Y.T.No:19/1/2022) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(297)
298
CEZA (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
GENEL GEREKÇE
Günümüzde bilişim sistemlerinin hayatımızın her alanına girmesi sonucunda meydana gelen durdurulamaz teknolojik eylemler, iş ve sosyal hayatlardaki ifşalarla ilgili suç ve ceza kavramlarının günümüze uygun olarak yeniden tanımlanmasını gerekli kılmaktadır.
Bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları ve/veya sosyal medya mecralarında denetimsizce yapılan tüm yayın, haber ve/veya konuşmaların, Anayasanın 19’uncu Maddesi tahtında düzenlenmiş olan “Özel Hayatın Gizliliği” kuralına aykırılık oluşturmaması ve insanın var olma özgürlüğünü ortadan kaldıracak şekilde yapılmamasını gerektirmektedir.
Yukarıdaki gerekçeler ışığında Ceza Yasasında yer alan gerek bazı tanımların gerekse suçu oluşturan unsurların günümüzün bilişim ve teknolojik koşullarına göre yeniden düzenlenmesi amacıyla işbu (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2. Yasanın 2’nci maddesi ile Esas Yasanın, 39’uncu maddesinin birinci paragrafı yeni teknolojilerin sosyal medya mecraları ve bilişim teknolojilerinin kullanım şekillerine uygun olarak yeniden düzenlenmiştir.
Madde 3. Yasanın 3’üncü maddesi ile Esas Yasanın 47’nci maddesindeki müfsit yayınların kapsamı günümüz teknolojileri gereği yeniden düzenlenmiş ve kapsam genişletilmiştir.
Madde 4. Yasanın 4’üncü maddesi ile Esas Yasanın 48’inci maddesinde yer alan alan ve suçun unsurlarından olan müfsit niyetin daha açık tanımlanabilmesi için madde yeniden kaleme alınmıştır.
Madde 5. Yasanın 5’inci maddesi ile Esas Yasanın 50’inci maddesi, Tasarının diğer maddelerdeki değişikliklere paralel olarak yeniden düzenlenmiş ve bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları ile yayımlanan gerçek dışı haber ve/veya ifşalar da kapsama alınmıştır.
299
Madde 6. Yasanın 6’ncı maddesi ile Esas Yasanın 51’inci maddesi, maddeye bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları ifadeleri eklenerek yeniden düzenlenmiştir.
Madde 7. Yasanın 7’nci maddesi ile Esas Yasanın 68’inci maddesinin hangi sıfata sahip kişilerle ilgili olduğunun daha açık belirlenebilmesi için madde yeniden kaleme alınmıştır.
Madde 8. Yasanın 8’inci maddesi ile Esas Yasanın 99’uncu maddesinde yer alan kamuya açık yer kavramı daha belirgin olarak ifade edilmiştir.
Madde 9. Yasanın 9’uncu maddesi ile Esas Yasanın 142’nci maddesinde yer alan dine hakaret eden yayınların da bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları ile işlenmesi de kapsama alınmıştır.
Madde 10. Yasanın 10’uncu maddesi ile Esas Yasanın 171’inci maddesinde yer alan müfsit yayın cezası günümüz koşullarına uygun olarak yeniden düzenlenmiştir.
Madde 11. Yasanın 11’inci maddesi ile Esas Yasanın 194’üncü maddesinde yer alan zem ve kadih tanımlaması yeniden düzenlenmiştir.
Madde 12. Yasanın 12’nci maddesi ile Esas Yasanın 195’inci maddesinde yer alan zemmedici malzeme tanımı yeniden düzenlenmiştir.
Madde 13. Yasanın 13’üncü maddesi ile Esas Yasanın 197’nci maddesinde yer alan yayımlama eyleminin bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları ile yapılan şeyleri de kapsamına alacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 14. Yasanın 14’üncü maddesi ile Esas Yasada sehven eksik bırakılan Yasanın yürütme yetkisi düzenlenmiştir.
Madde 15. Yasanın 15’inci maddesi ile Esas Yasada sehven eksik bırakılan Yasanın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
Madde 16. Yasanın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
300
CEZA (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim Fasıl 154 3/1962 43/1963 15/1972 20/1974 31/1975 6/1983 22/1989 64/1989 11/1997 20/2004 41/2007 20/2014 45/2014 14/2020
Esas Yasanın 39'uncu Maddesinin Değiştirilmesi
Esas Yasanın 47'nci Maddesinin Değiştirilmesi
-
Bu Yasa, Ceza (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Ceza Yasası ile birlikte okunur.
-
Esas Yasa, 39'uncu maddesinin “birinci paragrafı” kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni “birinci paragraf” konmak suretiyle değiştirilir:
“Aşağıdaki amaçları gerçekleştirmek için niyet eden ve açık bir fiil ve/veya basılmış ve/veya yazılmış yazıyı yayımlayan ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü ileti yolu ile bu niyetini açığa koyan herhangi bir kişi, ağır bir suç işlemi olur ve ömür boyu hapis cezasına kadar cezaya çarptırılabilir.”
- Esas Yasa, 47'nci madde kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 47'nci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Müfsit Gizli İttifak ve Müfsit Niyetli Yayınlar
- (1) Ortak amaçlı herhangi bir müfsit niyeti gerçekleştirmek için başka kişi ve kişilerle gizli ittifak yapan; veya (2) Bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü iletiyi yayımlayan; veya (3) Müfsit niyetle herhangi bir kelime veya belge yayınlanan veya herhangi bir şekilde görünebilen gösteride bulunan herhangi bir kişi, ağır bir suç işlemi olur ve 5 (beş) yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilir.”
301
Esas Yasanın 48'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- (1) Esas Yasa, 48'inci maddesinin (a), (b) ve (c) fıkraları kaldırılmak ve yerlerine sırasıyla aşağıdaki yeni (a), (b) ve (c) fıkraları konmak ve ondan sonra gelen fıkralar yeniden sayılabilir.
(a) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletinin egemenliğinin, veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlarını veya sakinlerini, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde Yasa ile kurulmuş başka herhangi bir şeyin yasal olmayan yollardan değiştirilmesini sağlama teşebbüsünde bulunmaya kışkırtmayı;
(b) Cumhurbaşkanına ve/veya Yasa ile kurulmuş Devlete karşı, nefret uyandırmayı ve/veya hoşnutsuzluk ve/veya soğukluk yaratılmasını kışkırtmayı ve/veya Cumhurbaşkanı ile Devleti aşağıdlamayı ve/veya küçük düşürmeyi ve/veya alay konusu yapmayı; veya”
(c) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hükümetini ve/veya hükümet üyelerini ve/veya Devletin adalet ve/veya yargı yönetimini aşağıdlamayı ve/veya küçük düşürmeyi maçlayan bir niyeti anlatır.”
Esas Yasanın 50'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 50'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 50'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
“Halk Arasında Korku ve Endişe Yaratmak Niyeti ile Gerçek Dışı Haber Yayımlama
- Gerçek olmadığını bildiği herhangi bir beyanı, söylenti veya raporu, halk arasında korku veya endişe yaratmak niyetiyle herhangi bir yöntemle yayımlanan ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü iletiyi yayımlanan ve/veya tekrar yayımlanan herhangi bir kişi, hafif bir suç işlemi olur.”
Esas Yasanın 51'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 51'inci maddesinin (1)'inci fıkrasının birinci paragrafı ve “Ancak” koşul bendi kaldırılmak ve yerlerine aşağıdaki yeni “birinci paragraf” ve yeni “Ancak” koşul bendi konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sakinlerinin şiddete başvurmasını teşvik eden bir beyanı yayımlanan, basan veya bir toplantıda beyan veren ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü iletiyi yayımlanan herhangi bir kişi, hafif bir suç işlemi olur ve mahkumiyeti halinde (12) on iki aya kadar hapis cezasına çarptırılabilir.
Ancak, bu tür bir beyanın sadece aşağıdaki amaçların herhangi biri için basılması, yayınlanması veya verilmesi halinde, kanıtlama yükümlülüğü beyanı verene ait olmak üzere, hiçbir kişi bu madde kurallarına aykırı bir suç işlemi olmaz;”
302
Esas Yasanın 68'inci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 68'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 68'inci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Yabancı Devlet Yetkililerine Zem ve Kadih
- Bir kişiye zem ve kadih halinde yeterli olacak kadar haklı bir sebebi veya mazereti olmaksızın, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Devlet Başkanı, Bakanlar, herhangi bir ülke Cumhurbaşkanı, Devlet Başkanı, hükümdar, prens, elçi veya Devlet temsiliyetini haiz bir görevi yürüten yetkililerin mensup olduğu ülke arasındaki huzur ve dostluğu bozmak niyetiyle küçük düşürmek, tahkir etmek veya nefret veya hakarete uğratmak eğiliminde olan okunacak herhangi bir yazı veya görülecek herhangi bir işaret veya resmi şekil, amblem veya resim veya karikatür yayınlayan ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü iletiyi yayımlayan herhangi bir kişi, hafif bir suç işlemi olur."
Esas Yasanın 99'uncu Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 99'uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 99'uncu madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Kamuya Açık Yerde ve/veya Bilişim Sistemleri ve/veya Kitle İletişim Araçları Kullanılarak Sövme
- (1) Her kim kamuya açık bir yerde veya kamuya açık olmayan bir yerde ancak, kamuya açık bir yerde bulunan herhangi bir kişinin işitebileceği bir biçimde veya koşullar altında başka herhangi bir kişiye, orada hazır bulunan bir kişiyi bir müessir fiil işlemeye tahrik edecek biçimde söverse, hafif bir suç işlemi olur ve mahkumiyeti halinde, suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin 3 (üç) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.
(2) Her kim bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü iletiyi yayımlarsa, hafif bir suç işlemi olur ve mahkumiyeti halinde, suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin 3 (üç) katına kadar para cezasına veya 1 (bir) aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir."
303
Esas Yasanın 142’nci Maddesinin Değiştirilmesi 9. Esas Yasa, 142’nci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 142’nci madde konmak suretiyle değiştirilir: “Dine Hakaret Eden Yayınlar 142. Bir dini kötülemek veya o dine inananları üzmek veya onlara hakaret etmek niyetiyle, bir kısım kişilerin dinine açıkça hakaret sayacakları, bir kitap veya broşür veya bir gazetede veya muntazam devrelerle yayınlanan bir gazetede herhangi bir makale veya mektupla ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü iletiyi yayımlayan herhangi bir kişi, hafif bir suç işlemi olur.”
Esas Yasanın 171’inci Maddesinin Değiştirilmesi 10. Esas Yasa, 171’inci maddesinin (2)’nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)’nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir: “(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkradaki fiilin basın, yayın ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü ileti yolu ile yayımlayan herhangi bir kişi, hafif bir suç işlenmiş olur ve mahkumiyeti halinde, suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin 6 (altı) katına kadar para cezasına veya 2 (iki) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.”
Esas Yasanın 194’üncü Maddesinin Değiştirilmesi 11. Esas Yasa, 194’üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 194’üncü madde konmak suretiyle değiştirilir: “Yayım Yolu ile Zem ve Kadih 194. Baskı, yazı, boyanmış materyal, resim, maket, reklam, pano, amblem, sembol, karikatür ve benzeri materyallerle ve/veya jestler, mimikler, söylenen sözler veya başka seslerle veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü ileti yolu ile diğer bir kişiyi zemmetme niyetiyle o kişi ile ilgili olarak herhangi bir zemmedici malzemeyi yasa dışı olarak yayımlayan herhangi bir kişi, 'yayım yolu ile zemmetme' olarak adlandırılan hafif bir suç işlemi olur.”
Esas Yasanın 195’inci Maddesinin Değiştirilmesi 12. Esas Yasa, 195’inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 195’inci madde konmak suretiyle değiştirilir: “Zemmedici Malzeme 195. Bir kişiye herhangi ağır bir suç isnadında bulunmak ve onu genel nefrete, hakarete veya tiksindirilen duruma düşüren somut bir isnatta bulunulması ve/veya onu genel nefrete, hakarete veya tiksindiren duruma düşüren materyal kullanılması zemmedici malzeme sayılır.”
304
Esas Yasanın 197’nci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Yasa, 197’nci maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir:
“(1) Bir kimse, zemmedici malzemenin nakledildiği baskıyı, yazıyı, boyanmış materyali, resmi şekli, maketi, reklamı, panoyu, amblemi, sembolü, karikatürü ve benzeri materyali ve/veya başka aracı teşhir etme ve/veya sergileme, okuma, dinleti, ezbere okuma, tarif etme, teslim etme ve/veya bilişim sistemleri ve/veya kitle iletişim araçları kullanılarak oluşturulan her türlü ileti yolu ile ve/veya herhangi başka biçimde hareketle bunların zemmedici anlamının zemmedilen kişi veya başka herhangi bir kişi tarafından öğrenilmesine sebep olursa zemmedici malzeme yayımlanmış olur.”
Esas Yasaya Yeni 375’inci Maddenin Eklenmesi
- Esas Yasa, aşağıdaki yeni 375’inci madde eklenmek suretiyle değiştirilir.
“Yürütme Yetkisi 375. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu tarafından yürütülür.”
Esas Yasaya Yeni 376’ncı Maddenin Eklenmesi
- Esas Yasa, aşağıdaki yeni 376’ncı madde eklenmek suretiyle değiştirilir:
“Yürürlüğe Giriş 10. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.”
Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
305
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Müfsidane Yayınlar (Değişiklik) Yasa Tasarısını (