Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi'nin 24 Haziran 2024 tarihli Altmışüçüncü Birleşiminde Oybirliğiyle (35 oyla) kabul olunan "Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Yasası" Anayasanın 94'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
KUZEY KIBRIS MUHASEBE VE DENETİM MESLEK YASASI İÇ DÜZENİ
Madde 1. Kısa İsim
BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar
Madde 2. Tefsir Madde 3. Amaç Madde 4. Kapsam
İKİNCİ KISIM Kurulun Oluşumuna ve İşleyişine İlişkin Kurallar
Madde 5. Kurulun Oluşumu, Amacı ve Üyelik Madde 6. Kurulun Çalışma Yöntemi Madde 7. Kurulun Görev ve Yetkileri
ÜÇÜNCÜ KISIM Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasip - Denetçi Mesleğini İcra Esasları, Eğitimi İle Yetki Belgesi ve Sınav Ücreti
Madde 8. Muhasebe Mesleğini İcra Esasları ve Eğitimi Madde 9. Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi Alma Esasları Madde 10. Mesleki Yeterlilik Sınavı Madde 11. Yetkili Muhasip - Denetçi Mesleği İçin Pratik Eğitim Zorunluluğu Madde 12. Yetki Belgesi Harçları ve Sınav Ücreti
DÖRDÜNCÜ KISIM Mesleki Siciller
Madde 13. Mesleki Siciller Madde 14. Yetkili Muhasip İle Yetkili Muhasip - Denetçilerin Mesleki Sicil Kayıtları Madde 15. Yetkili Muhasebe Firmaları ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Mesleki Sicil Kayıtları Madde 16. Mesleki Sicil Bilgilerinin Güncellenmesi
BEŞİNCİ KISIM Enstitünün Oluşumuna ve İşleyişine İlişkin Kurallar
Madde 17. Enstitünün Kuruluşu ve Amaçları Madde 18. Enstitünün Görev ve Sorumlulukları Madde 19. Enstitüye Üyelik Kaydı Madde 20. Enstitüye Üyelik Kayıt Ücreti, Aidatın Ödenmesi, Üyeliğin Askıya Alınması ve Dondurulması Madde 21. Enstitünün Yetkili Organları Madde 22. Genel Kurulun Oluşumu, Görev ve Yetkileri Madde 23. Genel Kurul Toplantılarında İzlenecek Yöntem Madde 24. Olağan ve Olağanüstü Genel Kurul Toplantıları Madde 25. Genel Kurul Toplantılarında Uygulanacak Yöntem Madde 26. Yönetim Kurulunun Oluşumu ve Seçimi Madde 27. Enstitü Başkanı ve Yönetim Kuruluna İlişkin Özel Kurallar Madde 28. Yönetim Kurulu Toplantıları Madde 29. Yönetim Kurulunun Görev, Yetki ve Sorumlulukları Madde 30. Disiplin Kurulunun Oluşumu, Görev ve Yetkileri Madde 31. Disiplin Soruşturması Madde 32. Disiplin Kurulunun Çalışma Yöntemi Madde 33. Disiplin Cezaları Madde 34. Enstitü Mali İşler Sorumlusu ve Bağımsız Muhasip - Denetçisinin Seçimi, Görev ve Sorumlulukları Madde 35. Enstitü Bütçesi ve Hesap Dönemi Madde 36. Enstitünün Çalışma Usul ve Esasları
ALTINCI KISIM Çeşitli Kurallar
Madde 37. Sürekli Mesleki Eğitim Madde 38. Mesleki Tazminat Sigortası Madde 39. Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasebe Firması ile Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Yetki Değişiklikleri Durumunda Kurula Bildirim Yapılması Madde 40. Yetkili Muhasip-Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Bağımsızlıkları ve Tarafsızlık İlkeleri Madde 41. Beyan ve Beyandan Doğan Sorumluluk Madde 42. Denetimlerin Raporlanması Madde 43. Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasebe Firmasının Yetki Belgesinin Askıya Alınması veya İptal Edilmesi Madde 44. Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının Yetki Belgesinin Askıya Alınması veya İptal Edilmesi Madde 45. Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Yapısı ve Yönetimi Madde 46. Muhasebe ve Denetim Standartları ile Finansal Raporlama Madde 47. Şeffaflık Raporu Madde 48. Kalite Güvence Birimi Oluşturulması Madde 49. Mesleğe İlişkin Gizlilik Kuralları Madde 50. Mesleki Etik Kurallar Madde 51. Kurulun Gelirleri Bütçesi ve Denetimi
YEDİNCİ KISIM Suç ve Cezalar
Madde 52. Suç ve Cezalar
SEKİZİNCİ KISIM Geçici Kurallar
Geçici Madde 1. Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Yetki Sahibi Olanların Muhasebe Mesleği İcra Esaslarının Durumu Geçici Madde 2. Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgesine Sahip Olanların Durumu Geçici Madde 3. Enstitünün Genel Kurulunun ve Organlarının Oluşturulması Geçici Madde 4. İlgili Yasalarda Değişecek İfadeler Geçici Madde 5. Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Tescil Edilmiş Olan Birlik ve Derneklerin Durumu Geçici Madde 6. Kurul Sekreteryasının İlk Oluşumu Geçici Madde 7. Tüzüklerin Hazırlanması Geçici Madde 8. Kurulun İlk Oluşumu ve Üyelerin Atanma Süresi
DOKUZUNCU KISIM Son Kurallar
Madde 53. Yürütme Yetkisi Madde 54. Yürürlüğe Giriş
Sayı: 51/2024
KUZEY KIBRIS MUHASEBE VE DENETİM MESLEK YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
- Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar
Tefsir 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
"Bakan", Maliye İşleriyle Görevli Bakanı anlatır.
"Bakanlık", Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.
"Denetim Mesleği", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yasaları uyarınca denetlenmesi gerekli görülen kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar ve diğer tüm işletmelerin muhasebe ve denetim standartlarına uyumlu bir şekilde denetimini anlatır.
"Denetim Standartları", Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu (International Auditing and Assurance Standards Board, IAASB) tarafından yayınlanan, Uluslararası Denetim Standartları (International Standards on Auditing, ISA) ve ilgili tablolar ve standartlar uyarınca tanımlanan denetim ilkeleri ve bunların uygulaması dikkate alınarak Kurul tarafından bunlarla uyumlu olarak oluşturulan ve yayımlanan Denetim Standartlarını anlatır.
"Enstitü", bu Yasanın 17'nci maddesi uyarınca kurulan Kuzey Kıbrıs Yetkili Muhasipler ve Yetkili Muhasip - Denetçiler Enstitüsünü anlatır.
"Finansal Raporlama Standartları", Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (International Financial Reporting Standards, IFRS) ve Uluslararası Finansal Raporlama Yorum Komitesinin (International Financial Reporting Interpretations Committee, IFRIC) yaptığı yorumlar uyarınca tanımlanan muhasebe ilkeleri ve bunların uygulaması dikkate alınarak Kurul tarafından bunlarla uyumlu olarak oluşturulan ve yayımlanan Finansal Raporlama Standartlarını anlatır.
"İyi İtibar Sahibi", önceden çalışmış olduğu iş yerinden alınmış olumlu referans mektubu ve/veya bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzük kuralları uyarınca disiplin cezası bulunmayan gerçek kişiler ile firmaları temsil eden kişileri ve mesleki faaliyeti ve sorumluluğu bakımından ciddi, güvenilir ve yasalara bağlı çalışıp herhangi bir mesleki cezaya çarptırılmamış kişileri ve firmaları anlatır.
"Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri ve Uygulamaları", Kurul tarafından oluşturulan ve yayımlanan, muhasebenin temel ilkelerinden ayrılmadan yürürlükteki mevzuat uyarınca, uluslararası muhasebe standartları dışında kalan ancak hesap tutma zorunluluğunda olan işletmelerin kar ve zararlarının hesaplanması amacı ile uygulanması gelenek haline gelmiş genel muhasebe kayıt yöntemi, ilkeleri ve uygulamalarını anlatır.
"Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşlar";
62/2017 22/2020 (A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasasında tanımı yapılan bankaları,
Fasıl 114 28/1959 51/1983 28/2002 8/2003 8/2004 46/2007 (B) Kooperatif Şirketler Yasası uyarınca tescil edilen ve üyelerine borç veren ve mevduat kabul eden şirketleri,
41/2008 33/2009 44/2011 (C) Uluslararası Bankacılık Birimleri Yasasında tanımı yapılan bankaları,
60/2010 11/2014 27/2020 (Ç) Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasasında tanımı yapılan sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerini,
40/1996 (D) Menkul Kıymetler Borsası Yasası kapsamında hisseleri işlem gören işletmeleri,
43/2020 (E) Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri İle Tefeciliğin Önlenmesine İlişkin Yasa uyarınca faaliyet gösteren şirketleri,
(F) Özel yasalar uyarınca kurulmuş kurumları,
Fasıl 113 28/1974 7/1977 30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007 (G) Şirketler Yasası uyarınca "Halka Açık Şirket" (Public Companies) statüsünde tescil edilmiş şirketleri,
(H) Aktif toplamı yılın başında belirlenen asgari ücretin yıllık toplamının 500 (beş yüz) katı ve üzeri Türk Lirası veya yıllık net satış hasılatı yılın başında belirlenen asgari ücretin yıllık toplamının 600 (altı yüz) katı ve üzeri Türk Lirası olan işletmeleri,
24/2012 1/2015 1/2017 (I) Kamu ve kamu işletmeleri ile yapılacak her türlü işletme haklarının devredilmesi sözleşmesi veya yap-işlet, yap-işlet-devret gibi yöntemlerle veya Özelleştirme Yasası uyarınca faaliyet gösteren işletmeleri anlatır.
"Kurul", bu Yasanın 5'inci maddesi uyarınca oluşturulan Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Kurulunu anlatır.
"Mesleki Etik Kurallar", bu Yasanın 50'nci maddesinde belirtilen kuralları anlatır.
"Muhasebe Mesleği", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yasaları uyarınca gerçek ve/veya tüzel kişilere ait işletmelerin genel kabul görmüş muhasebe ve denetim standartlarına uygun olarak muhasebe ve denetiminin yapılması, işletmelerin muhasebe sistemlerinin kurulması, defterlerinin tutulması, finansal tablolarının düzenlenmesi, bir işletmenin mali durum ve sonuçlarının muhasebe ilkelerine ve muhasebe standartlarına uygun bir şekilde yansıtılıp yansıtılmadığının denetlenmesi, işletmelerin kayıtlarının, hesaplarının ve belgelerinin denetim standartları uyarınca sistematik ve bağımsız bir şekilde incelemesinin yapılması ve bir işletmenin mali nitelikteki tüm konularında iş görülmesi ve danışmanlık yapılması, Şirketler Yasası tahtında kurulacak şirket ve sair tüzel kişiliklerin Anayasanın 46'ncı maddesinin (1)'inci fıkrası uyarınca sözleşme hakkına sahip olan yasal yetkilisini temsilen şirket ana sözleşmesi ve tüzüğünün hazırlanması ve yetkili mercilere sunulması, ticari ünvan, ticaret marka işlemlerinin yürütülmesi, tescile kadar işlemlerin resmi makamlar nezdinde temsili ve/veya yürütülmesi ile tescil işleminin bir tamam yapılmasını anlatır.
"Muhasebe ve Denetimle İlgili Mesleki Faaliyette Bulunmayan Kişi", bu Yasa kapsamında muhasebe veya denetim yapmaya yetkili ancak Kurul veya Kurulun alt komitelerinde görev almadan önceki en az 3 (üç) yıllık bir sürede, muhasebe veya denetim faaliyeti yürütmemiş, bir muhasebe veya denetim firmasında oy hakkı bulunmayan, bir muhasebe veya denetim firmasınca istihdam edilmemiş, bir muhasebe veya denetim firmasının yönetim organının üyesi olmamış ya da başka bir şekilde bir muhasebe veya denetim firmasıyla bağlantısı olmamış gerçek kişiyi anlatır.
"Muhasebe Standartları", Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu International Accounting Standard Board - (IASB) tarafından yayımlanan veya benimsenen Uluslararası Muhasebe Standartları - International Accounting Standards - (IAS)'nın getirdiği düzenlemeler kapsamında Kurul tarafından bunlarla uyumlu olarak oluşturulan ve yayımlanan Muhasebe Standartlarını anlatır.
"Mukim", ikametgahı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde olan ve bir takvim yılı içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde sürekli olarak veya aralıklarla 6 (altı) aydan fazla oturanları anlatır.
"Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu", International Federation of Accountants – (IFAC) olarak tanımlanan Federasyonu anlatır.
"Üye", bu Yasa ile kurulan Enstitüye kayıtlı bulunan gerçek kişileri anlatır.
"Yetki Belgesi", Yetkili Muhasibe ve Yetkili Muhasip - Denetçiye Kurul tarafından verilen yetki belgesini anlatır.
"Yetkili Muhasip - Denetçi", bu Yasanın 9'uncu maddesi uyarınca muhasebe ve denetim sahasında bağımsız olarak faaliyette bulunmak üzere Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesine sahip olan gerçek kişiyi anlatır.
9/1976 3/1978 10/1978 6/1980 23/1980 19/1981 18/1982 34/1982 56/1982 21/1983 7/1984 20/1984 4/1985 7/1986 24/1986 2/1988 5/1988 15/1988 67/1991 8/1995 15/1995 38/1995 6/1997 42/2000 2/2002 43/2005 51/2008 15/2009 17/2013 54/2017 "Yetkili Mahkeme", Mahkemeler Yasası uyarınca kurulmuş herhangi bir mahkemeyi anlatır.
Fasıl 116 26/1980 47/1991 33/1997 36/2007 "Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması", bu Yasanın 9'uncu maddesi kapsamında Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi sahibi ve Şirketler Yasası uyarınca kurulan Özel Limited Şirketi veya Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası uyarınca kurulan ortaklığı anlatır.
"Yetkili Muhasebe Firması", bu Yasanın 8'inci maddesi kapsamında Yetkili Muhasip Belgesi sahibi, Şirketler Yasası uyarınca kurulan Özel Limited Şirketi veya Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası uyarınca kurulan ortaklığı anlatır.
"Yetkili Muhasip", bu Yasanın 8'inci maddesi uyarınca muhasebe sahasında faaliyette bulunmak üzere Yetkili Muhasip Belgesine sahip olan gerçek kişiyi anlatır.
"Yüz Kızartıcı Suç", affa uğramış olsalar dahi Devlete karşı işlenen suçlar, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, irtikap, hileli iflas, Ceza Yasasının "Dördüncü Kısmında" yer alan "Cinsel Nitelikli Suçlar" başlıklı "Üçüncü Bölümü" ile Uyuşturucu Maddeler Yasasında yer alan herhangi bir suçu veya benzeri suçları anlatır.
Ancak 18 (on sekiz) yaşından küçükken işlenen uyuşturucu maddeler ile ilgili suçlar bu kuralın dışındadır.
Amaç 3. Bu Yasanın amacı, Kurulun ve Enstitünün oluşumunu, yetkilerini, faaliyetlerini, muhasebe mesleğinin icra koşullarını, bağımsız denetim yetkisi ile denetleme konularını, standartlarını, mesleğin işleyişine yönelik esasları, yıllık ve konsolide hesapların denetimi ile ilgili kuralları düzenlemektir.
Kapsam 4. Bu Yasa, Kurulun ve Enstitünün kuruluşunu, organlarının niteliklerini, seçim usullerini, görev ve yetkileri ile çalışma usullerini, üyelerinin hak ve yükümlülüklerini, muhasebe standartları ile bağımsız denetim standartlarının belirlenmesini, muhasebe mesleğine kabul ve denetim yetkisini, meslek içi eğitimi, mesleğin icrasını, yetki belgesi sahiplerinin nitelik ve yükümlülükleri ile haklarını ve suç ve cezaları kapsar.
İKİNCİ KISIM Kurulun Oluşumuna ve İşleyişine İlişkin Kurallar
Kurulun Oluşumu, Amacı ve Üyelik 5. (1) Bu Yasa kuralları uyarınca, tüzel kişiliğe sahip, merkezi Lefkoşa'da olan Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Kurulu oluşturulur. Kurul, işlevleri bakımından bağımsız ve tarafsızdır.
(2) Kurulun amacı, mali tabloları ve diğer bilgileri içeren raporların güvenirliğini artırmak, muhasebe ve bağımsız denetim hizmetlerinin kalitesini yükseltmek, Yetkili Muhasip, Yetkili Muhasebe Firması, Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının niteliklerinin uluslararası standartlara ulaşmasını ve bu kapsamda meslek icra etmelerini sağlamaktır.
(3) Kurul, biri Başkan olmak üzere toplam 7 (yedi) üyeden oluşur. Boşalan üyelikler olması durumunda boşalan üyelik veya üyelikler aşağıdaki (5)'inci fıkrada belirtilen, atamaya yetkili olan makam tarafından boşalma tarihinden itibaren en geç 1 (bir) ay içerisinde atama yapılarak doldurulur.
(4) Bu maddenin (5)'inci fıkrasının (C) bendi saklı kalmak koşulu ile Kurul üyelerinin görev süreleri 3 (üç) yıldır. Atanmış Kurul üyeleri en fazla 6 (altı) yıl görev yapabilir ve aşağıdaki (6)'ncı fıkra kuralları saklı kalmak koşulu ile atanmış Kurul üyeleri bu görevlerinden alınamazlar.
(5) Kurul aşağıdaki kişilerden oluşur:
(A) Bakan tarafından, en az lisans diplomasına sahip, kamuda Üst Kademe Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı düzeyinde çalışmış ve asgari 10 (on) yıl muhasebe, maliye, hukuk, ekonomi veya işletme konularında görev yapmış 1 (bir) kişi başkan olarak atanır.
Ancak atanacak kişinin yetki belgesi olması halinde, muhasebe ve denetimle ilgili mesleki faaliyette bulunmayan kişi olması koşulu aranır.
(B) Ekonomi İşleriyle Görevli Bakan tarafından, en az lisans diplomasına sahip, kamuda Üst Kademe Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı düzeyinde çalışmış ve asgari 10 (on) yıl muhasebe, maliye, hukuk veya ekonomi konularında görev yapmış 1 (bir) kişi atanır.
Ancak atanacak kişinin yetki belgesi olması halinde, muhasebe ve denetimle ilgili mesleki faaliyette bulunmayan kişi olması koşulu aranır.
(C) Enstitü Başkanı;
(Ç) Enstitü tarafından Enstitüye üye olan Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesine sahip 2 (iki) kişi atanır.
Ancak atanacak kişilerin yetki belgesi olması halinde, muhasebe ve denetimle ilgili mesleki faaliyette bulunmayan kişi olması koşulu aranır.
(D) Yüksek Öğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu (YÖDAK) tarafından, en az 10 (on) yıl muhasebe, maliye, ekonomi veya işletme konularında öğretim üyesi olarak çalışan veya çalışmış akademisyen 1 (bir) kişi atanır.
Ancak atanacak kişinin yetki belgesi olması halinde, muhasebe ve denetimle ilgili mesleki faaliyette bulunmayan kişi olması koşulu aranır.
(E) Bakan tarafından, en az lisans diplomasına sahip, kamuda, en az 5 (beş) yılı Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı düzeyinde olmak üzere, asgari 10 (on) yıl muhasebe, maliye, hukuk, ekonomi veya işletme konularında görev yapmış 1 (bir) kişi atanır.
Ancak atanacak kişinin yetki belgesi olması halinde, muhasebe ve denetimle ilgili mesleki faaliyette bulunmayan kişi olması koşulu aranır.
(6) Hapislik cezası veya yüz kızartıcı suçlardan birinden mahkûmiyet almış olanlar veya bu Yasanın 33'üncü maddesi uyarınca disiplin cezası alanlar ile herhangi bir siyasal partinin yetkili organlarında görevli olanlar Kurul üyesi olarak atanamazlar.
(7) Üyenin;
(A) Sağlık nedeniyle görevini ifa edemeyecek durumda olması;
(B) Yukarıdaki (5)'inci veya (6)'ncı fıkralarda belirtilen atanma şartlarını kaybetmesi;
(C) İstifası;
(Ç) İki kez üst üste geçerli özrü ve izni olmadan toplantıya katılmaması;
(D) Herhangi bir siyasal partinin yetkili organlarında görev alması;
53/1977 12/1980 7/1981 51/1982 24/1983 43/1983 2/1984 20/1986 4/1987 49/1987 50/1987 33/1989 61/1989 2/1990 41/1990 30/1991 31/1992 16/1994 5/1995 6/1998 21/1999 19/2001 23/2005 22/2006 66/2006 75/2007 8/2010 25/2017 13/2018 1/2019 35/2019 14/2024 (E) Üst Kademe Yöneticiliği Yapan Kamu Görevlilerinin Atanması Hakkında Yasa uyarınca atananların ilgili Yasaya uygun olarak görevden alınması halinde;
Kurul üyeliği sona erer.
(8) Kurulun yönetimi ve temsili dolayısıyla kamu görevlisi olmayan Kurul üyelerine, Kurulun belirleyeceği ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak, brüt aylık asgari ücreti aşmayacak miktarda, aylık görev ödeneği ve kamu görevlisi olan Kurul üyelerine ise hakkı huzur tahsisatı verilir.
Kurulun Çalışma Yöntemi 6. (1) Üyeler atanıp Kurul oluşturulduktan sonra en geç 10 (on) gün içerisinde toplanıp, ilk toplantıda aralarından Başkan Yardımcısını seçerler. Başkan Yardımcısı, Başkanın yokluğunda yerine vekalet eder. Başkan ve Başkan Yardımcısının bulunmaması halinde, toplantıya katılan üyelerden en yaşlı olanı Başkana vekalet eder.
(2) Kurul, Başkanının yazılı çağrısı üzerine ve belirleyeceği tarih ve gündemle, en az ayda 1 (bir) defa toplanır.
(3) Kurulun toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğudur.
(4) Kurul, kararlarını toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alır. Oyların eşit olması halinde, toplantıya başkanlık edenin ayırt edici oyu vardır.
(5) Kurul kararları karar defterine kaydedilir ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır.
(6) Kurul kararları, toplantı tarih ve sayısını, toplantıya katılan ve katılmayan üyelerin katılamama nedenlerini, ad ve soyadlarını, gerekçeli karar metnini, oylama sonucunu ve varsa üyelerin kullandıkları oyla ilgili gerekçeleri içerir.
Kurulun Görev ve Yetkileri 7. Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:
(1) Bu Yasa kurallarına uygun olarak muhasebe mesleği ve denetim mesleği icra edebilmek için yetki belgesi vermek, dondurmak, askıya almak, iptal etmek, yetki belgesinin kaybı veya zayi olması halinde veya geçerli başka bir nedene bağlı olarak yeniden yetki belgesi vermek;
(2) Bu Yasada belirtilen sınavların her yıl Temmuz ve Aralık aylarında Kurul tarafından belirlenecek bir tarihte yılda 2 (iki) kez olmak üzere düzenlenmesini sağlamak ve sonuçlarını onaylamak;
(3) Yetki belgesi sahibi gerçek kişiler ile Yetkili Muhasebe ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının ayrı ayrı sicilini tutmak;
(4) Muhasebe Standartlarının, Denetim Standartlarının, Finansal Raporlama Standartlarının ve Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerinin belirlenmesine ve uygulanmasına ilişkin tüzük hazırlamak ve Bakanlığa sunmak;
(5) Meslekle ilgili kamu gözetimi ve denetimi yapmak, bu Yasanın 48'inci maddesinde düzenlenen Kalite Güvence Birimini ve sistemini oluşturmak ve uygulanmasını sağlamak;
(6) Yetki belgesi sahiplerinin uyması gereken, bu Yasanın 50'nci maddesinde öngörülen mesleki etik kuralların oluşturulmasını sağlamak;
(7) Kurulun Bakana görüş vermesi gerektiği veya Bakan tarafından Kurulun görüşünün istendiği durumlarda Bakana bilgi vermek veya önerilerde bulunmak;
(8) Kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar dahil, tüm işletmelerin Yetkili Muhasipler ve Yetkili Muhasip - Denetçiler tarafından düzenlenen mali raporlarının doğru ve makul olduğunu izlemek ve bunların standartlara uygun olmasını temin etmek;
(9) Yetkili Muhasiplerin, Yetkili Muhasebe Firmalarının, Yetkili Muhasip - Denetçilerin ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının, profesyonel davranışlarının en yüksek seviyede olmasını temin için mesleki icraatlarını izlemek;
(10) Enstitü üyelerinin görevlerine ilişkin konularda istişare ve danışmanlık hizmeti vermek ve bilgi sunmak;
(11) Standartların geliştirilmesi ve uygulanması konusunda ilgili uluslararası kurumlarla koordinasyon ve işbirliği sağlamak;
(12) Mali raporlama ve bağımsız denetimle ilgili araştırmaları teşvik etmek;
(13) Bu Yasaya ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzük kurallarına uyulduğunu izlemek ve gerekli hallerde Yetkili Muhasipler, Yetkili Muhasebe Firmaları, Yetkili Muhasip - Denetçiler ile Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarına bu konularda öneri ve uyarılarda bulunmak ve bu Yasanın 31'inci maddesi uyarınca disiplin suçu işleyenlerin saptanması ve bunların Disiplin Kurulunda soruşturulması için Enstitüye bildirimde bulunmak;
(14) Sürekli mesleki eğitim konusunda Enstitünün gerekli önlemleri almasını sağlamak ve Enstitüye lojistik destek vermek;
(15) Teknik konularda komiteler ve birimler oluşturmak;
(16) Bu Yasanın 10'uncu maddesinin (3)'üncü fıkrası uyarınca mesleki yeterlilik sınavları ile ilgili esas, usul, kıstas, koşul ve muafiyetlerin belirlenmesine ve uygulanmasına ilişkin tüzük hazırlamak ve Bakanlığa sunmak;
(17) Enstitünün faaliyetlerini gözetmek ve gerektiği durumlarda uyarılarda bulunmak;
(18) Bu Yasanın öngördüğü sınav ücreti ile bu Yasa ile belirlenmiş olan Yetki Belgesi Harcının ödenmesini sağlamak, ödeme ile ilgili gerekli yazışmaları yapmak ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmek;
(19) Enstitü Disiplin Kurulunun vermiş olduğu kararlara karşı yapılan itirazları değerlendirip en geç 30 (otuz) gün içerisinde onaylayarak karara bağlamak veya geçerli bir sebebin varlığı halinde, ilgili kararı bozarak gerekçeli kendi kararını vermek;
(20) Kurulun ihtiyaçları için mal ve hizmet satın almak;
(21) Kurulun gelir gider hesaplarını tutmak;
(22) Faaliyetleri ile ilgili yıllık rapor hazırlamak, yayınlamak ve mali raporları Bakana sunmak;
(23) Yürürlükteki yasalar uyarınca bağımsız denetime tabi işletmelerin Yetkili Muhasip - Denetçilerinin atanmaları, görevden alınmaları, istifa etmeleri ve denetlenecek gerçek ve tüzel kişiler ile bağımsız Muhasip - Denetçiler arasında yapılacak sözleşmelerin esas, kıstas ve koşullarının belirlenmesine ilişkin tüzük hazırlamak ve Bakanlığa sunmak;
(24) Aktif web sitesi bulundurmak.
ÜÇÜNCÜ KISIM Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasip - Denetçi Mesleğini İcra Esasları, Eğitimi İle Yetki Belgesi ve Sınav Ücreti
Muhasebe Mesleğini İcra Esasları ve Eğitimi 8. (1) Muhasebe mesleğini icra edebilmek için bu Yasa uyarınca Yetkili Muhasip Belgesi almak ve Enstitüye üye olmak zorunludur. Yetkili Muhasipler ünvanlarında kısaltılmış olarak "YM" ifadesini kullanabilirler.
(2) Yetkili Muhasip Belgesi almak için aşağıdaki koşullara uygun olanlar yazılı olarak Kurula başvururlar:
(A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı ve mukimi olmak;
(B) Bir üniversitenin veya dengi bir yükseköğretim kurumunun işletme, muhasebe, maliye veya iktisat bölümlerinden lisans diplomasına sahip olmak veya uluslararası tanınmış bir yükseköğretim kurumunun muhasebe ile ilgili bir diplomasına veya muadili bir belgeye sahip olmak veya mesleki eğitimin tamamlanması koşulu ile Enstitünün uygun bulacağı herhangi bir lisans diplomasına sahip olmak;
(C) Yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkumiyeti bulunmamak ve iyi itibar sahibi olmak;
(Ç) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine kesin dönüş yapan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı ve mukim kişilerin muhasebe mesleğini icra edebilmesi için, başvurusuna daha önce ikamet ettiği ülkede bağlı olduğu mesleki kuruluştan alınmış, herhangi bir disiplin suçu işlemediğini gösteren bir belgeyi eklemek;
(D) En az 3 (üç) yıl Yetkili Muhasip veya Yetkili Muhasebe Firması veya Yetkili Muhasip - Denetçi veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasında muhasebe mesleği ile ilgili pratik eğitim koşulunu yerine getirmiş olmak;
(E) Bu Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca yapılacak olan mesleki yeterlilik sınavında başarılı olmak;
(F) Muhasebe mesleğini kendi nam ve hesabına icra edecek kişiler için uygun bir işyerine ve aktif web sitelerine sahip olmak. İşyeri ve web sitesi ile ilgili koşullar Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
(3) Bu Yasanın 10'uncu maddesinin (3)'üncü fıkrası uyarınca çıkarılacak tüzükte saptanacak olan esas, kıstas ve koşullar uyarınca mesleki yeterlilik sınavına denk kabul edilen sınavı geçmiş olanlar, Kurul tarafından bu Yasanın 10'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (A) bendinde düzenlenen konulara dair yapılacak sınavlardan muaf tutulurlar.
(4) Kurul, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki herhangi bir ülkede Yetkili Muhasip olarak çalışma yetkisine sahip ve en az 3 (üç) yıl meslek icra etmiş bir kişinin, yukarıdaki (2)'nci fıkranın (A), (B), (C), (Ç) ve (F) bendlerinde yer alan koşulları taşıması ve bu Yasanın 10'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (B) bendinin (c) alt bendinde belirtilen konulara dair yapılacak sınavlarda başarılı olması halinde, Yetkili Muhasip olarak tanınmasına karar verebilir.
(5) Yetkili Muhasip Belgesi taşıyan 2 (iki) veya daha fazla kişi firma olarak Yetkili Muhasip Belgesi almak için Kurula başvurabilir.
(6) Muhasebe mesleğinin icrası ve işlemleri ile ilgili usul ve esaslar Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi Alma Esasları 9. (1) Muhasebe ve denetim mesleğini icra edebilmek için bu Yasa uyarınca Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi almak ve Enstitüye üye olmak zorunludur. Yetkili Muhasip - Denetçiler ünvanlarında kısaltılmış olarak "YMD" ifadesini kullanabilirler.
(2) Kurul, Yetkili Muhasip Belgesi almış kişi veya firmalara aşağıdaki koşulları yerine getirmeleri halinde Yetkili Muhasip - Denetçi belgesi verir:
(A) Bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (A), (B), (C) ve (Ç) bentlerinde belirtilen koşulları taşımak;
(B) Bu Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca yapılacak olan mesleki yeterlilik sınavında başarılı olmak;
(C) Gerçek kişiler için bu Yasanın 11'inci maddesinde belirtilen pratik eğitim şartını yerine getirmek ve iyi itibar sahibi olmak;
(Ç) Firmalar için bu Yasanın 45'inci maddesinde yer alan koşullara uymak ve iyi itibar sahibi olmak;
(D) Muhasebe ve Denetim mesleğini kendi nam ve hesabına icra edecek kişiler ile bu mesleği icra edecek firmaların iç ve iş organizasyonları ile çalışma yöntemlerine, uygun bir işyerine ve aktif web sitelerine sahip olmak. Bunlarla ilgili koşullar, Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
(3) Kurul, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki herhangi bir ülkede Yetkili Muhasip - Denetçi olarak çalışma yetkisine sahip ve en az 3 (üç) yıl meslek icra etmiş bir kişinin, bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (A) ve (C) bentlerinde belirtilen koşulları taşıması ve bu Yasanın 10'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (B) bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde belirtilen konulara dair yapılacak sınavlarda başarılı olması halinde, Yetkili Muhasip - Denetçi olarak tanınmasına karar verebilir.
(4) Gelir ve Vergi Dairesinde asgari 5 (beş) yıl müdür veya müdür muavini veya amir veya birinci derece kıdemli mevkilerinde, bilanço ve mali tabloların incelenmesine dayalı vergi tarhı ve genel vergi incelemesi dahil olmak üzere, toplam 10 (on) yıl kadrolu statüsünde mali görevlerde hizmet etmiş olan ve bu sürelerde görevlerini başarı ile yerine getirmiş olduğu Daire Müdürünün veya Müsteşarın görüşü ile Bakan tarafından yazılı olarak onaylanan en az lisans diplomasına sahip iyi itibar sahibi kişiler bu Yasa uyarınca yapılacak mesleki sınavlarda bu Yasanın 10'uncu maddesinin (1)'inci fıkrasının (B) bendinin (c) alt bendinde düzenlenen konulardan ve pratik eğitim zorunluluğundan muaf tutulurlar.
(5) Yetkili Muhasip - Denetçi mesleğinin icrası ve işlemleri ile ilgili usul ve esaslar Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Mesleki Yeterlilik Sınavı 10. (1) Mesleki yeterlilik sınavı, (A) ve (B) bentlerinde belirtilen 2 (iki) basamaklı sınavlardan oluşup, adayın muhasebe veya denetim alanındaki konulara ilişkin teorik bilgi düzeyinin yeterliliğini ve adayın bu bilgileri başarıyla pratiğe uygulayabildiğini gösterir. Bu sınavlar yazılı olarak yapılır.
(A) Sınav, Yetkili Muhasip mesleğiyle ilgili olduğu ölçüde aşağıdaki konulardan sadece (a) ve (c) alt bentlerini, Yetkili Muhasip - Denetçi mesleğiyle ilgili olduğu ölçüde ise aşağıdaki konuların tümünü kapsar:
(a) Genel muhasebe teorisi ve uygulamaları;
(b) Yıllık ve konsolide hesapların hazırlanmasına ilişkin mevzuatta yer alan koşullar ve standartlar;
(c) Yetkili Muhasiplerle ilgili mevzuat ve mesleki standartlar;
(ç) Uluslararası muhasebe standartları;
(d) Finansal analiz;
(e) Maliyet ve yönetim muhasebesi;
(f) Denetim esasları ve uygulamaları;
(g) Risk yönetimi ve iç denetim;
(ğ) Yetkili Muhasip - Denetçilerle ilgili mevzuat ve mesleki standartlar;
(h) Uluslararası denetim standartları;
(ı) Mesleki etik kuralları ve bağımsızlık.
(B) Sınav, Yetkili Muhasip mesleğiyle ilgili olduğu ölçüde aşağıdaki konulardan sadece (c) alt bendini, Yetkili Muhasip - Denetçi mesleğiyle ilgili olduğu ölçüde ise aşağıdaki konuların tümünü kapsar:
Fasıl 113 28/1974 7/1977 30/1983 28/1987 65/1989 56/1991 42/1997 29/2003 35/2007 (a) Şirketler Yasası ve şirket yönetimi;
(b) İflas, Tasfiye ve Birleşme Mevzuatı;
(c) Vergi Mevzuatı;
(ç) Ticari Mevzuat;
(d) Sosyal Güvenlik ve Çalışma Mevzuatları;
(e) Tek Düzen Hesap Mevzuatı;
(f) Finansal Mevzuat ve kurumların yönetimine ilişkin temel ilkeler;
(g) Matematik ve istatistik;
(ğ) İşletme ve kamu maliyesi ile bilişim teknolojileri ve bilgisayar sistemleri;
(h) Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Mevzuatı.
(2) Kurul, sınav tarihlerini en az 1 (bir) ay önceden tarih, saat ve yer bildirmek suretiyle web sitesinde duyurur.
(3) Mesleki yeterlilik sınavları ile ilgili esas, usul, kıstas, koşul ve muafiyetler Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Yetkili Muhasip - Denetçi Mesleği İçin Pratik Eğitim Zorunluluğu 11. (1) Yetkili Muhasip Belgesine sahip olanlardan, Yetkili Muhasip – Denetçi belgesi almak için başvuran adayların, bu yetkiyi alabilmesi için, sahip olduğu teorik bilgileri pratikte uygulamadaki becerilerini geliştirmek üzere, yıllık hesapların, konsolide hesapların veya benzeri mali tabloların denetimi de dahil olmak üzere, ilgili konuları kapsayan asgari 3 (üç) yıllık bir pratik eğitim süresini başarı ile tamamlaması ve bunu belgelemesi gerekmektedir.
(2) Alınacak olan bu pratik eğitim Yetkili Muhasip - Denetçi yanında yapılır.
(3) Pratik eğitim verecek olan Yetkili Muhasip - Denetçide aranacak koşullar Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Yetki Belgesi Harçları ve Sınav Ücreti 12. (1) Yetkili Muhasiplerin ve Yetkili Muhasip - Denetçilerin yılda 2 (iki) kez yapılacak sınavlara başvuru koşulu olarak ödenecek Mesleki Yeterlilik Sınav Ücreti yılın başında yürürlükte bulunan aylık brüt asgari ücretin yarısını aşmayacak, dörtte birinden az olmayacak miktarda sınav konularının sayısı ve içeriği dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Bu Yasa kuralları uyarınca hak kazanarak mesleğe yeni başlayacaklardan, mesleki kayıt işlemleri sırasında olmak üzere yılda 2 (iki) kez yapılacak sınav tarihini müteakip ayın en geç son gününde ödenmesi koşulu ile Muhasiplik Yetki Belgesi için yılın başında yürürlükte bulunan brüt asgari ücret kadar, Muhasip - Denetçi Yetki Belgesi için yılın başında yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin bir buçuk katı kadar Yetki Belgesi Harcı Gelir ve Vergi Dairesinin Gelirler Veznesine yatırılır.
(3) (A) Yetkili Muhasiplerin ve Yetkili Muhasip - Denetçilerin Yetki Belgesi Yenileme Harcı, her yıl ilgili yılın başında belirlenecek bir brüt asgari ücret miktarında olmak üzere Şubat ayının son gününe kadar Gelir ve Vergi Dairesinin Gelirler Veznesine yatırılır.
(B) Yetki Belgesi Yenileme Harcı ödemekle yükümlü meslek mensuplarından, bu Yasa kapsamında yer alan firmalara bağımlı çalışan olup, başkası nam ve hesabına iş gören, bahse konu firmalarda direktör veya hissedar olmayan meslek mensupları, bu fıkranın (A) bendinde belirlenen harcın dörtte biri oranında miktarı Yetki Belgesi Yenileme Harcı olarak Gelir ve Vergi Dairesinin Gelirler Veznesine yatırır.
48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017 (C) Yukarıdaki (A) ve (B) bentlerinde düzenlenen harç miktarlarının en geç ilgili yılın Şubat ayının son gününe kadar ödenmemesi halinde Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası uyarınca tahsil edilirler.
(Ç) Yetki Belgesi Harcının ödendiği aynı yıl içinde mesleğe yeni başlayanlardan Yetki Belgesi Yenileme Harcı alınmaz.
(4) Kaybolan, zayi olan veya geçerli başka bir nedene bağlı olarak yeniden verilecek Yetki Belgesi için, (2)'nci fıkrada belirlenen harcın dörtte biri kadar bir harç miktarı alınır.
(5) Bakanlar Kurulu, (2)'nci, (3)'üncü ve (4)'üncü fıkralarda belirtilen tutarları her yıl 3 (üç) katına kadar artırmaya yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ KISIM Mesleki Siciller
Mesleki Siciller 13. Yetkili Muhasipler ve Yetkili Muhasip - Denetçiler hakkındaki siciller, Kurul tarafından tutulur ve kamuoyuna açık şekilde elektronik ortamda bulundurulur.
Yetkili Muhasip İle Yetkili Muhasip-Denetçilerin Mesleki Sicil Kayıtları 14. Yetkili Muhasipler ve Yetkili Muhasip - Denetçiler ile ilgili mesleki sicil kayıtlarında en az aşağıda belirtilen bilgilerin yer alması zorunludur:
(1) İsim, adres, sicil numarası, irtibat bilgileri ve sicil kayıt tarihi;
(2) Yetki belgesi onay tarihi;
(3) Varsa, yetki belgesi sahibinin istihdam edildiği veya ortak veya hissedar sıfatıyla veya başka bir ünvanla görev yaptığı Yetkili Muhasebe veya Yetkili Muhasebe ve Denetim firmasının adı, adresi, web adresi ve sicil numarası;
(4) En son kalite kontrol gözden geçirme tarihi;
(5) Varsa, bu Yasanın 33'üncü ve 52'nci maddesine dayanılarak verilen mesleki yaptırımlar, mesleki disiplin cezaları ve cezalar.
Yetkili Muhasebe Firmaları ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Mesleki Sicil Kayıtları 15. Yetkili Muhasebe Firmaları ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları ile ilgili, mesleki sicil kayıtlarında en az aşağıda belirtilen bilgilerin yer alması zorunludur:
(1) Kayıtlı ünvan, kayıtlı adres, sicil no ve sicil kayıt tarihi;
(2) Hukuki yapısı;
(3) İrtibat bilgileri, yasal temsilci veya temsilcileri ile adresleri;
(4) Firmada istihdam edilen veya ortak sıfatıyla veya başka bir ünvanla görev yapan tüm yetki belgesi sahiplerinin adı, adresi, web adresi, sicil numarası ve irtibat bilgileri;
(5) Ortakların veya hissedarların adı, iş adresi ve irtibat bilgileri;
(6) İdari veya yönetim organındaki tüm üyelerin isim, iş adresi ve irtibat bilgileri;
(7) Yetkili Muhasebe Firmaları ve/veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları ile herhangi bir gerçek veya tüzel kişi işletmesi arasında hizmet sözleşmesi, kar-zarar paylaşımı, ortak mülkiyet paylaşımı, kontrol veya yönetim ilişkisi olması durumunda, ilişkide olduğu kuruluşların adları ve adreslerinin listesi veya bu tür bilgilerin halka açık biçimde nereden temin edilebilecekleri konusunda açıklama;
(8) Yetki belgesi onay tarihi;
(9) En son kalite kontrol gözden geçirme tarihi;
(10) Varsa bu Yasanın 33'üncü ve 52'nci maddesine dayanılarak verilen mesleki yaptırımlar, mesleki disiplin cezaları ve cezalar;
(11) Kamu gözetiminden sorumlu yetkili makamların ünvanı ve kayıtlı adresi.
Mesleki Sicil Bilgilerinin Güncellenmesi 16. Yetkili Muhasipler, Yetkili Muhasebe Firmaları, Yetkili Muhasip – Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları sicilde yer alan bilgilerindeki herhangi bir değişikliği 30 (otuz) gün içinde yazılı olarak, yetkili temsilcilerinin imzasıyla Kurula bildirirler. Bu bildirim uygun elektronik imza şeklinde de yapılabilir. Bildirimden itibaren 15 (on beş) gün içerisinde sicil güncellenir. Bu süre içerisinde Kurula bildirimin yapılmadığının saptanması halinde, mesleki sicil bilgisini güncellemeyen meslek mensubuna yapılacak tebliğden itibaren en geç 15 (on beş) gün içerisinde sicil bilgilerini güncellemesi ve yılın başında yürürlükte bulunan asgari ücretin dörtte biri oranında bir cezayı Gelir ve Vergi Dairesinin Gelirler Veznesine yatırması gerektiği bildirilir. Kendisine yapılan bu bildirime aykırı hareket eden ve/veya aynı yıl içerisinde birden fazla bu madde kuralları uyarınca mesleki sicil bilgilerini güncellemekte ısrar eden Yetki Belgesi sahiplerinin ve firmalarının mesleği icra etme koşullarını yitirdikleri varsayılarak Yetki Belgeleri sicil bilgileri güncellenene kadar askıya alınır ve Kurul, bu Yasanın 31'inci maddesine dayanarak gerekli disiplin soruşturması için işlemleri başlatır.
BEŞİNCİ KISIM Enstitünün Oluşumuna ve İşleyişine İlişkin Kurallar
Enstitünün Kuruluşu ve Amaçları 17. (1) Bu Yasa kapsamındaki Yetkili Muhasip ve gerçek kişi statüsündeki Yetkili Muhasip - Denetçilerin oluşturduğu tüzel kişiliğe sahip, bir Enstitü kurulur.
(2) Enstitü, Yetkili Muhasipler ve Yetkili Muhasip - Denetçiler Enstitüsü olarak isimlendirilir. Enstitünün merkezi Lefkoşa'dadır.
(3) Enstitünün amaçları şunlardır:
(A) Muhasebe ve Denetçilik mesleğinin, kamunun ve işletmelerin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesini sağlamak;
(B) Kurul tarafından belirlenecek Muhasebe Standartları, Denetim Standartları ve Finansal Raporlama Standartlarının uygulanmasını sağlamak;
(C) Kurul tarafından oluşturulan mesleki etik kurallarına ve diğer kurallara üyelerin uymasını sağlamak;
(Ç) Mesleki konularda üyelerinin gerekli eğitimi almalarına yardımcı olmak ve bu maksatla kurs, seminer, konferans gibi faaliyetler düzenlemek ve maddi katkıda bulunmak;
(D) Muhasebe ve Denetçilik mesleğinin etkili bir şekilde uygulanması amacıyla Kurul ile koordinasyon içerisinde çalışmalar yürütmek;
(E) Bu Yasaya, mesleki standartlara ve diğer mevzuata uygun meslek icra etmeyen üyelere karşı gerekli uyarılarda bulunmak, önlemler almak ve disiplin cezalarının uygulanmasını sağlamak;
(F) Muhasebe ve Denetçilik mesleği konusunda ülkeyi temsil etmek;
(G) Kamu kurum ve kuruluşlarına mali konularda ve yap-işlet, yap-işlet-devret ile bunun gibi usullerde yönetilen kuruluşlara danışmanlık hizmeti sunmak;
(H) Enstitü üyelerinin sicilini tutmak.
Enstitünün Görev ve Sorumlulukları 18. Enstitünün görev ve sorumlulukları şunlardır:
(1) Enstitü üyelerinin Kurul tarafından belirlenecek Muhasebe Standartlarına, Denetim Standartlarına ve Finansal Raporlama Standartlarına uymalarını sağlamak;
(2) Sürekli mesleki eğitim programlarını düzenleyip uygulanmasını sağlamak;
(3) Enstitünün amaçlarını yerine getirmek için gerekli göreceği komiteleri oluşturmak;
(4) Enstitüyü ilgilendiren konularda yetkili mercilere görüş bildirmek ve/veya bilirkişi olarak görev yapmak;
(5) Diğer ülkelerdeki mesleki kuruluşlarla ilişkiler kurmak ve uluslararası mesleki kuruluşlara üye olmak;
(6) Üyeler arasında mesleki dayanışma, iş birliği, görüş birliği ve disiplini sağlamak;
(7) Mesleki konularda araştırmalar yapmak veya yaptırmak ve bu gibi araştırmaların sonuçlarını yayınlamak;
(8) Enstitünün faaliyetleri ile ilgili yıllık rapor hazırlayıp Kurula sunmak;
(9) Enstitüye yapılacak olan şikayetleri değerlendirmek ve gerektiği durumlarda üyelerini, bu Yasanın 31'inci ve 32'nci maddeleri uyarınca disiplin soruşturması başlatılması için Yönetim Kuruluna sevk etmek;
(10) Üyelerinin bilgilerini artırmak için yayınlar yapmak;
(11) Mesleki toplantılar, seminerler, konferanslar ve benzeri etkinlikler düzenlemek, yurtdışındaki benzeri etkinliklere katılmak;
(12) Üyelerin mesleki etik ve diğer kurallara uymasını sağlamak;
(13) Enstitünün amaçlarını gerçekleştirmek için taşınır ve/veya taşınmaz mal almak, satmak bunlarla ilgili her türlü tasarrufta bulunmak;
(14) Enstitünün görev ve sorumlulukları ile amaçlarını yerine getirmek amacıyla mal ve hizmet satın almak ve bunlarla ilgili çalışma esas ve koşulları belirlemek;
(15) Bu Yasanın 35'inci maddesinin (3)'üncü fıkrasında belirtilen gelirleri tahsil etmek, bu gelirleri Enstitü amaçları için harcamak;
(16) Periyodik bülten yayınlamak, üyelerine duyurulması gereken tüm karar, talimat ve mesleği ilgilendiren konularda görüş ve önerilerde bulunan yazıları bültende yayınlamak;
(17) Aktif web sitesi bulundurmak;
(18) Bu Yasada öngörülen kuralların uygulanmasını gözetmek ve gerekli önlemleri almak.
Enstitüye Üyelik Kaydı 19. Enstitüye üye olmak için gerekli başvurular, Yönetim Kuruluna yapılır. Yönetim Kurulu, Enstitünün belirlediği üyelik kayıt ücretini ödemiş olan ve Kuruldan yetki belgesi alan Yetkili Muhasipler ile Yetkili Muhasip - Denetçileri Enstitü üyesi olarak kabul eder ve Enstitünün siciline kaydeder. Ayrıca Yetkili Muhasebe Firmaları ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarını da Enstitünün siciline kaydeder.
Ancak bu firmalar Enstitüye üye olamazlar.
Enstitüye Üyelik Kayıt Ücreti, Aidatın Ödenmesi, Üyeliğin Askıya Alınması ve Dondurulması 20. (1) Enstitüye üyelik kayıt ücreti ve yıllık üyelik aidatı Enstitü Yönetim Kurulunun önerisi ve Kurulun onayı üzerine her yıl Enstitü tarafından saptanır. Saptanacak üyelik kayıt ücreti miktarı yürürlükteki aylık brüt asgari ücreti aşamaz, yıllık üyelik aidatı ise yürürlükteki aylık brüt asgari ücretten az olamaz. Üye kayıt ücreti ve yıllık üyelik aidatının yarısı alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Kurula aktarılır.
48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017 (2) Yıllık üyelik aidatı her yılın Ocak ayında ödenir. Yıl içinde üyelik siciline kaydı yapılanlar yıllık üyelik aidatının tümünü 1 (bir) ay içerisinde öderler. Zamanında ödenmeyen yıllık aidata Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca gecikme zammı uygulanır. Aidat borçlarını ilgili yıl sonuna kadar ödemeyenlerin yapılacak tebliğden itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde ödenmemiş aidatlarını ve buna bağlı gecikme zammını birlikte ödemesi bildirilir. Bu bildirim süresi içinde ödeme yükümlülüğüne riayet etmeyenlerin Enstitü üyelikleri, aidat borçlarını ödeyinceye kadar askıya alınır. Enstitü üyeliği askıya alınmış olan bir Enstitü üyesi üyeliğin askıya alındığı tarihten sonra Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasip - Denetçi olarak meslek icra edemez. Askıya alınan üyelikler Enstitü bülteninde ve/veya web sitesinde ilan edilir ve Kurula bilgi verilir.
(3) Mesleği fiilen icra etmemeye karar veren üye bu durumunu Enstitüye yazılı olarak bildirmek suretiyle yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen yıllık üyelik aidatının takip eden yıldan itibaren onda birini ödemek suretiyle üyelik statüsünü dondurmak koşuluyla devam ettirebilir.
Enstitünün Yetkili Organları 21. Enstitünün yetkili organları şunlardır:
(1) Genel Kurul,
(2) Yönetim Kurulu,
(3) Disiplin Kurulu.
Genel Kurulun Oluşumu, Görev ve Yetkileri 22. (1) Genel Kurul, Enstitünün en yüksek karar organı olup Enstitüye kayıtlı, aidatını ödemiş ve Kurul tarafından verilen ve üyeliği dondurulmamış veya yetki belgesi askıya alınmamış olan yetki belgesi sahibi gerçek kişi üyelerden oluşur.
(2) Genel Kurulun görevleri şunlardır:
(A) Genel Kurul Başkanlık Divanı, Yönetim Kurulu ve Disiplin Kurulu üyelerini ve Komite üyelerini seçmek, atamak ve görevden almak;
(B) Enstitü Mali İşler Sorumlusu ve Bağımsız Denetçisini seçmek, atamak ve görevden almak;
(C) Enstitünün amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli ilkeleri saptamak ve gerekli kararları almak;
(Ç) Yönetim Kurulunca ve Enstitü Komitelerince hazırlanan yıllık faaliyet raporlarını incelemek ve onaylamak;
(D) Yıllık hesap raporlarını ve mali hesapları incelemek ve onaylamak;
(E) Ödenmesi öngörülen üye kayıt ücretini, yıllık üyelik aidatı miktarları ile eğitim ücretlerini tespit etmek;
(F) Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan bütçeyi onaylamak;
(G) Bu Yasa uyarınca Genel Kurul tarafından yapılması öngörülen diğer işlemleri yapmak.
Genel Kurul Toplantılarında İzlenecek Yöntem 23. (1) Genel Kurul toplantıları, duyurulan saatte Yönetim Kurulu Başkanı veya hazır bulunmaması halinde, Başkan Yardımcısı, onun da hazır bulunmaması halinde, Yönetim Kurulu üyelerinden en yaşlı olanı tarafından açılır ve yoklama yapılarak toplantı Divan Kurulunun oluşumuna geçilir.
(2) Genel Kurulu yönetmek ve sekretarya işlerini gerçekleştirmek üzere toplantıda oy kullanma hakkına sahip üyeler arasından 1 (bir) Başkan ve 2 (iki) raportörden oluşan Başkanlık Divanı seçilir.
(3) Divan Başkanı, Genel Kurul toplantılarının bu Yasa kurallarına uygun olarak yürütülmesi ve sonuçlandırılması için gerekli önlemleri almakta yetkilidir.
(4) Divan Başkanlığının oluşumunda Yönetim Kurulu üyeleri ile Disiplin Kurulu üyeleri aday olamazlar.
Olağan ve Olağanüstü Genel Kurul Toplantıları 24. (1) Enstitünün Olağan Genel Kurul toplantısı yılda bir (1) defa olmak üzere Şubat ayının ikinci yarısında Yönetim Kurulunun uygun göreceği tarih, saat ve yerde yapılır.
(2) Yönetim Kurulu, Olağan Genel Kurul toplantılarının gününü, yerini, saatini ve gündemini belirten duyuruyu toplantı tarihinden en az 21(yirmi bir) gün önce üyelerine yazılı olarak, günlük yayın yapan en az 2 (iki) yerel gazetede ilan etmek ve Enstitünün web sayfasında yayımlamak suretiyle bildirir. Olağan Genel Kurul Toplantısı dışındaki diğer Genel Kurul Toplantıları Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı sayılır.
(3) Yönetim Kurulu, uygun gördüğü hallerde ve zamanlarda Genel Kurulu Olağanüstü Genel Kurul toplantısına çağırabilir. Ayrıca Yönetim Kurulu Genel Kurulda oy kullanma hakkına sahip üyelerin en az onda birinin toplantı gündemini belirten yazılı talebi üzerine, en geç 1 (bir) ay içerisinde üyeleri Olağanüstü Genel Kurul toplantısına çağırmak zorundadır.
(4) Yönetim Kurulu, Olağanüstü Genel Kurul toplantılarının gününü, yerini, saatini ve gündemi belirten duyuruyu toplantı tarihinden en az 14 (on dört) gün önce üyelerine yazılı olarak ve günlük yayın yapan en az 2 (iki) yerel gazetede ilan etmek ve Enstitünün web sayfasında yayımlamak suretiyle bildirir.
Genel Kurul Toplantılarında Uygulanacak Yöntem 25. (1) Genel Kurul toplantıları Yönetim Kurulunca yapılan yazılı duyuruda belirtilen gün, yer ve saatte yapılır. Deprem, sel gibi doğal afetler, olağanüstü hal veya savaş ilanı gibi kaçınılmaz nedenlerden dolayı Genel Kurul toplantısı bir defaya mahsus olmak üzere, 1 (bir) aylık süreyi geçmeyen bir tarihe ertelenebilir. Bu erteleme kararı günlük yayın yapan en az 2 (iki) yerel gazetede ilan edilmek ve Enstitünün web sayfasında yayımlanmak suretiyle üyelere bildirilir. Vekaletname yöntemi ile Genel Kurul toplantılarına iştirak edilemez.
(2) Genel Kurul toplantılarının yapılabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun toplantı salonunda hazır bulunması şarttır.
Ancak toplantı saatinde yeterli çoğunluk sağlanamazsa, toplantıya yarım saat ara verilir ve yarım saat sonunda salonda hazır bulunan üyelerin sayısına bakılmaksızın çoğunluk sağlanmış sayılarak toplantıya başlanır.
(3) Genel Kurul toplantılarında önceden belirlenen gündemdeki konular görüşülür.
Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin onda birinin imzası ile teklif edilen ve toplantıda hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğu tarafından onaylanan konular da gündeme eklenir.
(4) Genel Kurul toplantılarında görüşülmesi tamamlanan gündemdeki her konu, toplantıda hazır bulunan üyelerin oyuna sunulur ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alınır. Oylama el kaldırma suretiyle yapılır.
Ancak Divan Başkanının istemi veya Genel Kurulda hazır bulunan üyelerin çoğunluğunun talebi üzerine gizli oylama yapılabilir. Oylama sonucunun eşitliği halinde, oylama tekrarlanır ve ikinci oylamada da oyların eşitliği halinde, konu Divan Kurulu tarafından karara bağlanır.
(5) Toplantı tutanakları ile kararlar Divan Kurulu tarafından tutulur ve toplantı sonunda imzalanarak yeni seçilen Yönetim Kuruluna verilir.
Yönetim Kurulunun Oluşumu ve Seçimi 26. (1) Yönetim Kurulu, Genel Kurul toplantılarında üyeler arasından gizli oy, açık tasnif ile 2 (iki) yıllık süre için seçilen en çok oyu alan 7 (yedi) asli ve 7 (yedi) yedek üyeden oluşur. Seçilecek olan üyelerden 4 (dört) asli ve 4 (dört) yedek üye Yetkili Muhasip - Denetçiler arasından, 3 (üç) asli ve 3 (üç) yedek üye ise Yetkili Muhasipler arasından ayrı ayrı oylama yapılmak suretiyle seçilir.
Ancak oyların eşit olması halinde, ilgili adaylar arasında kura çekilmek suretiyle kazanan saptanır.
(2) Yönetim Kurulu üyeleri ilk toplantılarında kendi aralarında görev bölümü yaparlar ve 1 (bir) Başkan, 1 (bir) Başkan Yardımcısı, 1 (bir) Genel Sekreter ile 1 (bir) Sayman seçerler.
(3) Yönetim Kurulunun, asli üye olarak seçilen üyeleri yeniden Yönetim Kuruluna seçilme hakkına sahiptirler.
Ancak 10 (on) yıl içerisinde en fazla 2 (iki) dönem Yönetim Kuruluna seçilebilirler.
(4) Yönetim Kurulu asli üyeleri arasında boşalma olması halinde, boşalan üyeliğin Yetkili Muhasip - Denetçi olması durumunda, Yetkili Muhasip-Denetçi olarak seçilmiş yedek üyelerden; boşalan üyeliğin Yetkili Muhasip olması durumunda ise, Yetkili Muhasip olarak seçilmiş yedek üyelerden sırasıyla yerlerine en fazla oy alanlar getirilir. Oyların eşit olması halinde ise, Yönetim Kurulu eşit oya sahip yedek üyeler arasından kura yöntemiyle birini seçer. Başkanın, Başkan Yardımcısının, Genel Sekreterin veya Saymanın herhangi bir şekilde görevinden ayrılması halinde yerlerine Yönetim Kurulu üyeleri arasından biri seçilir. Yeni seçilen üye yerine seçildiği üyenin görev süresini tamamlar.
(5) Uyarma cezası dışında herhangi bir disiplin cezası alan üye, Enstitünün yetkili organlarında aday olamaz. Seçilmiş olsa dahi, uyarma cezası dışında disiplin cezasına çarptırılması ile bu görevleri sona erer.
(6) Yönetim Kuruluna seçilmek için aday olanlar, bu istemlerini Genel Kurulun yapılacağı tarihten en geç 3 (üç) gün öncesine kadar Yönetim Kurulu Sekreterliğine yazılı olarak bildirirler.
Enstitü Başkanı ve Yönetim Kuruluna İlişkin Özel Kurallar 27. (1) Yönetim Kurulu Başkanı, Enstitü Başkanıdır. Başkan, bu Yasada öngörülen kuralların uygulanmasını sağlar.
(2) Enstitü Başkanının, Yetkili Muhasip - Denetçi yetki belgesine sahip olması koşuldur.
(3) Yönetim Kurulunun en az 4 (dört) üyesi Yetkili Muhasip - Denetçi yetki belgesine sahip üyelerden oluşur.
Yönetim Kurulu Toplantıları 28. (1) Yönetim Kurulu, ayda en az 1 (bir) kez olmak üzere, Yönetim Kurulu Başkanının çağrısı veya Yönetim Kurulu üyelerinden en az 2 (iki) üyenin isteği üzerine toplantıya çağrılır.
(2) Yönetim Kurulu Başkanının yokluğunda toplantılara Başkan Yardımcısı başkanlık eder. Başkan Yardımcısının yokluğunda ise toplantıda hazır bulunan üyeler kendi aralarında bir Yönetim Kurulu üyesini toplantıya başkanlık etmek amacıyla Başkan seçerler.
(3) Yönetim Kurulu, üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan üye sayısının salt çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşit olması halinde, Yönetim Kurulu toplantısına Başkanlık eden üyenin ayırt edici oyu vardır.
(4) Geçerli bir özrü ve izni olmaksızın üst üste 2 (iki) Yönetim Kurulu toplantısına katılmamış olan üyenin Yönetim Kurulu üyeliği son bulur.
(5) Hakkında disiplin soruşturması başlatılmış olan üyenin Yönetim Kurulu üyeliği disiplin soruşturması son bulana kadar askıya alınır.
(6) Yönetim Kurulunun acil ve olağandışı durumlarda asli üyelerinin tümü tarafından imzalanmış yazılı bir karar, Yönetim Kurulu toplantısında alınmış bir karar gibi geçerli sayılır.
Yönetim Kurulunun Görev, Yetki ve Sorumlulukları 29. Yönetim Kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
(1) Genel Kurul kararlarını yerine getirmek ve bu Yasa kurallarını uygulamak;
(2) Enstitü amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli çalışmaları yapmak;
(3) Ülkenin genel ekonomik durumunu izlemek ve gerekli gördüğü konularda Genel Kurulca onaylanmak üzere rapor hazırlamak, hazırlatmak ve Bakanlığa ve diğer ilgili kamu, kurum ve kuruluşlarına sunmak;
(4) Enstitü üyeleri arasında mesleki dayanışmayı sağlamak;
(5) Enstitü adına; taşınır mal almak, kiralamak, satmak, tasarrufta bulunmak, Genel Kurul onayına tabi olarak borçlanmak, taşınmaz mal satın almak, satmak, kiralamak, tasarrufta bulunmak ve bunlarla ilgili ipotek tesis etmek;
(6) Enstitü Bütçesini hazırlamak, Genel Kurulda onaylatmak, uygulamak ve gerekli hesapların tutulmasını sağlamak;
(7) Enstitünün mali yılını kapsayan faaliyetleri hakkında gerekli faaliyet raporu ile finansal tabloları hazırlamak ve Enstitünün Bağımsız Muhasip - Denetçisinin raporu ile birlikte Genel Kurulun onayına sunmak;
(8) Enstitü adına gelir tahsilatlarını gerçekleştirmek, gerekli harcamaları yapmak veya bu hususta gerekli yetkiyi vermek;
(9) Enstitü üyelerinin sicillerini tutmak ve üyelik belgesi vermek;
(10) Yetkili kılındığı diğer işleri yapmak;
(11) Enstitüyü mesleki konularda yurtiçi ve yurtdışındaki kurum ve kuruluşlar nezdinde temsil etmek;
(12) Yurtiçi ve yurtdışı eğitim ve tanıtım amaçlı seminerler, konferanslar ve benzeri etkinlikler düzenlemek;
(13) Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasip - Denetçilerin meslekleri ile ilgili bilgi, tecrübe ve kalitenin geliştirilmesi için gerekli önlemleri almak;
(14) Üyeler arasında haksız rekabeti önlemeye veya gidermeye ilişkin önlemler almak, uygulamak ve ihtiyaç duyulması halinde, hizmet ücretlerini belirlemek için tarife yapmak;
(15) Disiplin suçu işlediği iddia edilen üyeler hakkında disiplin soruşturması yaptırmak ve soruşturma sonucu gerek görülmesi halinde, Disiplin Kuruluna sevk etmek ve Disiplin Kurulunun kararlarına ilişkin Kurula bilgi vermek.
Disiplin Kurulunun Oluşumu, Görev ve Yetkileri 30. (1) Disiplin Kurulu, Genel Kurul toplantılarında üyeler arasından gizli oy, açık tasnif ile 2 (iki) yıllık süre için seçilen 10 (on) yıllık mesleki tecrübeye sahip 5 (beş) asli ve 3 (üç) yedek üyeden oluşur. Seçilecek olan 3 (üç) asli ve 2 (iki) yedek üye Yetkili Muhasip - Denetçiler arasından, 2 (iki) asli ve 1 (bir) yedek üye ise Yetkili Muhasipler arasından ayrı ayrı oylama yapılmak suretiyle seçilir. Ayrıca Disiplin Kurulunun yapacağı toplantılarda Kurul tarafından Enstitü üyesi haricindeki Kurul üyeleri arasından gözlemci sıfatıyla görevlendirilecek 1 (bir) kişi de yer alır.
Ancak Kurul tarafından görevlendirilecek gözlemcinin oy hakkı yoktur.
(2) Disiplin Kurulunun toplantı yeter sayısı üçtür.
(3) Disiplin Kuruluna asli üye olarak seçilen üyeler yeniden Disiplin Kuruluna seçilme hakkına sahiptirler.
Ancak 10 (on) yıl içerisinde en fazla 2 (iki) dönem Disiplin Kuruluna seçilebilirler.
(4) Yönetim Kurulu üyesi seçilen 1 (bir) kişi aynı dönem için Disiplin Kuruluna seçilemez.
(5) Disiplin Kurulu toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alır.
(6) Disiplin Kurulu üyeleri arasında herhangi bir şekilde boşalma olması halinde, boşalan üyeliğin Yetkili Muhasip - Denetçi olması durumunda Yetkili Muhasip - Denetçi olarak seçilmiş yedek üyelerden; boşalan üyeliğin Yetkili Muhasip olması durumunda ise Yetkili Muhasip olarak seçilmiş yedek üyelerden sırasıyla en fazla oy alanlar getirilir. Oyların eşit olması halinde ise, Yönetim Kurulu yedek üyelerden kura yöntemi ile birini seçer. Yeni seçilen üye yerine seçildiği üyenin görev süresini tamamlar.
(7) Herhangi bir Disiplin Kurulu üyesi hakkında bu Yasa uyarınca disiplin soruşturması başlatılması halinde, böyle bir üyenin Disiplin Kurulundaki üyeliği, disiplin soruşturmasının sonuçlandırılmasına kadar askıya alınır ve yerine aynı yetki belgesine sahip yedek üyelerden birisi görev yapar.
(8) Disiplin soruşturması sonucunda Disiplin Kurulu üyesi aleyhine ceza verilmesi halinde, böyle bir üyenin Disiplin Kurulundaki üyeliği kendiliğinden sona erer.
(9) Disiplin Kurulunun görevi; bu Yasa kurallarına ve Kurul tarafından yayımlanan mesleki etik ve diğer kurallara aykırı hareket eden ve Yönetim Kurulu tarafından Disiplin Kuruluna sevk edilen üyeler hakkında disiplin soruşturması yapmak, suçu sabit bulunanlara saptanan suçun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu Yasada düzenlenen ve bu Yasanın 33'üncü maddesinde belirtilen cezaları uygulamak ve konu hakkında Yönetim Kurulu vasıtası ile Kurula bilgi vermektir.
(10) Ceza alan üye cezanın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren en geç 45 (kırk beş) gün içinde Kurula başvurmak suretiyle istinaf edebilir. Cezanın istinaf edilmesi halinde, bu Yasanın 7'nci maddesinin (19)'uncu fıkrası kuralları uygulanır. Belirtilen süre içerisinde istinafa başvurulmaması veya başvuru yapılması halinde Kurulun kararı ile ceza kesinleşir. Cezası kesinleşen üyenin Yetkili Mahkemeye başvurma hakkı saklıdır.
Disiplin Soruşturması 31. Bu Yasa kapsamında uyulması gereken kuralların herhangi birine uymayanlar, görevlerini yapmayanlar veya kusurlu yapanlar ve görevin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunanlar, mesleki itibarı kaybedenler ile yüz kızartıcı suç sayılan fiillerde bulunanlar disiplin suçu işlemiş sayılırlar.
(1) Yönetim Kurulu, disiplin suçu işlemiş olduğu iddia edilen üye hakkında disiplin soruşturmasını yürütmek üzere bir üyesini görevlendirir. Görevlendirilen soruşturma üyesinin disiplin soruşturmasına tabi tutulan kişi ile herhangi bir akrabalık ilişkisi, iş ortaklığı, iş ilişkisi veya herhangi bir çıkar ilişkisi bulunmaması gerekir. Soruşturmayı yürütecek üye tarafından, disiplin suçu işlediği iddia edilen üyeye, soruşturmaya neden olan eylemleri ve davranışları açıkça ve yazılı olarak bildirilir ve yazılı savunması istenir. Yazılı savunma için verilecek süre 15 (on beş) günden az olamaz.
Ancak verilen süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından feragat etmiş sayılırlar.
(2) Soruşturmayı yürüten üye, konuyla ilgili bilgi sahibi olan herkesten bilgi ve belge alma yetkisine sahiptir. Bu amaçla, bu üyeye her türlü bilgi ve belgenin ibrazı zorunludur.
(3) Üyenin savunmasını sunduğu veya sunması gerektiği tarihten itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde disiplin soruşturması tamamlanır. Soruşturmayı tamamlayan üye, soruşturma sonucunu bir rapor halinde, Yönetim Kuruluna sunar. Yönetim Kurulunun bu rapora dayanarak, ilgili üyenin Disiplin Kuruluna sevk edilmesi gerektiği kanaatine varması halinde, meseleyi soruşturma raporu ile birlikte, disiplin kovuşturması yapılması için Disiplin Kuruluna sevk eder.
Disiplin Kurulunun Çalışma Yöntemi 32. (1) (A) Disiplin Kurulu, Yönetim Kurulu tarafından sevk edilen soruşturma raporunu aldığı tarihten itibaren en geç 30 (otuz) gün içinde duruşma gününü saptar ve hakkında disiplin kovuşturması yapılacak olan üyeye yazılı bildirimde bulunur.
(B) Disiplin soruşturmasına tabi tutulan üye, duruşma sırasında kendisini şahsen veya kendisinin saptayacağı avukat ile birlikte savunabilir. Ayrıca söz konusu üye, disiplin soruşturmasına ilişkin tüm belgeleri inceleme ve tanık dinletme hakkına sahiptir.
(C) Disiplin Kurulu, savunmanın tamamlandığı tarihten itibaren kararını en geç 15 (on beş) gün içerisinde verir ve ilgili üyeye tebliğ eder.
(2) Disiplin cezaları, cezanın kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır. Bu cezalarla ilgili kararlar Yönetim Kuruluna yazılı olarak tebliğ edilir.
(3) Disiplin Kurulunun verdiği ceza uyarınca veya bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendine aykırı bir durumun oluşması halinde, gerekli işlemlerin yapılması ve Yetki belgesinin iptali veya askıya alınması için Yönetim Kurulu tarafından Kurula bilgi verilir.
(4) Yetkili Muhasiplere ve Yetkili Muhasip - Denetçilere verilen tüm cezalar kendi web siteleri ile Kurul ve Enstitünün web sitelerinde en geç 1 (bir) ay içinde ve 3 (üç) ay süre ile yayınlanır.
(5) Disiplin Kurulunun suç soruşturması ve icrasına ilişkin usul ve esaslar Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Disiplin Cezaları 33. Bu Yasanın 32'nci maddesi uyarınca Disiplin Kuruluna sevk edilen üyenin disiplin suçunun sabit görülmesi halinde, sabit görülen her fiil için aşağıda belirtilen cezai yaptırımlar uygulanır:
(1) Uyarma cezası; üyeye mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile üyeye bildirilmesidir.
(2) Kınama cezası; üyenin görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile üyeye bildirilmesidir. 5 (beş) yıl içerisinde, 2 (iki) kez uyarma cezası alan üyeye üçüncü kez suç işlemesi halinde kınama cezası verilir. Kınama cezası alan üyenin 1 (bir) yıl süreyle görev ifa etmesi askıya alınır.
(3) 10 (on) yıl içerisinde 2 (iki) kez kınama cezası alan veya bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendinde belirtilen niteliği kaybeden üyenin, yetki belgesi bu Yasanın 32'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasına dayanılarak askıya alınması veya iptal edilmesi maksadıyla Kurula sevk edilir.
Enstitü Mali İşler Sorumlusu ve Bağımsız Muhasip - Denetçisinin Seçimi, Görev ve Sorumlulukları 34. (1) (A) Enstitü Mali İşler Sorumlusu:
(a) Genel Kurul tarafından Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi sahibi üyeler arasından gizli oy, açık tasnif ile 2 (iki) yıllık süre için seçilir.
(b) Görev süresini dolduran Mali İşler Sorumlusu, yeniden seçilmek hakkına sahiptir.
Ancak 10 (on) yıl içerisinde en fazla 2 (iki) dönem seçilebilir.
(c) Yönetim Kurulu veya Disiplin Kurulu üyesi seçilen 1 (bir) kişi aynı dönem için Mali İşler Sorumlusu olarak seçilemez.
(B) Mali İşler Sorumlusunun görevi ve sorumlulukları; Enstitünün mali işlem ve hesaplarını tutmak ve Yönetim Kurulunun belirleyeceği dönemler için Yönetim Kuruluna rapor sunmaktır.
(2) (A) Enstitü Bağımsız Muhasip - Denetçisi:
(a) Genel Kurul tarafından Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi sahibi üyeler arasından Genel Kurul toplantılarında gizli oy ve açık tasnif ile 2 (iki) yıllık süre için seçilir ve atanır.
(b) Görev süresini dolduran üye, yeniden bağımsız Muhasip - Denetçi olarak seçilmek hakkına sahiptir.
Ancak arka arkaya 2 (iki) dönemden fazla bu göreve seçilemez.
(c) Yönetim Kurulu veya Disiplin Kurulu üyeleri aynı dönem için Bağımsız Muhasip - Denetçi olarak seçilemezler.
(B) Bağımsız Muhasip - Denetçinin görevi; Enstitünün muhasebe işlemlerini ve hesaplarını denetlemek, mali yıl hesaplarına ilişkin görüşlerini denetim raporuyla birlikte Yönetim Kuruluna sunmaktır.
(3) (A) Bağımsız Muhasip - Denetçi olarak seçilen kişinin ücreti, Yönetim Kurulunun önerisi üzerine Genel Kurul tarafından onaylanır.
(B) Mali İşler Sorumlusu veya Bağımsız Muhasip - Denetçinin herhangi bir nedenle görevden ayrılması halinde, geriye kalan görev süresi için Yönetim Kurulu tarafından atama yapılır. Bu şekilde atanan üyeler için yukarıdaki (1)'inci fıkranın (A) bendinin (b) alt bendinde ve (2)'nci fıkranın (A) bendinin (b) alt bendinde belirtilen süreler dikkate alınmaz.
Enstitü Bütçesi ve Hesap Dönemi 35. (1) Enstitü Bütçesi;
(A) Yönetim Kurulu, her takvim yılının en geç 30 Eylül tarihine kadar ertesi takvim yılının bütçe tasarısını hazırlar.
(B) Yönetim Kurulu, 31 Aralık tarihinde sona eren yıla ait bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin detaylı tabloları da içeren yıllık mali ve faaliyet raporlarını hazırlayıp Bağımsız Muhasip - Denetçinin raporu ile beraber yapılacak ilk Genel Kurulun onayına sunar.
(C) Genel Kurul kararlarının bir sureti en geç 15 (on beş) gün içerisinde Kurula gönderilir.
(2) Enstitünün hesap dönemi takvim yılının 1 Ocak - 31 Aralık tarihini kapsayan 12 (on iki) aylık dönemidir.
(3) Enstitünün gelirleri aşağıdaki kaynaklardan oluşur:
(A) Üyelerin ödediği kayıt ücreti ve üyelik aidatları;
(B) Enstitüye ait mal varlığından sağlanan gelirler;
(C) Kurs, seminer gibi mesleki faaliyetlerden elde edilen gelirler;
(Ç) Enstitü yayınlarından ve hizmetlerinden elde edilecek gelirler;
(D) Ayni ve nakdi yardımlar ile bağışlar;
(E) Sosyal etkinliklerden elde edilecek gelirler;
(F) Menkul ve gayrimenkul iratlardan elde edilecek gelirler.
(4) Enstitü bütçesinde öngörülen tahsisatlar ve uygulama esasları çerçevesinde, Yönetim Kurulunun yetki ve talimatları uyarınca harcama yapılır. Yönetim Kurulu, bu hususlara ilişkin Mali İşler Yönetmeliğini hazırlar ve Genel Kurulun onayına sunar.
Enstitünün Çalışma Usul ve Esasları 36. Enstitünün çalışma usul ve esasları ile Enstitü altında kurulacak yetkili organların çalışma usul ve esasları Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
ALTINCI KISIM Çeşitli Kurallar
Sürekli Mesleki Eğitim 37. (1) Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi almış kişilerin teorik bilgi ve mesleki becerilerini geliştirmek ve yüksek düzeyde tutmak için sürekli mesleki eğitim kurslarına katılmaları zorunludur. Mesleki eğitim kursları Enstitü tarafından düzenlenebileceği gibi Enstitünün onaylayacağı kurslar da olabilir.
(2) Yukardaki (1)'inci fıkrada belirtilen mesleki eğitim kurslarına ek olarak Enstitü; Yetkili Muhasip, Yetkili Muhasebe Firması, Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması tarafından istihdam edilen personele meslekleri ile ilgili çeşitli düzeylerde kurslar düzenler.
(3) Mesleki eğitim konuları, süreleri ve koşulları Enstitünün görüşü alınarak Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
(4) Yukarıda (1)'inci fıkra kapsamında her takvim yılı için düzenlenecek mesleki eğitim kurslarının en az 20 (yirmi) saatine katılım zorunludur. Kursların en az 20 (yirmi) saatine katılmayanlar hakkında bu Yasanın 31'inci maddesine dayanılarak disiplin soruşturması başlatılır.
Mesleki Tazminat Sigortası 38. (1) Kurul, saptayacağı denetim işlemleri için Yetkili Muhasip veya Yetkili Muhasebe Firması veya Yetkili Muhasip - Denetçi veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının görevlerinin yürütülmesi sırasında gerçekleşebilecek kusurlu davranış, hata, ihmal sonucunda işletmenin maruz kalabileceği kayıp veya zararla ilgili olarak, bunların tazminat olarak yüklenebileceği sorumluluğa karşı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde tescilli bir sigorta şirketine tazminat sigortası yaptırılmasını yine bu kişi ve firmalardan talep eder.
(2) Bu sigorta işlemlerinin kapsamı, esas ve kıstasları ile istisnaları Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasebe Firması ile Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Yetki Değişiklikleri Durumunda Kurula Bildirim Yapılması 39. Yetkili Muhasip, Yetkili Muhasebe Firması, Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının yetkilerini kullanmaktan geçici veya sürekli men edilmeleri, istifa etmeleri veya vefat etmeleri, üyeliğin dondurulması, askıya alınması veya tasfiye edilmeleri durumunda, Enstitü tarafından Kurula 15 (on beş) gün içinde gerekçeli bilgi verilir.
Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Bağımsızlıkları ve Tarafsızlık İlkeleri 40. (1) (A) Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları denetimlerini yürütürken denetledikleri işletmelerden bağımsızdırlar ve işletmenin yönetimine ve karar alma sürecine katılamazlar.
(B) Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları ile denetlenen işletme ve o işletme ile aynı alanda faaliyet gösteren diğer işletmeler arasında doğrudan finansal, ticari ve istihdam konularında herhangi bir menfaat ilişkisinin mevcut olması durumunda, Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları denetledikleri işletmelerin denetimini yürütemezler.
(C) Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması sahipleri veya hissedarları ve söz konusu firmanın veya bağlı kuruluşlarının yönetim ve denetleyici organlarında görev yapan üyeleri, Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması adına denetimi yürüten Yetkili Muhasip - Denetçinin tarafsızlığını ve bağımsızlığını herhangi bir biçimde tehlikeye sokabilecek müdahalelerde bulunamazlar.
(Ç) Herhangi bir işletmenin denetimini gerçekleştirmiş olan bir Yetkili Muhasip - Denetçinin veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının ana ortaklarından birinin veya çalışanının denetimle ilgili bu görevinin tamamlanmasını izleyen 2 (iki) yıl boyunca denetimini yapmış olduğu söz konusu işletmenin Yönetim Kurulunda görev alamaz ve işletmenin karar alma sürecine katılamazlar.
(2) Konuya ilişkin uluslararası ilkeler dikkate alınarak, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleriyle ilgili kurallar, Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
(3) Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen fiiller dolayısıyla bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerini kaybetmeleri durumunda, haklarında Yönetim Kurulu tarafından disiplin soruşturması başlatılır.
Beyan ve Beyandan Doğan Sorumluluk 41. Yetkili Muhasip - Denetçiler adına denetimi yürüten Muhasip - Denetçi ve/veya Muhasip - Denetçiler gerçek ve tüzel kişilere ait mali tabloların ve beyannamelerin ilgili yasalara, muhasebe ilkeleri ile muhasebe standartlarına uygun düzenlendiğini ve denetimlerin, denetim standartlarına göre yapıldığını beyan etmek zorundadırlar.
Denetimlerin Raporlanması 42. (1) Yetkili Muhasip - Denetçilerin veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının denetimlerine ilişkin düzenleyecekleri denetim raporları, yürürlükte bulunan diğer mevzuat kuralları saklı kalmak koşuluyla ilgili Yetkili Muhasip - Denetçi veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması adına denetimi yürüten Yetkili Muhasip - Denetçi tarafından imzalanır ve firma mührü ile mühürlenir.
(2) Denetim raporları denetim standartlarına göre hazırlanır.
(3) Mevzuatın öngörmesi halinde finansal raporlama da hazırlanır.
Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasebe Firmasının Yetki Belgesinin Askıya Alınması veya İptal Edilmesi 43. (1) Yetkili Muhasibe verilen yetki belgesi ve Yetkili Muhasebe Firmasına verilen yetki aşağıdaki hallerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, Yönetim Kurulunun bildirimi üzerine Kurul tarafından iptal edilir:
(A) Bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendine aykırı bir durumun oluşması sebebiyle bu Yasanın 32'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasına dayanılarak yetki belgesinin iptal edilmesi hususunda bir Kurul kararının varlığı;
(B) Yetkili Muhasebe Firmasına verilen yetki belgesi ile ilgili olarak bu Yasanın 8'inci maddesinin (5)'inci fıkrasında yer alan koşulların değişmesi;
(C) Bu Yasanın 16'ncı maddesinde yer alan mesleki sicil bilgilerinin güncellenmesi yükümlülüğünün birden fazla kez yerine getirilmemesi;
(Ç) Bu Yasanın 33'üncü maddesinin (3)'üncü fıkrası uyarınca Kurula sevk edilen durumlarda cezanın kesinleşmesi;
(D) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzük kurallarına aykırılıktan Mahkemece mahkum edilmesi.
(2) Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasebe Firmalarının bu Yasanın 12'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasında belirtilen harçları süresinde ödememesi halinde, takip eden ayın son gününde yetki belgesi askıya alınır ve ilgili ayın son gününde ödeme yapılıncaya kadar askıda kalır. Yetki belgesi askıya alınmış olan Yetkili Muhasip ve Yetkili Muhasebe Firması yetkisi askıya alındığı tarihten sonra meslek icra edemez. Askıya alınan yetkiler Kurulun web sitesinde ilan edilir.
Yetkili Muhasip - Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının Yetki Belgesinin Askıya Alınması veya İptal Edilmesi 44. (1) Yetkili Muhasip – Denetçilere verilen yetki belgesi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarına verilen yetki aşağıdaki hallerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, Yönetim Kurulunun bildirimi üzerine Kurul tarafından askıya alınır veya iptal edilir:
(A) Bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (C) bendine aykırı bir durumun oluşması;
(B) Bu Yasanın 16'ncı maddesinde yer alan mesleki sicil bilgilerinin güncellenmesi yükümlülüğünün birden fazla kez yerine getirilmemesi;
(C) Bu Yasanın 33'üncü maddesinin (2)'nci ve (3)'üncü fıkraları uyarınca Kurula sevk edilen durumlarda cezanın kesinleşmesi;
(Ç) Bu Yasanın 41'inci ve 42'nci maddelerinde düzenlenen beyan sorumluluğunun ve denetim kurallarının yerine getirilmemesi;
(D) Bu Yasanın 45'inci maddesinde yer alan Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının yapısı ile ilgili koşulların değişmesi;
(E) Bu Yasanın 48'inci maddesinde düzenlenen Kalite Güvence Biriminin hazırlayacağı rapordaki tavsiyelere 3 (üç) ay içinde uyulmaması;
(F) Bu Yasa ve bu Yasa uyarınca çıkarılacak tüzük kurallarına aykırılıktan Mahkemece mahkum edilmesi.
Ancak Kurul Yetkili Muhasip - Denetçinin veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının yukarıdaki (Ç), (D) ve (E) bentlerindeki koşullara yeniden uygunluk sağlayabilmesi için bir süre tanıyabilir. Bu süre her halükarda 3 (üç) ayı geçemez. Bu süre sonunda uygunluk sağlanmaması durumunda Yetki Belgesi Kurul tarafından uygunluk sağlanıncaya kadar askıya alınır. Askıya alınma kararından itibaren 6 (altı) ay içinde uygunluk sağlanmamakta ısrar edilmesi halinde yetki belgesi iptal edilir.
(2) Yetkili Muhasip- Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının bu Yasanın 12'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasında belirtilen harçları süresinde ödememesi halinde, takip eden ayın son gününde yetki belgesi askıya alınır ve ilgili ayın son gününde ödeme yapılıncaya kadar askıda kalır. Yetki belgesi askıya alınmış olan Yetkili Muhasip – Denetçi ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları, yetkisi askıya alındığı tarihten sonra meslek icra edemez. Askıya alınan yetkiler Kurulun web sitesinde ilan edilir.
Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının Yapısı ve Yönetimi 45. (1) Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasında, hissedarların oy hakkının çoğunluğu Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesine sahip firma veya gerçek kişilerin yetkisinde olması koşuldur.
(2) Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasında, Yönetim Kurulu üyelerinin veya idarecilerin en az % 75 (yüzde yetmiş beş)'inin Yetkili Muhasip - Denetçi belgesine sahip firma veya gerçek kişiler olması koşuldur.
Ancak Direktörler Kurulu üyelerinin ikiden fazla olmaması durumunda, üyelerden en az birinin Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesine sahip olması yeterlidir.
Muhasebe ve Denetim Standartları ile Finansal Raporlama 46. Muhasebe ve Denetim Standartları ile Finansal Raporlama Standartlarına ilişkin usul ve esaslar, Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Şeffaflık Raporu 47. (1) Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşların denetimlerini yürüten Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları, mali yılın bitiminden başlayarak 3 (üç) ay içerisinde, aşağıdaki asgari bilgileri içeren yıllık şeffaflık raporunu kendi web sitelerinde yayınlamak zorundadırlar:
(A) Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının yasal ve idari yapısı hakkında açıklamayı,
(B) Herhangi başka bir şirketle, hizmet sözleşmesi, kar-zarar paylaşımı, ortak mülkiyet paylaşımı, kontrol veya yönetim ilişkisi olmaları durumunda, ilişkide oldukları kuruluşların adları ve adreslerinin listesi hakkında bilgiyi,
(C) Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının varsa dahili kalite kontrol sisteminin bir tanımı ve bu sistemin etkin bir biçimde işlediği konusunda firmanın idari veya yönetim organı tarafından sunulan bir bildirimi,
(Ç) Bu Yasanın 48'inci maddesine dayanılarak Kurul tarafından oluşturulacak Kalite Güvence Biriminin yapacağı kalite güvence incelemesinin en son ne zaman yapıldığına dair bilgiyi,
(D) Yetkili Muhasip - Denetçilerin, bir önceki hesap dönemi içinde denetimini yürüttüğü bu Yasanın 2'nci maddesinde yer alan kamu yararını ilgilendiren kuruluşların listesini,
(E) Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasının mali durumunu gösteren finansal bilgiler ve ortakların veya direktörlerin ücret esasları ile ilgili bilgiyi,
(F) Yetkili Muhasip - Denetçilerin bağımsız olarak faaliyet gösterdiğine dair bir bildirimi,
(G) Yetkili Muhasip - Denetçilerin eğitiminin sağlanmasına yönelik izlenen politikanın bildirimi.
(2) Şeffaflık raporları, Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları tarafından imzalanır.
Kalite Güvence Birimi Oluşturulması 48. (1) Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmalarının kalite güvence sistemine tabi olmalarını sağlamak için Kurul tarafından Kalite Güvence Birimi oluşturulur.
(2) Kalite güvence biriminin oluşturulmasında bu konudaki uluslararası ilkeler dikkate alınır. Kalite güvence incelemeleri, risk analizi tabanında, en fazla 6 (altı) yıllık aralıklarla yapılır.
Ancak Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşları denetleyen Yetkili Muhasip - Denetçiler veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları için kalite güvence incelemeleri en fazla 3 (üç) yıllık aralıklarla denetlenir.
(3) Kalite Güvence Biriminin kuruluşu, görevleri, organizasyonu, kaynakları, raporlama ile uygulama yöntem ve kuralları Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Mesleğe İlişkin Gizlilik Kuralları 49. (1) Yetkili Muhasipler, Yetkili Muhasebe Firmaları, Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları ile bu kişilerin veya firmaların yanında çalışanlar, görevleri gereği müşterilerinden elde ettikleri bilgi ve belgeleri, bu görevlerinden ayrılmış olsalar dahi, kendi veya herhangi bir üçüncü şahıs yararına kullanamaz ve herhangi bir üçüncü şahsa hiçbir şekilde ifşa edemezler.
(2) Muhasebe ve/veya denetim hizmeti alan herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin, bu hizmetleri sağlayan Yetkili Muhasibi veya Yetkili Muhasebe Firmasını veya Yetkili Muhasip - Denetçiyi veya Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmasını başka bir Yetkili Muhasip, Yetkili Muhasebe Firması, Yetkili Muhasip - Denetçi, Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması ile değiştirdiği durumlarda, önceki yetki belgesi sahibi kişi veya firma yeni atanan yetki belgesi sahibi veya firmanın muhasebe ve/veya denetim hizmeti alan işletmeyle ilgili olarak tüm bilgilere ulaşmasını sağlamak zorundadır.
(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkeme kararları uyarınca ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yürürlükte bulunan yasal mevzuatın zorunlu kıldığı makamlara bilgi vermenin gerekli olduğu hallerde, yukarıdaki (1)'inci ve (2)'nci fıkrada belirtilen kurallar bu uygulamanın dışındadır.
Mesleki Etik Kurallar 50. (1) Yetkili Muhasipler, Yetkili Muhasebe Firmaları, Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık, mesleki olgunluk, yetkinlik, yeterlilik, mesleki şüphecilik ve iyi itibar sahibi konularını kapsayan mesleki etik kurallarına uymak zorundadırlar.
(2) Uyulması gereken mesleki etik kurallar, Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC)'nun yayınladığı mesleki etik kurallar esas alınarak, Kurulun hazırlayıp, Bakanlığın önereceği, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.
Kurulun Gelirleri, Bütçesi ve Denetimi 51. (1) Kurulun gelirleri:
(A) Bu Yasanın 12'nci maddesinin (1)'inci, (2)'nci ve (4)'üncü fıkralarında düzenlenen harç ve ücret gelirleri;
(B) Bu Yasanın 20'nci maddesi uyarınca Enstitü tarafından alınan üyelik aidatının yarısı;
(C) Diğer gelirler.
(2) (A) Kurul her mali yılın başında en az 3 (üç) ay öncesinden yıllık bütçesini hazırlar. Kurulun bütün tahmini gelir ve giderleri bütçede yer alır.
(B) Kurulun bütçesi, Devletin mali bütçesinden bağımsız olur ve bu Yasada ve ilgili diğer yasalar ve tüzüklerle öngörülen muhasebe, raporlama ve diğer mali kurallara uygun olmak koşuluyla Kurulun kontrolü altında Başkan tarafından yönetilir.
YEDİNCİ KISIM Suç ve Cezalar
Suç ve Cezalar 52. (1) Yetki belgesi olmadan meslek icra eden bir kişi bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde Yetkili Mahkemece yürürlükteki aylık asgari ücretin 20 (yirmi) katına kadar para cezasına çarptırılabilir.
(2) Bu Yasanın 8'inci maddesinin (2)'nci fıkrasının (F) bendi ve 9'uncu maddesinin (2)'nci fıkrasının (Ç) bendi uyarınca çıkarılacak tüzük kurallarına aykırı hareket eden, bu Yasaya uygun olarak verilen ünvan dışında bir ünvanı kullanan ve/veya yetkili olmadığı bir ünvanı ve/veya üye olmadığı bir kuruluşun ünvanını, herhangi bir kartvizit, antetli kağıt, tabela veya benzer tanıtım amaçlı belgeler üzerinde kullanan ve/veya reklamını yapan veya başka bir şekilde duyurusunu yapan yetki belgesi sahibi kişi bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde Yetkili Mahkemece yürürlükteki aylık asgari ücretin 5 (beş) katına kadar para cezasına çarptırılabilir.
(3) Yetkili Muhasipler, Yetkili Muhasebe Firmaları, Yetkili Muhasip - Denetçiler ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firmaları bu Yasanın 40'ıncı, 49'uncu ve 50'nci maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmeleri halinde bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde Yetkili Mahkemece yürürlükteki aylık asgari ücretin 10 (on) katına kadar para cezasına veya 6 (altı) ile 12 (on iki) ay süre ile mesleki faaliyetlerden alıkonma cezasına çarptırılabilirler.
(4) Yetkili Muhasebe Firması ve Yetkili Muhasebe ve Denetim Firması ortaklarının veya direktörlerinin yukarıdaki (1)'inci, (2)'nci ve (3)'üncü fıkralarda düzenlenen fiillerin meydana gelmesinde teşvik ve yardımlarının bulunduğunun saptanması halinde bu fiillerle ilgili cezalardan müteselsilen sorumlu olup Yetkili Mahkemece sözü edilen fıkralarda düzenlenen aynı cezalara çarptırılabilirler.
(5) Cezai takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel oluşturmaz.
SEKİZİNCİ KISIM Geçici Kurallar
Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Yetki Sahibi Olanların Muhasebe Mesleği İcra Esaslarının Durumu Geçici Madde 1. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yetkili olarak Muhasebe mesleğini icra eden ve halen fiilen bu görevi yürütmekte olan kişiler bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihi izleyen müteakip ayın son gününe kadar, sahip olduğu mesleki yetkisine uygun, bu Yasanın 12'nci maddesinin (2)'nci fıkrasında belirtilen mesleki kayıt harcını bir defaya mahsus olmak üzere Gelir ve Vergi Dairesi Gelirler Veznelerine ödemek ve buna ilişkin tahsilat makbuzunu Enstitüye teslim ederek kayıt işlemlerini yaptırmak zorundadırlar.
(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 (altı) ay içinde Enstitü kaydını yaptırmayanlar mesleğe devam edemezler ve Bakanlar Kurulu tarafından bu kişilerin görevine son verilir.
Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgesine Sahip Olanların Durumu 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 Geçici Madde 2. (1) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte, Gelir Vergisi Yasasının 60'ıncı maddesi uyarınca geçerli "Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgesine sahip olanlardan "Halka Açık Şirketler" (Public Companies) dahil olmak üzere yetkilendirilenlerin tümüne bu Yasanın Geçici 3'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasında öngörülen sürede Kurula başvurmaları halinde, bu Yasanın 9'uncu maddesinin (2)'nci fıkrasının (B) ve (C) bentlerindeki koşullara bakılmaksızın, Kurul tarafından muhasebe ve denetim mesleğini icra etmeleri için bu Yasa kurallarına bağlı olarak "Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi" verilir. Yetkili Muhasip - Denetçiler ünvanlarında kısaltılmış olarak "YMD" ifadesini kullanabilirler.
(2) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte, Gelir Vergisi Yasasının 60'ıncı maddesi uyarınca geçerli "Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgesi" ile "Halka Açık Şirketler" (Public Companies) dışında kalanları denetleme yetkisine sahip olanların tümüne, bu Yasanın Geçici 3'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasında öngörülen sürede Kurula başvurmaları halinde, bu Yasanın 9'uncu maddesinin (2)'nci fıkrasının (B) ve (C) bentlerindeki koşullara bakılmaksızın, Kurul tarafından muhasebe ve denetim mesleğini icra etmeleri için bu Yasa kurallarına bağlı olarak "Yetkili Muhasip - Denetçi Belgesi" verilir. Yetkili Muhasip - Denetçiler ünvanlarında kısaltılmış olarak "YMD" ifadesini kullanabilirler.
Ancak bu bentte belirtilen Yetkili Muhasip - Denetçiler, "Halka Açık Şirketlerin" ve Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşların denetimini yapamazlar. Aykırı hareket edenler hakkında bu Yasanın 52'nci maddesinin (1)'inci fıkrası kuralları uygulanır.
(3) Yukarıdaki (2)'nci fıkra kapsamında yetki belgesi sahibi olan Yetkili Muhasip - Denetçilerin, halka açık şirketlerin ve kamu yararını ilgilendiren kuruluşların denetimini yapabilmeleri için bu Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca yapılacak olan sınavı geçmeleri koşuldur.
Ancak bu kişilerin pratik eğitim yapmalarına gerek yoktur.
Enstitünün Genel Kurulunun ve Organlarının Oluşturulması 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 Geçici Madde 3. (1) Bakanlık, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç 3 (üç) ay içinde Enstitü Genel Kurulunun oluşturulması ve yetkili organlarının seçimi amacıyla, Gelir Vergisi Yasasının 60'ıncı maddesi uyarınca Bakanlıkça, muhasip ve Muhasip - Denetçi yetkisi verilmiş olan kişilere ve firmalara, en az 1 (bir) hafta önceden yazılı duyuru yaparak ve ayrıca günlük yayın yapan en az 2 (iki) yerel gazeteye ilan vererek yer, saat ve günü ile gündemini bildirerek, Genel Kurulun ilk toplantısı için çağrı yapar. Toplantı yeter sayısı muhasip ve Muhasip - Denetçi yetkisi olan kişilerin ve firmaların toplamının yarıdan bir fazlasıdır. Toplantı yeter sayısına ulaşılamaması halinde ise toplantı yarım saat ertelenir ve yeter sayı aranmaksızın, mevcut sayı ile toplantı açılır. Kararlar toplantıya katılanların yarıdan bir fazlasının oyu ile alınır. Bu toplantıda Enstitünün yetkili organlarının seçimi yapılır.
(2) Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 (altı) ay içerisinde, bu mesleğe devam edecek olan "Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgesine" sahip kişilerin, bu Yasa uyarınca yetki belgesi almak ve Enstitüye üye olmak için Kurula başvurmaları zorunludur. Aksi halde, Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgeleri bu süre sonunda geçerliliklerini yitirir ve meslek icra etmeye devam etmeleri halinde bu Yasanın 52'nci maddesinin (1)'inci fıkra kuralları uygulanır.
Ancak Yetkili Muhasip ve Murakıp Belgesine sahip kişilerin bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte yurtdışında olmaları halinde 6 (altı) aylık süre, ülkeye dönüş tarihinden itibaren hesaplanır.
İlgili Yasalarda Değişecek İfadeler 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 Geçici Madde 4. Bakanlık tarafından, Gelir Vergisi Yasasının 60'ıncı maddesi uyarınca yükümlülerin hesaplarını tutması, teftiş veya kontrol etmesi için yetki verdiği herhangi bir kişi ve bu kişilerin kullandığı "Yetkili Muhasip ve Murakıp" ifadesi, ilgili yasalarda düzenlemeler yapılıncaya kadar bu Yasadaki "Yetkili Muhasip - Denetçi"yi ifade eder.
Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Tescil Edilmiş Olan Birlik ve Derneklerin Durumu 23/2016 37/2017 28/2018 Geçici Madde 5. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce Dernekler Yasası uyarınca tescil edilmiş olan "Kuzey Kıbrıs Bağımsız Hesap Uzmanları Birliği" ve "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Chartered, Certified" ve "Yeminli Mali Müşavirler Derneği" bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç 6 (altı) ay içinde tescil için yetki aldığı mevzuat uyarınca gerekli kapanış işlemlerini tamamlayarak mal varlıklarını Enstitüye devrederler.
Kurul Sekreteryasının İlk Oluşumu Geçici Madde 6. Kurulun sekreteryası ilk 3 (üç) yıllık süre için Bakanlık tarafından görevlendirilecek Bakanlık personeli tarafından yürütülür.
Tüzüklerin Hazırlanması Geçici Madde 7. Bu Yasada öngörülen tüzükler üyelerin atanıp, Kurulun oluşturulmasından itibaren en geç 1 (bir) yıl içerisinde hazırlanır.
Kurulun İlk Oluşumu ve Üyelerin Atanma Süresi Geçici Madde 8. Kurulun oluşumu ve üyelerinin atanması bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç 3 (üç) ay içerisinde ilgili kurumlar tarafından gerçekleştirilir.
DOKUZUNCU KISIM Son Kurallar
Yürütme Yetkisi 53. Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş 54. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihi takip eden ayın başından başlayarak yürürlüğe girer.