Y.T.No:95/2/2023) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(141)
142
İNSAN HÜCRE, DOKU VE ORGAN NAKLİ İLE İLGİLİ KURALLARI DÜZENLEYEN (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇESİ
Hazırlanmış olan İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile Esas Yasa’da eksik bırakılmış bazı hususlar ile yasada öngörülmekte olan suç ve cezalar günümüz koşullarına göre yeniden düzenlenmiştir. Yine uygulamada yaşanmakta olan sıkıntılar merkezler ve/veya kuruluşlar ile de istişare edilerek söz konusu değişiklik hazırlanmıştır. Esas Yasa’da özellikle Taşıyıcı Anneliğe İzin Verilmesinin Şartları, Kriterleri ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezlerin Uyması Gereken Kurallar ile ilgili kriterler belirlenerek eksik bırakılan esaslı unsurlardan birinin giderilmesi hedeflenmektedir.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Tasarının kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2. Esas Yasa, “Tefsir” yan başlıklı 2’nci maddesine “Oosit” tefsiri eklenerek yeniden düzenlenmiştir.
Madde 3. Esas Yasa, 6’ncı maddesinde yer alan Koordinasyon Kurulu’nun bilgi saklama süresi yeniden düzenlenmiştir.
Madde 4. Esas Yasa, 19’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrasında yer alan Merkezlerin, Kuruluşların ve Doku ve Organ Tedarik Merkezlerin bilgi saklama süreleri yeniden düzenlenmiştir.
Madde 5. Esas Yasa, 24’üncü maddesinin (6)’nci fıkrasının (Ç) bendinde yer alan embriyo transferi yapılacak kişilerin yaş sınırı yeniden düzenlenmiştir.
Madde 6. Esas Yasa, yeni 24A maddesi eklenerek Taşıyıcı Anneliğe İzin Verilmesinin Şartları, Kriterleri ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezlerin Uyması Gereken Kurallar yeniden düzenlenmiştir.
Madde 7. Esas Yasa, 29’uncu maddesine yeni (H) bendi konmak suretiyle 24A maddesine bağlı idari para cezaları düzenlenmiştir.
Madde 8. Esas Yasa, 31’inci maddesinde yer alan suç ve cezalar yeniden düzenlenmiştir.
Madde 9. Esas Yasa, 32’inci maddesinde yer alan tüzük yapma ile ilgili kurallar yeniden düzenlenmiştir.
Madde 10. Yürütme yetkisi düzenlenmiştir.
Madde 11. Yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
143
İNSAN HÜCRE, DOKU VE ORGAN NAKLİ İLE İLGİLİ KURALLARI DÜZENLEYEN (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim 57/2014
- Bu Yasa, İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan İnsan Hücre, Doku ve Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen Yasa ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 2’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 2’nci maddesinde yer alan “Nakil” tefsirinden hemen sonra aşağıdaki yeni “Oosit” tefsirlerini eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Oosit, Üremede görev alan dişi gametosit veya germ hücresidir.”
Esas Yasanın 6’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 6’ncı maddesinin (15)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (15)’inci fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir:
“(15) Merkezlerden, Kuruluşlardan ve Doku ve Organ Tedarik Merkezlerinden aldığı her türlü bilgiyi en az 30 (otuz) yıl süreyle arşivleyip saklamak;”
Esas Yasanın 19’uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 19’uncu maddesinin (4)’üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (4)’üncü fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir:
“(4) Hücre Kuruluşları, Doku Kuruluşları, Hücre Nakil Merkezleri, Doku Nakil Merkezleri ve Organ Nakil Merkezleri ile Doku ve Organ Tedarik Merkezleri bu maddeye uygun olarak izlenebilirliği sağlamak amacıyla gerekli verileri en az 30 (otuz) yıl süreyle arşivlerinde saklarlar. Söz konusu verilerin saklanması elektronik ve/veya dijital ortamda da olabilir.
Ancak, bu Yasa uyarınca ilgili Kuruluş ve Merkezin kapatılması halinde, söz konusu verilerin Koordinasyon Kuruluna iletilmesi zorunludur.”
Esas Yasa’nın 24’üncü Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 24’üncü maddesinin (6)’nci fıkrasının (Ç) bendini kaldırmak ve yerine aşağıdaki yeni (Ç) bendi eklenmek suretiyle değiştirilir:
“(Ç) Elli beş (55) yaşını doldurmuş kişilere embriyo transferi yapılabilmesi için bu Yasa altında çıkarılan mevzuatta belirtilen özel tetkiklerin yapılması ve Etik Onay Komitesinin onayının alınması zorunludur.”
144
Esas Yasa'ya 6. Yeni 24A Maddesinin Eklenmesi
Esas Yasa, 24'üncü maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 24A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir:
"Taşıyıcı 24A (1) Annelige İzin Verilmesinin Şartları, Kriterleri ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezlerin Uyması Gereken Kurallar
Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri bu Yasa altında düzenlenecek Tüzükte belirtilen şartlar ve kriterlerin olması halinde taşıyıcı anne hakkını kullanmak isteyen kadın ile taşıyıcı anne olacak olan kadın adına Koordinasyon kuruluna iletmek üzere Yetkili Otoriteye başvururlar. Bu madde kapsamında Taşıyıcı anne hakkının kullanımı için başvuran kadın, eğer var ise partneri ve taşıyıcı anne adayı Koordinasyon Kurulu tarafından düzenlenen Bilgilendirme Formunu ve Onam Formunu imzalamış olması gerekir.
(2) Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemi ile çocuk sahibi olacak olanlar bu madde amaçları bakımından yapacağı başvurularda, müracaatçı ve var ise partnerinin taşıyıcı anne hakkını kullanarak doğacak bebeği her ne koşulda olursa olsun Doğum ve Ölümleri Kayıt Kanunu gereğince adlarına kayıt olması için tüm işlem ve gereklilikleri yapacağını ve bunun tüm yasal sorumluluğunun kendisinde olacağını kabul edeceğini yazılı olarak Yetkili Otoriteye bildirecektir. Üremeye
145
Yardımcı Tedavi Merkezleri bu bildirimlerin Yetkili Otoriteye bildirilmesinden mesul olacaktır. Ayrıca, doğan çocukların yapılan tüm kayıtlarına ilişkin bilgileri de Yetkili Otoriteye bilgilendirme amacı ile yazılı olarak sunması zorunludur.
Merkezin sorumluluğu, Bakanlığa bildirene kadardır. Taşıyıcı anne hakkının kullanılması ile taşıcı anneye izin verilebilmesi için taşıması gereken diğer kriterlere ilişkin istenecek bilgi ve belgeler bu Yasa altında çıkarılacak ikincil mevzuatta düzenlenir.
Esas Yasa'nın 29'uncu Maddesinin Değiştirilmesi
Esas Yasa, 29'uncu maddesinin (4)'üncü fıkrasının (G) bendinden hemen sonra aşağıdaki yeni (H) bendi konmak suretiyle değiştirilir:
“(H) Bu Yasanın 24A maddesinin (1)'inci fıkrası uyarınca Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezinin Yetkili Otoriteye başvurmaması veya başvurması durumunda sunulan raporlarda mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde,
Bu durumda faaliyetin durdurulması cezası yanında ayrıca 25 (yirmi beş) asgari ücret tutarında idari para cezası verilir.”
Esas Yasa'nın 31'nci Maddesinin Değiştirilmesi
Esas Yasa, 31'inci maddesinin (4)'üncü fıkrası kaldırılarak aşağıdaki yeni (4)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(4) Bu Yasanın 12'nci maddesinin (1)'inci, (2)'nci ve (3)'üncü fıkra kuralları, 24'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası, (2)'nci fıkrasının (A) ve (B) bendi kuralları ile (3)'üncü ve (7)'nci fıkrası kuralları, 24A maddesinin (2)'nci kuralları, 26'ncı maddesi kuralları ve 28'inci maddesinin (1)'inci ve (2)'nci fıkrası kurallarından herhangi birine aykırı davranan gerçek veya tüzel kişiler bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde, asgari ücretin 500 (beş yüz) katına kadar para
146
cezasına veya 10 (on) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.”
Esas Yasa’nın 32’nci Maddesinin Değiştirilmesi
(1) Esas Yasa, 32’nci maddesinin (36)’nci fikrası kaldırmak ve yerine aşağıdaki yeni (36)’nci fikrası konmak suretiyle değiştirilir: “(36) Bu Yasanın 24’üncü maddesinin (6)’nci fikrasının (Ç) bendi uyarınca 55 (elli beş) yaşını doldurmuş kişilere embriyo transferi yapılabilmesi için uygulanacak özel tetkiklere ilişkin usul ve esaslar,”
(2) Esas Yasa, 32’nci maddesinin (36)’nci fikrasından hemen sonra aşağıdaki yeni (37)’nci fikrası eklenmek ve mevcut (38)’inci ve (39)’uncu fıkraları yeniden sıralandırılması suretiyle değiştirilir: “(37) Bu Yasanın 24A maddesinin (1)’inci fikrası uyarınca Taşıyıcı anne hakkının kullanılması ile taşıcı anneye izin verilebilmesi için taşıması gereken kriterlere ve şartlara ilişkin istenecek bilgi ve belgelere ilişkin usul ve esaslar.”
Yürütme Yetkisi
- Bu Yasa, Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkan Vekili, Yapı İnşaatı ve Teknik İşler Müteahhitleri Kayıt ve Denetim (Değişiklik) Yasa Tasarısını (