Reklam denetleme kurulu tüzüğü ile tüketicileri koruma yasası kapsamında düzenlemeler

Sayı : 235

592

TÜKETİCİLERİ KORUMA YASASI (40/2003 ve 55/2010 Sayılı Yasalar)

Madde 23 A Altında Yapılan Tüzük

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Tüketicileri Koruma Yasası 'nın 23A maddesinin (7)'nci fıkrasının kendisine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:

Kısa İsim

1. Bu Tüzük, Reklam Denetleme Kurulu Tüzüğü olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe;

BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar

"Bakanlık", Ticaret Dairesinin bağlı olduğu Bakanlığı anlatır. "Başkan", Reklam Denetleme Kurulu Başkanını anlatır. "Daire", Ticaret Dairesini anlatır. "Komite", Reklam Denetleme Kurulu Alt Komitesini anlatır. "Kurul", Reklam Denetleme Kurulunu anlatır. "Mecra", reklam ve tanıtım mesajını ileten ve o mesajı alma durumunda olan kişi, grup ya da topluluğun buluştuğu yeri, ortamı (televizyon, her türlü yazılı basın, İnternet, radyo, sinema gibi iletişim kanalları ile açık hava, basılı işler gibi reklam taşıyan malzemeler) an latır. "Ticari reklam ve ilan", mal, hizmet veya marka tanıtmak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek ve ikna etmek, satışını veya kiralanmasmı sağlamak ya da arttırmak amacıyla reklam veren tarafından herhangi bir mecrada yayımlanan pazarlama iletişimi niteliğindeki duyuruyu anlatır. "Uluslararası reklam uygulama esasları", Uluslararası Ticaret Odası (Intemational Clıamber of Coınmerce (ICC)'nın reklamlarla ilgi! kabul ettiği esasları anlatır. "Üye" Reklam Denetleme Kurulu üyesini anlatır. "Yasa", Tüketicileri Koruma Yasasını anlatır.

Bu Tüzükte kullanılan ve yasada tanımlanan diğer herhangi bir sözcük, tanım veya deyim, metin başka türlü gerektirmedikçe söz konusu Yasada ona verilen anlamı taşır .

3. Bu Tüzük, ticari reklam ve ilanları denetlemek, bu alanda tüketicinin korunmasına ilişkin kararlar almak üzere Reklam Denetleme Kurulunun çalışma esaslarını düzenlemektedir.

4. Reklam Denetleme Kurulunun ve alt komitelerin kuruluşu ve görevleri ve çalışma usul ve esasları ile sekretarya hizmetleri ve diğer hususlarına ilişkin kuralları kapsar.

İKİNCİ KISIM Reklam Denetleme Kurulunun Kuruluş ve Görevleri

40/2003

55/2010

Amaç

Kapsam

Reklam Denetleme Kurulunun Kuruluşu

5.

(1)

(2)

Ticari reklam ve ilanları denetlemek amacıyla Yasaya göre Reklam Denetleme Kurulu kurulur. Reklam Denetleme kurulu üyeleri aşağıdaki 13 üyeden oluşur: (A) Ticaret DairJsinde Görevli Müdür Muavini veya Şube Amirleri aras~ndan Bakanlıkça görevlendirilecek bir üye; (Başkan)

/

593

(B)

Bayrak Radyo Televizyon Kurumunca görevlendirilecek reklam konusunda uzman bir üye;

(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyet gösteren üniversitelerden reklamcılık alanında uzman öğretim elemanları arasından Bakanlıkça belirlenecek bir üye;

(Ç) Gazeteciler

Birliğinin

gazeteciler

arasından

(D)

(E)

görevlendireceği bir üye; Reklam Ajanslarının görevlendireceği bir üye; Tüketici Konseyi üyeleri arasından (a)

Kıbrıs Türk Tabipler Birliği temsilcisi;

(Reklamcılar

Birliğinin)

(b)

(c)

(ç)

( d)

(e)

Kıbrıs Türk Barolar Birliği temsilcisi;

Kıbrıs Türk Ticaret Odası temsilcisi;

Kıbrıs Türk Sanayi Odası temsilcisi;

Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası temsilcisi; Tüketici Örgütlerinden seçilen üç temsilci.

(3)

Daire ilgili her kutuma üye seçimini yapması konusunda çağrı yapar. İlgili kurumlar, bir ay içerisinde bu Tüzüğe uygun niteliklere sahip temsilcilerini seçerler ve Bakanlığa bildirirler.

Reklam Denetleme Kurulu Başkanı ve üyelerinin aşağıdaki koşulları taşıması gerekmektedir: (1) (2) (3)

Kuzey Kıbns Türk Cumhuriyeti vatandaşı olmak, On sekiz yaşından küçük olmamak, Yüz kızartıcı bir suçtan mahkum olmamış olmak ve hakkında disiplin kovuşturması gerektiren bir eylem veya davranışta bulunmamak, Üniversite, akademi veya yüksek okuldan mezun olmak.

Reklam Denetleme Kutulu üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Süresi biten üye yeniden seçilebilir veya görevlendirilebilir. Herhangi bir sebeple üyeliklerin boşalması halinde bu Tüzüğün 5 'nci madde kurallarma göre yeniden görevlendirme veya seçim yapılır. Reklam Denetleme Kurulu üyelerinin üyelikleri aşağıdaki hallerde sona erer: (A) Üyenin üyelik için gerekli koşulları yitiımesi halinde; (B) Üyenin istifa etmesi halinde; (C) Üyenin geçerli mazereti olmaksızın arka arkaya üç toplantıya veya bir yıl içerisinde toplam dört toplantıya katılmaması halinde.

Boşalan üyelikler, bu Tüzük kuralları çerçevesinde yeni üye görevlendirilmek suretiyle doldurulur. Süresi dolan üyenin görevi, yeni üye görevine başlayıncaya kadar devam eder.

Üyelerin Nitelikleri

6.

(4)

Üyelerin Görev Süresi

7.

(1)

(2)

(3)

Reklam Denetleme Kurulunun Görevleri

8.

(1)

(A)

Reklam Denetleme Kurulu, Yasada belirtilen esaslara uygun olarak ticari reklamlarda uyulması gereken ilkeleri belirler.

20.04.2005 R.G. 59 EKIII A.E.208 20.06.2008 R.G. EKIII A.E 481

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

(7)

594

(B)

Reklam Denetleme Kurulu, tüketiciyi korumaya yönelik düzenlemeleri yapar ve bunları Bakanlık veya Daire aracılığıyla duyurur.

Yasa altında çıkarılan Ticari Reklam ve İlanlar Tüzüğü uyarınca ve bu tüzükte yer alan ilkeler çerçevesinde reklam ve ilanları re'sen veya yazılı başvuru üzerine inceler ve gerektiğinde denetim yapar. İnceleme ve denetim sonuçlarına göre, Yasanın 23 'üncü maddesine aykırı hareket edenlere; uyarına ve/veya söz konusu reklam ve ilanları durdum1a ve/veya aynı yöntemle düzeltme ve/veya Yasanın 23A maddesinin (5)'inci fıkrasında belirtilen para cezası uygulanması kararını verir. Kurul yukarıdaki (3)'üncü fıkrada belirtilen cezaları, ihlalin niteliğine göre birlikte veya ayrı ayn verilebilir. Kurul, ticaret reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri belirlerken, ülke koşullarının yanı sıra, reklamcılık alanında evrensel kabul görmüş tanım ve kurallar ile gelişmeleri, uluslararası reklam uygulama esaslarını ve reklamı yapılacak ürün ve hizmetlerin özelliğini ve yürürlükteki mevzuat hükümlerini dikkate alır. Reklam ile arttırılmasına yönelik önerilerde bulunur. Yukarıdaki hususlarda belirlenen görüş ve önerilerle ilgili olarak yapılan çalışmaları izler, sonuçlarını değerlendirir, kamuoyunu bilgilendirir, gerektiğinde bu çalışmaları yayımlar ve kılavuzlar oluştuıur.

ilgili konularda kamuoyunda

farkındalığın

ÜÇÜNCÜ KISIM Reklam ve Denetleme Kurulunun Çalışma ve Usul ve Esasları

Başvuru

9.

(1)

(2)

(3)

(4)

adresi

içerıneyen

Kurula başvurular yazılı olarak veya sistemin uyun olması halinde elektronik ortamda yapılır. Başvuruda; başvuıu sahibi gerçek kişi ise; başvuıu sahibinin adı, soyadı ile kimlik bilgileri, iletişim numarası ve adresi, başvuru sahibi tüzel kişilik ise; firma unvam, iletişim kurulacak yetkilinin adı soyadı, iletişim şikayetler Kurulca numarası

ve değerlendirmeye alınmaz. Ticari reklama ilişkin başvurularda; şikayet edilen reklamın yayınlandığı mecra, tarih, şikayetin konusu gibi belirleyici hususlara ve şikayetle ilgili bilgi ve belgelere yer verilir. Şikayet edilen reklamın, yazılı veya basılı olanlarının asılları dilekçeye eklenir. Eklenecek nitelikte olmayanların görüntüleri başvuru sahibi tarafından sağlanır. İnternet ortamında gerçekleştirilen reklamlarda, şikayet edilen İnternet adresi uzantısı (URL ve benzeri şeklinde) ve tarih bilgisinin yer aldığı reklam örnekleri başvuruya eklenir.

Toplantı Gündemi

1 O. Kurulun toplantı gündemi, Başkan tarafından belirlenir.

Toplantılar

11.

(1)

(2)

Reklam Denetleme Kurulu üyeleri ayda en az bir defa toplanır. Gerektiğinde Başkanın çağrısı üzerine toplantı yapılabilir. Toplantılar, üye sayısının salt çoğunluğu ile yapılır ve kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği

(3)

( 4)

(5)

Bilgi ve Görüş Alma

12.

( 1)

Kurul Kararların

Açıklanması ve Uygulanması

Kurul Başkanının Görevleri

14,

(2)

13.

(1)

(2)

(3)

(1) (2)

(3) (4)

(5)

(6)

595

halinde Başkanın ayırt edici oyu vardır. Başkanın mazereti nedeniyle toplantıya katılamaması halinde Başkanın görevlendireceği herhangi bir üye toplantıya başkanlık eder. Toplantıya katılamayacak üyeler, toplantıdan önce Başkana yazılı olarak bildirirler. Aşağıdald durumlarda, Kurul üyeleri, taraflardan birinin talebi halinde veya Başkanın kararı ijzerine aşağıdaki toplantılara katılamazlar: (A) Kendisinin taraf olduğu veya doğrudan doğruya ilgili

geçerli mazeretleri1,1i

(B)

olduğu reklam ve ilanlarda, Arada evlilik bağı kalkınış olsa dahi eşinin veya üçüncü dereceye kadar akrabalığının bulunduğu herhangi bir kişinin ilgili olduğu reklam ve ilanlarda,

{C) Kendisinin vekil, veli veya vasi olarak hareket etmiş

olduğu kişiyi ilgilendiren reklam ve ilanlarda,

(Ç) Yönetiminde bulunduğu herhangi bir şirket, dernek, vakıf vb. tüzel kişiliklerin ilgili olduğu veya çalışanı veya işvereni olduğu gerçek veya tüzel kişileri ilgilendiren reklam ve ilanlarda.

Kurul tarafından gerekli göıülen hallerde; ilgili kişi, kurum veya kuruluşlardan yazılı olarak bilgi veya görüş istenir. İlgili kişi, kurum veya kuruluşlar, istenen bilgileri, belgelerin aslını veya onaylı kopyalarını en fazla otuz gün içerisinde Ticaret Dairesine verirler. Kurul, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi üniversite, kamu kurum ve kuruluşları veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin göıüşüne başvurabilir.

Kurul tarafından alınan kararlar, Başkanın görevlendireceği bir üye tarafından yazılır ve toplantıya katılan üyeler tarafından iınzalamr. Karara muhalif kalan üyeler ayrı ayrı veya birlikte karşı oy yazısı yazabilir, Kurulun aldığı kararların aslı, Reklam Denetleme Kurulunun Ticaret Dairesinde tutulan arşivinde saklanır, Kararların bir sureti imza karşılığında ilgili taraflara verilir ve bir sureti de Bakanlığa gönderilir, Kurul kararları, tüketicilerin bilgilendirilmesi, aydınlatılması ve ekonomik çıkarlarının konınması amacıyla Daire tarafından hazırlanıp, Bakanlık tarafından, açıklanır.

Kurul görevlerinin yürütülmesini sağlamak, Gerekli göıülen hallerde ticari reklam ve ilanlarla ilgili re'sen inceleme veya denetim başlatmak. Toplantı gündemini tespit etmek. Kuıul toplantılarına başkanlık etmek ve toplantıların gündeme göre yürütülmesini sağlamak, Kurul kararlarının Ticaret Dairesi Müdürlüğü aracılığı ile ilgili yerlere gönderilmesini sağlamak. Sekretarya hizmetlerinin yüıiitülmesini sağlamak.

596

(7)

(8) (9)

Kurul tarafından verilen yetki çerçevesinde, gerekli görülen hallerde ticari reklam ve ilanlarla ilgili uygulamaları tedbiren durdurmak. Kurul ile ilgili diğer işleri yapmak. Kurulu temsil etmek.

Sekretarya İşleri

15.

(1)

(2)

Kuıul ve Komitelerin sekretarya hizmetleri, Ticaret Dairesi sayıda personel Müdürlüğünce görevlendirilecek yeterli tarafından yürütülür. Sekretaryanın görevleri şunlardır: (A)

Toplantı öncesi gerekli hazırlıkları yapmak,

(B)

(C)

Kurulun ve komitelerin raportörlük, dosyalama, evrak işlemleri ve arşiv faaliyetlerini yüıütmek. Toplantı gündemini, yerini ve saatini toplantıdan en az iki gün önce üyelere bildiımek,

(Ç) Kurul ve komitelerin toplantı tutanaklarını düzenlemek,

başkan ve üyeler tarafmdan imzalanmasını sağlamak, İlgili kişi, kurum ve kumluşlarla yazışmaları yürütmek,

(D)

Tutanak

16. Kurul ve komite toplantılarında yapılan göıüşmeler ve alınan kararlar bir tutanakla tespit edilir. Tutanak, toplantıya katılanlar tarafmdan imzalamr.

Alt Komiteler

17.

(l)

Alt Komitelerin Görevleri ve Toplantıları

(2) (3)

18.

(1)

(2)

(3)

(4)

DÖRDÜNCÜ KISIM Alt Komiteler Kuruluş ve Görevleri

Kurulun karar verınesine yardımcı olmak üzere Kurul üyeleri arasından sektöre! alanlarda alt komiteler kumlur. Komiteler, Başkan dahil en az üç en fazla beş kişiden oluşur. Komitede görev alacak üyeler Kuıul tarafından belirlenir.

Komite, ticari reklam ve ilanları belirlenen ilkeler çerçevesinde re'sen veya yazılı başvuru üzerine, kendilerine tevdi edilen dosyalar üzerine ve gerekli gördüğü konular hakkında inceleme ve araştırma yaparak görüşlerini bir raporla Kurul Başkanı aracılığı ile Kurula sunar. Komite gerektiğinde konusunda uzman kişilerden görüş ve bilgi alabilir veya alt komiteye katılımını talep edilir. Komite, ihtiyaç duyulduğu her zaman Başkanının çağrısı üzerine toplanır, konuları inceler ve raporlar. Alt komitelerdeki görev paylaşımları, yerinde inceleme ve araştırma ve rapor hazırlama da dahil Başkan tarafından belirlenir.

BEŞİNCİ KISIM Çeşitli ve Son Hükümler

Mali Kurallar

19.

(1)

Bu Tüzüğün uygulanmasından kaynaklanan harcamalar her yıl Bakanlık bütçesine konacak ödenekten karşılanır.

597

(2)

Reklam Denetleme Kurulu üyelerine Yasanın 23A maddesine göre Bakanlar Kurulunun belirleyeceği kıstaslarda hakkı huzur tahsisatı ödenir.

Ceza Yetkisi

20. Bu Tüzük kurallarına aykırı hareket edenler hakkında Yasanın ilgili ceza kuralları uygulanır.

Yürütme Yetkisi

21. Bu Tüzük kuralları, Bakanlık tarafından yürütülür.

Yüıürlüğe

Giriş

22. Bu Tüzük, Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.