Resmî istatistiklerin üretilmesi ile temel ilke ve standartlarının belirlenmesi ve yayımlanması tüzüğü

Sayı : 902

2706

İSTATİSTİK KURUMU (KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI) YASASI (32/2019 ve 9/2020 sayılı Yasalar)

Madde 27 Altında Yapılan Tüzük

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu İstatistik Kurumu (Kunıluş, Görev ve Çalışına Esasları) Yasası 'nıı1 27'nci maddesinin ( 1 )'inci fıkrasının kendisine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Tüzüğü yapar:

Kısa İsim

1. Bu Tüzük, Resmi İstatistiklerin Üretilmesi ile Temel İlke ve Standartlarının

Belirlenmesi ve Yayımlanması Tüzüğü olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Tüzük'te metin başka türlü gerektirmedikçe;

BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar

"İstatistik Üretme", İstatistik derlemek için gerekli olan veri toplama, muhafaza etme, işlemden geçirme ve analiz etme çalışmalarının tümünü anlatır. "Kurum", İstatistik Kurumunu anJatır. "Metaveri", Bir doküman içeriği hakkındaki bilgiyi, fiziksel veya elektronik bir nesne veya kaynak hakkındaki tanımsal bilgiyi, bir bilgi kaynağını taıunılayan, açıklayan, yerini belirten veya yöntemini kolaylaştıran bilgiyi, sayısal olan veya olmayan her türlü nesneye uygulanabilen her türlü resmi kaynak tanımlama tablosunu anlatır. "Program", Beş yı llık resmi istatistik programını anlahr. "Resmi İstatistik", Programın uygulanması çerçevesinde, her bir verinin işlenmesi sonucunda resmi istatistik üreticilerinden elde edilen bilgiyi anlatır.

"Resmi İstatistik Sistemi", Programda yer alan kurum ve kuruluşları anlatır. "Resmi İstatistik Üreticisi", Resmi istatistik sisteminin bir parçası olarak istatistik veri toplayan, işlemden geçiren ve yayımlayan kamu kurum ve kuruluşlarını anlatır. "Yasa", İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çal ışma Esasları) Yasasını anlatu. "Yayımlama", İstatistiki veri ve analizlere, kullanıcıların erişimini sağlayan faaliyetleri anlatır.

Bu Tüzüğün amacı resmi istatistiklerin üretilmesine ve yayımlanmasına ilişkin temel ilkeler ile standartlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Bu Tüzük Program çerçevesinde gerçekleştirilen resmi istatistik üretimi çalışmalarındaki temel ilke ve standartlara ilişkin uygulamaları kapsar.

32/2019

9/2020

Amaç

Kapsam

3.

4.

2707

Genel Kurallar

İKİNCİ KISIM Resmi İstatistikler ile ilgili Genel Kurallar

5. Resmi istatistiklerin üretilmesi ile temel ilke ve standartlanııın belirlenmesi ve yayımlanmasına ilişkin genel kurallar aşağıdaki fıb-alarda belirtildiği gibidir: (1) Tüm resmi istatistik üreticileri, resmi istatistik sistemlerinde Kurum tarafından ulusal ve uluslararası normlara uygun o larak belirlenmiş standartları, kavramları, tanımları, sınıflandrrınalan ve yöntemleri kullanmakla yükümlüdürler.

(2) Resmi

istatistik üreticilerinin,

istatistiksel verilerin toplanması, üretilmesi, saklanması ve yayımlanmasına ilişkin yöntem ve süreçler ilgili bilimsel ilkeler ve meslek etiği de dahil olmak üzere sadece mesleki bağımsızlığa göre karar vermeleri gerekir.

(3) Kurum, Resmi istatistik sistemi faaliyetlerine ilişkin temel ilke ve standartları belirler. Resmi istatistik üreten kurum ve kuruluşlar tarafından üretilen uluslararası standartlara uyumunu inceler, kalite kontrolleri yapar ve teknik destek sağlar.

istatistiklerin ulusal ve/veya

(4) Resmi istatistik üreticileri, veri kalitesini güvence altına almak için

idari ve diğer veri sahipleriyle iş birliği yapar.

ÜÇÜNCÜ KISIM Resmi İstatistiklerin Üretimi ve Yayımlanması için İlke ve Standartlar

Resmi İstatistiklerin Üretimi için İlke ve Standartlar

6. Resmi istatistiklerin üretimi için ilke ve standartlar aşağıdaki

fıkralarda belirtildiği gibidir:

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

İstatistiksel amaçlı veriler, istatistiksel araştırmalar veya idari kayıtlar olmak üzere her türlü kaynaktan alınabilir. Resmi istatistik üreticileri, kalite, zamanlılık, maliyetler ve katılımcılar üzerindeki yük açısından kaynağı seçer. Her resmi istatistik üreticisi, yayımlanmadan önce bireysel verileri, gizli veri gruplarını ve istatistikleri korur ve yetkisiz kişilerin erişimini engellemek amacıyla gerekli her türlü düzenleyici, idari, teknik ve organizasyonel önlemleri alır. Resmi istatistik üreticileri, istatistiksel amaçlar için gerekli olan süre boyunca bireysel verileri tanımlayıcılarla işleyerek saklar. Tanımlayıcılan içeren tüm orjinal veri toplama formları, istatistiksel amaçlar için artık gerekli olmadıkları anda Kurum'un uygun gördüğü bir yöntem ile imha edilir. istatistiksel süreçlerle ilgili metaveriler, resmi istatistik üreten kurum ve kunıluşlar tarafından istatistiksel süreçler boyunca uygun şekilde yönetilir ve dağıtılu-. İstatistiksel araştnmalarda soıu foımları veri toplamadan önce test edilir. Araştırma tasarımları, örnekleme seçimleri ve tahmin yöntemleri düzenlenir, sürekli gözden geçirilir ve gerekli hallerde revize edilir. İstatistiksel araştırma için anketin tüm popülasyonu temsil ettiği, Kurum tarafından izlenmelidir.

2708

(8)

idari

edilen

(7) Anket yöntemi ile alandan bilgi derlemek ve işlemek hem zaman hem de maliyeti arttırıcı unsurlardır. Bu nedenle istatistiki kalitede kullanıma uygunluğu Kurum tarafından kayıtların kullanılmasına öncelik kabul verilmelidir. İşletmelerden derlenecek verilerin resmi istatistik üretim sürecine dahil edilebilmesi için Kurum tarafından belirlenmiş standartları sağlaması gerekmektedir. Bu çerçevede Kurum, resmi istatistikJerde kalite güvencesinin sağlanması için işletmelerle iş birliği içinde çeşitli çalışmalar yürütür. İşletmelerin tuttuğu verilerin mümkün olduğu ölçüde elektronik ortamda aktarımının gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması önemlidir.

Resmi İstatistiklerin Yayımlanması için İlke ve Standartlar

7. Resmi istatistiklerin yayımlanması için genel ilke ve standartlar

aşağıdaki fıkralarda belirtildiği gibidir:

(1) Resmi

istatistikler ait

kullanıcı ihtiyaçlarına cevap verecek kapsamda olmalı, kullanıcı ihtiyaçları düzenli olarak izlenmeli ve istatistikler sürekli olarak iyileştirilmelidir.

oldukları konudaki

(2) Resmi istatistikler konularına ve araştırma kapsamına göre, gerçeği doğru ve güvenilir biçimde yansıtmalıdır. Veri kaynaklarının ve çıktıların kalitesi düzenli olarak izlenmeli, istatistiksel süreçleri ve çıktıları iyileştirmek için çalışmalar yapılmalıdır.

üretilmelidir. Kurum,

(3) Resmi istatistikler mevcut veri altyapısı kapsamında güncel olarak istatistiklerin yayımlanması için tasarlanan tarih ve saatleri belirten bir Veri Yayımlama Takvimini önceden hazırlar ve kendi İnternet sayfasında yayımlar. Üretilen istatistikler bu Takvim ile uyumlu olarak yayımlanır.

resmi

(4) Veri Yayımlama Takviminde bir sapma bekleniyorsa, bu durum, gerekçesi tasarlanan yayımlanma ile birlikte tarihinden önce kendi İnternet sayfasında halka duyurulur. Makul bir süre içinde yeni yayımlanma tarihi belirlenerek kendi İnternet sayfasından paylaşılır. istatistiklerde

tespit edilen hatalar düzeltilir ve düzeltmeler mümkün olan en erken zamanda iletilir. Kamuoyunun yayımlanır bilgilendirilmesi için düzeltme işlemi ile eş zamanlı olarak Kurum web sitesinde basın dııyıırusu yapılır.

(5) Yayımlanan resmi

kullanıcılara

ve

(6) Resmi istatistikler kendi içinde ve zaman içinde tutarlı, bölgeler ve ülkeler arasında karşılaştırılabilir, farklı kaynaklardan birbiri ilişkili veriler birleştirilebilir, ile uyumlaştırılabilir ve ortak kullanılabilir olmalıdır.

(7) Resmi

istatistikler, ınetaverisi ile birlikte tarafsız ve anlaşılabilir bir biçimde yayımlanmalıdır. Dağıtımda, her kullanıcının kolayca erişebileceği araçlar kullanılmalıdır.

2709

DÖRDÜNCÜ KISIM Kalite ile İlgili Kurallar

Kalite Taahhüdü

8.

(1) Resmi istatistik üreticileri, resmi istatistiklerin kalitesini uygunluk, doğruluk, güvenilirlik, zamanlılık, dakiklik, ve erişilebilirlik, karşılaştınlabilirlik açısından sürekli olarak değerlendirmeyi ve iyileştirmeyi taahhüt eder.

şeffaflık,

tutarlılık

açıklık,

kapsamı,

(2) Kaliteyi güvence altına alabilmek için resmi istatistilderin ve ve sınıflandnmalarına uyumlaştırılmış yöntemler temelinde bu Tüzüğe uygun olarak resmi istatistikler geliştirilir, üretilir ve yayımlanır.

birimleri standartlar

tanımları, ortak

kavramları,

ilişkin

(3) Resmi

istatistiklerin kalitesini artırmak amacıyla, resmi istatistik üreticileri sadece istatistiki amaçlar için olmak üzere verileri düzenleme ve doğrulama, farklı kaynaklardan verileri birleştirme, kayıtları birleştirme, bireysel verileri eşleştim1e ve tahmin teknikleri kullanarak boşlukları doldunna hakkına sahiptirler.

(4) Resmi

istatistik üreticileri, üretim sürecinde kullanılan kaynakları, yöntemleri ve elde edilen veri kümelerini standartlaştırılmış bir şekilde belgelerler. Kullanıcılar, istatistik üretme kaynakları ve yöntemleri ile istatistiksel çıktıların aracılığtyla bilgilendirilirler.

hakkında metaveriler

kalitesi

Kalite Değerlendiı·mesi

9.

(1) Resmi istatistik üreticileri, düzenli olarak kullanıcılara resmi istatistiklerin kalitesi konusunda danışmalı ve verilerin kalitesini iyileştirmek için onlardan geri bildirim almalıdır.

(2) Resmi

istatistik

üreticileri,

istatistiksel metodolojiyi değerlendirmek, iyileştinnek ve resmi istatistikleri kullanarak yapılacak analitik çalışmaları teşvik etmek amacıyla bilimsel çevrelerle iş birliği yapabilir.

(3) Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde, resmi istatistik sisteminin kunımsal ortamına, süreçlerine ve çıktılarına ilişkin değerlendirmeler, dahili ve harici uzmanlar tarafından yapılabilir.

Kalite Raporlama 10. Kalite raporlaması için Kurum 'un uygun gördüğü bir standart

format model olarak kullamlır.

BEŞİNCİ KISIM Son Kurallar

istatistiksel

GizliJik

32/2019 9/2020

11. Resmi istatistiğin üretiminde ve yayımlanmasında, Yasa'nın 22'nci maddesinde belirtilen istatistiksel gizliliği temin edici önlemler alınır. Bunlara uyulmaması dunımunda Yasa'nın 28'inci maddesindeki cezalar uygulanır.

Yürütme Yetkisi

12. Bu Tüzük, Başbakanlık tarafından yürütülür.

Yürürlüğe Giriş

13. Bu Tüzük, Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten başlayarak

yüriirlüğe girer.