Yasanın 10'uncu maddesinin (1)'inci fıkrası uyarınca idare tarafından devralınan arsalar veya araziler için yapılan altyapı işlemleri sonunda ortaya çıkan arsa maliyetleri, arsalar veya araziler üzerine yapılması onaylanan projenin ve projedeki her bir yapının maliyetinin sterlin para birimi olarak tespitini müteakip, projenin sterlin para birimi üzerinden finansını karşılayabilmek amacı ile idare tarafından ekinde tüm bilgileri içeren belge veya belgeler ile proje bir yazı ile Merkez Bankası Başkanlığına aktarılır.
Merkez Bankası Başkanlığı finans kuruluşlarına, idarenin yazmış olduğu yazı ile ekindeki bilgi ve belgeler ile projenin ekli olduğu bir yazı yazarak konut hak sahiplerine kullandırılacak olan kredi miktarının sterlin para birimi olarak ne kadar olabileceğini, hak sahiplerine kullandırılacak olan kredi için akdedilecek sözleşme veya kredi senedinin hak sahibinin
60
tercihine göre senedin akdedildiği tarihte sterlin para birimi veya Merkez Bankasının resmi döviz alış kuru üzerinden sterlin miktarının Türk lirasına çevrilmesi sureti ile Türk Lirası olarak yapılabileceğini, sözleşme veya kredi senetlerinin sürelerinin en az ve en çok kaç yıl süreyi içereceğini, içereceği süreye bağlı olarak yapılacak sözleşme veya kredi senetlerindeki faiz oranlarının sözleşme veya kredi senedinin tabi olduğu para birimleri dikkate alınarak ne kadar olacağını ve hak sahiplerinin tercihlerine göre yapılacak olan kredi senetleri veya sözleşmeler nedeni ile alternatif her ödeme devresi için ana para ve faiz miktarlarının ayrı ayrı ve toplam olarak ne kadar olacağını ayrıca Merkez Bankasının varsa diğer talepleri hakkındaki tekliflerini yazıda belirtilen sürede Merkez Bankası Başkanlığına iletilmesini talep eder. Finans kuruluşlarının çalışmalarını tamamlayıp tekliflerini Merkez Bankası Başkanlığına vermeleri üzerine, Merkez Bankası Başkanlığı kendi kanaatince en iyi teklifi veren finans kuruluşu veya kuruluşlarına tekliflerinin Merkez Bankası Başkanlığına belirtilen bölümlerinde iyileştirme yapılması talebi ile, yeniden bir yazı yazarak son bir teklif daha sunmalarını talep edebilir.
(3) Merkez Bankası Başkanlığının kanaatine göre en iyi teklifi veren finans kuruluşu veya kuruluşlarına yeniden yazı yazması halinde, finans kuruluşu veya kuruluşlarının sunacakları yeni teklifleri veya Merkez Bankası Başkanlığının böyle bir yazıya gerek olmadığına kanaat getirmesi halinde, teklif veren tüm finans kuruluşlarının tekliflerini inceledikten sonra, kendi kanaatlerini içerecek bir yazı ile
61
teklifleri idareye gönderir.
İdare gönderilen teklifler içerisinde, idareye göre en uygun olan teklifi veren finans kuruluşu veya kuruluşları ile gerekli görüşmeleri yaparak, finans kuruluşu veya kuruluşları ile bir sözleşme akdeder. Yapılan sözleşmede her iki tarafın uygun göreceği sair hususlar yanında, sahip olacakları konutlar için finans kuruluşunda idarenin açacağı hesaba, konut hak sahiplerinin yatıracakları peşinat miktarını nasıl ve hangi yöntemle yatıracakları, finans kuruluşunun konut hak sahiplerine kişi başı kullandıracağı ve idarenin hesabına yatacak olan kredinin miktarının Sterlin para birimi olarak ne kadar olacağı, finans kuruluşunun konut hak sahiplerine kullandıracağı krediyi hangi yöntemle, şartlarla ve ne kadar süre veya sürelerle geri alacağı, finans kuruluşunun hak sahiplerine kullandıracağı krediler için alacağı faiz oranının veya miktarının, sözleşmenin veya kredi senedinin süresi ve tabi olduğu para birimi dikkate alınarak ne kadar olacağı, konut hak sahibinin tercih etmesi halinde kullandırılacak kredi için hak sahibi ile sözleşme veya kredi senedi imzalanacağı tarihte, Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Sterlin miktarının Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle, sözleşme veya kredi senedi akdedilebileceği, konut hak sahiplerine kullandırılacak olan kredi için konut hak sahiplerinde aranacak olan kredi alma kriterlerini içerecek bir protokol hazırlanacağı ve taraflarca imzalanacağı yer alır.
(4)
İdare ile finans kuruluşu yukarıdaki (3)'üncü fıkrada yer alan sözleşme ve sözleşmeye binaen hazırlanan protokolü akdedildikten sonra idare konut hak sahiplerini en çok satan 3
62
yerli gazetede ve idarenin web sayfasında arka arkaya 3 gün süre ile yapacağı duyuru ile finans kuruluşuna davet ederek kullanacakları kredi için protokolde yer alan kriterlere uygun olup olmadıklarını tespit ederler. Bu maksatla konut hak sahiplerinden kriterlerde yer alsın veya almasın birtakım belgeler talep edilebilir. Talep halinde belgeler konut hak sahiplerince sunulmalıdır. Yapılacak görüşme neticesinde kriterlere haiz olmayan hak sahipliğini yitirir ve bu husus finans kuruluşu ile idare tarafından birlikte tanzim edilen bir yazı ile hak sahibine teblig edilir.
Hak sahipliğinin yitirilmesinden sonra düşen hak sahipliği sayısı kadar boşta kalacak olan konutlar birinci yedek listeden başlayarak sıra ile hak sahiplerine dağıtılır.
Yukarıdaki 4’üncü fıkradaki işlemleri müteakip, İdare Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Yasası hükümleri uyarınca konutların yapılacağı etabın veya etapların konut hak sahiplerine Kat Mülkiyetini sağlayacak olan Kat İrtifakı hakkının konut hak sahipleri adına kaydı için Tapu ve Kadastro Dairesinde gerekli işlemleri başlatır ve Kat İrtifakı haklarının kaydı için işlemleri başlattığı tarihte idare, konutların yapılacağı etap veya etapların hak sahiplerine, en çok satılan üç yerli gazetede ve idarenin web sayfasında arka arkaya olmak üzere üç gün süreyle duyuru yaparak konutlar için ödenmesi gereken peşinat miktarını, beş iş günü içerisinde idarenin finans kuruluşunda açtığı hesaba yatırmalarını talep eder.
Peşinat miktarı idare tarafından kabul edilen konut keşif maliyetinin Sterlin para birimi üzerinden %20’si kadardır.
Peşinat miktarı ödenmediği
63
taktirde, konut hak sahipliği yitirilir ve konut hak sahibi adına Kat İrtifakı hakkı Tapu Dairesinde kaydedilmez. Kaydedilmiş ise Tapu ve Kadastro Dairesi tarafından silinir ve kişiye tebligi yapılır.
Hak sahipliğinin yitirilmesinden sonra düşen hak sahipliği sayısı kadar boşta kalacak olan konutlar birinci yedek listeden başlayarak sıra ile hak sahiplerine dağıtılır.
(6)
Konut hak sahipleri sterlin olarak tespit edilen peşinat miktarını finans kuruluşunda idarenin sterlin hesabına sterlin olarak veya Türk Lirası hesabına Merkez Bankasının resmi döviz alış kuru üzerinden Sterlin miktarının Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle Türk Lirası olarak yatırabilirler.
Kat İrtifakı hakkının konut hak sahipleri adına kaydını müteakip konutların yapılacağı etap veya etapların konut hak sahipleri ve idarenin yetkilisi finans kuruluşuna birlikte giderek finans kuruluşu ile konut hak sahipleri arasında, yukarıdaki (3)'üncü fıkra uyarınca finans kuruluşu ile idare arasında imzalanan sözleşme şartlarına aykırı olmayan bir kredi sözleşmesi ve gerekirse kredi senedi imzalanır.
İmzalanacak olan kredi sözleşmesi ve kredi senedi tahtında finans kuruluşu yukarıdaki (2)'nci fıkrada Merkez Bankasına verdiği teklifinde veya yukarıda (3)'üncü fıkrada idare ile yaptığı sözleşme ile belirtilen alternatif ödeme devrelerini sunar ve konut hak sahiplerinin tercihi doğrultusunda sözleşme ve kredi senedi düzenlenir.
Sözleşmenin ve kredi senedinin imzalanmasını müteakip aynı tarihte finans kuruluşu yetkilisi, idarenin yetkilisi ve konut hak sahibi veya yetkili vekili Tapu ve Kadastro Dairesine birlikte giderek,
64
konut hak sahibi adına kaydedilen Kat İrtifakı hakkının, usulüne uygun olarak finans kuruluşu adına ipotek edilmesi için gereken işlemler yapılır.
İpotek işlemi tamamlandıktan sonra, finans kuruluşu konut hak sahibine kullandırılacak olan sterlin para birimi üzerinden kredi miktarını idarenin finans kuruluşundaki hale göre sterlin veya Türk Lirası hesabına hak sahibinin tercihine göre hak sahibi ile akdedilen kredi sözleşmesi veya kredi senedindeki para birimine uygun olarak yatırır.
(7) Hak sahibi finans kuruluşuna olan borcunu akdedilen sözleşme ve kredi senedi ile belirlenmiş ödeme süresinden önce ödeyebilir. Hak sahibinin tüm borcunu ödemesi halinde, finans kuruluşu hak sahibi adına kayıtlı kat irtifakı hakkı üzerine konan ipoteği kaldırır.
(8) Hak sahibinin imzalanan sözleşme ve kredi senedinde taahhüt ettiği ödeme devresi içinde, krediyi veya borcunu ödeyemeyeceğini ve saptanan süreden önce ödeyebileceğini ilgili finans kuruluşuna başvurarak bildirmesi halinde, ödeme devresi finans kuruluşu tarafından değiştirilir ve bu durumda hak sahibi krediyi veya borcunu yeni ödeme devresi için yapılacak ek sözleşme veya kredi senedi ile saptanan süre ve usule uygun olarak ek sözleşme veya kredi senedi tahtında ödeme yapar.
(9) Hak sahibi, finans kuruluşuna olan kredi borcunu ödememiş olsa dahi kat irtifak hakkı kendi adına kayıtlı olan ipotekli konutu işbu Yasanın kriterlerine göre konut hak sahibi olan ve ayrıca idarenin ve finans kuruluşunun kriterlerine göre kredilendirilebilecek niteliğe sahip
65
bir kişiye idarenin ve finans kuruluşunun onayı ile devredebilir veya satabilir. Bu durumda finans kuruluşu yeni oluşan duruma göre gerekli düzenlemeyi yaparak kredilendirmenin satın alan kişi adına devredilmesini sağlamakla yükümlüdür. Böyle bir halde Kat İrtifakı hakkı devri alan adına Tapu Dairesinde kaydedilir.
(10) Konut hak sahipleri adına düzenlenen kat irtifakı haklarına binaen, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti ve Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği konut projelerinin tamamlanacağına ve konut hak sahiplerine konutlarının her hal ve karda teslim edileceğine dair Tapu ve Kadastro Dairesine Kat İrtifakı Hakkı işlemlerinin kaydı tamamlanmazdan önce ayrı ayrı ve Tapu ve Kadastro Dairesinin Talep ettiği şekilde veya şartları içeren teminat veya garanti belgesi verirler.
(11) Yukarıdaki (5)'inci ve (6)'ncı fıkralarda belirtilen peşinat ve kredi miktarları idarenin hesabına yatırıldıktan sonra, konut projelerinin yapımı için idare tarafından kuruluş amaçları ve faaliyetleri arasında, her türlü müteahhitlik hizmetlerine ve bunların finansmanı ile ilgili faaliyetlere taraf olarak sektörün gelişmesi için her türlü düzenleyici, denetleyici, teşvik edici, destekleyici ve sektör standartlarının yükseltilmesini sağlayacak çalışmalar yapmak olan ve yine kendi bünyesinde gerçekleşecek olan projelerde yürürlükte olan yasal mevzuat uyarınca, alıcılara finansmana erişim hizmetleri sağlamak, proje gelişim sürecinde alıcılara karşı konut teslim garantisi vermek, proje sözleşmesinde tanımlanan
66
standartlarda bina kalite garantisi ve satış sonrası güvencesi vermek, proje sözleşmesinde tanımlanan sürede tapu verilmesine azami düzeyde yardımcı olmak ve yine devlet ve belediyelerle işbirliği içerisinde sektöre sıkıntı yaratmayacak şekilde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde sosyal amaçlı toplu konut projelerinde taraf olmak ve yine amaçlarını gerçekleştirmek için özel ve kamu kurumları ile çözüm ortaklığı şeklinde çalışmalar ve anlaşmalar yapmak, işbirliği içerisinde hareket etmek olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yetkili makamlara kayıtlı tüm yapı kooperatiflerinden teklif alınır. Alınacak olan teklifler idare tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde en çok satan 3 (üç) yerli gazetede en az 3(üç) gün süreyle duyurulur. Teklifler en son ilan tarihine müteakip 10(on) iş günü içerisinde idareye teslim edilir. Teklif sunacak yapı kooperatiflerinin bu fıkrada belirtilen niteliklere haiz olması idari ve teknik şartnamelerde belirtilecek kurallara uygun teklifler sunması gereklidir. Sunulacak teklifler idare tarafından idari ve teknik şartnamelerde belirtilen kurallar uyarınca değerlendirilerek karara bağlanır ve bu karara müteakip geç 1(bir) hafta içerisinde hizmet alımı sözleşmesi imza edilmek suretiyle müteahhitlik hizmeti alınır.
(12) Yukarıdaki (11)'inci fıkra uyarınca müteahhitlik hizmeti alınacak olan kurum veya kuruluş veya İnşaat Kooperatifi ile idare arasında, müteahhitlik hizmet alım sözleşmesi imzalanır. Yapılacak sözleşmede, taraflar uyuşacakları sair hükümler yanında, toplu konut yapımı için uygulanacak projenin veya projelerin idarenin hazırladığı şartnamelere uygun olarak
67
yapılacağı, proje veya projelere sadık kalınacağı ve her birim bina için uzlaşılacak yapım bedelinin miktarı ayrıca müteahhitlik hizmetlerine karşılık yapılacak ödemelerin nasıl ve ne şekilde yapılacağı belirtilecektir.
Müteahhitlik hizmetlerine karşılık yapılacak ödemelerin nasıl ve ne şekilde yapılacağı sözleşmede belirtilmediği taktirde ödemeler, her hal ve karda bu maddenin (14)'üncü fıkrasında yapılan düzenlemeye göre yapılacaktır.
(13) Müteahhitlik hizmeti alınacak kurum veya kuruluş ve/veya İnşaat Kooperatifi ile yapılacak toplu konut projeleri tahtındaki yapım işlerini, tüm sorumluluk ve denetim kendisine ait olmak üzere idarenin tanzim ettiği şartnamelere, varsa sözleşmelere ve uygulanacak proje veya projelere uygun olarak elden alacağı tekliflerle en uygun teklifi veren ve konutların bulunduğu ilçede veya bölgede faaliyette bulunan Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği'ne kayıtlı müteahhit veya müteahhitlere veya müteahhitlik şirketlerine veya oluşturacakları konsorsiyum veya konsorsiyumlara idare ile akdedeceği sözleşmelere uygun olarak, akdedeceği sözleşmeler tahtında yaptırabilecektir.
(14) İdare projenin inşası süresince müteahhidin yaptığı işlerin tüm teknik kontrollerini yapmak ve aylık hak edişlerini sterlin para birimi üzerinden belirlemek için teknik kontrol ekipleri oluşturur.
Oluşturulan teknik kontrol ekipleri, kamuda görev yapan ve idare tarafından görevlendirilen mimar ve mühendisler ile teknik hizmet satın alım yöntemi ile belirlenen mimar ve mühendislerden oluşur.
68
Hak edişler bu ekiplerin aksatmadan hazırlayacakları aylık hak ediş raporları tahtında, idare tarafından müteahhitlik hizmeti alınan kuruluşa her ay sterlin para birimi üzerinden aksatılmadan ödenir.
Oluşturulacak teknik kontrol ekiplerinde yapılacak konut ve etap sayısı dikkate alınarak kamu görevlisi ve kamu görevlisi olmayan Mühendis ve Mimar Odasına kayıtlı en az 5 yıllık iş tecrübesi olan; en az 2, en çok 4 inşaat mühendisi, en az 2, en çok 4 mimar, en az 1, en çok 2 elektrik mühendisi, en az 1, en çok 2 makine mühendisi, ve en az 1, en çok 2 çevre mühendisi bulunması gereklidir.
Oluşturulacak teknik kontrol ekiplerinde mevcut şartlara haiz yeteri kadar kamu görevlisi olmaması durumunda kamu dışından görevlendirilecek personel 6 (altı) ayı geçmemek üzere idare ile bir sözleşme imzalar için tamamlanamaması durumunda bu süre tekrardan 6 (altı) ay süre için uzatılabilir. İmzalanacak sözleşme de tüm şartlar ve inşaat alanı kontrolleri için kontrol başına ödenecek maliyet tutarı sözleşmede belirlenir. Bu tutarların saatlik hesaplamalarında kamuda görev yapan mühendis ve mimar kadrolarının saatlik ücreti baz alınır. Ödenecek tutarlar en düşük mimar, mühendis kadrosu maaşından düşük ve en yüksek mimar, mühendis kadrosu maaşından yüksek olamaz. Yapılacak tüm ödemeler o günkü Stg para birimi kurundan giderlere kaydedilir ve konutların maliyetine eklenerek konutların satışı sonrasında idareye iade edilir.
Esas Yasanın 15'inci Maddesinin
- Esas Yasanın 15'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 15'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
69
Değiştirilmesi
“Konut Maliyetlerinin ve Satış Bedellerinin Tespiti
- Esas yasanın 14’üncü maddesinde belirtilen şekilde tespit edilen arsa maliyetine esas yasanın 13’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında belirtilen projenin arazi veya arsa maliyeti haricinde saptanan proje maliyeti ayrıca var ise yapılan direk cari giderler (hizmet alımları ve benzeri) ilave edilerek toplam proje maliyeti tespit edilir.
Tespit edilen toplam maliyet inşa edilen toplam metrekareye bölünerek birim metrekare maliyeti tespit edilir.
Tespit edilen birim metrekare maliyeti konutun metrekare büyüklüğü ile çarpılarak her bir konutun veya yapının maliyeti tespit edilmiş olur.
İdare satış bedeli olarak en az tespit edilen maliyeti en çok ise tespit edilen maliyetin %15 fazlası kadarını belirleyebilir.
Bu maddede tespiti yapılacağı belirtilen tüm maliyetler ve tespit edilecek satış bedeli sterlin para birimi üzerinden yapılır.”
Esas Yasanın 17’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasanın 17’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 17’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Konut, Kırsal Kesim Arsa Proje Hazırlığı ve Maliyetlerinin Saptanması
(1) Toplu konut yapımı için proje hazırlanması ve bu projelerin keşif maliyetlerinin saptanması esas yasanın??? 13’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasındaki kurallar gereğince gerçekleştirilir.
Kırsal kesim arsası için arsa parselasyonu idare tarafından bölge imar kurallarına uygun olarak yapılır ve alt yapılarının (yol, su, elektrik, telefon ve bu gibi) projelerini hazırlayarak keşif maliyetlerini saptar. Hazırlanan tüm projelerde bölge imar kurallarında belirtilen hususlar dikkate alınır.
21/1997 36/2001 24/2004 51/2007
(2) İdare konut ve kırsal kesim arsa parselasyonu projeleri kapsamında uygun ve gerekli gördüğü durumlarda ticari ve sosyal tesisler inşa edebilir. Ticari ve sosyal tesisler için bölge imar kurallarında belirtilen hususlar dikkate alınır.
18/2012 (3) Konut projeleri ile sosyal ve ticari projeler,
70
30/2014 34/2020
çevre yasası uyarınca Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması gereken durumlarda çevresel etki değerlendirme raporu ile birlikte Kıbrıs Türk Mimar Mühendis Odaları Birliği vize bürolarına sunulur.
Onaylanan projeler ilgili bölgenin izin makamına inşaat izni için sunulur ve inşaat izni alınır. Söz konusu inşaatların tamamlanmasından sonra yine ilgili izin makamından kesin onay alınır.
(4) Projelerin keşif maliyetleri üzerinden inşaat yapılırken varsa kredi ve harcamalar projenin gelişmesine göre devreler halinde ödenir. Bu husus proje maliyet raporlarında ve şartnamelerinde açıkça belirtilmek zorundadır.”
Esas Yasanın 18’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas yasanın 18’inci maddenin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (3)’üncü fırka konmak suretiyle değiştirilir:
“(3) Hak sahipleri borçlarını, kırsal kesim arsa satış sözleşmesinde veya hali arazi icar sözleşmesinde belirlenmiş oldukları ödeme süresinden önce de ödeyebilir. Satış konusu kırsal kesim arsalarında hak sahibinin tüm borcunu ödemesi halinde, konut inşaatını tamamlayıp kesin onay belgesi alması ve idare ile herhangi bir finans kuruluşu arasında akdedilen bir sözleşmeye binaen almış olduğu kredi varsa, krediyi tamamen ödemesi halinde, arsanın mülkiyeti hak sahibi adına devrolunur.”
Esas Yasanın 19’uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasanın 19’uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 19’uncu madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Devir Yasağı, Hak Sahibinin Ölümü Halinde ve İdarece Geri Alınan Arsa ve İçerisindeki Konut Hakkında Uygulanacak Kurallar
- (1) İdare tarafından hak sahiplerine verilen kırsal kesim arsaları hiçbir şekilde kimseye satılamaz ve devredilemez.
Yine kırsal kesim arsası alan ve/veya sosyal konut alan hak sahibi, kırsal kesim arsasının ve varsa içindeki konutunun mülkiyetini, konut alan hak sahibi ise hale göre konutunun mülkiyetini veya kat irtifak hakkını konutun mülkiyetini devir aldığı tarihten itibaren on yıl süre dolmadığı müddetçe eşi ve çocukları dışında kimseye devredemez ve konutunu kiraya veremez. On yıl dolmadığı sürece eşi ve çocukları
71
dışındaki kişilere İlçe Tapu ve Kadastro Amirliklerinde devri ve satışı yapılamaz. Bu fıkranın aleyhine davranan veya işlem yapan hak sahiplerinin elde ettiği haklar İdare tarafından iptal edilir ve/veya geri alınır.
Fasil195 10/1971 21/2021
(2) Hak sahibinin ölümü halinde konutundaki veya kırsal kesim arsasındaki ve arsa içerisinde varsa konutundaki hakları vasiyetnameler ve veraset yasası uyarınca yasal mirasçılarına ait olur.
(3) İdare tarafından çeşitli nedenlerle geri alınan arsa ve içerisindeki konutun devredileceği günkü piyasa değeri dikkate alınarak idarenin tespit edeceği hak sahibine idarece satışı yapılabilir.”
(4) Bu yasanın amacı uyarınca verilen kırsal kesim arsası veya konutu veriliş amacı dışında kullanılamaz.
Aksi takdirde bu maddenin (1)’inci fıkra kurallarına aykırı davranmış bulunanlar bir suç işlenmiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde 20 (yirmi) asgari ücret tutarına kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
Esas Yasanın 20’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 20’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 20’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Hali Arazilerde Devir Yasağı
- (1) (A) İdare tarafından hali araziler üzerine yapılan ve hak sahiplerine icar edilen konutların, icarcının ölümü halinde icar sözleşmesinden doğan haklar, eşinin, çocuklarının ve yasal mirasçılarının konutu icar amacına uygun olarak kullanmak istemeleri ve İdareden talepte bulunmaları halinde Vasiyet ve Tevarüs Yasası kuralları çerçevesinde onlara devredilir.
(B) Kendisine konut icarlanan icarcı, icarında bulundurduğu konutun, icar koçanını aldığı tarihten itibaren on yıl boyunca, eşi ve çocukları dışında
72
hiçbir şekilde bir başkasına, kiralayamaz, devredemez, kullanımına veremez.
Aksini idarenin tespit etmesi halinde derhal icar sözleşmesi iptal edilir.
Bu konuda ilgili İlçe Tapu Amirliklerinde herhangi bir işlem ve kayıt yapılamaz, yapılması halinde de geçersiz sayılır.
(2) (A) İdare tarafından konut yapılması amacıyla icar sözleşmesi ile hak sahiplerine icarlanan hali arazinin icarcının ölümü halinde, icar sözleşmesinden doğan haklar, eşinin,- +çocuklarının ve yasal mirasçıların in hali arazi ve üzerindeki yatırımları, icar amacına uygun olarak kullanmalarını istemeleri halinde, Vasiyet ve Tevarüs Yasası kuralları çerçevesinde onlara devredilir.
(B) Kendisine hali arazi icarlanan icarcı, hali arazinin üzerine yatırım yapması durumunda bu maddenin (1)'inci fıkrasının (A) bendi kuralları uygulanır. Bunun dışında hiçbir şekilde icarında bulundurduğu hali arazi üzerindeki yatırımını başkasına, kiralayamaz, devredemez, kullanımına veremez. Aksi takdirde bir suç işlemi§ olur ve idarenin tespit halinde derhal icar sözleşmesi iptal edilir.
Bu suçu işleyen kişiler, mahkumiyetleri halinde 20 (yirmi) asgari ücret tutarına kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.
(C) İcar süresi içerisinde sözleşme kuralları uyarınca hali arazi üzerine herhangi bir yatırım yapmayan icarcıya bu maddenin (2)'nci fıkrasının (A) bendi kuralları uygulanmaz."
Esas Yasa
- Esas yasanın 23'üncü maddesinin (7)'nci fıkrasından hemen sonra yeni
73
23'üncü Maddesinin Değiştirilmesi
(8)'inci fıkra eklenmek ve ondan sonra gelen (8)'inci, (9)'uncu ve (10)'uncu fıkralar; (9)'uncu, (10)'uncu ve (11)'inci fıkralar olarak yeniden sayılan dırılmak suretiyle değiştirilir:
“(8) Sosyal Konut Müdürü (üye)”
Esas Yasa 28'inci Maddesinin Değiştirilmesi 41/2029
- (1) Esas Yasanın 28'inci maddesinin (1)'inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)'inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Kamu Mali Denetim ve Kontrol Yasası dikkate alınarak harcama ve denetim usulleri, bütçe kuralları, mali tablo kurallarını içeren muhasebe politikaları ve muhasebe sistemi Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir Tüzükle düzenlenir.
(2) Esas Yasanın 28'inci maddesinin (2)'inci fıkrası kaldırılmak ve ondan sonra gelen (3)'üncü ve (4)'üncü fıkraları (2)'nci ve (3)'üncü fıkralar olarak yeniden sayılan dırılmak suretiyle değiştirilir:
Esas Yasa 29'uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 29'uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 29'uncu madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Kirada Bulunan Konutların Satışında Uygulanacak Yöntem 41/1977 5/1981 27/1982 23/1985 3/1988 12/1989 44/1990 24/1991 53/1991 17/1992 6/1994 52/1995 39/1998 28/2014 55/2014 24/2018
- İlçe Merkezleri hariç yerleşim yerlerinde iskan komitesi kararı ile adına kira kararı alınan veya Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi ile aralarında kira mukavelesi imzalayan ve konutu fiilen 12 (on iki) yıl kira bedelini bir tamam ödeyerek kullanan (ikamet eden) kiracıların esas yasanın 4'üncü maddesinde konut hak sahipliği için aranan niteliklere haiz olması ve kiracının yazılı olarak idareden talep etmesi halinde idare tarafından satışı yapılır.
Satıştan dolayı elde edilen gelirin %20’si idarenin geliri olarak kaydedilirken, geriye kalan %80’lik kısmı ise Maliye Bakanlığında İskan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal yasasında belirlenen eşdeğer malların tazmini hesabına yatırılır.
Tapu ve Kadastro Dairesinde söz konusu taşınmazın kayıt ve devri için yapılacak işlemlerde idare herhangi bir harç ve/veya ücret ödemez. Ancak taşınmazı satın alan kişilere 33’üncü madde kuralları uygulanır.
Yapılacak satışın usul ve kuralları ve ödemeye ilişkin düzenlemeler Bakanlık tarafından hazırlanan, Bakanlar Kurulu tarafından
74
onaylanan ve Resmi Gazete’de yayınlanan bir tüzükle düzenlenir.”
Esas Yasa 31’inci Maddesinin Değiştirilmesi
Esas Yasa 32’nci Maddesinin Değiştirilmesi
-
Esas yasanın 31’inci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilir:
-
Esas Yasa, 32’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 32’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Kırsal Kesin Arsası ve Konut Satışından veya İcarından Oluşan Alacakların Geri Alınma Yöntemi 48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 34/2005
- Sözleşme, satış veya icar sözleşmesi ile oluşan borçların tahsilinde gecikmeler, olağanüstü durum (harp, tabii afet halleri ile döviz kuruna bağlı alım gücünde öngörülemeyen olağan üstü düşüş nedeniyle) ilgili hak sahibinin İdareye yazılı başvuruda bulunması durumunda, İdare durumu değerlendirerek Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasa uyarınca belirlenecek gecikme zamlarının hak sahibi tarafından ödenip ödenmeyeceği hususunda karar verir. Konut satışında ise inşa sürecini tamamlayıp ipotek karşılığında hak sahibinin finans kuruluşuna devri olana kadar İdare karar verir.”
Esas Yasa 33’üncü Maddesinden Sonra Yeni 34’üncü Madde Eklenmesi
- Esas yasa 33’üncü maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 34’üncü madde eklenmesi ve mevcut 34’üncü madde 35’inci, mevcut 35’inci madde 36’ncı, mevcut 36’ncı madde 37’nci, mevcut 37’nci madde 38’inci, mevcut 38’inci madde 39’uncu, mevcut 39’uncu madde 40’ıncı, mevcut 40’ıncı madde 41’inci ve mevcut 41’inci madde 42’inci maddeler olarak yeniden sayılandırılmak suretiyle değiştirilir:
“Vergi, Resim, Harç, Fon, Katılım Payı ve Bu Gibi Vergiler İçin Bakanlar Kurulunun Karar Alma Yetkisi
- Bakanlar Kurulu alacağı ve Resmi Gazetede yayınlayacağı bir kararla bu yasa uyarınca, Konut Edindirme İdaresi tarafından yetkili kılınacak ve müteahhitlik hizmeti alınacak kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından inşa edilecek veya yapılacak konut veya toplu konutlarda, sadece bu amaç için kullanılmak üzere, ihtiyacı karşılayacak kadar, konut edindirme idaresinin denetiminde ve onayına tabi olarak, kullanılacak her türlü yapı
75
veya inşaat malzemesinin, gümrük vergisi dahil her türlü vergi, her türlü harç, resim, fon ve katılım payından muaf tutulmasına karar verebilir.
Böyle bir durumda müteahhitlere sağlanacak olan bu muafiyetlerin yapılacak olan konutların maliyet hesaplarında da dikkate alınacaktır.”
Esas Yasa 35’inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas yasanın 35’inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 35’inci madde konmak suretiyle değiştirilir.
“Kırsal Kesim Arsalarının Dağıtım Yöntemi
- Kırsal Kesim arsaları tamamlandıktan sonra idare hak sahiplerinin konut yapımını belli bir sürece bağlayan bir taahhütname hazırlar. Bu taahhütnameyi imzalayan hak sahiplerine kura usulü ile arsaları dağıtılır. Hak sahibi bu taahhütnameyi en çok bir yıl içerisinde imzalamak zorundadır. İdare, herhangi bir bölgede kırsal kesim arsa dağıtım için açılacak olan 1(bir) aylık başvuru süresi hastalık, nedeniyle yurtdışında olunmasından dolayı kaçırılması ve/veya başvuru sürecinde evraklarda eksiklik bulunması ve/veya kayıpların oluşması ve/veya değerlendirme süreçlerinde şahsen veya idare tarafından yapılan hatalar gibi ve/veya benzeri durumlarda idare, müracaat kabul ettiği köy ve/veya köylerin herbiri için 10(on) kırsal kesim arsasını geçmeyecek şekilde yeniden müracaat alarak işleme koyabilir.
Esas Yasa 36’ncı Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas yasanın 36’ncı maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 36’ncı madde konmak suretiyle değiştirilir.
“Kırsal Kesim Arsa Hak Sahipliğinin Sona Ermesi
- Arsa parselasyonlarının tamamlanıp hak sahiplerine devredilme tarihini takip eden 18 (on sekiz) ay içerisinde konut projesini hazırlayıp gerekli izinleri alarak inşa faaliyetlerine başlamayan hak sahibi, hak sahipliğini yitirir ve İdare tarafından arsa geri alınarak yeni bir hak sahibine verilir.”
Esas Yasanın 37’ncı Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas yasanın 37’ncı maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 37’nci madde konmak suretiyle değiştirilir.
76
“Konutların Kullanım Kuralları 35/2010 Fasıl 224 3/1960 7/1978 18/2006 56/2017 23/2018
- Hak sahipleri konutlarını teslim aldıkları andan itibaren Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı yasası ve Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Taktiri) yasası kurallarına tabi olurlar.”
Esas Yasa Geçici 1’inci, 2’nci, 3’üncü ve 4’üncü maddeler eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Geçici Madde Kazanılmış Hakların Korunması
- Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten önce esas yasa uyarınca kırsal kesim arsası hak sahibi ve/veya konut hak sahibi olup da haklarında karar alınıp işlem yapılan veya işlemleri devam edenlerin elde etmiş oldukları haklarına bu yasanın yürürlüğe girmesi nedeniyle herhangi bir halel gelmez.”
5/2010 3/2016 47/2020 23/1978 52/1984 55/1987 57/2002 70/2003 71/2005
“Geçici Madde Dağıtılan Kırsal Kesim Arsalarının Denetimi ve Satışı
- (1) Esas yasa ile yürürlükten kaldırılan Sosyal Konut Yasası kapsamında hak sahiplerine dağıtılan kırsal kesim arsalarının esas yasanın 16’ıncı maddesinde ön görülen yöntemle tespit edilen arsa satış bedeli karşılığında esas yasanın 18’inci maddesinde ön görülen yöntemle konut inşaatına başlayan veya bitiren hak sahiplerine satışı gerçekleştirilir.
(2) İdare konut inşaatını başlayan veya bitiren hak sahiplerine arsalarının satışlarını bu değişiklik yasasının yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 2(iki) yıl içerisinde gerçekleştirir. Bu süre içerisinde satış senedi veya mukavelelerini imzalamayan hak sahiplerinin hak sahipliliğinin düşürülmesi için idare tarafından derhal işlem başlatılır.”
Geçici Madde Borçları
- (1) Esas yasa ile yürürlükten kaldırılan Sosyal Konut Yasası uyarınca koçan alamayan sosyal konut hak sahiplerinin konutlarının
77
Nedeniyle Koçan Alamayan Hak Sahiplerine Borçlarını Ödeme Imkanı Verilmesi
23/1978 52/1984 55/1987 57/2002 70/2003 71/2005
rayiç bedelleri, Tapu ve Kadastro Dairesi tarafından Sterlin Para Birimi üzerinden hesaplandıktan sonra, bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödemiş oldukları taksitler, ödedikleri tarihteki Sterlin kurundan hesaplanarak Sterlin karşılığı bulunur ve toplam rayiç bedelden indirildikten sonra kalan borçlarını yasal faizleri ile birlikte, 24 (yirmi dört) taksitte ödemelerine imkan sağlanır.
(2) Konut hak sahipleri bu maddeden yararlanabilmek için bu yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 12 (on iki) ay içerisinde idareye müracaat etmelidir. Bu maddeden yararlanmayan konut hak sahiplerinin borçları yürürlükteki mevzuat uyarınca tahsil edilir.”
“Geçici Madde Kirada Bulunan Konutların Satışı Esnasında Tapulu Bir Konutu Bulunanlara Uygulanacak Geçici Kural
- (1) Esas Yasanın yürürlüğe girdiği 9 Temmuz 2007 tarihinden, bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihe kadar Esas Yasa’nın 29’uncu Maddesi uyarınca satışı yapılacak konutlarda kendisinin, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının oturmaya elverişli tapulu bir konutu bulunanlar bu (Değişiklik) Yasası’nın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 6 ay (altı ay) içerisinde İdareye başvurmaları halinde Esas Yasa’nın 19’uncu maddesi uyarınca çocuğuna ve/veya çocuklarına satışı yapılır. Bu süre içerisinde İdareye başvurmayanların konuta yönelik tapu alma talebi dikkate alınmaz.
(2) Bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten sonra kendisinin, eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının oturmaya elverişli tapulu bir konutu bulunanların tespit edilmesi halinde söz konusu konutun satışı kesinlikle yapılmaz.”
Yürürlüğe Giriş 26. Bu Yasa Resmi Gazete de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.