Sayı : 4/2024
KIBRIS TÜRK ELEKTRİK KURUMUNA OLAN ELEKTRİK BORÇLARININ TAHSİLİ İLE İLGİLİ MALİ DÜZENLEMEYE İLİŞKİN YASA GÜCÜNDE KARARNAME
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Anayasa'nın 112'nci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Kararnameyi yapar.
Kısa İsim 1- Bu Kararname, Kıbrıs Türk Elektrik Kurumuna Olan Elektrik Borçlarının Tahsili ile İlgili Mali Düzenlemeye İlişkin Yasa Gücünde Kararname olarak isimlendirilir.
Tefsir 2- Bu Kararnamede, metin başka türlü gerektirmedikçe; "Ana Para", Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunun, tüketicilere faturaladığı elektrik tüketiminden doğan asli alacakları anlatır. "Borç", Kıbrıs Türk Elektrik Kurumuna, bu Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan birikmiş kamu alacağı anapara ve gecikme zamlarının toplamını anlatır. "Gecikme Zammı", Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasanın 44'üncü Maddesinde düzenlenen gecikme zamlarının ve 46'ncı Maddesinde düzenlenen kamu alacaklarında Devlet önceliğinin yeniden düzenlenmesine ilişkin Yasa kuralları uyarınca kendisine verilen anlamı anlatır. "Kamu Alacağı", Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasanın kuralları uyarınca kendisine verilen anlamı ifade eder. "Belediye", 15/2022 ve 28/2022 sayılı belediyelerin birleştirilmelerine ilişkin (özel) yasa altında birleştirilen belediyeleri anlatır.
Amaç 3- Bu Kararname, döviz artışından dolayı oluşan ekonomik sıkıntılar nedeni ile tüketicilerin ödeme güçlüğü yaşadığı ve Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunun da alacaklarını tahsilat etmekte zorlanması dikkate alınarak hazırlanmıştır. Bu Kararname ile, Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla elektrik tüketiminden dolayı ödeme süresi geldiği halde kısmen veya tamamen ödenmemiş, Proje Maliyetlerinden kaynaklanan mukavele borçlarının ve sayaçların yanlış bağlantı ve/veya yanlış çarpan ve/veya okunamayan ve/veya yanlış/eksik okumadan kaynaklanan ihtilaflı borçların, iflas ve/veya tasfiye aşamasında bulunan mahkemelik olan borçların, kamu kurum kuruluşları ile belediyelere ait su motorları sayaçları, Kıbrıs Vakıflar İdaresine bağlı Camilere ait sayaçların borçlarının ve birikmiş kamu alacaklarının ve bu alacaklara ilişkin gecikme zamları ile faizlerin tahsil edilmesine olanak sağlanması amaçlanmaktadır.
Kapsam 4. Bu Kararname kuralları, gerçek veya tüzel kişi olan tüketicilerin Kıbrıs Türk Elektrik Kurumuna olan birikmiş elektrik tüketim borçları ile gecikme zamlarının, Proje Maliyetlerinden kaynaklanan mukavele borçları ile gecikme zamlarının, yanlış bağlantı neticesinde oluşan ve/veya yanlış çarpan hesaplaması neticesinde oluşan ve/veya okunamayan ve/veya yanlış/eksik okumadan kaynaklanan ihtilaflı borç ve/veya gecikme zamlarının, iflas ve/veya tasfiye aşamasında bulunan mahkemelik olan borçların tahsili, kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelere ait su motorlarına ait sayaçların, Kıbrıs Vakıflar İdaresine bağlı Camilere ait sayaçların borçlarının ve/veya gecikme zamlarının ödenmesine ilişkin düzenlemeleri kapsar.
Bu Kararnameden Kurallarından Yararlanma Şartı 5. (1) Birikmiş tüketim borcu ve gecikme zamları ile Proje Maliyetlerinden kaynaklanan mukavele borcu, Kıbrıs Vakıflar İdaresine bağlı Camilere ait sayaçların borçlarının ve gecikme zamlarını peşin ödemek isteyen tüketim borçluları tek bir defada ve peşin olarak anaparanın tamamını ve bu anaparaya ait peşin ödemenin yapıldığı tarihe kadar oluşmuş olan gecikme zamlarının %20 (yüzde yirmi)'sini ödemeleri halinde birikmiş anapara ve gecikme zamlarının tümünü ödenmiş olur. (2) (A) İşbu Kararname kurallarından taksitli olarak yararlanmak isteyen başvuru sahipleri, işbu Kararnamenin 7'nci maddesinde belirtilen koşullara ilişkin, işbu Kararname kapsamında ödenecek olan anapara ve bu Kararname kapsamında ödenecek olan gecikme zammı toplamının en az %5 (yüzde beş)'ini ödeme planının imzalandığı gün peşin olarak öder. (B) Taksitlendirilen toplam miktarın ödenme koşulları ve tahsili, bu Kararnamedeki kurallara uygun olarak alacaklı Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu ile başvuru sahibi arasında imzalanan ödeme planı mucibince yerine getirilir. (C) Taksitlendirilen toplam miktar, başvuru sahibi borçlusu tarafından, ödeme planında belirtilen sürede düzenli ve eşit aylık taksitler halinde ve herhalükarda Yönetim Kurulunun borç miktarı esas alınarak belirlediği taksit sayısına göre en fazla 30 (otuz) ayda Kıbrıs Türk Elektrik Kurumuna ödenir. Yanlış bağlantı ve/veya yanlış çarpan hesaplaması ve/veya okunamayan ve/veya yanlış/eksik okumadan kaynaklanan ihtilaflı borçlar ile, iflas ve/veya tasfiye aşamasında bulunan mahkemelik olan borçların, kamu kurum kuruluşları ile belediyelere ait su motoru sayaçlarının borçları için süre 10 (On) yıldır. (D) (a) Başvuru sahibi tarafından ard arda 3 taksidin veya bir yıl içinde herhangi beş taksidin zamanında ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, elektrik enerjisi kesilir ve başvuru sahibinin bu Yasa Gücünde Kararname kurallarından yararlanma hakları kalkar ve bu şekilde yararlanma hakları kalkan başvuru sahiplerine yararlanma ile ilgili, % 5 peşinatı yatırdığı tarihten önceki birikmiş kamu alacağı ana para ve birikmiş gecikme zamlarının toplamına geri dönülerek, kamu alacağının tümü muaccel hale gelir ve ödeme planının imzalandığı tarihten itibaren gecikme zamları da uygulamaya girer. Bu durumda tüketim borçlusundan bu Kararname uyarınca tahsil edilen %5 peşinat ve ödenen taksit miktarlarının iadesi yapılmaz ve ödenen tarihleri itibarı ile, muaccel hale gelmiş olan hesapta işleme girer. İşlem sonrası Kurum başvuru sahibi aleyhine Mahkemede yasal işlem başlatır. Bu Kararname maksatları bakımından 1 (Bir) aylık taksit miktarı olarak belirlenen miktardan daha az ödeme yapılmış olması o ayın taksidinin ödenmemiş olması anlamında değerlendirilir. (b) Başvuru sahibi tarafından yapılan ödemeler arda arda üç taksit veya bir yıl içinde herhangi beş taksit koşullarını ihlal etmemesine rağmen taksit ödemelerinde daha az taksit sayısında aksama olması ve ödeme planına uymaması halinde, vadesi geldiği halde ödenmeyen taksite Kamu Alacakları Tahsili Usulü Yasası uyarınca gecikme zammı uygulanır.
Başvuru 6. (1) Bu Kararnameden yararlanmak isteyen tüketim borçluları ve proje maliyetlerinden kaynaklanan mukavele borçluları ve sayaçların yanlış bağlanması ve/veya yanlış çarpan hesaplaması sonrası oluşan yanlış okunan ve yanlış ücretlendirilmeden kaynaklanan ve/veya okunamayan ve/veya yanlış/eksik okumadan kaynaklanan ihtilaflı borçluların, tahsili mümkün görülmeyen (Kurum avukatı tarafından yapılan araştırmaya göre taşınır ve/veya taşınmaz mal varlığı bulunmayan ve/veya iflas aşamasında ve/veya tasfiye aşamasında bulunan şirketlerin) ve kamu kurum kuruluşları ile belediyelere ait su motorlarının borçluları, Kıbrıs Vakıflar İdaresine bağlı Camilere ait sayaçların borçlarının ve kişilerin yasal temsilcisi ve/veya yasal mirasçıları, bu Yasa Gücünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31 gün içinde Elektrik Kurumuna başvurmakla yükümlüdürler. (2) Bu Kararnamede düzenlenmemiş olan, başvuru formu dahil başvurunun diğer esas, usul ve şartları ile Kararnamenin diğer uygulama kuralları Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulu tarafından düzenlenir. Bu Kararname kapsamında olup da bu Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte tüketim borcundan dolayı dava edilmiş ancak Mahkemede karara bağlanmamış olan ve/veya Mahkeme nezdinde hükme bağlanmış olup hükümlü borçlu olarak adlandırılan ve/veya mukavele borcu olan gerçek veya tüzel kişi tüketicilerin bu Kararnameden yararlanabileceklerdir. Gerçek veya tüzel kişi tüketicilerine bu Kararnamenin uygulanabilmesi için başvuru tarihinde Kurumun, ihtilaf halinde Mahkeme Mukayyitliğince belirlenmiş dava masraflarını öncelikle ödemesi koşuldur.
Birikmiş olan alacakların Tahsili usulü 7. Bu Kararname kurallarına bağlı olmak kaydıyla, işbu Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla; (1) Vadesi geldiği halde kısmen veya tamamen ödenmeyen elektrik tüketiminden doğan asli alacak miktarının tümü, ve; (2) Vadesi geldiği halde kısmen veya tamamen ödenmeyen Proje maliyetlerinden kaynaklanan mukavele borçlarından kaynaklanan asli alacak miktarının tümü ve; (3) Vadesi geldiği halde ödenmeyen ve bu Kararname kurallarından; (A) Yönetim Kurulunun borç miktarı esas alınarak belirlediği taksit sayılarına göre en fazla 30 (otuz) ay taksitli olarak yararlanmak için yapılan müracaatta, bu Kararnamenin diğer kurallarına bağlı olarak %5 peşinat ödemesinin yapılacağı tarihe kadar birikmiş toplam gecikme zamlarının %50 (yüzde elli)'si, veya; (B) Bu Kararname kurallarından tek bir defada ve peşin ödeme olarak yararlanmak için yapılan müracaatta, peşin ödemenin yapılacağı tarihe kadar birikmiş toplam gecikme zammının %20 (yüzde yirmi)'si; (C) Bu Kararname kapsamında yanlış bağlantı ve/veya yanlış çarpan hesaplaması sonucunda oluşan ve/veya okunamayan ve/veya yanlış/eksik okumadan kaynaklanan ihtilaflı borçların gecikme zamlarının silinerek bu Kararnamenin diğer kurallarına bağlı olarak %5 peşinat ödenerek ana paranın 10 yıl taksitlendirilerek; (D) Kamu kurum ve kuruluşları ile Belediyelerin su motorlarına ait sayaçların borçlarının gecikme zamlarının %90'ının silinmesi ve bu Kararnamenin diğer kurallarına bağlı olarak %5 peşinat ödenerek 10 yıl taksitlendirilerek borçlar; tahsil edilir. (E) Dava edilmiş olup, tahsili mümkün görülmeyen (Kurum avukatı tarafından yapılan araştırmaya göre taşınır ve/veya taşınmaz mal varlığı bulunmayan ve/veya iflas aşamasında ve/veya tasfiye aşamasında bulunan şirketlerin) bakiye borçların Yönetim Kurulu Kararı ile gecikme zamları silinerek bu Kararnamenin diğer kurallarına bağlı olarak %5 peşinat ödenerek ana paranın 10 yıl taksitlendirilerek tahsil edilir.
Yürütme Yetkisi 8. Bu Yasa Gücünde Kararname, Başbakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş 9. Bu Yasa Gücünde Kararname, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.