KKTC TAŞINMAZ ESKİ ESERLER VE ANITLAR YÜKSEK KURULU-KARAR NO: 22/61

Sayı : 723

K.K.T.C. TAŞINMAZ ESKİ ESERLER VE ANITLAR YÜKSEK KURULU

1676

TOPLANTI TARİHİ : 15.09.2022

TOPLANTI NO

: 684

TOPLANTI YERİ

: Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı

KARAR NO

: 22/61

CÜCE SUAYGIRI FOSİLİ, ST. PHANOURIOS ADAK YERİ VE ŞAPELİ SİT ALANI

Cüce Suaygırı Fosili:

Tüm Akdeniz ülkelerinde özellikle Buzul Çağında (3 milyon – 10.000 yıl öncesinde)

bazı hayvanlarda cüceleşme ve bazılarında ise devasalaşma gerçekleşti. Kıbrıs

örneğine baktığımızda ise adada cüce filler, cüce su aygırları, devasa tavşanlar ve

fareler mevcuttu. Kıbrıs adasında kemikleri ilk fark eden Hollandalı Cornelis de Bruijn

oldu fakat taşlar içerisinde sıkışmış kemikleri insan ve canavar kemikleri olarak yanlış

bir şekilde yorumladı. Yıllar içerisinde birçok insan tarafından azizlerin kemikleri,

canavarların kemikleri veya insan kemikleri olarak yorumlandı. Kemikleri çalışan ilk

bilim kadını 1902 yılında oaleontolog Dorothea M. A. Bate olmuştur. Kuzeyde

Karaoğlanoğlu, Akdeniz, Tatlısu, Dikmen ve Ağırdağ bölgelerinde bu kemiklerin

izlerine rastlandı. Aziz Phanourios Şapeli bölgesinde Dorothea M. A. Bate tarafından

yapılan incelemelerde kemiklerin sadece cüce su aygırlarına ait oldukları ortaya

çıkmıştır.

Aziz Phanourios Adak Yeri ve Şapeli:

Aziz Phanourios’a adanmış olan adak yeri ve şapel; Girne’nin Batısında bulunan

Karaoğlanoğlu köyünün Kuzey sahil şeridinde denizin üzerinde yer alan kayalıklar

üzerinde inşa edilmiştir. İyi korunmuş olan şapel, efsanelerde olduğu gibi Aziz

Phanourios’un dik kayalıklara tırmanırken düştüğü ve sonuyla buluştuğuna inanılan

noktada inşa edilmiştir.

1. Tarihi Sit Alanı’nın İlanı Çalışmalarının Yasal Dayanağı:

60/94 Sayılı Eski Eserler Yasası’nın 7-8-9. Maddelerine dayanılarak Cüce Suaygırı

Fosili, St. Phanourios Adak Yeri ve Şapeli Sit Alanı olarak ilan edilmesi,

TAŞINMAZ ESKİ ESERLER VE ANITLAR YÜKSEK KURULU

Amaç ve Kapsamı:

K.K.T.C.

Cüce Suaygırı Fosili, St. Phanourios Şapeli ve Adak Yeri Sit Alanı İlanının

1677

TOPLANTI TARİHİ : 15.09.2022

TOPLANTI NO

: 684

KARAR NO

: 22/61

TOPLANTI YERİ

: Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı

CÜCE SUAYGIRI FOSİLİ, ST. PHANOURIOS ADAK YERİ VE ŞAPELİ SİT ALANI

Cüce Suaygırı Fosili:

Tüm Akdeniz ülkelerinde özellikle Buzul Çağında (3 milyon – 10.000 yıl öncesinde)

bazı hayvanlarda cüceleşme ve bazılarında ise devasalaşma gerçekleşti. Kıbrıs

örneğine baktığımızda ise adada cüce filler, cüce su aygırları, devasa tavşanlar ve

fareler mevcuttu. Kıbrıs adasında kemikleri ilk fark eden Hollandalı Cornelis de Bruijn

oldu fakat taşlar içerisinde sıkışmış kemikleri insan ve canavar kemikleri olarak yanlış

bir şekilde yorumladı. Yıllar içerisinde birçok insan tarafından azizlerin kemikleri,

canavarların kemikleri veya insan kemikleri olarak yorumlandı. Kemikleri çalışan ilk

bilim kadını 1902 yılında oaleontolog Dorothea M. A. Bate olmuştur. Kuzeyde

Karaoğlanoğlu, Akdeniz, Tatlısu, Dikmen ve Ağırdağ bölgelerinde bu kemiklerin

izlerine rastlandı. Aziz Phanourios Şapeli bölgesinde Dorothea M. A. Bate tarafından

yapılan incelemelerde kemiklerin sadece cüce su aygırlarına ait oldukları ortaya

çıkmıştır.

Aziz Phanourios Adak Yeri ve Şapeli:

Aziz Phanourios’a adanmış olan adak yeri ve şapel; Girne’nin Batısında bulunan

Karaoğlanoğlu köyünün Kuzey sahil şeridinde denizin üzerinde yer alan kayalıklar

üzerinde inşa edilmiştir. İyi korunmuş olan şapel, efsanelerde olduğu gibi Aziz

Phanourios’un dik kayalıklara tırmanırken düştüğü ve sonuyla buluştuğuna inanılan

noktada inşa edilmiştir.

1. Tarihi Sit Alanı’nın İlanı Çalışmalarının Yasal Dayanağı:

60/94 Sayılı Eski Eserler Yasası’nın 7-8-9. Maddelerine dayanılarak Cüce Suaygırı

Fosili, St. Phanourios Adak Yeri ve Şapeli Sit Alanı olarak ilan edilmesi,

Cüce Suaygırı Fosili, St Phanourios Şapeli ve Adak Yeri Sit Alanı ilan çalışmalarının

amacı, bu alanda bulunan kalıntıların gün ışığına çıkarılamamasına veya yok

olmasına neden olacak görünümünü engelleyecek türde gelişmelerin yapılmasını

önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.

Cüce Suaygırı Fosili, St Phanourios Şapeli ve Adak Yeri’nin bir bütün olarak

korunması amacıyla bahse konu alanın S30-B-16-A-1, Blok/Parsel: 105/47 (Eski:

XII/10.E1-E2, Parsel: 97/2 + 91/2/2) (Kısmen) I. Derece olarak ilan edilmesi,

1983

1.1.1 Birinci (1.) Dereceyle Sınıflandırılan Bölgelerdeki Kullanım Biçimi ve

Öngörülen Gelişme ve Geliştirme İlkeleri:

Yapıldıkları dönemin sosyo-kültürel özellikleri ile düzeyini yansıtmaları, ait oldukları

dönemlere ait her türlü bilimsel veriyi barındırmaları nedeniyle bu bölgedeki eski

eserlerin bilimsel yöntemlerle korunup geliştirilmesi ile ilgili iş ve işlemlerin yapılması

uygun görülmektedir.

Şöyle ki;

Bilimsel nitelikli kazı çalışmaları,

Açıkta bulunan veya açığa çıkacak kalıntıların düzenleme, bakım,

onarım ve restorasyonu ile ilgili çalışmalar,

Bölgedeki eski eserlerin ziyaret edilebilmesi ve/veya arkeolojik

çalışmaların gerçekleştirilebilmesi için Eski Eserler ve Müzeler Dairesi

tarafından gerekli ve uygun görülecek gelişmeler.

2. Cüce Su Aygırı Fosili, St. Phanourios Şapeli ve Adak Yeri Sit Alanı I. Derece

Olarak Sınıflandırılan Parseller:

Pafta/Harita: S30-B-16-A-1 (Kısmen) (Eski P/H: XII/10.E1-E2)

Blok/Parsel: 105/47 (Kısmen) (Eski Parsel: 97/2 + 91/2/2)

Ayrıca P/H: S30-B-16-A-1, Parsel 47’nin kuzey yönüne doğru, denizin 200 metre

içerisinin de Sit Alanına dahil edilmesi, Kurulca karara bağlanmıştır.

Kaza

Köy/Mahalle

I I

1678

Harita (Plan) urn

GIRN E ~--+-~------ı ~~,i

Kütük Sayfa No

KARAO~LANO~LU

Plan_Pafta

S30B16A1

ml 1. Derece.

S i \- Ala n ı

N

26/8/22