Sayı : 501
REKABET KURULU (İHALE İTİRAZ MAKAMI) KARAR FORMU
Karar Tarihi : 05.06.2024 Karar Sayısı : 69/2024 Dosya No : 10-14/2024 Kurul Üyeleri : Mustafa ÜSTÜNEL (Başkan) Prof. Dr. Tülen SANER (Üye) Dr. Tahir YEŞİLADA (Üye) Kubilay SEPETCİOĞLU (Üye) Av. Şifa KIRMIZIGİL (Üye)
Başvuru Sahibi : Bej Enerji Ltd. (MŞ.23761) adına Avukat Sezi SİDAL, Ortaköy Mahallesi 5. Sokak Tosunoğlu Apt. No.23/A D.6/ LEFKOŞA İtiraz Edilen İhale : 173/2024 sayılı KKTC İçişleri Bakanlığı’nın, “Güngör Katı Atık Depolama Tesisinin İşletilmesi” İhalesi. İtiraz Edilen Karar No : Merkezi İhale Komisyonu’nun MİK. 173/2024 sayılı İhale Şartnamesi.
KONU Bej Enerji Ltd. (MŞ.23761) adına Avukat Sezi SİDAL tarafından, KKTC İçişleri Bakanlığı’nın “Güngör Katı Atık Depolama Tesisinin İşletilmesi” İhalesi’nin Şartnamesine yapılan itiraz.
İDDİALARIN ÖZETİ Başvuru sahibi itiraz başvurusunda,
-
İçişleri Bakanlığı tarafından 173/2024 sayılı ihaleye pazarlık usulü ihale yöntemi ile çıkılacağını 08.05.2024 tarihli gazete ilanı ile duyurduğunu, bu duyuru akabinde itiraz başvurusuna konu ihale dokümanlarına ilişkin ihale makamına 10.05.2024 tarihli başvuru yaptıklarını ancak bu başvurularının cevaplanmadığını,
a. 173/2024 sayılı İçişleri Bakanlığı Güngör Katı Atık Düzenli Depolama Tesisinin İşletilmesi İhalesi yönteminin pazarlık usulü olarak belirlenmiş olmasına rağmen bu aşamada bu yöntem ile ihale süreci başlatılması ve/veya bu usul ile ihaleye çıkılmasının Kamu İhale Yasası’ndaki düzenlemelere aykırı olduğu, Kamu İhale Yasasının 22. maddesinin pazarlık usulü ihaleyi
1544
düzenlemekte olup bu madde tahtındaki kriterlerin işbu ihalede mevcut olmadığın da bu ihaleye belirtilen usul ile çıkılmasının hukuken mümkün olmadığını,
b. Yine Yasanın 50. maddesinin pazarlık usulü ihaledeki süreleri düzenlemekte olduğu, ihalenin tekliflerinin 21.05.2024 tarihinde açılacağı göz önünde bulundurulduğunda ihale makamı veya Merkezi İhale Komisyonu’nun Yasada düzenlenen süreleri de dikkate almadığı, ayrıca ihale dokümanlarının her iki maddede belirtilen usule uygun hazırlanmadığını,
-
Yasanın 19’uncu maddesine aykırı olarak toplam tahmini ihale değeri hesaplandığı,
-
İdarenin belirtilen hataları yapması ve tüm belirtmiş oldukları itiraz konularına rağmen cevap vermemeye devam etmesinin mağduriyetlerini artırdığını ve kamu maliyesini ciddi zarara soktuğunu, bu nedenler tahtında 173/2024 sayılı ihale sürecinin Yasanın 83. ve/veya 84. madde tahtında geçersiz kılınmasını ve yine 84(3). maddesi tahtında itiraz ücreti ile teminat mektubu masrafı olan pul ücretinin, pul masraflarının ve ihale şartname bedelinin ve/veya sair uğramış oldukları zararların tazmin edilmesi gerektiğini
iddia etmektedir.
DOSYA EVRELERİ
Bej Enerji Ltd. (MS.23761) adına Avukat Sezi SIDAL tarafından, yapılan başvuru Kurul kayıtlarına 20.05.2024 tarihinde girmiştir. Kurul’un 60/2024 sayı ve 20.05.2024 tarihli kararı doğrultusunda, 20.05.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.122 sayılı yazı ile KKTC İçişler Bakanlığı ve Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı’na, itiraz bildirilmiştir. Keza aynı kararı doğrultusunda Kurul, Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı, KKTC İçişleri Bakanlığı’ndan, söz konusu ihale ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ile açıklayıcı bilgilerin 3 (üç) işgünü, içinde Kurul’a sunulmak üzere talep edilmesine karar vermiştir. Söz konusu karar 01.04.2024 tarih ve REK.0.00-471/15-24/E.122 sayılı yazı ile Bej Enerji Ltd.’e de tebliğ edilmiştir. KKTC İçişleri Bakanlığı’ndan gönderilen belgeler 22.05.2024 tarihli, İBK.0.00-471/15-24/E.4619 sayılı yazı ile 22.05.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Bej Enerji Ltd. adına avukat Sezi SIDAL tarafından gönderilen belge 23.05.2024 tarihinde 56 kayıt numarası ile Kurul kayıtlarına girmiştir. Merkezi İhale Komisyonu Başkanlığı’ndan talep edilen belgeler 24.05.2024 tarihli, MİK.0.00-471/15-24/E.453 sayılı yazı ile 24.05.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir.
DEĞERLENDİRME
Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 20.05.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak T. Garanti Bankası Ltd.’e ait 23.05.2024 tarihli, 2350410 sayılı 42.000,00 TL (Kırk İki Bin Türk Lirası) tutarındaki teminat mektubunu KKTC İçişleri
1545
Bakanlığı'na sunduğunu gösteren belgeyi Kurul'a sunmuştur. Kurul, başvuru sahibinin 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın (Yasa) 80'inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin söz konusu ihale ile ilgili şartnameyi satın aldığını gösteren 16.05.2024 tarih ve 2024051603010040000032 sayılı belgeyi Kurul'a sunmuş olduğunu tespit etmiş olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Kurul başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit ettiğinden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçmiştir.
Başvuru sahibinin birinci iddiası, İçişleri Bakanlığı tarafından 173/2024 sayılı ihaleye pazarlık usulü ihale yöntemi ile çıkılacağını 08.05.2024 tarihli gazete ilam ile duyurduğunu, bu duyuru akabinde itiraz başvurusuna konu ihale dokümanlarına ilişkin ihale makamına 10.05.2024 tarihli başvuru yaptıklarını ancak bu başvurularının cevaplanmadığı yönündedir.
Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen ve gönderi muhatabının “Ledra Law Office Av. Sezi Sıdal KKTC” olduğu belirtilen 20.05.2024 tarih ve İBK 0.00-471/15-24/E.4572 sayılı yazının bulunduğunu tespit etmiştir. Kurul ayrıca, başvuru sahibinin mezkûr ihale şartnamesine ilişkin itiraz başvurusunun 20.05.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girdiğini, ihaleye ait idari şartnamenin 3.1 maddesinde ihalenin kapanış tarihinin “Teklifler en geç 21/05/2024 günü ö.e. saat 10.00’a kadar” şeklinde belirtildiğini tespit etmiştir.
20/2016 Kamu İhale Yasasının “İhale Dokümanları ile İlgili Açıklamalar” başlıklı 29. maddesi aşağıdaki gibidir:
“Katılımcı adayları, tekliflerinin sunulması için tanınan sürenin bitiminden 6 (altı) iş günü öncesine kadar ihale makamından, ihale dokümanlarıyla ilgili yazılı açıklama talep edebilir. Bu talep üzerine ihale makamı, ihale tekliflerini hazırlamaya yetecek makul süre tanıyarak, ihale dokümanlarını almış olan tüm katılımcı adaylarına yazılı açıklama yapar ve bu açıklamalar ihale makamlarının internet sitesinde yayınlanır. Bu Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A), (B) ve (C) bendlerinde yer alan ihale makamları için internet sitesinde yayınlanır (i̇şiṅi Merkezi İhale Komisyonu yapar.”
Kurul, başvuru sahibi tarafından ihale makamına yapılan açıklama ve/veya değişiklik talebi ile ilgili Yasanın 29. maddesinde öngörülen ihale tekliflerini hazırlamaya yetecek makul süre tanıyarak bir yazılı açıklama yapılmadığını tespit ettiğinden başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğuna karar vermiştir.
1546
Başvuru sahibinin ikinci iddiası,
a) 173/2024 sayılı İçişleri Bakanlığı Güngör Katı Atık Düzenli Depolama Tesisinin İşletilmesi İhalesi yönteminin pazarlık usulü olarak belirlenmiş olmasına rağmen bu aşamada bu yöntem ile ihale süreci başlatılması ve/veya bu usul ile ihaleye çıkılmasının Kamu İhale Yasası'ndaki düzenlemelere aykırı olduğu, Kamu İhale Yasasının 22. maddesinin pazarlık usulü ihaleyi düzenlemekte olup bu madde tahtındaki kriterlerin işbu ihalede mevcut olmadığından bu ihaleye belirtilen usul ile çıkılmasının hukuken mümkün olmadığı,
b) Yine Yasanın 50. maddesinin pazarlık usulü ihaledeki süreleri düzenlemekte olduğu, ihalenin tekliflerinin 21.05.2024 tarihinde açılacağı göz önünde bulundurulduğunda ihale makamı veya Merkezi İhale Komisyonu'nun Yasada düzenlenen süreleri de dikkate almadığı, ayrıca ihale dokümanlarının her iki maddede belirtilen usule uygun hazırlanmadığı
ile ilgilidir.
20/2016 Kamu İhale Yasası "Pazarlık Usulü" yan başlıklı 22'inci maddesi;
(1) İhale komisyonları, aşağıda açıklanan koşulların mevcut olması durumunda bir kamu ihalesini sonuçlandırmak için pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
(A) Başlangıçta belirtilen ihale koşullarının değiştirilmemesi koşuluyla açık veya kısıtlı usulün uygulanmasıyla gerçekleştirilen bir kamu ihalesine hiçbir teklif verilmemişse veya uygun teklif verilmemişse.
(B) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması halinde.
(C) İhalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olması halinde.
(C) Tahmini değeri, aylık brüt asgari ücretin 100 (yüz) katına kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında.
(2) İhale komisyonları, pazarlık usulü sürecinde sunulan teklifleri ihale duyurusunda, ihale dokümanlarında ve varsa ek dokümanlardaki gerekliliklere uygun hale getirebilmek amacıyla ihale katılımcılarıyla pazarlık eder ve bu Yasanın 74'üncü maddesi uyarınca en iyi teklifi bulmaya çalışır.
(3) İhale komisyonları, söz konusu pazarlık esnasında, tüm ihale katılımcılarına karşı eşit muamelede bulunur ve bazı ihale katılımcılarının diğerleri üzerinde avantaj sağlamasına olanak tanıyabilecek türde ve ayrımcılık sayılabilecek düzeyde herhangi bir bilgi sağlayamaz.
şeklindedir.
Görüldüğü üzere, ihale usullerinden biri olan pazarlık usulü ihale, Yasa'nın 22'inci maddesinde açıklanmaktadır. Bu maddenin 1'inci fıkrası ihale komisyonlarının hangi hallerde bu usulü seçebileceğini düzenlemektedir. Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu
1547
değerlendirmede Yasa'da belirtilen maddelerden hangi maddeye istinaden bu usulün tercih edildiğine dair herhangi bir belge ve/veya bilgi tespit edememiştir. Pazarlık usulü ihalelerde bu sürecin rekabeti sınırlandıran bir süreç olması nedeni ile ihale makamlarının bu uygulamayı tercih etmesinin nedenini gerekçeli olarak ortaya koyacak belgelerin ihale dosyasında mevcut olması gerekmektedir.
Ayrıca, Yasanın “Pazarlık Usulünde Süreler” yan başlıklı 50’nci maddesi;
(1) Bu Yasanın 22’nci maddesinin (1)’inci fıkrasın uyarınca, ilgilenen tüm iktisadi işletmeler ihale duyurusunun önceden yayınlanmasıyla pazarlık sürecine katılabilir.
(2) Konusu mal ve hizmet alımı olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 200,000 TL.- (İki Yüz Bin Türk Lirası)’nı aştığı hallerde ve konusu yapım işi olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 600,000.-TL (Altı Yüz Bin Türk Lirası)’nı aştığı hallerde ihale tekliflerinin sunulma süresi bu Yasanın 41’inci maddesi uyarınca yapılan ihale duyurusunun yerel iki gazetede veya internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 30 (otuz) iş gününden az olamaz.
(3) Yukarıdaki (2)’nci fıkra kurallarına halel gelmeksizin, ihale konusu işin ivediliği nedeniyle, (2)’nci fıkrada belirtilen sürenin uygulanamaz olduğu hallerde, ihale komisyonları, ihaleye katılım taleplerinin alınması için, bu Yasanın 41’inci maddesi uyarınca ihale duyurusunun yerel iki gazetede ve internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 10 (on) iş gününden az olmayacak bir süre belirleyebilir.
(4) Kamu ihalesinin KDV hariç tahmini değeri yukarıdaki (2)’nci fıkrada belirtilen eşik değerlerin altında ise, ihaleye katılım taleplerinin alınması için verilen süre, ihale duyurusunun yerel iki gazetede ve internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 10 (on) iş gününden kısa olamaz.
(5) İhale komisyonları ihale duyurusunda, seçmeyi planladığı minimum katılımcı sayısı ve gerekirse maksimum katılımcı sayısını, seçme kriterleri ve seçmeyle ilgili kuralları belirtir. Pazarlığa başlamadan önce, ihale komisyonları sadece ihale duyurusunda belirtilen seçme kriterlerine dayanarak, katılımcılar arasından bir ön seçim yapar. Hiçbir koşulda, seçilecek katılımcı sayısı 3 (üç)’ten az olamaz.
(6) Seçilen katılımcı sayısı, yukarıdaki (5)’inci fıkra uyarınca, en az ihale duyurusunda belirtilen minimum katılımcı sayısına eşit olmalıdır. Seçme kriterlerine ve seçme kurallarına uyan katılımcı sayısının ihale duyurusunda belirtilenin altında olması halinde, ihale komisyonları pazarlık sürecini iptal eder veya sayıları gerçek ve adil bir rekabeti sağlamaya yeterli ve seçme kriterlerine uyan katılımcılarla birlikte pazarlık usulünü devam ettirir.
(7) İhale komisyonları, pazarlık sürecine katılmayı talep etmemiş olan diğer iktisadi işletmeleri veya gereken kapasiteye sahip olmayan katılımcıları sürece dahil edemez.
(8) İhale komisyonları, seçilen tüm katılımcıların eş zamanlı ve yazılı olarak ihale konusuna dair vasıfların gösteren ve ilk aşamada sunmuş oldukları ifadeleri doğrulayan belgeleri talep eder ve aşağıdaki bilgilere yer veren bir ihale katılım çağrısı gönderir:
1548
(A) Şartnamelerin veya açıklayıcı belgenin bir kopyası ve diğer destekleyici belgeler. (B) Varsa (A) bendinde belirtilen belgelere elektronik erişim için bir internet adresi. (C) Yayınlanmış ihale duyurusu. (C) İhaleye son katılım tarihi ve tekliflerin gönderilmesi gereken adres. (D) İhalenin verilmesiyle ilgili kriterlerin ağırlıkları veya uygun olduğu hallerde, bu kriterlerin en önemliden en düşük öneme sahip kritere göre sıralaması.
(9) Seçilen katılımcılar, belirtilen süre içinde, ihale komisyonları ile yapılacak pazarlığın temelini oluşturacak temsilli bir teklif sunar. İhale komisyonları, seçilen her bir katılımcı ile ayrı olarak pazarlık yürütür. (10) İhale komisyonları teklifleri, ihale duyurusunda, şartnamelerde ve varsa ek belgelerde belirlemiş oldukları gerekliliklere uyarlamak ve benimsenen ihale imzalama kriterlerine uygun olacak en iyi teklifi bulmak amacıyla seçilen katılımcıların sunduğu teklifler üzerinden pazarlık yapar. (11) İhale komisyonları, pazarlıklar sırasında ihaleye katılan tüm taraflara eşit davranır. Özellikle, ihaleye katılan bazı taraflara diğerleri üzerinde avantaj sağlayacak şekilde bilgi veremez. (12) İhale komisyonları, yapılan her bir pazarlık için, pazarlık eden katılımcı tarafından da imzalanmak üzere, anlaşılan konuları içeren tutanaklar tutar. (13) İhale komisyonları, ihale duyurusu veya şartnamelerde önceden belirtilmesi koşuluyla, pazarlık edilecek teklif sayısını azaltmak için ihale duyurusu veya şartnamelerde belirtilen ihale imzalama kriterlerini uygulayarak pazarlık sürecini aşamalı olarak yürütebilir. (14) İhale komisyonları, en iyi teklifi veren katılımcıdan belli bir süre içinde üzerinde pazarlık edilen şartları doğrulamasını talep edebilir. Seçilen taraf son teklifinde üzerinde anlaşılan şartlar ve koşullara bağlı kalır.
şeklinde düzenlenmiştir.
Yasanın 50’nci maddesinde görüldüğü üzere, “Pazarlık Usulü” ihale süreçlerinin detaylı tarifi yapılmaktadır. Dosya muhteviyatında Yasa’nın 50’inci maddesinde tarifi yapılan süreç ve/veya süreler ile ilgili olarak, özellikle 50(5), 50(6), 50(7), 50(8) maddelerinde yapılması gerekenlerle ilgili hiçbir bilgi ve/veya belge tespit edilmemiştir. Ayrıca, dosya muhteviyatında bulunan 08.05.2024 tarihli Vatan ve Halkın Sesi Gazetesi’nde yayınlanan ihale duyurusu incelendiğinde, ihalenin açık kaldığı sürenin 9 (dokuz) iş günü olduğu görülmüştür. Bu durumda, ihale duyurusunun Yasa’nın 50 (4)’üncü maddesine uygun yapılmadığı, Yasanın 50 (3)’üncü maddesinde belirtilen ivedilik söz konusu olsa bile aynı maddede ihaleye katılım taleplerinin alınması için öngörülen en az 10 (on) iş gününden daha az bir süre söz konusu olduğu ayrıca ihale duyurusunun içeriğinin “Açık Usul” ihale duyurularında kullanılan şekilde olduğu tespit edilmiştir.
1549
Bu değerlendirmeler doğrultusunda Kurul, başvuru sahibinin ikinci iddiasında haklı olduğuna, bu aşamada şartnamedeki Yasaya aykırılıkların giderilmesinin mümkün olmayacağından dolayı Kurul, 173/2024 sayılı “Güngör Katı Atık Depolama Tesisinin İşletilmesi” ihalesinin iptal edilmesine karar vermiştir.
Başvuru sahibinin üçüncü iddiası, Yasanın 19’uncu maddesine aykırı bir şekilde toplam tahmini ihale değeri hesaplandığını, bu konuda 2023 yılının Kasım ayından beri çıkılan üçüncü ihale olmasına rağmen enflasyonun göz önünde bulundurulmadığı, tahmini ihale bedelinin aynı meblağ olarak belirlendiği, o tarihten bu yana asgari ücretleki artışın da göz önünde bulundurulmadığı, bu durumun ihaleye konu bu karar alınırken yeterli araştırmanın yapılmamış, göz önünde bulundurulması gereken faktörlerin göz önünde bulundurulmamış olduğunu ve kararın sebep ve amaç yönünden sakat olduğunu gösterdiğini ayrıca bu durumun katılımcıların toplam ihale bedeli üzerinde teklif atmasına neden olacağını ve ihalenin iptaline yol açabileceği yönündedir.
Yasanın 10 fıkra ve 11 bent ve alt bentten oluşan “İhale Değerinin Belirlenmesi” başlıklı 19. maddesi aşağıdaki gibidir:
- Bir kamu ihalesinin tahmini değeri, ihale makamı tarafından hesaplanan KDV hariç toplam tutardır. Bu toplam tutar, ihtiyati haklar ve ihalenin yenilenmesi durumunda öngörülen maliyetlerin toplanmasıyla elde edilen tahmini ihale değeridir. İhale makamının ihale katılımcılarına ödül veya ödeme verdiği durumlarda, söz konusu ödül veya ödeme tutarı tahmini ihale değerine eklenir.
- Çerçeve anlaşması için anlaşma değeri, çerçeve anlaşmasında tamamlanması öngörülen işin KDV hariç tahmini toplam maliyet değeridir. Tasarlanan yapım işi veya hizmet veya mal alımı, ayrı ayrı parçalar şeklinde ihale edilmişse ilgili parçaların tümünün toplam tahmini değeri dikkate alınır.
- İhalenin belirlenen tahmini değeri, bu Yasanın 41’inci maddesi uyarınca ihale duyurusunun gönderildiği tarihte geçerli olur. İhale makamı, sözkonusu kamu ihalesi için ayrılmış toplam tahmini değeri, ihale duyurusunda ve şartnamede açıklar.
- İhale makamları hiçbir malın, hizmetin veya yapım işinin ihale sürecini yapay olarak bölemez veya bu Yasanın uygulanmasından kaçınmak amacıyla tahmini ihale değerini hesaplarken düşük değer gösterecek yöntemler uygulayamaz.
- Yapım işlerinde tahmini değer hesaplanırken, konu ile ilgili teknik dairelerin bağlı bulunduğu Bakanlıklar tarafından yayımlanan, inşaat türlerine göre m² birim fiyatları ve/veya imalat çeşidine göre birim fiyatları ve/veya inşaat birim fiyatlarına esas alınan işçilik ve gereç rayiç cetvelleri kullanılır.
- Tasarlanan bir yapım işinin veya hizmet alımının veya benzer türde malzemelerin alımının ayrı parçalar halinde ve aynı anda ihale edildiği durumda, ilgili tüm parçaların toplam tahmini değeri ihalenin toplam tahmini değeridir. Söz konusu parçaların toplam tahmini değeri bu Yasanın 24’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında belirtilen değerlere eşit veya bu değerlerin üzerindeyse, ihalenin her bir parçası ayrı ihale edilir.
1550
(7) Konusu, malların finansal kiralaması (leasing'i), kiraya verilmesi veya taksitlere bölerek mal alınması olan kamu ihalelerinin tahmini değeri:
(A) Belirli süreli kamu ihaleleri için, ihale konusu işin öngörülen tamalanma süresi çerçevesinde hesaplanan tahmini toplam maliyetir.
(B) Belirli bir süresi olmayan veya süresi belirlenemeyen ihaleler için aylık tahmini toplam maliyet tutarının 48 (kırk sekiz) ile çarpılması suretiyle ortaya çıkan rakamdır.
(8) Konusu düzenli veya belirli süreler arasında yenilenen mal ve hizmet alımı olan kamu ihalelerinin tahmini değeri:
(A) Geride bırakılan 12 (on iki) aylık süre zarfında gerçekleştirilen ilgili alımın toplam gerçek değeri veya ihale makamının aynı tür işler için son yıllık bütçesinden ard arda yaptığı tüm alımların toplam gerçek değeridir;
(B) İlk ihaleyi takiben 12 (on iki) aylık süre içinde ortaya çıkacak miktar ve maliyete dair diğer değişiklikler ihalenin tahmini değerine etki edebilir.
(C) İlk teslimattan sonraki 12 (on iki) aylık süre içinde veya ilk teslimatın üzerinden 12 (on iki) aydan uzun bir süre geçmişse, o mali yıl içinde ardarda yapılan ihalelerin toplam tahmini değeri alınır.
(9) Herhangi bir kamu ihalesinin tahmini değerini hesaplarken seçilecek yöntem söz konusu ihaleyi bu Yasa kapsamından çıkarma niyetiyle seçilemez.
(10) (A) Konusu aşağıdaki hizmet türleri olan kamu ihalelerinde tahmini ihale değeri hizmetlere haiz ödenecek primleri, harçları, komisyonları, faiz ve diğer ödeme türlerini de içerir:
(a) Sigorta hizmetleri.
(b) Bankacılık ve diğer finansal hizmetler.
(c) Tasarım ihaleleri.
(B) Yukarıdaki (A) bendinde açıklanan hizmet alımı ihalelerinde toplam hizmet miktarının belirtilmediği durumlarda:
(a) Sabit süreli ihalelerde eğer söz konusu süre 48 (kırk sekiz) aydan az veya 48 (kırk sekiz) aya eşite; tüm dönem için öngörülen toplam maliyet tahmini ihale değeridir.
(b) Sabit süreli olmayan veya süresi 48 (kırk sekiz) aydan fazla olan ihaleler için aylık maliyet tutarının 48 (kırk sekiz) ile çarpılması suretiyle elde edilen rakam tahmini ihale değeridir.
Başvuru sahibi tarafından iddiaya konu ihale için ayrılmış olan toplam tahmini değerin düşük olduğuna işaret edilmektedir. Bu kapsamda, başvuru sahibinin oldukça geniş bir şekilde ihale değerinin belirlenmesi hususunu açıklayan Yasanın 19. maddesinin 4. fıkrasına aykırı bir işlem yapıldığını iddia ettiği düşünülebilir. Yasanın 19. Maddesi, 4. fıkrasında “İhale makamları hiçbir malın, hizmetin veya yapım işinin ihale sürecini yapay olarak bölemez veya bu Yasanın uygulanmasından kaçınmak amacıyla tahmini ihale değerini hesaplarken düşük değer gösterecek yöntemler uygulayamaz” denmektedir.
Başvuru sahibinin bu konudaki talebi, ihale makamı olarak İçişleri Bakanlığı tarafından başvuru sahibine gönderilen 20.05.2024 tarih ve İBK 0.00-471/15-24/E.4572 sayılı yazıda “Toplam ihale bedelinde değişiklik ön görülmemiştir. İhale katılımcıları ihale bedeli üzerinde teklif atmaları kendi insiyatiflerindedir.” şeklinde cevaplanmıştır.
1551
Kurul, dosya muhteviyatında mezkûr ihale ile ilgili herhangi bir bölünme ve/veya Yasanın bu açıdan uygulanmasından kaçınma tespit etmediğinden, ayrıca ihaleler için ayrılacak olan toplam tahmini değerin hesaplanmasının Yasanın 19 (1) maddesi gereği açıkça ihale makamlarının inisiyatifine verilen bir husus olduğundan, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının değerlendirilemeyeceğine karar vermiştir.
Başvuru sahibinin dördüncü iddiası, İdarenin belirtilen hataları yapması ve tüm belirtmiş oldukları itiraz konularına rağmen cevap vermemeye devam etmesinin mağduriyetlerini artırdığını ve kamu maliyesini ciddi zarara soktuğunu, bu nedenler tahtında 173/2024 sayılı ihale sürecinin Yasanın 83. ve/veya 84. madde tahtında geçersiz kılınmasını ve yine 84(3). maddesi tahtında itiraz ücreti ile teminat mektubu masrafı olan pul ücretinin, pul masraflarının ve ihale şartname bedelinin ve/veya sair uğramış oldukları zararların tazmin edilmesi gerektiği yönündedir.
Başvuru sahibi bu iddiasında, mezkûr ihale sürecinin 83. madde tahtında geçersiz kılınmasını ve 84(3). maddesi tahtında itiraz ücreti ile teminat mektubu masrafı olan pul ücretinin ve ihale şartname bedelinin ve/veya sair uğramış oldukları zararların tazmin edilmeleri gerektiğini iddia etmektedir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası:
84 (3) maddesi;
“İhalenin tüm ilgili boyutları değerlendirdikten sonra, İtiraz Makamı, bu Yasanın 83’üncü maddesinin (3)’üncü fıkrasının (C) bendi ile uyumlu olacak şekilde itiraz sahibinin zararlarının tazmin edilmesine halel gelmeksizin karar verebilir.”
83 (3) (B) ve (C) maddesi;
“(3) İtiraz Makamı alacağı bir karar yoluyla:
(B) İtirazı yerinde bulup ihale sürecini ve alınan kararları kısmen veya tamamen iptal edebilir, ihale değerlendirme komisyonunu tespit ettiği usulsüzlüklerle ilgili bilgilendirir ve söz konusu İhale Değerlendirme Komisyonuna yeni bir ihale süreci başlatılmasını veya yeni bir karar almasını veya gerçekleşen usulsüzlüklerin ortadan kaldırılması için gerekenin yapılmasını talep edebilir.
(C) Yukarıdaki (B) bendi uyarınca alınan bir kararı takiben bu Yasaya uygun olmayan bir karardan ötürü zarara uğrayan iktisadi işletmelerin zararının ödenmesine karar verebilir.”
şeklindedir.
Yasal mevzuat incelendiği zaman ihalenin Yasa’nın 84. Maddesi uyarınca geçersiz kılınması halinde, yasaya uygun olmayan bir karardan ötürü zarara uğrayan iktisadi işletmelerin zararlarını talep edebilecekleri ve Kurul’un ise itiraz sahibinin zararlarının tazmin edilmesine karar verebileceği açıkça düzenlenmiştir.
1552
Başvuru sahibinin talebi itiraz ücreti, teminat mektubu masrafı olan pul ücreti ve ihale şartname bedelinin kendisine ödenmesi yönündedir.
Dosya muhteviyatını incelendiğinde, Kurul başvuru sahibinin mezkur başvuruyu dosyalayabilmek için T. Garanti Bankası A.Ş KKTC Lefkoşa Şubesinden almış olduğu 05/04/2024 tarih, 2350410 Mektup No’lu teminat mektubunun dosya muhteviyatında olduğunu ve yine söz konusu teminat mektubunun üzerinde 210 TL tutarında pul yapıştırılmış olduğundan, pul masrafının 210 TL, ihale şartname bedelinin ise 9.001,60 TL olduğuna ve söz konusu masrafların başvuru sahibinin yapmış olduğu masraflar olduğuna karar vermiştir.
Dolayısı ile, başvuru sahibinin itirazında haklı bulunması, itiraza konu 173/2024 sayılı KKTC İçişleri Bakanlığı’nın, “Güngör Katı Atık Depolama Tesisinin İşletilmesi” ihalesinin, ihale duyurularının Yasa hükümlerine göre yapılmaması sebebi ile ihalenin geçersiz sayılması, başvuru sahibinin mezkur başvuruyu dosyalayabilmek için 210 TL pul masrafı ve 9.001,60 TL (7,760 TL + KDV) şartname bedeli olmak üzere toplam 9.211,60 TL masraf yapıp, bu oranda zarara uğramasından ötürü 9.211,60 TL tutarındaki zararın kendisine ödenmesine karar vermiştir.
Kurul yine Yasa’nın 41 (4) maddesi “Yukarıdaki (1)’inci fıkradaki duyuru ve (2)’nci fıkradaki yıkanlama işlerini, bu Yasa’nın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A), (B) ve (C) bendlerinde yer alan ihale makamları için Merkezi İhale Komisyonu yapar.” şeklinde olduğundan, ihale sürelerine uymayarak, almış olduğu karardan ötürü başvuru sahibini zarara uğratan makamın Yasa’nın 41 (4) maddesi dikkate alındığı zaman Merkezi İhale Komisyonu olduğunu dolayısı ile söz konusu zararın Merkezi İhale Komisyonu tarafından başvuru sahibine ödenmesi gerektiği karar vermiştir.
KARAR: Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu değerlendirmeler sonucunda
- Başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğuna, OYBİRLİĞİ
- Başvuru sahibinin ikinci iddiasında haklı olduğuna, OYBİRLİĞİ
- Başvuru sahibinin üçüncü iddiasının değerlendirilemeyeceğine, OY ÇOKLUĞU
- Başvuru sahibinin dördüncü iddiasında haklı olduğuna, OYBİRLİĞİ
- İçişleri Bakanlığının 173/2024 sayılı “Güngör Katı Atık Depolama Tesisinin İşletilmesi” ile ilgili ihale sürecinin geçersiz sayılmasına, OYBİRLİĞİ
- Başvuru sahibinin mezkûr başvuruyu dosyalayabilmek için 210 TL pul masrafı ve 9.001,60 TL (7,760 TL + KDV) şartname bedeli olmak üzere toplam 9.211,60 TL masraf yapıp, bu oranda zarara uğramasından ötürü, MİK tarafından 9.211,60 TL tutarındaki zararın başvuru sahibine ödenmesine, OYBİRLİĞİ
- Başvuru sahibinin itiraz ücreti karşılığı olarak İçişleri Bakanlığı’na sunmuş olduğu T. Garanti Bankası A.Ş.’e ait 05.04.2024 tarihli 2350410 sayılı 42.000,00 TL (Kırk İki Bin Türk Lirası) tutarındaki teminat mektubunun İçişleri Bakanlığı tarafından başvuru sahibine iade edilmesine, OYBİRLİĞİ
1553
-
İhale konusu iş ile ilgili olarak yasal mevzuata uygun yeni bir ihale süreci başlatılmasına veya ihale konusu iş ile ilgili Yasa'ya uygun başka bir yöntemle alım yapılmasına, OYBİRLİĞİ
-
Kararın, Merkezi İhale Komisyonu'na, Merkezi İhale Komisyonu Üyelerine, İçişleri Bakanlığı'na, Bej Enerji Ltd.'e bildirilmesine, OYBİRLİĞİ kararın bildirilmesinden itibaren 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi'nde dava yolu açık olmak üzere karar vermiştir.
Av. Şifa KIRMIZIGİL Üye / Tarih: (Mazeretli)
Kubilay SEPETCİOĞLU Üye / Tarih: (Kararın Değerlendirme Bölümüne Farklı Gerekçe, Kararın 1'inci ve 2'nci maddelerine farklı gerekçee ve Kararın 3'üncü maddesine Karşı Oy)
Dr. Tahir YEŞİLADA Üye / Tarih:
Prof. Dr. Tülen SANER Üye / Tarih:
Mustafa ÜSTÜNEL Başkan Tarih:
69/2024 SAYILI KARARIN DEĞERLENDİRME BÖLÜMÜNE FARKLI GEREKÇE, 1'inci, 2'inci MADDELERİNE FARKLI GEREKÇE, 3'üncü MADDESİNE KARŞI OY)
DEĞERLENDİRME
Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 20.05.2024 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak T. Garanti Bankası Ltd.'e ait 23.05.2024 tarihli, 2350410 sayılı 42.000,00 TL (Kırk İki Bin Türk Lirası) tutarındaki teminat mektubunu KKTC İçişleri Bakanlığı'na sunduğunu gösteren belgeyi Kurul'a sunmuştur. Kurul, başvuru sahibinin 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın (Yasa) 80'inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin söz konusu ihale ile ilgili şartnameyi satın aldığını gösteren 16.05.2024 tarih ve 2024051603010040000032 sayılı belgeyi Kurul'a sunmuş olduğunu tespit etmiş olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Bu aşamada itirazın yasada belirtilen süreler içinde yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Şartnameler ile ilgili ihale makamına yapılacak olan itirazlar 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın “Şartnameler” yan başlıklı 28'inci maddesinde düzenlenmiş olup, 28(9)'uncu maddesi “İhalenin açık olduğu sürenin ilk 1/3'lük (üçte birlik) bölümünde şartnameler, ihale katılımcılarının veya katılımcı adaylarının ihale makamına yazılı talebi üzerine yeniden gözden geçirilerek mevcut ihale katılımcılarının haklarına zarar vermeyecek şekilde değiştirilebilir ve/veya düzenlenebilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Bu aşamada, ihalenin açıkluğu sürenin tespit edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibi, 20.05.2024 tarihli itiraz başvurusunda 174/2024 sayılı “Güngör Katı Atık düzenleme Tesisinin İşletilmesi” ihalesinin ilanının 08.05.2024 tarihli Halkın Sesi gazetesinde yayınlandığını belgelemiş olup, 10.05.2024 tarihinde KKTC İçişleri Bakanlığı (İhale Makamı)'na ihale dokümanları ile ilgili itirazda bulunduğu yazıyı Kurul'a sunmuştur. İhale duyurusunda ihale kapanış tarihinin 21.05.2024 olduğu ve ihalenin açık kaldığı sürenin 13 gün olduğu, dolayısı ile ilk 1/3'lük sürenin 4,3 gün olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 10.05.2024 tarihinde (2'nci gün) ihale makamına başvurduğu göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin yasada belirtildiği gibi süresi içinde ihale makamına başvurduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin ihale makamına yaptığı başvuru ile ilgili 20.05.2024 tarihine kadar başvuru sahibine herhangi bir cevap verilmediğinden, başvuru sahibi 20.05.2024 tarihinde Kurul'a itiraz dosyalamıştır. Tüm bu değerlendirmeler
1555
kapsamında, başvuru sahibinin Kurul’a yapmış oluğu itirazın süresi içinde yapılmış olduğu sonucuna vardım. Bu aşamada, başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit etğimden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçtim.
Başvuru sahibinin birinci iddiası, “İçişleri Bakanlığı tarafından 173/2024 sayılı ihaleye pazarlık usulü ihale yöntemi ile çıkılacağını 08.05.2024 tarihli gazete ilam ile duyurduğunu, bu duyuru akabinde itiraz başvurusuna konu ihale dokümanlarına ilişkin ihale makamına 10.05.2024 tarihli başvuru yaptıklarını ancak bu başvurularının cevaplanmadığı yönündedir.” 10-14/2024 sayılı dosya muhteviyatı incelendiğinde, KKTC İçişleri Bakanlığı tarafından 20.05.2024 tarih ve İBK.00-471/15-24/E.4572 sayılı Ledra Law Office Av. Sezi SIDAL adına yazılmış bir yazı tespit edilmiş olup, söz konusu yazının başvuru sahibine ulaştırıldığı ile ilgili herhangi bilge/belge tespit edilmemiştir. Dolayısı ile başvuru sahibinin birinci iddiasında haklı olduğu sonucuna ulaştım.
Başvuru sahibinin ikinci iddiası,
c) 173/2024 sayılı İçişleri Bakanlığı Güngör Katı Atık Düzenli Depolama Tesisinin İşletilmesi İhalesi yönteminin pazarlık usulü olarak belirlenmiş olmasına rağmen bu aşamada bu yöntem ile ihale süreci başlatılması ve/veya bu usul ile ihaleye çıkılmasının Kamu İhale Yasası’ndaki düzenlemelere aykırı olduğu, Kamu İhale Yasasının 22. maddesinin pazarlık usulü ihaleyi düzenlemekte olup bu madde tahtındaki kriterlerin işbu ihalede mevcut olmadığından bu ihaleye belirtilen usul ile çıkılmasının hukuken mümkün olmadığı,
d) Yine Yasanın 50. maddesinin pazarlık usulü ihaledeki süreleri düzenlemekte olduğu, ihalenin tekliflerinin 21.05.2024 tarihinde açılacağı göz önünde bulundurulduğunda ihale makamı veya Merkezi İhale Komisyonu’nun Yasada düzenlenen süreleri de dikkate almadığı, ayrıca ihale dokümanlarının her iki maddede belirtilen usule uygun hazırlanmadığı
ile ilgilidir. Yani özet olarak başvuru sahibinin ikinci iddiası “Konu ihale 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 22. Maddesinde belirtilen kriterlere uygun olmadığından, söz konusu ihalenin Pazarlık Usulü ile ihaleye çıkılamayacağını, söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile çıkılmış olmasına rağmen Yasası’nın 50. Maddesinde belirtilen sürelerce uyulmadığı” yönündedir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası 22’nci maddesi “Pazarlık Usulü” ihalelerle ilgili düzenlemeleri içermekte olup, Yasa’nın 22(1)’inci maddesi;
1556
"İhale komisyonları, aşağıda açıklanan koşulların mevcut olması durumunda bir kamu ihalesini sonuçlandırmak için pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
(A) Başlangıçta belirtilen ihale koşullarının değiştirilmemesi koşuluyla açık veya kısıtlı usulün uygulanmasıyla gerçekleştirilen bir kamu ihalesine hiç bir teklif verilmemişse veya uygun teklif verilmemişse.
(B) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması halinde.
(C) İhalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olması halinde.
(C) Tahmini değeri, aylık brüt asgari ücretin 100 (yüz) katına kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında."
şekline düzenlenmiştir.
Yasa'nın "Pazarlık Usulünde Süreler" yan başlıklı 50'ci maddesi ise;
"(1) Bu Yasanın 22'nci maddesinin (1)'inci fıkrasın uyarınca, ilgilenen tüm iktisadi işletmeler ihale duyurusunun önceden yayınlanmasıyla pazarlık sürecine katılabilir.
(2) Konusu mal ve hizmet alımı olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 200,000 TL.- (İki Yüz Bin Türk Lirası)'nı aştığı hallerde ve konusu yapım işi olan kamu ihalelerinde ihalenin tahmini değeri KDV hariç 600,000.-TL (Altı Yüz Bin Türk Lirası)'nı aştığı hallerde ihale tekliflerinin sunulma süresi bu Yasanın 41'inci maddesi uyarınca yapılan ihale duyurusunun yerel iki gazetede veya internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 30 (otuz) iş gününden az olamaz.
(3) Yukarıdaki (2)'nci fıkra kurallarına halel gelmeksizin, ihale konusu işin ivediliği nedeniyle, (2)'nci fıkrada belirtilen sürenin uygulanamaz olduğu hallerde, ihale komisyonları, ihaleye katılım taleplerinin alınması için, bu Yasanın 41'inci maddesi uyarınca ihale duyurusunun yerel iki gazetede ve internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 10 (on) iş gününden az olmayacak bir süre belirleyebilir.
(4) Kamu ihalesinin KDV hariç tahmini değeri yukarıdaki (2)'nci fıkrada belirtilen eşik değerlerin altında ise, ihaleye katılım taleplerinin alınması için verilen süre, ihale duyurusunun yerel iki gazetede ve internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 10 (on) iş gününden kısa olamaz.
(5) İhale komisyonları ihale duyurusunda, seçmeyi planladığı minimum katılımcı sayısı ve gerekirse maksimum katılımcı sayısını, seçme kriterleri ve seçmeyi ilgili kuralları belirtir. Pazarlığa başlamadan önce, ihale komisyonları sadece ihale
1557
duyurusunda belirtilen seçme kriterlerine dayanarak, katılımcılar arasından bir ön seçim yapar. Hiçbir koşulda, seçilecek katılımcı sayısı 3 (üç) ten az olamaz.
(6) Seçilen katılımcı sayısı, yukarıdaki (5)'inci fıkra uyarınca, en az ihale duyurusunda belirtilen minimum katılımcı sayısına eşit olmalıdır. Seçme kriterlerine ve seçme kurallarına uyan katılımcı sayısının ihale duyurusunda belirtilenin altında olması halinde, ihale komisyonları pazarlık sürecini iptal eder veya sayıları gerçek ve adil bir rekabeti sağlamaya yeterli ve seçme kriterlerine uyan katılımcılarla birlikte pazarlık usulünü devam ettirir.
(7) İhale komisyonları, pazarlık sürecine katılmayı talep etmemiş olan diğer iktisadi işletmeleri veya gereken kapasiteye sahip olmayan katılımcıları sürece dahil edemez.
(8) İhale komisyonları, seçilen tüm katılımcıların eş zamanlı ve yazılı olarak ihale konusuna dair vasıfların gösteren ve ilk aşamada sunmuş oldukları ifadeleri doğrulayan belgeleri talep eder ve aşağıdaki bilgilere yer veren bir ihale katılım çağrısı gönderir:
(E) Şartnamelerin veya açıklayıcı belgenin bir kopyası ve diğer destekleyici belgeler.
(F) Varsa (A) bendinde belirtilen belgelere elektronik erişim için bir internet adresi.
(G) Yayınlanmış ihale duyurusu.
(C) İhaleye son katılım tarihi ve tekliflerin gönderilmesi gereken adres.
(D) İhalenin verilmesiyle ilgili kriterlerin ağırlıkları veya uygun olduğu hallerde, bu kriterlerin en önemliden en düşük öneme sahip kriteri göre sıralaması.
(9) Seçilen katılımcılar, belirtilen süre içinde, ihale komisyonları ile yapılacak pazarlığın temelini oluşturacak temsilli bir teklif sunar. İhale komisyonları, seçilen her bir katılımcı ile ayrı olarak pazarlık yürütür.
(10) İhale komisyonları teklifleri, ihale duyurusunda, şartnamelerde ve varsa ek belgelerde belirlemiş oldukları gerekliliklere uyarlamak ve benimsenin ihale imzalama kriterlerine uygun olacak en iyi teklifi bulmak amacıyla seçilen katılımcıların sunduğu teklifler üzerinden pazarlık yapar.
(11) İhale komisyonları, pazarlıklar sırasında ihaleye katılan tüm taraflara eşit davranır. Özellikle, ihaleye katılan bazı taraflara diğerleri üzerinde avantaj sağlayacak şekilde bilgi veremez.
(12) İhale komisyonları, yapılan her bir pazarlık için, pazarlık eden katılımcı tarafından da imzalanmak üzere, anlaşılan konuları içeren tutanaklar tutar.
(13) İhale komisyonları, ihale duyurusu veya şartnamelerde önceden belirtilmesi koşuluyla, pazarlık edilecek teklif sayısını azaltmak için ihale duyurusu veya şartnamelerde belirtilen ihale imzalama kriterlerini uygulayarak pazarlık sürecini aşamalı olarak yürütebilir.
1558
(14) İhale komisyonları, en iyi teklifi veren katılımcıdan belli bir süre içinde üzerinde pazarlık edilen şartları doğrulamasını talep edebilir. Seçilen taraf son teklifinde üzerinde anlaşılan şartlar ve koşullara bağlı kalır.”
şeklinde düzenlenmiştir.
10-14/2024 sayılı dosya muhteviyatı incelendiğinde, Yasa’nın 22’nci maddesine belirtilen koşullardan hangisinin gerçekleşmesi sonucu Pazarlık Usulü ile ihaleye çıkıldığını gösteren hiçbir bilgi/belge tespit edilmemiştir. Dosya muhteviyatında Yasa’nın 50(3)’üncü maddesinde belirtilen “…ihale konusu işin ivediliği nedeniyle, (2)’nci fıkrada belirtilen sürenin uygulanamaz olduğu hallerde…” konusunda herhangi bilgi/belge tespit edilmemiştir. Dolayısı ile bu aşamada Yasanın 50(2)’nci maddesinde düzenlenmiş olan “yapılan ihale duyurusunun yerel iki gazetede veya internet sitesinde yayınlanmak üzere gönderilmesinden itibaren 30 (otuz) iş gününden az olamaz.” şartına uyulması gerekmektedir. İhale duyurusunun gazetede 08.05.2024 tarihinde yayınlandığı ve ihaleye son teklif sunma tarihinin 21.05.2024 olduğu göz önünde bulundurulduğunda Yasa’nın 50(2)’nci maddesinde belirtilen sürenin (30 iş günü) dikkate alınmadığı açıkça görülmektedir.
Yasa’nın 22’nci maddesine belirtilen Pazarlık Usulü ile ihaleye çıkılmasının koşulu ile ilgili hiçbir bilgi/belge tespit edilmediğinden ve Yasa’nın 50(2)’nci madde belirtilen süreye uyulmadığından başvuru sahibinin ikinci iddiasında haklı olduğu sonucuna ulaştım.
Başvuru sahibinin üçüncü iddiası, “Yasanın 19’uncu maddesine aykırı bir şekilde toplam tahmini ihale değeri hesaplandığını, bu konuda 2023 yılının Kasım ayından beri çıkılan üçüncü ihale olmasına rağmen enflasyonun göz önünde bulundurulmadığı, tahmini ihale bedelinin aynı meblağ olarak belirlendiği, o tarihten bu yana asgari ücretteki artışın da göz önünde bulundurulmadığı, bu durumun ihaleye konu bu karar alınırken yeterli araştırmanın yapılmamış, göz önünde bulundurulması gereken faktörlerin göz önünde bulundurulmamış olduğunu ve kararın sebep ve amaç yönünden sakat olduğunu gösterdiğini ayrıca bu durumun katılımcıların toplam ihale bedeli üzerinde teklif atmasına neden olacağını ve ihalenin iptaline yol açabileceği” ile ilgilidir. Yani özet olarak başvuru sahibinin üçüncü iddiası “İhale konusu ile ilgili Kasım 2023 tarihinden beri üçüncü kez çıkılmasına rağmen, ilgili tarihten itibaren enflasyon dikkate alınmadan ve asgari ücretteki artışlar göz önünde bulundurulmadan aynı bedelle çıkılmış olmasından dolayı tahmini ihale bedelinin yanlış belirlendiğini iddia etmektedir.”
Yasa’nın 19’uncu maddesi “İhale Değerinin Belirlenmesi”ni düzenlemekte olup, 19(1)’inci maddesi “Bir kamu ihalesinin tahmini değeri, ihale makamı tarafından hesaplanan KDV hariç toplam tutardır. Bu toplam tutar, ihtiyati haklar ve ihalenin yenilenmesi durumunda öngörülen maliyetlerin toplanmasıyla elde edilen tahmini ihale değeridir. İhale makamının
1559
ihale katılımcılarına ödül veya ödeme verdiği durumlarda, söz konusu ödül veya ödeme tutarı tahmini ihale değerine eklenir.” şeklinde düzenlenmiştir. İhale konusu ile ilgili ilk ihalenin Kasım 2023te düzenlendiği göz önünde bulundurulduğunda, geçen sürede sadece asgari ücret artışı bile dikkate alındığında ihale konusu ile ilgili maliyetlerde değişiklik olduğu açıkça görülmektedir. İhale değerinin belirlenmesi ihale makamlarının yetkisinde olmakla birlikte, ihale makamları bu yetkiyi keyfi kullanamaz. İhale değeri belirlenirken, belirlenen ihale değerine nasıl ulaşıldığının hesaplanarak belgelenmesi gerekmektedir. Ayrıca Yasa’nın 6’ncı maddesi “Temel İlkeler”i düzenlemekte olup, Yasa’nın 6(1)’inci maddesi “İhale makamları ve ihale koymisyonları, bu Yasaya göre yapılacak ihalelerde; şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, hesap verilebilirliği, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” Şeklinde düzenlenmiş olduğunu belirtmek isterim.
Dosya muhteviyatında bulunan 22.05.2024 tarih ve İBK.0.00-471/15-24/E.4619 sayılı KKTC İçişleri Bakanlığı tarafından Kurul’a gönderilmiş yazıda “Toplam ihale bedelinde değişiklik ön görülmemiştir.” ifadesi tespit edilmiştir. Ayrıca dosya muhteviyatında toplam ihale bedelinin hesaplanması ile ilgili herhangi bilgi/belge tespit edilmemiştir. Tüm bu değerlendirmeler kapsamında, dosya muhteviyatında ihale değerinin belirlenmesini gösteren hesaplama ile ilgili hiçbir bilgi/belge bulunmamasından ve ihale konusu ile ilgili yenilenen ihalede değişen maliyetlerin dikkate alınmadığının tespit edilmiş olmasından dolayı başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haklı olduğu sonucuna ulaştım.
Kubilay SEPETÇİOĞLU (Üye)
1560
Say: 502
| ACTE | HYT/ HYRAT/ SAMPLE | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türk Urası Havaçlar Tutarı Tc. | Türk Urası Havaçlar Toplamı Tc. | Haberri Para Havaçlar Toplamı Tc. | Havaç Toplamı Tc. | FATB | Türk Urası Havaçlar Tutarı Tc. | Yabancı Para Havaçlar tutarı Tc. | Türk Urası Havaçlar Toplamı Tc. | Yabancı Para Havaçlar Toplamı Tc. | Havri Toplamı Tc. | ||
| 1 GÖNER DEĞERLER | 515.947.579.530 | 1 ÖZENTRANSLAR | 8.136.543.533 | ||||||||
| ACTIN | 48.399.450 | SEINVART | 20.000.000 | ||||||||
| KASA | 809.750 | 5.492.528.124 | İHTİYATLAR | 2.205.478.300 | |||||||
| KARAKUL DEĞERLER CİZELARI | 80.222.747 | 54.484.225.185 | KARŞILIMLAR | 807.070.420 | |||||||
| BANKALAR NEZERİKLERİ MEVİZLAR | 21.454.378.434 | 31.380.119.805 | 2 YARAKÇI KAYNAKLAR | ||||||||
| KARİŞTİRİ MÜHABİRLER | 33.309.558 | MEVİZLAR | 206.856.425.227 | ||||||||
| 2 HİRZELER | 1.888.700.059 | 0 | 1.988.700.059 | 4 FAMILYANMLAR | 622.426.448 | 1.440.761.671 | |||||
| ADANS HEBAYLARI | 4) Baltikalar İskenderi | 1.708.009.049 | 10.902.077.350 | ||||||||
| a-Hasireye kışa vadiği arazisi | 2.546.700.059 | 4) Bütle Paralar | 0 | 38.297.938 | |||||||
| b-Tis.Bank.Ara.An-Sist.art. | 0 | 0 | 0 | 4) Şahıs Mevahşar | 2.552.515 | 43.768.000 | |||||
| 2 FARA POLİTİKASI ÖLDİKLERİNDEN ALACAKLAR | 0 | 44.349.250 | 44.349.250 | 4 (YILIN Mevahşar) | 1.327 | ||||||
| a-Para Piyasası İşlemleri | 0 | 0 | PASAL SABİSLER | 2.876.240.140 | 14.023.250.874 | ||||||
| b-Açık Piyasa İşlemleri | 44.349.250 | FİZLAR | 1.185.148.352 | 7.519.001.490 | |||||||
| 3 DURAN DEĞERLER | 12.565.350 | 4 (Merkez Bankası Temleri) | 2.177 | ||||||||
| GAYRAMENKULLER | 1.777.085 | 5 (Hazireye ait Temler) | 3.187.894 | 377.710 | |||||||
| (-) Amortizmalar | -706.899 | 1 (Şifre Temler) | 1.161.953.161 | 7.515.313.750 | |||||||
| DEMİRBAŞ VE GAYRAMAZSİ HAKLAR | 28.415.100 | PASA POLİTİKASI ÖLDİKLERİNDEN BORZLAR | 16.734.921.400 | 48.730.823.888 | |||||||
| (-) Amortizmalar | -13.333.197 | a) Merkez Bankası Semelleri | 0 | 15.791.188.020 | |||||||
| 3 TARİFTESİ ALACAKLAR 2007) | b) Para Piyasası İşlemleri | 16.667.000.000 | 12.942.554.848 | ||||||||
| Tahiptek Alacaklar Tahiptek Alacaklar Karşılığı (-) | (-) Açık Piyasa İşlemleri | 67.421.400 | 0 | ||||||||
| 4 MÜHABİYAT ALACAKLAR | 694.880 | 694.880 | |||||||||
| 7 DİĞER AKYİRLER | 1.093.419.800 | 1.295.968.001 | 2.874.782.880 | 4 MÜHABİYAT BORZLAR | 128.807 | 0 | 128.807 | ||||
| 4 DİĞER PAZİYLER | 3.103.254.985 | 2.379.589.800 | 5.712.844.800 | ||||||||
| TOTAL | 20.918.617.655 | 92.767.550.817 | 118.709.148.448 | TOTAL | 26.591.081.800 | 89.115.000.000 | 118.709.148.448 |
1561