Sayı : 665

REKABET KURULU

(İHALE İTİRAZ MAKAMI)

KARAR FORMU

Toplantı Tarihi : 23.08.2023 Karar Sayısı : 156/2023 Dosya No : 10-34/2023

Kurul Üyeleri :

• Selim ALTINCIK (Başkan)
• Prof. Dr. Tülen SANER (Üye) (İZİNLİ)
• Dr. Tahir YEŞİLADA (Üye)
• Kubilay SEPETÇİOĞLU (Üye)
• Av. Şifa KIRMIZIGİL (Üye) (İZİNLİ)

Başvuru Sahibi :

• Çelebioğlu Özel Güvenlik Ltd. (MŞ.13900) adına vekil Pervin ABİTOĞLU, Kazım Özalp Sok. No:5 K. Kaymaklı- LEFKOŞA

İtiraz Edilen İhale: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Hizmetler Dairesi’nin, 130/2023 sayılı “Lapta Huzurevi Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesi.

İtiraz Edilen Karar No: Merkezi İhale Komisyonu’nun 21.07.2023 tarih ve MİK. 229/2023 sayılı kararı.

KONU

Çelebioğlu Özel Güvenlik Ltd. (MŞ.13900) adına vekili Pervin ABİTOĞLU tarafından, Sosyal Hizmetler Dairesi’nin, 130/2023 sayılı “Lapta Huzurevi Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine yapılan itiraz.

(1683)

1684

İDDİALARIN ÖZETİ

Başvuru sahibi,

1. İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin ihale kararı üretilmeden önce beyan etmesi gereken hiçbir belgeyi sunmadığı için geçersiz bir teklif sunduğunu,
2. İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin ihale makamının açık adresini zarf üzerine yazmadığı sebebiyle geçersiz bir teklif sunduğunu,
3. İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklif formuna pul parası ve şartname bedeli eklediğinden geçersiz bir teklif sunduğunu,
4. İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin yıllık izin maliyetini yanlış hesapladığını,
5. İhale süresinin belirsiz olmasından dolayı ihaleye doğru teklif verilmesinin imkânsız olduğunu,
6. İhale kararının bildiriminde tekliflerinin reddedilme nedeninin Yasa’nın 45(2)’inci maddesine uygun olarak bildirilmediğini,

iddia etmektedir.

DOSYA EVRELERİ

Çelebioğlu Özel Güvenlik Ltd. (MŞ.13900) adına vekil Pervin ABİTOĞLU tarafından, yapılan başvuru, Kurul kayıtlarına 26.07.2023 tarihinde girmiştir. Kurul’un 118/2023 sayı ve 27.07.2023 tarihli kararı doğrultusunda, 27.07.2023 tarih ve REK.0.00-471/15[471/15]-23/E.218 sayılı yazı ile Sosyal Hizmetler Dairesi’nin ve Merkezi İhale Komisyonu’na (MİK) İtiraz bildirilmiştir. Keza aynı karar doğrultusunda Kurul, Merkezi İhale Komisyonu’ndan ve Sosyal Hizmetler Dairesi’nden, söz konusu ihale ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ile açıklayıcı bilgilerin 3 (üç) işgünü, içinde Kurul’a sunulmak üzere talep edilmesine karar vermiştir. Söz konusu karar 27.07.2023 tarih ve REK.0.00-471/15[471/15]-23/E.218 sayılı yazı ile Çelebioğlu Özel Güvenlik Ltd.’e ve Sözal Güvenlik Hizmetleri Ltd’e de tebliğ edilmiştir. Merkezi İhale Komisyonu’ndan talep edilen belgeler 03.08.2023 tarihli, MİK.0.00-471/15-23/E.900 sayılı yazı ile 04.08.2023 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Kurul’un 149/2023 sayı ve 17.08.2023 tarihli kararı doğrultusunda, 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 82(4)’üncü maddesi tahtında karar süresi 5 (beş) işgünü uzatılmış ve söz konusu karar 17.08.2023 tarih REK.0.00-471/15[471/15]-23/E.266 sayılı yazı ile tüm taraflara bildirilmiştir.

DEĞERLENDİRME

Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 26.07.2023 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak, Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak Gelir ve Vergi

1685

Dairesi'ne 2.500,00 TL (İki Bin Beş Yüz Türk Lirası) yatırdığını gösteren 26.07.2023 tarihli ve 202307260301390000039 numaralı makbuz suretini itiraz formu ekinde Kurul'a sunmuştur. Kurul, başvuru sahibinin 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın (Yasa) 80'inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin ihale katılımcısı olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Başvuru sahibi, 26.07.2023 tarihli itiraz başvurusunda Merkezi İhale Komisyonu'nun 229/2023 sayılı kararının, 21.07.2023 tarihinde bilgisine geldiğini beyan etmiş olup Kurul, dosya muhteviyatında yaptığı incelemede aksi bir durum olmadığından başvurunun Yasa'nın 81(2)'inci maddesi tahtında hak düşürücü süre sona ermeden yapıldığı sonucuna varmıştır. Kurul başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit ettiğinden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin ihale kararı üretilmeden önce beyan etmesi gereken hiçbir belgeyi sunmadığı için geçersiz bir teklif sunduğu ile ilgilidir.

İhale belgeleri ve İhalenin İdari Şartnamesi 9.1. Maddesi ihale katılım beyannamesinde beyan edilmesi zorunlu kılınan bilgi ve belgeleri düzenlemektedir. Bu bilgi ve belgeler, ilgili maddede aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:

a) İdari ve teknik şartnameler, varsa zeyilnameler okunup incelenip anlaşıldıktan sonra teklif dosyasının sunulduğuna dair beyan b) Mali yıla ait meslek odasına kayıt belgesi bilgileri içeren beyan, c) Çalışma dairesinden yasaklı olmadığına dair, tekliflerin açıldığı tarihte geçerliliği olan ihaleye katılım belgesi bilgilerinin beyanı d) Gelir ve vergi dairesinden, tekliflerin açıldığı tarihte geçerliliği olan vergi güvenlik belgesi (borcu yoktur veya borcu yapılandırmıştır yazısı) bilgilerinin beyanı, e) Sosyal sigortalar dairesinden, tekliflerin açıldığı tarihte geçerliliği olan yükümlülüğü (borcu yoktur veya borcu yapılandırılmıştır) bilgisinin beyanı f) İhtiyat sandığından, tekliflerin açıldığı tarihte geçerliliği olan yükümlülüğü (borcu yoktur veya borcu yapılandırılmıştır) bilgisinin beyanı g) Rekabet yasası uyarınca ödenmemiş para cezası bulunmadığına dair beyan

1686

Kurul, dosya muhteviyatında ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin “İhale Katılım Byannamesi”ni tespit etmiş olup, Sözal Güvenlik Hizmetleri Ltd. tarafından “İhale Katılım Beyannamesi”nde söz konusu İhalenin İdari Şartnamesi 9.1.’inci maddesinin a, c, d, e, f, g fıkralarında talep edilen beyanların yapıldığını ve söz konusu belgelerin sunulduğunu, ayrıca 9.1.b. fıkrası uyarınca talep edilen “Mali yıla ait meslek odasına kayıt belgesi bilgilerini içeren beyan” için 16.02.2023 tarihli “Kıbrıs Türk Ticaret Odası Üye Sicil Belgesi” sunulduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin birinci iddiasında haksız olduğuna karar vermiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin ihale makamının açık adresini zarf üzerine yazmadığı sebebiyle geçersiz bir teklif sunduğu ile ilgilidir.

Kurul, dosya muhteviyatında yaptığı incelemede ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmeye ait teklif zarfının bulunmamakla beraber, zarf üzerine sadece ihale makamının açık adresinin yazılmamış olmasının teklifin esası ile ilgili olmayacağı, idari ve teknik şartnamede istenen diğer bütün bilgi ve belgeler eksiksiz sunulmuş olması halinde, tali nitelikli bir husus olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varmıştır. Dolayısı ile Kurul, başvuru sahibinin ikinci iddiasında haksız olduğuna karar vermiştir.

Başvuru sahibinin üçüncü iddiası, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklif formuna pul parası ve şartname bedeli eklediğinden geçersiz bir teklif sunduğu ile ilgilidir. Kurul, dosya muhteviyatında yaptığı incelemede, İdari Şartnamenin;

Kurul, dosya muhteviyatında yaptığı incelemede, İdari Şartnamenin;

“12. Teklif Hazırlama Giderleri

Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar katılımcılara aittir. Katılımcı, teklifini hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafı idareden isteyemez.

19. Teklif Verme Yöntemi

Teklif; işçilik giderleri (işveren katkı payları dahil), izin maliyeti, kar ve ihale şartnamelerinin içeriğinden doğan diğer mali külfetler hesaplanıp kişi başı aylık fiyat olarak verilecektir.”

şeklinde,

Ek 1: Özel Hususlar’ın;

1687

“MADDE 2: Teklif fiyatları İdari şartnamenin 19. maddesine göre verilecektir.

VERGİ-RESİM VE HARÇLARLA, SÖZLEŞME GİDERLERİNİN KİMİN TARAFINDAN ÖDENECEĞİ:

MADDE 7:

Sözleşme ile ilgili taahhütlerin tamamen yapılmasına ait bütün giderler (vergiresim-harçlar) müteahhit tarafından ödenir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak hakedişlere ait KDV işverence ödenir.”

şeklinde olduğunu tespit etmiştir.

Yukarıdaki tüm şartname maddelerine göre, ihale makamının, "Pul Vergisi" masrafının fiyata dahil edilerek teklif atılması yöntemini seçtiği açık ve netir.

Kurul, ihaleyi kazandığı duyurulan teşebbüsün Mali Teklif Formunu incelediği zaman, “3.Diğer Masraflar” başlığı altında “Sözleşme Bedeli, Pul Parası ve Diğer Masraflar” açıklaması ile teklif ettiği fiyata 300,- TL (Üç Yüz Türk Lirası) eklediğini tespit etmiştir. Kurul, yukarıda ayrıntısı verilen şartname maddelerine göre ihaleyi kazandığı duyurulan iktisadi işletmenin Pul Vergisi Maliyetini teklifine dahil etmiş olmasından dolayı teklifinin geçerli bir teklif olduğuna ve başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haksız olduğuna karar vermiştir.

Kurul ayrıca, Sözleşme Pul Vergisi ile ilgili olarak, tüm ihale taraflarının aşağıdaki iki uygulamadan birini seçip ihaleye çıkılabileceği konusunda bilgilendirilmelerine de ayrıca karar vermiştir.

Pul Vergisi Masrafının, KDV ödemesi gibi bir yöntem ile ödenmesi:

İhaleyi kazandığı duyurulan teşebbüs ile yapılacak olan hizmet alım sözleşmesi, teklif edilen toplam fiyat üzerinden yapılacağından ve dolayısı ile teklif aşamasında hesaplanıp teklife eklenen damga vergisi tutarı için de toplam sözleşme bedeli üzerinden, yeniden Damga Vergisi ödenmesi gerekeceğinden, aynen Katma Değer Vergisi gibi bir uygulama ile, teklif edilen fiyata dahil edilmemesi gerektiği, ihaleyi kazanan teşebbüse, KDV gibi ayrıca ödenmesi gerektiğini, aksi takdirde, Şartnameler bu şekilde yayınlanmaya devam ettiği sürece, gerçek en düşük Damga Pulu Masrafı hesaplamak hiçbir şekilde mümkün olmayacaktır.

İhale Makamı, Pul Vergisini, KDV gibi bir uygulama ile ihale katılımcısına ödeyecek şekilde ihaleye çıkmış olsa idi.

Örnek: İhaleyi kazandığı duyurulan teşebbüsün teklifi örnek olarak kullanılırsa.

(Teklif Edilen (Damga vergisi Hariç) Fiyat 16.765,75 TL X % 0,5 (binde beş) =) 83,83 TL

Pul Vergisi Masrafı ödemesi gerekecekti.

1688

Pul Vergisi Masrafının, Fiyata dahil edilip, teklif edilen fiyat içinde ödenmesi;

İhale edilen iş ile ilgili yapılacak olan sözleşmenin Pul Vergisi masrafı ihale makamı tarafından KDV gibi bir uygulama ile ayrıca ödenmeyecekse, Pul Vergisi masrafının teklif edilen fiyata dahil edilmesi gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli konu, fiyata dahil edilecek Pul Vergisi masrafı ile gerçekte ödenecek Pul Vergisi masrafının eşit olacak şekilde hesaplanıp, teklif edilen fiyata dahil edilmesidir.

Örnek: İhaleyi kazandığı duyurulan teşebbüsün teklifi örnek olarak kullanılırsa,

Formül	Açıklama	Tutar	TL
1	Teklif Edilen (Damga Vergisi Hariç) Fiyat	16.765,75	TL
2	Fiyata Dahil Edilmesi Gereken Pul Vergisi	84,25	TL
(1+2)	Teklif Edilmesi Gereken Fiyat	16.850,00	TL
(1+2 X,005	Sözleşme Aşamasında Ödenecek Pul Vergisi	84,25	TL

Yukarıdaki tablodan da görüleceği gibi, Formül sütununun 2 numaralı satırındaki, Fiyata Dahil Edilmesi Gereken Pul Vergisi tutarı, deneme yanılma yöntemi ile son satırdaki, Sözleşme Aşamasında Ödenecek Pul vergisi ile eşit olacak şekilde hesaplanabilir. Ancak bu tutar, Kurul’un daha önceki kararlarında da değindiği gibi, hesaplanması mümkün olan en düşük maliyet olmaz.

Yukarıdaki hesaplamalardan da görüleceği üzere, KDV gibi bir uygulama ile, ihale makamı TL 83,83 Pul Vergisi Masrafı ödemesi gerekecekken, Pul Vergisi masrafının fiyata dahil edilmesi durumunda TL 84,25 Pul Vergisi masrafı ödemek durumunda kalacaktır.

Sonuç olarak, İhale Komisyonları veya İhale Makamları, yeni ihalelere çıkarken, Pul Vergisi masrafı konusunda iki yöntemden birini tercih edip kullanabileceklerdir.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiası, İhaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin, yıllık izin maliyetini yanlış hesapladığı ile ilgilidir.

Kurul, aylık kişi başı İzin Maliyetini hesaplayabilmek için, ihale edilen işin süresinin tespit edilmesi gerektiğiinden İdari Şartnamenin 2.1(f) maddesinde İhale süresinin 31.04.2023 olarak

1689

belirtildiğini, 3.1 maddesinde ise ihale kapanış tarihinin 17.05.2023 olduğunu tespit etmiştir. Bu tarih, ihalenin hangi dönem veya ne kadar bir süre için çıkıldığını tanımlamamaktadır.

Kurul, ihale kapanış tarihi 17.05.2023 olan bir ihalenin, ihale süresinin 30.04.2023 de başlamasının mümkün olmamasından ve ihalenin hangi dönem için çıkıldığının tanımlanmamasından ve dolayısı ile sabit giderlerin aylık kişi başı maliyetinin hesaplanmasının mümkün olmamasından dolayı başvuru sahibinin dördüncü iddiasında haklı olduğuna ve bu aşamada şartnamelerde değişiklik yapılması mümkün olmadığından, Yasa’nın 83 (3) (B) maddesi tahtında konu ihalenin iptal edilmesine, karar vermiştir.

Başvuru sahibinin beşinci iddiası, İhale süresinin belirsiz olmasından dolayı ihaleye doğru teklif verilmesinin imkânsız olduğu ile ilgilidir.

Kurul, başvuru sahibinin bu iddiası dördüncü iddiasının değerlendirilmesi aşamasında kurul tarafından değerlendirildiği sebebi ile yeniden değerlendirilmesine gerek olmadığına, başvuru sahibinin beşinci iddiasında haklı olduğuna karar vermiştir.

Başvuru sahibinin altıncı iddiası, İhale kararının bildiriminde tekliflerinin reddedilme nedeninin Yasa’nın 45(2)’inci maddesine uygun olarak bildirilmediği ile ilgilidir.

20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası “İhale Kararlarının Duyurulması” yan başlıklı 45(1) ve 2’inci maddeleri aşağıdaki gibidir:

“İhale komisyonları, ihale kararının alınmasından itibaren 3 (üç) iş günü içinde ihaleyi kazanan ihale katılımcısını, söz konusu kararın gerekçesini belirterek yazılı olarak bilgilendirir.”

45(2)’nci maddesi;

“İhale komisyonları, ihale kararının alınmasından sonra geçen 3 (üç) iş günü içinde ihale dışı bırakılan ihale katılımcılarını, tekliflerinin reddedilme nedenleri hakkında yazılı olarak bilgilendirir.”

Kurul, dosya muhteviyatında bulunan MİK’e ait 21.07.2023 tarihli ve MİK.0.00-424/02-23/E.827 sayılı yazının içeriğinin “Mik Karar No: 229/2023 Mik karar tarihi 21.07.2023 olup bahse konu ihaleyi bilir kişi raporuna göre kaybettiğinizi tarafınıza bildirir, ihalenin itiraz süresinin halen devam ettiğini...” şeklinde olduğunu, herhangi bir gerekçe belirtilmediğini tespit etmiştir.

Yüksek İdare Mahkemesi Kararlarına bakıldığı zaman ise YİM İstinaf 7/2013 D. 4/2014) sayılı kararda ve birçok kararında gerekçede ilkesi ile ilgili olarak aşağıda alıntısı yapılan şekilde karar verildiği görülmektedir.

1690

"Bir idari kararın gerekçeli olması ve gerekçelerin kararda görülmesi gerekmektedir. Yargısal denetimin yapılabilmesi için hangi olgulara dayandığının belirtilmesi ve gerekçelerin açık olması, kararı alan organın düşünce tarzı ve karara esas teşkil eden olgulara olan bakış açısının da kararda görülmesi gerekmektedir. Gerekçeler tutanaklarda ve karara ilişkin belgelerde görülmelidir. Kararda gerekçe yoksa ve tutanaklar ve belgelerden de belirlenemezse, yönetsel yargı denetimi açısından kararın iptaline neden olmaktadır."

Yüksek İdare Mahkemesi'nin birçok kararında gerekçenin kararda olmamasına rağmen, dosya muhteviyatından da belirlenememesi halinde idari kararı iptal etmesi sebebi ile bu aşamada Kurul, hem kararı hem de dosya muhteviyatını alınan kararın gerekçesini saptayabilmek için incelemeyi uygun görmüştür.

Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu incelemede, mezkûr kararların gerekçesine ilişkin, 19.07.2023 tarihli “Gerekçeli Komisyon Kararı” başlıklı belgeyi ve 14.07.2023 tarihli, Selma Düşünür ve Seral Kamburca tarafından imzalanan, bilirkişi raporunu dosya muhteviyatında tespit etmiştir. Dolayısı ile Kurul, kararın gerekçesini dosya muhteviyatında tespit etmiş olması hasebi ile, YİM kararları da dikkate alındığı zaman, bu aşamada kararın iptal edilmesi ile ilgili bir karar vermeyi uygun görmemiştir.

Ancak Kurul, MİK’in başvurana göndermiş olduğu bildirimde kararının gerekçesinin belirtilmemiş olmasından dolayı, başvuru sahibinin altıncı iddiasında haklı olduğuna karar vermiştir.

KARAR: Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu değerlendirmeler sonucunda;

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasında haksız olduğuna,
2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasında haksız olduğuna,
3. Başvuru sahibinin üçüncü iddiasında haksız olduğuna,
4. Başvuru sahibinin dördüncü iddiasında haklı olduğuna,
5. Başvuru sahibinin beşinci iddiasında haklı olduğuna,
6. Başvuru sahibinin altıncı iddiasında haklı olduğuna,

1691

7. Başvuru sahibi tarafından, itiraz ücreti karşılığı olarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Lefkoşa Gelir ve Dairesi'ne, 26.07.2023 tarihli ve 202307260301390000039 numaralı makbuz ile yatırmış olduğu 2.500,00 TL (İki Bin Beş Yüz Türk Lirası) tutarındaki rakamın başvuru sahibine iade edilmesine,

8. Aylık kişi başı maliyetinin hesaplanmasının mümkün olmamasından ve bu aşamada şartnamelerde değişiklik yapılması mümkün olmadığından, Yasa'nın 83 (3) (B) maddesi tahtında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Hizmetler Dairesi “Lapta Huzur Evi Güvenlik Hizmeti Alım İhalesi” ihale sürecinin iptal edilmesine,

9. İtiraza konu ihale ile ilgili olarak yeni bir ihale süreci başlatılmasına ya da Yasa'ya uygun başka bir yöntemle alım yapılmasına,

10. Merkezi İhale Komisyonu’nun tüm ihale katılımcılarına, ihale sürecinin iptal edildiğini bildirmesine,

11. Yasa'nın 83(4) maddesi gereği bu karar doğrultusunda yapılan uygulamalar ile ilgili Merkezi İhale Komisyonu’nun bir rapor hazırlayarak 25.09.2023 tarihine kadar Kurul’a sunmasına,

12. Kararın, Merkezi İhale Komisyonu, Merkezi İhale Komisyonu Üyeleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Hizmetler Dairesi, Sözal Güvenlik Hizmetleri Ltd. ve Çelebioğlu Özel Güvenlik Ltd.’e bildirilmesine,

kararın bildirilmesinden itibaren 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi’nde dava yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar vermiştir.

Kubilay SEPETÇİOĞLU Üye

Dr. Tahir YEŞİLADA Üye

Selim ALTINCIK Başkan