İstatistiksel iş kayıtlarının güncellenmesine ilişkin tüzük

Sayı : 141

339

İSTATİSTİK KURUMU (KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI) YASASI

(32/2019 ve 9/2020 sayılı Yasalar)

Madde 27 Altında Yapılan Tüzük

Kuzey Kı brıs Türk Cumhuriyeti BakanJar Kurulu, İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve

Çalışma Esaslan) Yasası'nın 27'nci maddesinin (5)'inci fıkı-asının kendisine verdiği yetkiye dayanarak

aşağıdaki Tüzüğü yapar:

Kısa İsim

1. Bu Tüzük, İstatistiksel İş Kayıtlarının Güncellenmesi Tüzüğü olarak

isimlendirilir.

BİRİNCİ KJSIM

Genel Kurallar

Tefsir

2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe;

"Ekonomik Faaliyet Sınıflandırması", Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiksel

Smıflandırmasını anlatır. Yaygın olarak NACE olarak bilinen sınıflandırma,

üretimle ilgili ekonomik faaliyetlerin Avrupa standaı1 sınıflamasıdır.

"Girişim", Özellikle mevcut kaynaklarının talısisinde özerk olan, mal ve/veya

hizmet üreten bir organizasyon birinıi olan yasal birimlerin en küçük

birleşimini anlatır. Bir giıişim, biJ veya daha fazla yerde bir veya daha fazla

faaliyet yüıütür. Bir girişim bir veya daha fazla yasa.\ birimden oluşabilir.

"Girişim Grubu", Yasal ve/veya mali bağlarla birbirine bağh ve grup başkanı

tarafından kontrol edilen bir şirketler birliğini anlatır. Bir grup işletme,

özellikle üretim, satış ve kar politikaları için birden fazla karar alına merkezine

sahip olabilir. Özellikle içerdiği birinılerle ilgili olarak seçim yapma yetkisine

sahip ekonomik bir varlık oluşturur.

"Gizli Veri", İstatistiki birimin doğıudan veya dolaylı bir şekilde özellikleri

ile birlikte tanımlanabilmesine ve bu şekilde bireysel bilgilerin açığa

çıkanlmasına olanak sağlayan bireysel veya tablo halinde saklı tutulan veriyi

anJatır.

"İdari Kayıt Verileri", Devlet kurum ve kuruluşlarının ulusal yasalara bağlı

kalarak kendi özel amaçlan doğıultusunda derlediği ve istatistiksel amaçlar

için de erişilebilen ve kullanılabilen verileri anlatır.

"İstatistiki Birinı", Verilerle atıfta bulunulan temel istatistiksel gözlem birimi

ve/veya raporlama birimleri, yani bir girişim grubu, girişim veya yerel birimi

anlatır.

32/2019

9/2020

340

"İstatistiksel İş Kayıtları", İstatistiksel amaçlarla Kurum tarafından tutulan

istatistiki birimlere ilişkin veri tabamnı anlatır.

"Kurum", İstatistik Kurumu'nu anlatır.

"Ünik Numarası ", İdari otoriteler tarafmdan kendi kayıtları için oluşturulan

veya Kurum tarafından her bir istatistiki birim için üretilen kendine has eşsiz

numarayı anlatır.

"Veri", Anket veya idari kayıtlar yoluyla elde edilen nitel ve/veya nicel

istatistiksel bilgiyi anlatJr.

"Yasa", İstatistik Kurwnu Yasasını (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esaslan)

anlatır.

"Yasal Birim", Kendisinin sahibi veya üyesi olan kişi veya kw·uınlardan

bağımsız olarak varlığı Yasa tarafından tanınan ve bir ekonomik faaliyette

bulunan tüzel ve/veya gerçek kişileri anlatır.

"Yerel Biı"im", Coğrafi olarak tanımlanımş bir yerde bulunan bir işletme veya

onun bir parçasını (örneğin bir atölye, fabrika, depo, ofis veya ambar) anlatır.

Bu yerde veya buradan, belirli istisnalar dışında, bir veya daha fazla kişinin

bir ve aynı girişim için (yan zamanlı da olsa) çalıştığı ekonomik faaliyet

yürütülür.

Amaç

3.

Bu Tüzüğün amacı;

istatistiksel

iş kayıtlannın hazırlanması ve

güncellenmesine dair usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

4.

İstatistiksel iş kayıtları sistemi; gayri safı yurtiçi hasılaya katkı sağlayıp

ekonomik faaliyetlerde bulunan tüm girişim grupları, girişimler ile girişimlerin

yerel birimlerini, bu girişimleıin oluşturduğu yasal birimleri ve yasal birimleri

oluşturan yerel birimleıi kapsamaktadır. Hanehalkları, ürettikleri mal veya

hizınetleıin kendi tüketimlerine yönelik olması veya kendi mülklerinin d1şına

çıkarılması duıumunda kazanç elde etmemesi halinde, istatistiksel iş kayıtları

kapsamı dışındadır.

İKİNCİ KISIM

İstatistiksel İş Kayıtları ile ilgili Genel Kurallar

Genel Kurallar

5.

İstatistiksel iş kayıtlarının güncellenmesi ile ilgili genel kurallar aşağıdaki

fıkralarda belirtildiği gibidir

341

(l) Bir gi rişim bir veya daha fazla yasal birimden oluşabilir. Biı- yasal birim,

bir veya daha fazla yerel birimden oluşabilir.

(2)

İstatistiksel iş kayıtları amaçları bakımından, aşağıdaki bentlerde belirtilen

ekonomik faaliyetleri kapsar;

(A) Belirli bir pazarda (online pazarlar dahil) mal ve hizmet sunulmasını

içeren herhangi bir faaliyet,

(B) Gayri safi yuıtiçi hasılaya katkıda bulunan piyasa dışı hizmetler,

(C) Aktif yasal birimlerin doğrudan ve dolaylı varlıkları.

(3)

Varlıkları ve/veya borçları elde tutmak da ekonomik bir faaliyet olarak

kabul edilebilir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

İstatistiksel İş Kayıtlarında Verilerin Toplanmasına ve Verilerin

Güncellenmesine Dair Kurallar

Veri Kaynaldarı

6.

Kwı.ım, ilgili veri kaynaklarını kullanarak istatistiksel iş kayıtlarını

oluştw·ur. Bunların kombinasyonu da dahil olmak üzere olası veri

kaynakları aşağıdaki fıkralarda beliıtildiği gibidir:

(1) Anketler,

(2)

Yıllık mali tablolar ve beyan edilen ücret ve maaşlar gibi idari

kayıtlardan (vergi, şirket kaydı, sosyal sigorta ve gümrük

makamlarından) derlenen veriler,

(3)

Karşılaştınlabilir ve uygulanabilir özel kalite gereklilikleri ile

uyumlu verilerin üretilmesini mümkün kıldıkları sürece diğer ilgili

kaynaklar, yöntemler veya yenilikçi yaklaşımlar.

İdaıi Kayıtlara

7.

Kurum, Yasanın 14 'üncü maddesinin (1) 'inci fıkrası uyarınca, diğer kuıum

Erişim

veya kuıuluşların idari kayıtlarındaki verilere ve progran1daki istatistikleri

8.

9.

Diğer Verilerin

Toplanması

İstatistiksel İş

Kayıtlan için

Gerekli Unsurlar

üretmesine yetecek kadarına eıişme yetkisine sahiptir.

İstatistiksel iş kayıtlarının güncellenmesi için ayn anketler uygulanabilir.

İstatistiksel iş kayıtları, istatistiki birimler bu Tüzüğe ekli Ekte verilen

İstatistiksel iş kayıtlarının unsurlarını içerir.

İstatistiksel İş

l O.

istatistiksel iş kayıtlarının güncellenmesine dair kurallar aşağıdaki

Kayıtlarının

fıkralarda beliıtildiği gibidir:

342

Güncellenmesine

Dair Kurallar

(1)

istatistiksel iş kayıtlan, en az yılda bir kez ekleme ve çıkaıma yoluyla

güncellenir.

(2)

Kayıtların güncellenmesinde idari kayıtlaJ ve anketler kullanılır.

DÖRDÜNCÜ KlSIM

Çeşitli ve Son Kurallar

Gizlilik

32/2019

9/2020

11. Yasa'nm 22'nci maddesinin

(2)'nci

fıkrası çerçevesinde

resmi

istatistiklerin üretilmesi amacıyla toplanaıı, işlenen ve saklanaıı gizli veriler

hiçbir şekilde idari, askeri veya adli makamlara verilemez ve istatistik

dışında bir şeyi kaıutlama amacıyla veya başka bir amaçla kullanılan1az.

Kalite

12. Kurum,

istatistiksel iş kayıtlarının kalitesini sağlamak için Resmi

11.11.2022

İstatistiklerin Üretilmesi ile Temel İlke ve Standaıtlannın Belirlenmesi ve

R.G. 264

EKIII

A.E. 902

Yayımlanması Tüzüğü'nün 8'iııci, 9'uncu ve

lO'uncu maddesinde

belirtilen kuralları uygular.

Yürütme Yetkisi

13. Bu Tüzük, Kuıum'un bağlı olduğu Bakanlık tarafından yürütülür.

Yürürlüğe Giriş

14. Bu Tüzük, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayaı·ak yüıürlüğe

girer.

343

EK

(Madde9)

İSTATİSTİKSEL İŞ KAYITLARININ UNSURLARI

Bölüm A: Ayrıntılı konular ve Ünik Nuınarnsı

1. İstatistiksel iş kayıtlarında listelenen her istatistiki birim, bir ünik numara ve Bölüm C'de

beliıtilen ayrıntılı kayıt konuları ile tanımlanır.

2. İstatistiksel iş kayıtlarmda yer alan her istatistiki birim için kuUanılacak ünik numaralar

Kurum tarafından üretilecektir.

Bölüm B: Zaman referansı ve dönemsellik

3. istatistiksel iş kayıtları, en az yılda bir kez eldeme ve çıkaıına yoluyla güncellenir.

4. Güncelleme sıklığı, birimin türüne, dikkate alınan değişkene, birimin büyükJüğüne ve

genellikle güncelleme için kullanılan kaynağa bağlıdır.

5. Kurum, yıl sonunda istatistiksel iş kayıtlarmm dw-umunu yansıtan bir nüshayı y ıllık olarak

yapar ve bu nüshayı analiz amacıyla en az 30 yı l sakJar.

Bölüm C: İstatistiki iş kayıtları için ayrıntılı konular

6. Bir yasal birimin kaydı, aşağıdaki bilgileri veya istatistik üretimi amacıyla yeterli görülen

diğer değişkenleri içermelidir;

(a) ünik numarası

(b) isim, adres (posta kodu dahil) ve isteğe bağlı olarak: Telefon, elektronik posta, faks

numaralan ve teleks adresi

(c) yasal birimin bir girişimden yasal olarak sorumlu olmaya başladığı tarih

(ç) mülkiyet türü

(d) yasal birimin bir girişimden yasal olarak sorumlu olmaktan çıktığı tarih

(e) birimin yasal yapısı

(f) faaliyetlerin başlama tarihi

(g) faaliyetlerin kesin olarak durduıulduğu tarih

(lı) yasal birimi kontrol eden gerçek bir kişi dışında, yerleşik olmayan herhangi bir yasal birimin

adı ve adresi (isteğe bağlı)

(ı) NACE'deki ana faaliyet kodu

(i) ciro ve/veya vergi matrahı

(j) istihdam edilen kişi sayısı

(k) çalışan sayısı

344

(1) kurumsal Sektörlerin Sınıflandınlınasına göre kununsal sektör ve alt sektör (Güncel ESA)

7. Yerel bir birimin kaydı, aşağıdaki bilgileri veya istatistik üretimi amacıyla yeterli görülen

diğer değişkenleri içetmelidir;

(a) ünik numarası

(b) isim, adres (posta kodu dahil) ve isteğe bağlı olarak: Telefon, elektronik posta, faks

nwnaralan ve teleks adresi

(c) ana faaliyetin ve varsa ikincil faaliyetin ulusal Ekonomik faaliyet sınıflandırınasının

(NACE) dört basamak (sınıf) seviyesindeki faaliyet kodu

(ç) (c)'de kodları verilen faaliyetlerin başlama tarihi

(d) faaliyetlerin kesin olarak durduıulduğu tarih

(e) coğrafi konum kodu (bölge birimleri) (isteğe bağlı)

(f) çalışan sayısı

(g) yerel birimin göıündüğü ve istatistiksel amaçlar için kullanılabilecek bilgileri içeren ilgili

kayıtlara referans

(h) yerel birimin bağımlı olduğu girişimin kayıtlardaki ünik numarası

8. Bir girişimin kaydı, aşağıdaki bilgileri veya istatistik üretimi amacıyla yeterli görülen diğer

değişkenleri içerebilir:

(a) ünik numarası

(b) işletmeyi oluşturan yasal birin1(1er)in ünik numarası/numaraları

(c) girişimin ulusal Ekonomik faaliyet sınıflandırmasının (NACE) döıi basamak (sınıf)

düzeyindeki faaliyet kodu

(ç) ciro ve/veya vergi matrahı

( d) istihdam edilen kişi sayısı

( e) çalışan sayısı

(f) kurumsal Sektörlerin Sınıflandırılmasına göre kurumsal sektör ve alt sektör (Güncel ESA)