Y.T.No:27/1/2022) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

(439)

440

SAYISTAY (DEGISIKLIK) YASA TASARISI GENEL GEREKÇESİ

Sayıştay, yaptiğiden denetimler ile hesap verme sorumluluğunun gelistirilmesi, saydamlığın artırılması ve kamu kaynaklarının verimli, etkin, tutumlu ve hukuka uygun kullanılmamasını sağlamak konularında önemli görevlinin üstlenen bağımsız Anayasal bir kurumdur.

Amacı mali istikrarın sağlanması, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması, hesap verebilirliğin ve mali saydamlığın sağlanması olarak belirtilen 41/2019 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile mali yönetim sistemimizde köklü değişiklikler yapılmıştır. Denetimlerin etkin ve Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'na uygun bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için Sayıştay Yasası'nın ilgili maddelerinde önemli değişikliklerin yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu Sayıştay (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile 18/1978 sayılı Sayıştay Yasası'nın, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile yeniden yapılandırılan kamu mali yönetimi ve hesap verme zorunluluğu düzenlemelerine uygunluğu sağlanmıştır.

Sayıştay Yasası'nın 15'inci maddesi ile Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 80'inci maddesinin (2)'nci fıkrasında, denetimin genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları dikkate alınarak yapılacağı belirtilmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurul Kararında (A/66/209) kamu yönetiminde verimlilik, hesap verebilirlik, etkinlik ve saydamlığının artırılarak iyi yönetimin desteklenmesi için Yüksek Denetim Kurumları (Sayıştaylar) Örgütü'nün (INTOSAI) kurallarının takip edilmesi ve Sayıştayların güçlendirilmesi gerekliliği belirtilmektedir. Bu Sayıştay (Değişiklik) Yasa Tasarısında, INTOSAI'nin belirlediği genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarında yer alan temel ilkeler esas alınarak denetimin gerçekleştirilmesi ve hesapların incelenmesi ile ilgili bazı maddeler yeniden düzenlenmiş, böylece hem Sayıştay'ın gerçekleştireceği denetimlerin tüm dünyada takip edilen standartlarda olması, hem de kamu mali yönetiminin işlevselliğinin artırılmasına daha fazla katkı sağlayarak rehberlik etmesi sağlanmıştır. Bunlara ek olarak, INTOSAI'nin belirlediği ilkeler anlamında etkin ve tam bağımsız bir Sayıştay için Sayıştay Başkan ve Üyelerinin özlük hakları ile ilgili hususlar Yasa Tasarısında düzenlenmiştir.

441

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. Bu madde, Sayıştay (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilen bu değişikliğin ‘Esas Yasa’ olarak anılan Sayıştay Yasası ile birlikte okunacağını ifade etmektedir.

Madde 2. Esas Yasanın 2’nci maddesi yeniden düzenlenmiş olup, yeni eklenen ve değiştirilen tefsirlerle, Sayıştay Yasası, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nda yer alan mali yapı ve sorumluluklara ilişkin düzenlemelere ve Sayıştayın işleyişine uygun hale getirilmiştir.

Madde 3. Esas Yasanın 3’üncü maddesinde yapılan değişiklikle, Sayıştay’ın denetim alanları ve görevleri ile Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nda yer alan mali yapı ve bu Yasada Sayıştay’a verilen görevlere uygun hale getirilmiştir. Bununla birlikte, yapılacak olan denetimlerin içeriğinin Yüksek Denetim Kurumları (Sayıştaylar) Örgütü’nün (INTOSAI) belirlediği genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarındaki temel ilkelere uygunluğu sağlanmıştır.

Madde 4. Esas Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasında yapılan değişiklikle, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nda belirlenen mali yapıda yer almaması nedeniyle sayman maddeden çıkarılarak Sayıştayın Yetkilerine ilişkin madde tüm yetkili ve görevlileri kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Madde 5. Esas Yasanın 9’uncu maddesinde yapılan değişiklikle, görevlerine son verme ve disiplin işlemleri bir Yüksek Mahkeme Yargıcına uygulanan aynı sebepler ve tarzda Yüksek Adliye Kurulunca yapılan Sayıştay Başkanı ve Üyelerinin mecburi emeklilik yaşının Yüksek Mahkeme Yargıçları ile aynı seviyeye getirilmesi amaçlanmıştır.

Madde 6. Esas Yasanın 15’inci maddesinin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak suretiyle değiştirilmiştir. Bu fıkrada belirtilen denetimlere ilişkin hususlar Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nın ilgili maddeleri ile genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarındaki temel ilkeler esas alınarak bu Değişiklik Yasası’nın 14’üncü maddesi ile yeniden düzenlenen Esas Yasanın 23’üncü maddesinde, askeri harcamalara ilişkin denetim hususları ise sayman yerine görevlendirilen yetkililer tanımlanarak bu Değişiklik Yasası’nın 3’üncü maddesi ile yeniden düzenlenen Esas Yasanın 3’üncü maddesinde düzenlenmiştir.

Madde 7. Esas Yasanın 16’ncı maddesi yeniden düzenlenmiş olup, denetlenen idareler tarafından hesapların Sayıştay’a sunulması Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nda yer alan düzenlemelere uygun hale getirilmiştir.

Madde 8. Esas Yasanın 17’nci maddesinde yapılan değişiklik ile bu maddede yer alan Sayıştay’a sunulacak hesapların içerik ve niteliği ile ilgili hususların, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası’nda yer alan düzenlemelere uygun olması sağlanarak, ayrıca hesap verebilirlik ve saydamlığın artırılması ilkeleri göz önüne alınarak yeniden düzenleme yapılmıştır.

442

Madde 9. Esas Yasanın 18'inci maddesi yeniden düzenlenmiş olup, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'na uygun olmayan gelir, gider ve mal saymanlarına ilişkin düzenleme kaldırılarak, sorumlular ve sorumluluk halleri, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 9'uncu maddesinde tanımlanan hesap verme sorumluluğu ile 89'uncu maddesinde tanımlanan kamu zararına uygun olarak düzenlenmiş ve saydamlık ve hesap verebilirlik düzeyinin sağlanabilmesi için Sayıştay Raporlarında yer alacak sorumluluk halleri belirtilmiştir. Ayrıca, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ve diğer idare kuruluş yasalarında belirtilen esaslara uygun olarak atanmayan ancak mevzuatta belirtilen işleri yürüten kişilerin hesap verebilirlik ve saydamlık ilkeleri esas alınarak yaptıkları işlerden Sayıştay denetimleri kapsamında sorumlu olmaları sağlanmıştır.

Madde 10. Esas Yasanın 19'uncu maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilmiştir. Mevzuata uygun olarak atanmayan ancak mevzuatta belirtilen işleri yürüten kişilerin hesap verebilirlik ve saydamlık ilkeleri esas alınarak yaptıkları işlerden Sayıştay denetimleri kapsamında sorumlu olmaları bu Değişiklik Yasası'nın 9'uncu maddesi ile düzenlenen Esas Yasanın 18'inci maddesinde düzenlenmiştir.

Madde 11. Esas Yasanın 20'nci maddesi yeniden düzenlenerek, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası uyarınca düzenlenen mali görev ve sorumluluk kurallarına uygun olacak şekilde sorumluluk sahibi olan görevli ve yetkililerin Sayıştaya bildirilmesi amaçlanmıştır.

Madde 12. Esas Yasanın 21'inci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilmiştir. 21'inci maddede yer alan saymanların hesap verme zorunluluğuna ilişkin düzenlemeler, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nda yer alan düzenlemeler içerisinde yer almamakta olup, bu husus, anılan yasa ile genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarındaki saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri göz önüne alınarak bu Değişiklik Yasası'nın 7'nci maddesi ile yeniden düzenlenen Esas Yasanın 16'nci maddesinde düzenlenmiştir.

Madde 13. Esas Yasanın 22'nci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilmiştir. Hesap verebilirlik ve saydamlık ilkeleri esas alınarak sorumluluk ve sorumluluk halleri ile kamu zararlarının raporlanmasına ilişkin hususlar Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nda yer alan düzenlemeler uygun olarak bu Değişiklik Yasası'nın 9'uncu maddesi ile yeniden düzenlenen Esas Yasanın 18'inci maddesinde düzenlenmiştir.

Madde 14. Esas Yasanın 23'üncü maddesi yeniden düzenlenmiş olup, hesaplar incelenirken denetçiler tarafından göz önüne alınacak esaslar, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile INTOSAI (Yüksek Denetim Kurumları Örgütü) tarafından yayınlanan genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarında yer alan mali denetim ve mevzuata uygunluk denetimleri gerçekleştirmek için öngörülen ilkeler dikkate alınarak yeniden düzenlenmiştir.

Madde 15. Esas Yasanın 24'üncü maddesi yeniden düzenlenmiş olup, bir önceki Değişiklik Yasası ile yürürlükten kaldırılan 15'inci maddenin (1)'inci fıkrasının (d) bendine yapılan atıf maddeden çıkarılmıştır.

Madde 16. Esas Yasa, 27'nci maddesinin (1)'inci fıkrası değiştirilerek, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile kamuda belirlenen yeni mali yapıda yer almayan sayman tanımı çıkarılarak yerine sorumlular ifadesi gelecek şeklinde düzenlenmiştir.

443

Madde 17. Esas Yasanın 28'inci maddesi değiştirilerek, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nda belirlenen yeni mali yapıda yer almayan saymanlar yerine denetlenen idarelerin yetkili ve görevlilerinin sorumlulukları tanımlanmış, ayrıca etkin bir denetimin sağlanması için gerekli olan hesap verme zorunluluğu ve saydamlığın sağlanmasına yönelik uygulamalar esas alınarak yeniden düzenlenmiştir.

Esas Yasanın 29'uncu maddesi değiştirilerek, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nda belirlenen yeni mali yapıda yer almayan saymanlar yerine, bu Değişiklik Yasa Tasarısı'nda Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'na uygun olarak tanımlanan sorumlulara, hesap verme zorunluluğuna veya sorumluluklarına uymamaları durumunda, uygulanacak yaptırımlar düzenlenmiştir.

Madde 18. (1) Esas Yasa, 32'nci maddesinin (1)'inci fikrasının (a) bendi değiştirilerek, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile kamuda belirlenen yeni mali yapıda yer almayan sayman hesapları tanımı çıkarılmıştır.

(2) Esas Yasa, 32'nci maddesinin (2)'nci fikrasının (a) bendi değiştirilerek, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile kamuda belirlenen yeni mali yapıda yer alan merkezi devlet yönetimi tanımı ile yeniden düzenlenmiştir.

Madde 19. Esas Yasanın 36'nci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilmiştir. Bu Değişiklik Yasa Tasarısı'nda yeniden düzenlenen Esas Yasanın 3'üncü maddesi ile Sayıştay'ın Cumhuriyet Meclisine ve Bakanlar Kuruluna vereceği raporlar, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın dış denetimi düzenleyen 80'inci maddesi ve genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarına uygun olarak düzenlenmiştir.

Madde 20. Esas Yasanın 37'nci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilmiştir. Bu Değişiklik Yasa Tasarısı'nda yeniden düzenlenen Esas Yasanın 3'üncü maddesi ile Sayıştay'ın Cumhuriyet Meclisine ve Bakanlar Kuruluna vereceği raporlar, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nda dış denetimi düzenleyen 80'inci maddesi ve genel kabul görmüş uluslararası denetim standartlarına uygun olarak düzenlenmiştir.

Geçici Madde 1. Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte halen görev başında bulunan Başkan ve Üyelere, bu Değişiklik Yasasının 5'inci maddesi ile yeniden düzenlenen 9'uncu maddede yer alan yeni kuralların uygulanması amaçlanmıştır.

Madde 21. Yasanın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmektedir.

444

SAYIŞTAY (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim	1. Bu Yasa, Sayıştay (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Sayıştay Yasası ile birlikte okunur.
18/1978
47/1982
48/1982
58/1982
9/1984
5/1985
2/1986
22/1986
23/1988
7/1990
44/1997
50/1999
5/2002
49/2007
56/2008
45/2009
37/2016
Esas Yasanın	2. Esas Yasa, 2’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 2’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
2’nci
Maddesinin
Değiştirilmesi

“Tefsir 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;

“Başkan”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sayıştay Başkanını anlatır.

445

37/1975

32/1977

49/1977

15/2005

"Denetçi", Uzman Denetçi, Baş Denetçi, Baş Denetçi Yardımcısı, Kıdemli Denetçi ve Denetçiyi anlatır.

"Denetim Kapsamındaki İdare", bu Yasanın 3'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası uyarınca Sayıştay denetimi kapsamında olan idareyi anlatır.

"Kamu İktisadi Teşebbüsü", 1975 Kamu İktisadi Teşebbüsleri (Yönetim, Denetim ve Gözetim) Yasası veya onun yerine geçecek yasada belirtilenleri, kamu iktisadi teşebbüslerini ve kamu istiraklerini anlatır.

"Kamu İşletmeleri", organize bir piyasanın parçası olan şirketler hariç,

(A) Ödenmiş sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan veya (B) Karar organlarında oy hakkının yarısından fazlası kamu kontrolünde olan veya (C) Üst düzey yöneticilerin atanması kamu kontrolünde olan işletmeleri anlatır.

"Kamu Kaynakları", borçlanma suretiyle elde edilen imkanlar dahil, kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, nakit, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri anlatır.

"Kamu Zararı", Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 89'uncu maddesinde tanımlanan kamu zararını anlatır.

41/2019

"Merkezi Devlet Yönetimi Kapsamındaki Kamu İdareleri", Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası'nın 2'nci maddesinde tanımlanan Merkezi Devlet Yönetimi Kapsamındaki Kamu İdarelerini anlatır.

"Sayıştay", Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sayıştay'ını anlatır.

"Üye", Sayıştay Başkan yardımcılarını anlatır.

"Yönetici", Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası uyarınca harcama yetkisine sahip olan seçilmiş ve atanmış kişileri anlatır."

Esas Yasanın 3'üncü Maddesinin Değiştirilmesi

3. Esas Yasa, 3'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 3'üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:

"Sayıştayın 3. Sayıştay aşağıda belirtilen görevleri yerine getirir: Görevleri

446

(1) (A) Merkezi devlet yönetimi kapsamındaki kamu idarelerinin,

(B) Merkezi devlet yönetimi kapsamı dışında kalan, kamu işletmelerinin, yasayla kurulan sosyal güvenlik kurumlarının ve yerel yönetimlerin,

(C) Sabit veya döner sermayeli veya fon şeklinde kurulan kurum ve teşebbüslerle, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve

(D) Yasalarla Sayıştay denetimine tabi tutulan diğer kurum ve kuruluşların

bütün gelir, gider ve malları ile bağış ve yardımlar dahil her türlü kamu kaynağı niteliğindeki değerlerinin, emanet niteliğinde olanlar dahil, alınıp verilmesini, sağlanma ve kullanılmasını, kayıtlarının yapılmasını denetler.

(2) Devletin, bütün iç ve dış borçlanmalarını, kefalet ve garanti ettiği borçları, alacaklarını, çeşitli kaynaklardan bağış ve yardım suretiyle elde edilen nakdi veya ayni kıymetleri, yurtiçi ve yurtdışından sağladığı diğer kaynak ve fonları, verdiği bütün hibe, avans, kredi ve taahhütleri denetler.

(3) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen denetim kapsamındaki idarelerde;

(A) Mali rapor ve tablolarının, bunlara dayanak oluşturan ve ihtiyaç duyulan her türlü belgelerin değerlendirilerek, bunların güvenilirliği ve doğruluğu hakkında görüş bildirilmesine ve mali yönetim ile iç kontrol sistemlerinin değerlendirilmesine ilişkin mali denetim,

(B) Gelir, gider, mallar ve diğer kamu kaynağı niteliğindeki değerlerine ilişkin mali faaliyet, hesap, işlem ve kararların yasalara, tüzüklere, yönetmeliklere, bütçedeki tertiplere ve mevzuattaki diğer düzenlemelere uygun olup olmadığına dair uygunluk denetimi,

gerçekleştirir ve sonuçları hakkında Cumhuriyet Meclisine rapor verir. Denetimlerde saptadığı yasa dışı işlemleri derhal Hukuk Dairesi'ne (Başavcılık) bildirir.

(4) (A) Merkezi devlet yönetimi kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk bildirimini, kesin hesap yasa tasarısının verilmesinden başlayarak en geç altı ay içinde Cumhuriyet Meclisine sunar.

(B) Yukarıdaki (1)'inci fıkranın (B), (C) ve (D) bentleri kapsamında olanların kesin hesaplarını inceleyerek düzenleyeceği kesin hesap uygunluk bildirimlerini,

447

bildirimlerin Sayıştay tarafından tamamlandığı tarihte Cumhuriyet Meclisine ve Bakanlar Kuruluna sunar.

(5) Mali denetim yapmaya yetkili olduğu alanlarda hesap verme sorumluluğu çerçevesinde kamu kaynaklarının etkin, verimli ve tutumlu kullanılıp kullanılmadığına ilişkin performans denetimi gerçekleştirir ve sonuçları hakkında Cumhuriyet Meclisine rapor verir. Denetim ile ilgili usul ve esaslar, Sayıştay tarafından hazırlanacak, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

41/2019

(6) Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası uyarınca yayınlanan Faaliyet Raporlarında yer alan bilgileri denetim sonuçlarını dikkate alarak değerlendirir ve değerlendirme raporunu en geç Eylül ayının son haftası içinde Cumhuriyet Meclisine sunar ve kamuoyuna açıklar.

(7) Maliye işleriyle görevli Bakanlık tarafından derlenen bir yıla ait mali istatistikler; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilir ve bu amaçla düzenlenen değerlendirme raporu en geç Haziran ayının son haftası içinde Cumhuriyet Meclisine ve Maliye işleriyle görevli Bakanlığa gönderilir.

(8) Gerektiğinde mali işlere ve hesap usulleriyle gelir tahakkuk sistemleri hakkında Cumhuriyet Meclisine ve Bakanlar Kuruluna rapor verir.

(9) Denetimine tabi kuruluşların hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, mevzuata uygun görülmeyenler dahil gerekli gördüğü hususlarda Cumhuriyet Meclisine ve Bakanlar Kuruluna rapor verir.

(10) Maliye işleriyle görevli Bakanlık tarafından uygulama ile ilgili olarak istenecek hususlarda görüş belirtir.

(11) Her türlü askeri harcamaları yalnızca ilgili mevzuat uyarınca görevlendirilen yetkilinin göreve başladığı tarih ile görevinden ayrıldığı tarih arasındaki dönem hesapları noktasından denetler.

(12) Yasalarla kendisine verilen diğer görevleri yapar.”

Esas Yasanın 4’üncü Maddesinin Değiştirilmesi

4. Esas Yasa, 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:

“(1) Sayıştay, bu Yasa ve diğer yasalar ile yüklendiği görevlerin yerine getirilmesi sırasında bakanlık, daire, kurum veya

448

kuruluşlarla, kaymakam, ilgili kurumlarca yetkilendirilmiş kamu görevlileri, diğer kamu personeli, kamu hizmetlerinin ve görevlerinin yürütülmesi için istihdam edilenler, hizmet alımı yapılan kişiler, diğer yetkili ve görevlilerle doğrudan yazışmaya, gerekli gördüğü belge, defter veya kayıtları göndereceği görevliler vasıtasıyla görmeye veya dilediği yere getirtmeye ve sözlü bilgi almak üzere her derece ve sınıftan ilgili personeli çağırmaya, bakanlık, daire, kurum, kuruluş veya kaymakamlıklardan temsilci istemeye yetkilidir.”

Esas Yasanın 9’uncu Maddesinin Değiştirilmesi

5. Esas Yasa, 9’uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 9’uncu madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Başkan ve Üyelerin Emekliye Ayrılma Yaşı

9. Sayıştay Başkanı ve üyeleri azlolunamaz ve bu Yasanın 8’inci madde kuralları saklı kalmak koşuluyla kendileri istemedikçe mecburi emeklilik yaşı Yüksek Mahkeme Yargıçları ile aynıdır.

Ancak, rüşvet, hırsızlık, sahtekarlık, dolandırıcılık, görevi kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı bir suçtan dolayı kesin hüküm giymiş olan Sayıştay Başkan ve üyelerinin görevleri kendiliğinden sona erer ve Yüksek Adliye Kurulu tarafından gerekli işlemler yapılır. Görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği tam teşekküllü resmi sağlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılanların görevleri sona erer ve Yüksek Adliye Kurulunca gerekli işlemleri yapılarak Cumhuriyet Meclisine bilgi verilir.”

Esas Yasanın 15’inci Maddesinin Değiştirilmesi

6. Esas Yasa, 15’inci maddesinin (3)’üncü fıkrası kaldırılmak suretiyle değiştirilir.

449

Esas Yasanın 7. Esas Yasa, 16’ncı maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 16’ncı madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Hesapların Sayıştay’a Sunulması

16. (1) Denetim kapsamındaki idarelerin hesapları hazırlanarak en geç bütçe veya hesap yılının veya devresinin dolmasını takip eden 3 (üç) ay içerisinde Sayıştay’a sunulur.

(2) Hesap ve işlemlere ait belge, kayıt ve defterleri yıl veya hesap devreleri içinde bir aydan fazla olmamak üzere belirtilecek müddetler sonunda gönderilmesine veya yerinde incelemeye hazır bulundurulmasına Sayıştay Başkanlığına karar verilebilir. Bu durum, yukarıdaki (1)’inci fıkra gereğince yıl veya hesap devreleri sonlarındaki hesap verme zorunluluğunu kaldırmaz.

(3) Hesapların verilmemesinden doğan sorumluluk, hesapların Sayıştay’a sunulması gereken tarihte görev başında bulunan Yönetici ile ilgili mevzuat uyarınca muhasebe kayıtlarını usulüne uygun tutmakla görevlendirilen muhasebe yetkilisine aittir.

(4) Hesapların Sayıştay’a sunulmasından sorumlu tutulan Yönetici ve muhasebe yetkilisi, hesapları mevzuatta belirtilen şekil ve sürede sunmamaları halinde suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde yürürlükteki aylık asgari ücretin 10 (on) katına kadar para cezasına veya 3 (üç) yıla kadar hapis cezasına veya her 2 (iki) cezaya birden çarptırılabilirler. Sayıştay’ın, sunulan hesaplara ilişkin gerçekleştirdiği denetim kapsamında talep edeceği bilgi ve belgeleri sunmayan Yönetici, muhasebe yetkilisi ve diğer görevliler hakkında da aynı kurallar uygulanır.”

Esas Yasanın 8. Esas Yasa, 17’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 17’nci madde konmak suretiyle değiştirilir:

17. Sayıştay’a sunulan hesaplarda, bir bütçe veya hesap yılında veya hesap devresi içinde;

(1) Tahakkuk eden ve tahsil edilen bütün gelirlerin, emanetlerin, tahakkuk eden ve yapılan bütün harcamaların;

(2) Yapılan iç ve dış borçlanmaların, kefalet ve garanti edilen borçların, alacakların, çeşitli kaynaklardan bağış ve yardım suretiyle elde edilen nakdi veya aynı kıymetlerin, yurtiçi ve yurtdışından sağladığı diğer kaynak ve fonların, verilen bütün hibe, avans, kredi ve taahhütlerin;

450

(3) Mevcut ve alınan, sarf olunan, satış, yok etme veya sair suretle elden çıkarılan her türlü taşınır ve taşınmaz malın ve diğer tüm kamu kaynağı niteliğindeki değerlerin tutar, miktar ve niteliğinin belirtilen kayıtların yürürlükteki mevzuatta belirtilen muhasebe ve raporlama standartlarına uygun şekilde gösterilmesi gerekmektedir.”

Esas Yasanın 9. Esas Yasa, 18’inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 18’inci madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Sorumlular ve 18. Sorumluluk Halleri

41/2019

(1) Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Sayıştay raporlarında belirtilir.

(2) Sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer yasalarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.

(3) Usulüne uygun biçimde görevlendirilmediği halde, resen veya verilen emir üzerine gelirleri tahakkuk ettirenlerin, toplayanların, harcayanların ve bu işlemleri onaylayanların, her türlü mali iş ve işlemleri yürütenlerin, malları muhafaza ve idare edenlerin işlemleri bir sorumlunun hesabına dahil edilmediği takdirde, sorumluluk bu kişilerin hakkında da uygulanır. Bu durum yazılı emir üzerine meydana gelmiş ise yazılı emiri verenler de sorumluluğa ortak olur.

(4) Kamu kaynaklarının verimli, etkin ve tutumlu kullanılıp kullanılmadığına ilişkin yapılan performans denetimleri mali ve hukuki sorumluluk doğurmaz.

(5) Sayıştay’ca, sorumluluklarını yerine getirmeyenler ve kamu zararına sebep olanlara ilişkin saptamalar, sorumlulara ve gerekli yasal kovuşturma yapılmak üzere derhal Hukuk Dairesi’ne (Başavcılığa) bildirilir.”

Esas Yasanın 10. Esas Yasa, 19’uncu maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilir.

19’uncu Maddesinin Değiştirilmesi

451

Esas Yasanın 20'nci Maddesinin Değiştirilmesi

11. Esas Yasa, 20'nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 20'nci madde konmak suretiyle değiştirilir:

"Harcama ve Muhasebe Yetkilileri ile Tahsil Amirlerinin Sayıştay'a Bildirilmesi

20. Denetim kapsamındaki idare, her bütçe veya hesap yılı veya devresinin başında harcama ve muhasebe yetkilileri ile tahsil amirlerinin adı, soyadı, kadrosu ve imza örnekleri ile tahsilat yapılan yerlerin, depo, ambar ve benzeri işyerlerinin açık adreslerini Sayıştay'a bildirmekle yükümlüdürler. Yıl içinde yapılan değişiklikler, değişiklik tarihinden itibaren en geç bir ay içinde aynı şekilde Sayıştay'a bildirilir."

Esas Yasanın 21'inci Maddesinin Değiştirilmesi

12. Esas Yasa, 21'inci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilir.

Esas Yasanın 22'nci Maddesinin Değiştirilmesi

13. Esas Yasa, 22'nci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilir.

Esas Yasanın 23'üncü Maddesinin Değiştirilmesi

14. Esas Yasa, 23'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 23'üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:

"Hesapların İncelenmesi

23. (1) Hesaplardan hangilerinin merkezde veya hesap yerlerinde inceleneceğine Başkan karar verir. Bu hesaplar Başkanın görevlendireceği denetçiler tarafından incelenir.

(2) Denetim kapsamındaki idarelerin hesaplarının ve işlemlerinin incelenmesi sırasında;

(A) Gelirlerin, alacakların ve her türlü hakların yasalara, tüzüklere, yönetmeliklere ve bütçe tertiplerine uygun olarak tahakkuk, takip ve tahsil edilip edilmediği,

452

(B) Giderlerin yasalara, tüzüklere, yönetmeliklere ve bütçedeki tertibine, ödeneğine ve kadroya uygun olarak tahakkuk edilip edilmediği ve harcanıp harcanmadığı ile ödemelerin istihkak sahiplerine yapılıp yapılmadığı,

(C) Malların ve kamu kaynağı niteliğindeki diğer değerlerin yasalara, tüzüklere, yönetmeliklere ve bütçe tertiplerine uygun kullanılıp kullanılmadığı ve bunların giriş, saklanış, kullanış ve çıkış kayıtlarının yapılıp yapılmadığı ile bulunması gerekli olan yerlerde mevcut olup olmadığı,

(C) Mali rapor ve tablolarının, bunlara dayanak oluşturan ve ihtiyaç duyulan her türlü belge esas alınarak, güvenilirliği ve doğruluğu,

(D) Mali yönetim, iç kontrol sistemleri ve faaliyetlerinin kuruluş gayelerine uygun olup olmadığı da

değerlendirilir ve denetimle ilgili olan veya denetimden kaynaklanan ve açıklanması gerekli görülen diğer tespitler ile birlikte raporda yer verilir.”

Esas Yasanın 24’üncü Maddesinin Değiştirilmesi

15. Esas Yasa, 24’üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 24’üncü madde konmak suretiyle değiştirilir:

“Ödemelerin gerekçelerine uygunluğu

24. Sayıştay yapacağı incelemeler sırasında denetimine giren bütün daire, kurum ve kuruluşların bütçelerine konulmuş olan ödeneklerin bütçede gösterilen hizmet ve ihtiyaçlara harcanıp harcanmadığı hakkındaki görüşünü uygunluk bildirimlerine derceder.”

Esas Yasanın 27’nci Maddesinin Değiştirilmesi

16. Esas Yasa, 27’inci maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:

“(1) İncelenmesi bitirilen hesabın raporları, ilgili kayıt ve belgeler ve varsa sorumlu savunmaları ile birlikte Başkanlığa sunulur.”

Esas Yasanın 28’inci ve 29’uncu Maddelerinin Değiştirilmesi

17. Esas Yasa, 28’inci ve 29’uncu maddeleri kaldırılmak ve yerlerine aşağıdaki yeni 28’inci ve 29’uncu maddeler konmak suretiyle değiştirilir:

453

“Denetim Kapsamındaki İdarelerin Yetkili ve Görevlilerinin Sorumlulukları

28. Sorumlular ve ilgili diğer görevliler, denetleme ve inceleme sırasında istenen her çeşit bilgi, belge ve defteri eksiksiz vermeyi reddetmeleri halinde disiplin suçu işlemiş olurlar ve disiplin muamelesine tabi tutulurlar. Sayıştay Başkanının istemi üzerine yetkili makam ilgili geçici olarak işten durdurabilir. Ancak, disiplin soruşturması bu Yasa’nın 4. ve 16. maddelerinde belirtilen cezai kovuşturmalar a engel teşkil etmez.

Sorumluluğun Yerine Getirilmemesi

29. (1) Emeklilik, işten el çektirilme ve benzeri nedenlerle hesabını devretmeden temelli veya geçici olarak görevden ayrılmış bulunan sorumlular, hesaplarını ve bunlarla ilgili olarak saptanan eksiklikleri verinceye kadar aylık ve diğer istihkaklarının ödenmesi geciktirilir.

(2) Başka göreve naklen atanan sorumlular da devrini vermedikçe yeni görevlerine başlayamazlar, istifa suretiyle ayrılan sorumlulardan devrini zamanında vermeyenler sonradan Sayıştay denetimine tabi daire, kurum ve kuruluşlarda bir göreve atanamazlar.

(3) Bu Yasada sorumlulara yüklenen sorumluluklardan, aynı derecede ve aynı oranda harcama yetkisi bulunan yöneticiler de sorumludur.”

Esas Yasanın 32’nci Maddesinin Değiştirilmesi

18. (1) Esas Yasa, 32’nci maddesinin (1)’inci fıkrasının (a) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (a) bendi konmak suretiyle değiştirilir:

“(a) Devletçe, müessese, kuruluş ve fertlere verilen ikraz, istikraz, kredi ve avans olarak verilip devletçe açılacak hesaplara kaydedilen paralar, Sayıştay’ca incelenir ve izlenir.”

(2) Esas Yasa, 32’nci maddesinin (2)’nci fıkrasının (a) bendi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (a) bendi konmak suretiyle değiştirilir:

“(a) Merkezi devlet yönetimi kapsamındaki kamu idarelerince yapılan istikrazlarla alınan avanslar ve hizmet karşılığı olmayarak çıkarılan devlet bonoları ve tahvilleri, miktar ve faizleri ve itfa bedelleri, yasalarındaki kurallara göre Sayıştay’ca kaydolunur. İstikraz ve avanslar sözleşmeleri hakkında yürürlük tarihinden, devlet bonoları ve tahvilleri hakkında imza ve ihraç tarihinden itibaren 3 (üç) ay içinde Sayıştay’a bilgi verilir.”

454

Esas Yasanın 19. Esas Yasa, 36’ncı maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilir. 36’ncı Maddesinin Değiştirilmesi

Esas Yasanın 20. Esas Yasa, 37’nci maddesi kaldırılmak suretiyle değiştirilir. 37’nci Maddesinin Değiştirilmesi

Geçici Madde 1. “Halen görev yapmakta olan Sayıştay Başkanı ve Üyeleri, Sayıştay Yasasının 6’ncı ve 7’nci maddelerine uygun olarak seçilmiş sayılırlar ve halen görev yapmakta olan Sayıştay Başkanı ve Üyelerine, Sayıştay Yasasında kazandıkları haklar saklı kalmak koşulu ile bu (Değişiklik) Yasasının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bu (Değişiklik) Yasasının 5’inci maddesi ile değiştirilen Sayıştay Yasasının 9’uncu maddesindeki kurallar uygulanır.”

Yürürlüğe Giriş 21. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.