Sayı : 953
METROLOJİ (ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİ) YASASI
(34/2014 sayılı Yasa)
Madde 9 (3) ve 19 Altında Yapılan Tüzük
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Metroloji (Ölçü ve Ölçü Aletleri) Yasası'nın 9'uncu maddesinin (3)'üncü fıkrasının ve 19'uncu maddesinin kendisine verdiği yetkiye dayanarak Bakanlıkça hazırlanan aşağıdaki Tüzüğü yapar:
Kısa İsim
- Bu Tüzük, Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Tüzüğü olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Genel Kurallar
Tefsir 2. Bu Tüzükte metin başka türlü gerektirmedikçe;
"AB Tip Onayı", Ölçü aletinin Avrupa Birliğindeki ilgili teknik düzenlemelere göre üretildiğinin test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü işlemi anlatır.
"Ani Muayene", Görülecek lüzum veya ihbar üzerine, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde haber verilmeden yapılan muayenedir.
"Avrupa Birliği Teknik Düzenlemeleri", Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde yayımlanarak Avrupa Birliğine üye ülkelerde yürürlüğe giren metroloji konularına ilişkin direktif ve diğer teknik ve idari dokümanı anlatır.
"Bakanlık", Ticaret Dairesinin bağlı olduğu Bakanlığı anlatır.
"Dağıtıcı", Bir ölçü ve ölçü aletinin tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri bu ölçü ve ölçü aletinin güvenliğine ilişkin özelliklerini etkilemeyen gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
"Damga", Muayene sonunda uygun olduğu anlaşılan ölçü ve ölçü aletlerinin üzerine konulan genel ayar işaretini anlatır.
"Damgalama", Muayene sonucu uygun olduğu anlaşılan ölçü ve ölçü aletlerinin dışarıdan istenmeyen müdahalelere açık yerlerinin kapatılması ve emniyet altına alınması için de kullanılan, üzerinde ilgili tüzüklerde belirtilen bilgilerin yer aldığı yakma, asitle aşındırma, yapıştırma, basma, vurma veya tele takılan kurşunun sıkılması suretiyle yapılan veya kendinden yapışma özelliğine sahip, çıkartıldığında tahrip olan özel olarak hazırlanmış hologramlı etiketi veya elektronik olarak emniyet tedbirlerinin alınmasını sağlayan sistemi, muayene sonunda ilgili teknik düzenlemeye uygun olduğu anlaşılan ölçü ve ölçü aletlerinin üzerlerine konulan genel ayar işaretini anlatır. Fiziki şekli ve/veya yapısı itibarıyla damgalanmaya elverişli olmayan ölçü ve ölçü aletlerine damga yerine verilen belgeyi de kapsar.
"Geri Çağırma", Üretici, ithalatçı veya dağıtıcı tarafından daha önceden tüketicilere sunulmuş olan bir tehlikeli ürünün iade edilmesini temin etmeye yönelik herhangi bir önlemi anlatır.
"Geri Çekme", Tüketici için tehlikeli olan herhangi bir ürünün dağıtımını, sergilenmesini ve piyasaya arzını engellemeye yönelik herhangi bir önlemi anlatır.
"İthalatçı", İhal edilen mallarla ilgili olarak ithal edildikleri andan başlamak üzere, gümrük kontrolünden tesliminin yapıldığı ana kadar, bu mallarla ilgili herhangi bir mal sahibini anlatır.
"İlgili Tüzük", Her bir ölçü aletine ait tüzüğü anlatır.
"İlk Muayene'', Yeni yapılan veya parçaların birleştirilmesi suretiyle meydana getirilen ölçü ve ölçü aletlerinin satışa veya kullanılmaya başlanmalarından önce veya ithal edilen ölçü ve ölçü aletlerinin ülkeye sokulmaları sırasında veya periyodik, ani muayene, şikayet muayenesi ve stok muayenesi sonunda damgaları iptal olunan ölçü ve ölçü aletlerinin tamir ve ayarlanmalarından sonra veya ayarları bağlı bulundukları yere göre ayarlanmış olan ölçü ve ölçü aletlerinin ise yer değiştirmelerinde uygulanır.
"İyi Uygulama Kodları", İlgili kuruluş ve sektörler tarafından, piyasa gözetimi ve denetimi ile ürün güvenliği alanında oluşturulan kılavuz ilke ve dokümanları anlatır.
"Muayene", Ölçü aletlerinin performans ve doğruluk deneyi, yapım muayenesi, ayarlanması ve damgalanmasını anlatır.
"Organisation Internationale de Métrologie Légale (OIML)", Uluslararası Yasal Metroloji Organizasyonunu anlatır.
"Periyodik Muayene", Belli sürelerde olmak üzere, Yasa kapsamına giren ölçü ve ölçü aletleri için yapılan genel muayenedir.
"Piyasaya Arz", Montajı da dâhil olmak üzere imalat süreci sona ermiş, tüketime veya kullanıma hazır veya gerekiyorsa kurulumunun tamamlanması ile birlikte kullanıma hazır olacak bir ürünün tedarik veya kullanım amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak ilk defa piyasada yer alması için yapılan faaliyeti anlatır.
"Standart", Bir ulusal veya uluslararası standardizasyon kuruluşu tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için ölçü ve ölçü aletinin özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemlerinden bir veya birkaçını belirten ve uyulması zorunlu olmayan düzenlemeyi anlatır.
(A) Uluslararası Standart: Bir uluslararası standardizasyon kuruluşu tarafından yayınlanan ve kamunun kullanımına açık olan standardı anlatır.
(B) Ulusal Standart: Ulusal standardizasyon kuruluşu tarafından yayınlanan ve kamunun kullanımına açık olan standardı anlatır.
(C) Avrupa Standardı: Bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından kabul edilen ve kamunun kullanımına açık olan standardı anlatır.
(Ç) Uyumlaştırılmış Avrupa Birliği Standardı: Avrupa Birliği Komisyonunun talebi üzerine, bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde veya Avrupa Birliğinin kabul ettiği diğer resmi yollarla ismi ve referans numarası yayımlanan standardı anlatır.
"Stok Muayenesi", İlk muayene damgasını taşıdıkları halde satılmayıp depo, atölye, imal veya satış yerlerinden yahut henüz kullanılmasına ihtiyaç duyulmayarak stok halinde bulundurulan ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süreleri içinde tekrar tabi tutuldukları bir muayene şeklidir.
"Şikayet Muayenesi", Bir ölçü ve ölçü aletinin doğru çalışıp çalışmadığını tespit etmek üzere, ölçü ve ölçü aleti sahibi veya diğer bir kimsenin yazılı müracaatı üzerine yapılan muayenedir.
"Teknik Düzenleme", Bir ölçü ve ölçü aletinin, ilgili idari kurallar da dâhil olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten, uyulması zorunlu her türlü mevzuatı ve düzenleyici işlemi anlatır.
"Uygunluk Değerlendirmesi", Ürünün, ilgili teknik mevzuata uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti anlatır.
"Uygunluk işareti", Ölçü ve ölçü aletinin, ilgili teknik düzenlemede yer alan gereklere uygun olduğunu ve ilgili tüm uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu gösteren işareti anlatır.
"Üretici", Ölçü aletlerini üreten, ıslah eden veya ölçü aletine adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendisini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi, üreticinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı, ayrıca ölçü aletinin tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ölçü aletinin güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
34/2014 "Yasa", Metroloji (Ölçü ve Ölçü Aletleri) Yasasını anlatır.
"Yetkili Temsilci", Üreticinin bu Tüzüğün ilgili kurallarında ve/veya ilgili teknik düzenlemesinde belirtilen sorumlulukları ve prosedürleri kendi adına tamamen veya kısmen yerine getirmek üzere yazılı olarak yetkilendirdiği gerçek veya tüzel kişiyi anlatır.
Bu Tüzükte kullanılan ve Yasada tanımlanan diğer herhangi bir sözcük, tanım veya deyim, metin başka türlü gerektirmedikçe söz konusu Yasada ona verilen anlamı taşır.
Amaç 3. Bu Tüzüğün amacı, ölçü ve ölçü aletlerinin piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ölçü aleti piyasada iken ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak üretilip üretilmediğinin, doğru ve ayarlı olarak kullanılıp kullanılmadığının, güvenli olup olmadığının belirlenmesine ilişkin piyasa gözetimi ve denetimi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam 4. Bu Tüzük, Yasa kapsamında bulunan ölçü ve ölçü aletlerinin piyasa gözetimi ve denetimini kapsar.
İKİNCİ KISIM
Teknik Düzenlemeler ve Tip Onayları
Teknik Düzenlemeler ve Tip Onayları 5. (1) Ticarette kullanılan ölçü ve ölçü aletleri için ilgili tüzük ve teknik düzenlemeler ve OIML regülasyonlarında belirtilen şartlar geçerlidir.
(2) Piyasaya arz edilen, piyasada bulunan veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin, Yasanın 7'nci maddesinde belirtilen tip onaylarının yaptırılmış olması zorunludur.
(3) Piyasaya arz edilen, piyasada bulunan veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin, ilgili teknik düzenlemesine uygun olarak muayene işlemleri, muayene işaretleri ve/veya damgalama işlemlerinin tamamlanmış olması zorunludur.
42/2014 (4) Ölçü ve ölçü aletinin, Ürün Güvenliği Yasası altındaki teknik düzenlemeler de dâhil, birden fazla teknik düzenleme kapsamına girdiği ve bu teknik düzenlemelerin ölçü ve ölçü aletine aynı uygunluk işaretinin iliştirilmesini öngördüğü durumlarda, uygunluk işareti, ölçü ve ölçü aletinin bu teknik düzenlemelere uygunluğunu ve teknik düzenlemelerde belirtilen her türlü uygunluk değerlendirmesi işleminden geçirildiğini gösterir.
(5) Uygunluk değerlendirmesi işlemlerinin sonucunda verilen belgelerin veya uygunluk işaretinin tahrif veya taklit edilmesi, usulüne uygun olmadan kullanılması veya uygunluk işaretinin anlamı veya şekli hakkında yanıltıcı başka işaretlerin konulması yasaktır.
(6) Teknik düzenlemelerde belirtilmeyen uygunluk değerlendirmesi işlemleri sonucunda verilen ve/veya ulusal veya uluslararası standartlara uygunluğu gösteren işaretler, ölçü ve ölçü aletinin üzerinde veya ambalajında uygun bir şekilde yer alabilir ancak bu işaretler, ilgili teknik düzenlemeye uygunluğu ifade etmez ve teknik düzenlemeye uygunluğu gösteren işaretin anlamı ve şekli hakkında üçüncü şahısları yanıltacak ve uygunluk işaretinin açıkça fark edilmesini engelleyecek şekilde kullanılamaz.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Güvenliği
Güvenli Ölçü ve Ölçü Aleti 6. (1) Piyasaya arz edilen, piyasada bulunan veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin, teknik düzenlemesi olsun veya olmasın, güvenli olması zorunludur.
(2) Güvenli ölçü ve ölçü aleti, kullanım ömrü, hizmete sunulması, kurulumu ve bakımına ilişkin gereklilikler dikkate alınmak şartıyla, normal veya makul kullanım koşullarında herhangi bir risk taşımayan veya kullanımıyla ilgili kabul edilebilir ölçülerde risk taşıyan, kişilerin güvenliği ve sağlığı için yüksek düzeyde bir koruma sağlayan özellikle bu maddenin (3)'üncü fıkrasında yer alan hususların dikkate alındığı ölçü ve ölçü aletini ifade eder.
(3) Bir ölçü ve ölçü aletinin güvenli olarak kabul edilmesi için özellikle aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekir:
(A) Bileşimi ve ambalajlanmasına ilişkin özellikleri,
(B) Montaj ve gerektiğinde kurulum ve bakım talimatlarının bulunması,
(C) Başka ürünlerle birlikte kullanılması öngörülüyorsa bu ürünlere yapacağı etkiler,
(Ç) Sunumu, etiketlenmesi, kullanımı ve ortadan kaldırılması ile ilgili ikaz ve talimat ve/veya ölçü ve ölçü aleti ilgili diğer bilgiler ve açıklamalar.
Güvenli Ölçü ve Ölçü Aleti Varsayımı 7. (1) Bir ölçü ve ölçü aleti, Yasa kapsamındaki ilgili tüzüğe ve ulusal mevzuatta yer alan piyasaya arz edilebilmesi için uymak zorunda olduğu sağlık ve güvenlik koşullarını düzenleyen yayımlanmış teknik düzenlemelere uygun olduğu müddetçe güvenli olarak kabul edilir.
(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada belirtilen ulusal mevzuatta yer alan teknik düzenlemesinin veya bu Yasa altında çıkarılan ilgili Tüzüğünün bulunmaması halinde bir ölçü ve ölçü aleti, genel güvenlik koşullarını karşılamasını teminen tasarlanan Avrupa Birliği teknik düzenlemelerine veya Uyumlaştırılmış Avrupa Birliği standartlarına uygun olduğu müddetçe güvenli olarak kabul edilir.
(3) Yukarıdaki (1)'inci ve (2)'nci fıkralarda belirtilen teknik düzenleme ve standartların bulunmadığı durumlarda bir ölçü ve ölçü aletinin genel güvenlik koşullarına uygunluğu sırasıyla;
(A) Avrupa Standartları,
(B) Uluslararası Standartlar Teşkilatı tarafından kabul edilen standartlar,
(C) Ürün güvenliği değerlendirmesi hakkında ilgili ülkenin ulusal standardı,
(Ç) İlgili sektörde yürürlükte olan ürün güvenliğine ilişkin iyi uygulama kodları,
(D) Teknik bilgi ve teknoloji düzeyi, ve
(E) Tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentileri
göz önüne alınarak değerlendirilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Doğru ve Ayarlı Kullanımı
Muayeneler 8. (1) Yasanın 10'uncu maddesi altında çıkarılan ölçü ve ölçü aletleri tüzüğü veya tüzükleri uyarınca her bir ölçü aleti veya grubu için öngörülen süreler içerisinde muayenelerinin yaptırılması, ayarlarının doğru ve damgalı olarak kullanılması zorunludur.
(2) İlk muayene, periyodik muayene ve stok muayenesinin yaptırılması için başvuru yapılması ve kullanım sırasında ölçü ve ölçü aletinin damgasına zarar gelmemesi kullanıcının sorumluluğundadır.
(3) Ani muayene ve şikayet muayenesi, Bakanlık tarafından yapılır veya yaptırılır.
BEŞİNCİ KISIM
Üretici, İthalatçı ve Dağıtıcı Sorumlulukları ile İlgili Kurallar
Üreticinin Sorumlulukları 9. (1) Üretilen ölçü ve ölçü aletinin hangi teknik düzenleme veya düzenlemelerin kapsamına girdiğini tespit ve teyit etme sorumluluğu üreticiye aittir.
(2) Üretici;
(A) Ölçü ve ölçü aletini teknik düzenlemede düzenlenen temel gereklere uygun bir şekilde tasarlamak ve imal etmek veya tasarlatmak ve imal ettirmek,
(B) Ölçü ve ölçü aletinin teknik dosyasını tanzim etmek, uygunluk beyanını hazırlatmak ve uygunluk işareti konulması da dâhil olmak üzere uygunluk değerlendirmesi işlemlerini yaptırmak,
(C) İlgili teknik düzenlemede belirtilen kurulum, kullanım, bakım kılavuzu ve talimatları, uyarılar ve işaretler gibi tamamlayıcı bilgi ve belgeleri sağlamak,
(Ç) Her bir ölçü ve ölçü aletini üzerinde tip, parti veya seri numarası bilgileri olacak şekilde tanımlamak veya ölçü ve ölçü aletinin boyutu veya niteliği gereği bunu yapmanın mümkün olmadığı durumlarda bu bilgileri ambalajında veya beraberindeki belgelerde göstermek,
(D) Teknik düzenlemesine uygun ve/veya güvenli olmayan ölçü ve ölçü aletlerini uygun ve güvenli duruma getirmek,
(E) Gerektiğinde ölçü ve ölçü aletlerinin arzını durdurmak ve engellemek, geri çağırmak, piyasadaki ölçü ve ölçü aletlerini toplatmak ve tüketiciden/kullanıcıdan geri çekmek, bu konularda Bakanlıkla işbirliği yapmak, gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak
zorundadır.
(3) Aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiler, üreticinin bu Tüzükte düzenlenmiş sorumluluklarını yüklenmiş kabul edilir ve Yasadaki ilgili cezalar bu kişilere de uygulanır:
(A) Kendi ismi altında piyasaya arz etmek amacıyla bitmiş halde ve kullanıma hazır ölçü ve ölçü aletlerini montaj, paketleme veya etiketleme gibi bir işleme tabi tutan kişiler, ve
(B) Piyasaya arz etmek amacıyla bir ölçü ve ölçü aletini öngörülen kullanım amacından farklı temel gereklere uymasını gerektirecek şekilde değiştiren veya ölçü ve ölçü aletini esaslı bir değişime tabi tutan, ıslah eden veya yenileyen kişiler.
(4) Üretici, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yerleşik gerçek veya tüzel bir kişiyi temsilcisi olarak yetkilendirebilir. Bu yetki devri, yazılı olarak, devredilen yetkinin mahiyeti, varsa koşulları ve sınırları açıkça ve anlaşılır bir şekilde belirlenerek yapılır. Bu yetki çerçevesinde yetkili temsilci kendisini yetkilendiren üreticinin sorumluluklarını üstlenir. İlgili mevzuatta veya yetkiyi düzenleyen sözleşmede aksi belirtilmedikçe, üreticinin, yetkili temsilcisinin kendi adına yapmış olduğu eylemlerden dolayı sorumluluğu devam eder.
(5) Yetkili temsilci her durumda;
(A) Talep halinde Bakanlığa ibraz etmek üzere uygunluk beyanı ile teknik dosyayı muhafaza etmek,
(B) Gerektiğinde ölçü ve ölçü aletlerinin arzını durdurmak ve engellemek, piyasadaki ölçü ve ölçü aletlerini toplatmak ve tüketiciden/kullanıcıdan geri çekmek gibi konularda Bakanlık ile işbirliği yapmak, gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak, ve
(C) Üreticinin kendisine yazılı olarak verdiği yetkilendirmeye bağlı olarak, onun adına;
(a) Uygunluk beyanını hazırlayıp, imzalamak veya mevzuatın öngördüğü diğer yöntemlerle ölçü ve ölçü aletinin uygunluğunu beyan etmek,
(b) Uygunluk değerlendirmesi işlemlerine ilişkin diğer görevleri yerine getirmek, ve
(c) Uygunluk işaretini ölçü ve ölçü aletine koymak
zorundadır.
(6) Montajı yapıldıktan veya kurulumu veya diğer gerekli ayarlamalar tamamlandıktan sonra kullanılabilecek ölçü ve ölçü aletlerini hizmete sunan kişi, bu aletlerin, ilgili teknik düzenlemesine uygun ve gerekli tüm uygunluk değerlendirmesi işlemlerinin yerine getirilmiş olduğunu Bakanlığın talebi halinde kanıtlamak zorundadır. İşlemler, ilgili teknik düzenlemede öngörülen temel gereklere aykırı olmayacak şekilde gerçekleştirilir.
İthalatçının Sorumlulukları 10. (1) İthalatçı;
(A) Üreticinin bu Tüzüğün 9'uncu maddesinde belirtilen sorumluluklarını yerine getirmiş olduğunu uygun bir şekilde belgelemek,
(B) Üretici tarafından hazırlanan uygunluk beyanının bir örneğini muhafaza etmek ve talebi halinde Bakanlığa sunmak,
(C) Üretici tarafından hazırlanan teknik dosyanın bir örneğini muhafaza etmek ve talebi halinde Bakanlığa sunmak,
(Ç) Depolama ve nakliye koşullarının ölçü ve ölçü aletinin ilgili teknik düzenlemesinde belirlenen temel gereklere uygunluğunu olumsuz bir şekilde etkilemesini önlemek,
(D) Gerektiğinde ölçü ve ölçü aletinin arzını durdurmak ve engellemek, piyasadaki ölçü ve ölçü aletlerini toplatmak ve tüketiciden geri çağırmak veya geri çekmek, bu konularda Bakanlık ile işbirliği yapmak, gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak
zorundadır.
(2) İthalatçı aynı zamanda yetkili temsilci ise, bu maddenin (1)'inci fıkrasındaki sorumluluklarını yerine getirirken, üreticinin sorumluluklarını yerine getirmemiş veya uygun bir şekilde yerine getirmemiş olduğunu tespit ederse ölçü ve ölçü aletini, ancak üreticinin sorumluklarını üstlenerek arz edebilir. Bu durumda İthalatçı;
(A) Ölçü ve ölçü aleti temel kurallara uygun olduğu halde gerekli uygunluk değerlendirmesi prosedürleri üretici tarafından yerine getirilmemiş veya uygun bir şekilde yerine getirilmemişse, bu prosedürlerden yerine getirilebilir olanları kendisi yerine getirir, teknik dosyayı oluşturur veya üreticiden temin eder, uygunluk beyanını hazırlar, imzalar ve uygunluk işaretini ölçü ve ölçü aletine yerleştirir.
(B) Ölçü ve ölçü aletinin temel kurallara uygun olmadığı durumlarda, ölçü ve ölçü aletini kendisi uygun duruma getirir, gerekli uygunluk değerlendirmesi prosedürlerini yerine getirir, teknik dosyayı oluşturur veya üreticiden temin eder, uygunluk beyanını hazırlar, imzalar ve uygunluk işaretini ölçü ve ölçü aletine yerleştirir.
Dağıtıcının Sorumlulukları 11. Dağıtıcı;
(1) Ölçü ve ölçü aletinin uygunluk işareti taşıdığını, gerekiyorsa beraberinde uygunluk beyanının ve diğer ilgili belgelerin bulunduğunu teyit etmek,
(2) Her bir ölçü ve ölçü aletinin tip, parti veya seri numarası ile tanımlanmış olduğunu teyit etmek,
(3) Depolama ve nakliye koşullarının ölçü ve ölçü aletinin ilgili teknik düzenlemesinde belirlenen temel gereklere uygunluğunu olumsuz bir şekilde etkilemesini önlemek, ve
(4) Gerektiğinde ölçü ve ölçü aletlerinin arzını durdurmak ve engellemek, piyasadaki ölçü ve ölçü aletlerini toplatmak ve tüketiciden geri çağırmak veya geri çekmek gibi konularda Bakanlık ile işbirliği yapmak, gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak
zorundadır.
ALTINCI KISIM
Risklerin ve Alınan Önlemlerin Duyurulması İle İlgili Kurallar
Risklerin ve Alınan Önlemlerin Duyurulması 12. (1) Bir ölçü aletinin güvenli olmadığının tespit edilmesi halinde, Bakanlık, Yasanın 9'uncu maddesinin (2)'nci fıkrasının (A), (B) ve (C) bentlerinde belirtilen önlemler ve ölçü aletinin içerdiği riskler hakkında, masrafları üretici ve/veya ithalatçı tarafından karşılanmak üzere, risk altındaki kişilere duyuru ve bilgilendirme yapılmasını sağlar.
(2) Bu maddenin (1)'inci fıkrasında belirtilen duyuru ve bilgilendirme, Bakanlığın uygun göreceği tarihlerde; üretici ve/veya ithalatçı tarafından ülke genelinde dağıtımı yapılan iki yerel gazete ile ülke genelinde yayın yapan iki yerel televizyon kanalında yayımlanmak suretiyle yapılır.
(3) Risk altındaki kişilerin yerel yayın yapan gazete ve televizyon kanalları vasıtasıyla bilgilendirilmesinin mümkün olmadığı ve bu kişilerin tespit edilebildiği durumlarda, bu kişiler doğrudan bilgilendirilebilir.
(4) Dağıtıcı, üretici veya ithalatçı tarafından kendisine bildirilen ölçü ve ölçü aletine ilişkin riskler ve üreticinin veya ithalatçının riskleri önlemek üzere aldığı tedbirler hakkındaki bilgileri, tedarik zincirindeki bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve üretici ve/veya ithalatçı tarafından hazırlanan duyuruyu müşterilerinin kolaylıkla görebileceği yerlere asmak zorundadır.
(5) Bakanlık, üretici ve/veya ithalatçı tarafından yapılan duyuruyu veya duyuru şeklini uygun bulmaz veya yetersiz görürse, duyurunun daha uygun bir şekilde ve yöntemlerle tekrar edilmesini veya tercih edeceği ve amacın yerine getirilmesini kolaylaştıracak diğer yöntemler vasıtasıyla yapılmasını talep edebilir.
(6) Bu maddenin (1)'inci fıkrasında belirtilen duyuru aşağıdaki bilgileri içerir:
(A) Ölçü ve ölçü aletini tanıtacak marka, model veya cins ismi ve benzeri diğer ayırt edici özellikleri,
(B) Mümkün olan durumlarda, ölçü ve ölçü aletinin fotoğraf veya resmini,
(C) Önlemi gerektiren sorunun açık ve anlaşılır tarifini,
(Ç) Üretici ve dağıtıcının ve öngörülüyorsa başvurulacak diğer kişilerin isim, adres ve iletişim bilgilerini,
(D) Riskten kaçınmak ve/veya sorunun giderilmesi için önerilen yöntemi, ve
(E) Üreticinin kendisinin ve Bakanlığın gerekli gördüğü diğer bilgileri.
YEDİNCİ KISIM
Bakanlığın Görev, Sorumluluk ve Yetkileri
Bakanlığın Görev ve Sorumlulukları 13. (1) Piyasa gözetimi ve denetimi Bakanlığın görev ve sorumluluğundadır.
21/1977 (2) Piyasa gözetimi ve denetimini, Bakanlık adına Ticaret Dairesi Fiyat ve Kalite Denetim Memurları ve Bakanlığın Mal ve Hizmetler Yasası'nın 17'nci maddesi tahtında görevlendirdiği Kalite ve Fiyat Denetim Memurları gerçekleştirir.
(3) Bakanlık, piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin varsa ilgili teknik düzenlemesine uygunluğunun ve güvenli olup olmadığının gözetimi ve denetimini yapar. Bakanlık, uygunsuz ve güvensiz bulduğu ölçü ve ölçü aletlerinin uygunsuzluğunun ve güvensizliğinin giderilmesini, gerektiğinde piyasaya arzının veya hizmete sunulmasının kısıtlanmasını veya yasaklanmasını, ölçü ve ölçü aleti piyasada ise toplatılmasını, müsadere edilmesini, tüketicilerin veya kullanıcıların elinde ise geri çekilmesini ve gerektiğinde bertarafını ve/veya imha edilmesini sağlamak üzere gerekli tüm önlemleri alır.
(4) Bakanlık, teknik düzenlemesine uygunluğun ve ölçü ve ölçü aletinin güvenliğinin sağlanması ve alınan önlemlerin uygulanabilmesi amacıyla üretici, ithalatçı ve dağıtıcıların bu Tüzük ve ilgili mevzuatta belirlenen sorumluluklara uymalarını sağlar.
(5) Bakanlık, piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin doğru ve ayarlı olarak kullanılıp kullanılmadığının, periyodik ve stok muayenelerinin süreleri içinde yapılıp yapılmadığının ve damgalı olarak kullanılıp kullanılmadığının gözetimi ve denetimini yapar. Uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda, ölçü ve ölçü aletlerinin kullanımını engeller ve kullanıcıya Yasanın öngördüğü yaptırımları uygular.
(6) Bakanlık, piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin doğru, ayarlı ve damgalı olarak kullanılıp kullanılmadığının tespiti için ani muayene ve şikayet muayenesi gerçekleştirir. Uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda, ölçü ve ölçü aletlerinin kullanımını engeller ve kullanıcıya Yasanın öngördüğü yaptırımları uygular.
Bakanlığın Yetkileri 14. (1) Bakanlık, Yasa ve ilgili mevzuat amaçları doğrultusunda, uygun ve gerekli göreceği diğer önlemlere ek olarak, aşağıdaki önlemleri de almaya yetkilidir:
(A) Tüm ölçü ve ölçü aletleri için;
(a) Teknik düzenlemesine uygun ve/veya güvenli olarak piyasaya sunulduktan sonra da dahil olmak üzere, piyasada bulunduğu müddetçe yeterli ölçekte ve uygun kontrollerini düzenlemek,
(b) İlgili taraflardan gerekli her türlü bilgiyi talep etmek, ve
(c) Numuneler almak ve bunları teknik düzenlemesine göre uygunluk ve güvenlik kontrollerine tabi tutmak.
(B) Belli durumlarda risk taşıyabilecek ölçü ve ölçü aletleri için;
(a) Riskler hakkında uygun, açıkça yazılmış ve kolayca anlaşılabilir uyarılarla işaretlenmesini üreticiden talep etmek ve/veya
(b) Piyasaya arzını güvenliği temin edecek öncelikli koşullara tabi tutmak.
(C) Belli kişiler için risk taşıyabilecek ölçü ve ölçü aletlerine ilişkin olarak; muhtemel riskler hakkında, özel uyarıların duyurulması da dâhil olmak üzere, kişilerin zamanında ve uygun bir şekilde bilgilendirilmesini üreticiden talep etmek,
(Ç) Tehlikeli olabilecek ölçü ve ölçü aletlerinin arzını, piyasada bulunmasını, hizmete sunulmasını, tedarikini veya teşhirini gerekli güvenlik değerlendirmeleri ve kontroller için ihtiyaç duyulacak zaman süresince geçici olarak yasaklamak,
(D) Tehlikeli ölçü ve ölçü aletlerinin piyasaya arzını ve piyasada bulunmasını yasaklamak ve yasağın uygulanmasını sağlamak üzere gerekli önlemleri almak,
(E) Piyasaya arz edilen veya piyasada bulunan tehlikeli ölçü ve ölçü aletlerinin;
(a) Tüketiciye ve kullanıcıya arzını acilen engellemek veya arzının durdurulmasını talep etmek ve ölçü ve ölçü aletinin taşıdığı riskler hakkında tüketicileri ve kullanıcıları uyarmak ve
(b) Piyasadan toplatılmasını, tüketicilerden ve kullanıcılardan geri çekilmesini, gerektiğinde uygun koşullarda bertaraf edilmesini ve/veya imha edilmesini talep etmek veya bu önlemlerin eşgüdümünü sağlamak ve elverdiği durumlarda üretici, ithalatçı ve dağıtıcılarla birlikte bu önlemlerin yerine getirilmesi işlemlerini düzenlemek.
(2) Bakanlık bu maddenin (1)'inci fıkrasının özellikle (Ç), (D) ve (E) bentlerinde düzenlenen önlemleri veya benzeri önlemleri alır ve bu önlemleri riskin ciddiyeti ile orantılı bir şekilde ve ihtiyati tedbirleri de göz önünde tutarak uygular.
(3) Bakanlık, üreticinin, ithalatçının ve dağıtıcının sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla aldıkları önlemlerin eksik veya yetersiz kaldığı görüşündeyse bu maddenin (1)'inci fıkrasının (E) bendinde belirtilen önlemlerin alınmasını talep eder veya masrafları üretici, ithalatçı ve/veya dağıtıcı tarafından karşılanmak üzere bu önlemleri yerine getirir. Tüketicinin/kullanıcının elindeki ölçü ve ölçü aletlerinin geri çekilmesi son tedbir olarak uygulanır. Bu işlem, konu hakkındaki mevcut iyi uygulama kodları çerçevesinde uygulanabilir. Bakanlık, bu alandaki iyi uygulama kodlarının gelişimini, hazırlanmasını ve uygulanmasını destekler ve teşvik eder.
(4) Bakanlık, piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ölçü ve ölçü aletlerinin doğru, ayarlı ve damgalı olarak kullanılıp kullanılmadığının tespiti için Yasanın 10'uncu maddesinde belirtilen ani muayene ve/veya şikâyet muayenesi gerçekleştirebilir.
(5) Bir ölçü ve ölçü aletinin, özellikle bu Tüzüğün 6'ncı maddesinde belirtilen koşullar da olmak üzere, güvenlik koşullarını sağlamak amacıyla tasarlanan kriterlere uygun olması, bu uygunluğa rağmen ölçü ve ölçü aletinin tehlikeli olduğu yönünde kanıtların bulunduğu durumlarda Bakanlığın Yasa, bu Tüzük ve ilgili diğer mevzuatta belirtilen önlemleri almasını engellemez.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Esasları 15. (1) Bakanlık, ölçü ve ölçü aletinin ilgili teknik düzenlemeye uygun ve güvenli olup olmadığını tespit etmek üzere, ölçü ve ölçü aletinin bedelli veya bedelsiz piyasaya sunulduğu her yerde, satış, dağıtım ve gerekli durumlarda depolama yerlerinde ve ölçü ve ölçü aletinin üretim aracı olarak kullanıldığı işyerlerinde, nakil araçlarında ve bir uygunsuzluğun tespit edilmesi halinde, tasarım veya üretim aşamasındaki ölçü ve ölçü aleti ile ilgili yerlerde, düzenli olarak veya ani ve habersiz bir şekilde denetim yapabilir.
(2) Bakanlık, ölçü ve ölçü aletine teknik düzenlemeye uygun olduğunu gösteren işaretlerin konulduğunu ve kullanımının uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini kontrol eder ve uygunsuzluk halinde gerekli tedbirleri alır.
(3) Bakanlık gerekli gördüğü hallerde ölçü ve ölçü aletinden, bedeli üretici, ithalatçı ve/veya dağıtıcı tarafından karşılanmak üzere, riskin gerektirdiği ölçüde numuneler alır ve bu numunelerin teknik düzenlemeye uygun ve güvenli olup olmadığının testini yapar veya yaptırır.
(4) Bakanlık piyasa gözetimi ve denetiminde, gerekli gördüğü durumlarda, gözetim ve denetime konu ölçü ve ölçü aletine ilişkin uygunluk değerlendirmesi işlemlerinde yer almayan test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşlarının imkânlarından bedeli üretici, ithalatçı ve/veya dağıtıcı tarafından karşılanmak üzere yararlanabilir.
Ancak, piyasa gözetimi ve denetiminde nihai karar Bakanlığa aittir.
(5) Bakanlığın kendi test veya muayene birimleri ile imkânlarına başvuracakları diğer test veya muayene kuruluşları genel kabul görmüş ulusal veya uluslararası kıstaslara sahip olmalıdır.
48/1977 (6) Bu maddenin (3) ve (4)'üncü fıkralarında belirtilen numune alma, test ve muayene işlemlerine ilişkin giderlerin üretici, ithalatçı ve/veya dağıtıcı tarafından karşılanmaması durumunda, bu giderler Bakanlık tarafından karşılanır. Bakanlık, söz konusu giderleri Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca ilgili üretici, ithalatçı ve/veya dağıtıcıdan tahsil eder.
(7) Bakanlığın başka amaçlarla yaptığı denetimler sonucunda ortaya çıkan ölçü ve ölçü aletine ilişkin mevzuata aykırılıklar, bir kazanın nedenleri araştırılırken ortaya çıkan bilgiler, tüketici veya kullanıcı, rakip ve diğer üreticiler, dağıtıcılar, uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşlar, diğer kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri tarafından ölçü ve ölçü aletinin teknik düzenlemeye uygunsuzluğu ve güvensizliği konusunda yapılan ihbarlar, şikâyetler ve bu çerçevede elde edilen bilgiler, Bakanlık tarafından ileri işlem yapmak üzere piyasa gözetimi ve denetimi amacıyla kullanılabilir.
SEKİZİNCİ KISIM
Son Kurallar
Ceza 16. Bu Tüzük kurallarına aykırı hareket edenler hakkında Yasanın ilgili ceza kuralları uygulanır.
Yürütme Yetkisi 17. Bu Tüzük Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlüğe Giriş 18. Bu Tüzük, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.