Y.T.No:202/4/2021) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
(13)
14
MAL VE HİZMETLER (DÜZENLEME VE DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ
GENEL GEREKÇESİ
Mal ve Hizmetler (Düzenleme ve Denetim) Yasası uyarınca yapılan piyasa gözetim ve denetimlerinin ve yasalara aykırı davrananlara kesilen idari para cezalarının kalite ve fiyat denetim memuru olarak görevlendirilen Başbakan Yardımcılığı, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı personeli yanında, Belediye personeli tarafından da ifa ve icra edilmesine ilişkin ayrıntıların düzenlenmesi, Belediye personeli tarafından verilecek cezaların ilgili Belediyeler tarafından tahsil edilmesini düzenlemek ve idareler tarafından verilen para cezalarının güncellenmesi amacıyla Mal ve Hizmetler (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasanın kısa ismini düzenlemektedir.
Madde 2. Kalite ve fiyat denetim memuru olarak görevlendirilen Belediye Personelinin Bakan tarafından görevlendirilmesine ilişkin ayrıntıları düzenlemektedir.
Madde 3. İdare tarafından verilen para cezalarının güncellenmesini düzenlemektedir.
Madde 4. Yasanın 19’uncu maddesinde ve bu maddeye bağlı Cetvelde yer alan suçlara karşı kesilen para cezalarının takip ve tahsiline ilişkin kuralları düzenlemektedir.
Madde 5. Yasanın yürürlüğe giriş tarihini düzenlemektedir.
15
MAL VE HİZMETLER (DÜZENLEME VE DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI (21/1977, 5/1986, 41/1987 ve 30/2008 Sayılı Yasalar)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
| Kısa İsim 21/1977 5/1986 41/1987 30/2008 | 1. Bu Yasa, Mal ve Hizmetler (Düzenleme Ve Denetim) (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda “Esas Yasa” olarak anılan Mal ve Hizmetler (Düzenleme ve Denetim) Yasası ile birlikte okunur. |
|---|---|
| Esas Yasanın 17’nci Maddesinin Değiştirilmesi | 2. Esas Yasa, 17’nci maddesinin (1)’inci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (1)’inci fıkra konmak suretiyle değiştirilir. “(1) Bakan, Resmi Gazete’de ilânla, bu Yasada kalite ve fiyat denetim memurlarına verilen yetkileri kullanmaları ve görevleri yerine getirmeleri için kendi Bakanlığına bağlı kamu personelini veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Belediyelerinde yetki alanına göre ilgili Belediye Başkanının bu amaçla görevlendireceği uygun nitelikteki Belediye personelini, Kalite ve Fiyat Denetim Memurları olarak görevlendirebilir.” |
| Esas Yasanın 19’uncu Maddesine Bağlı Cetvelin Değiştirilmesi | 3. Esas Yasa, 19’uncu maddesine bağlı Cetvel kaldırılmak ve yerine bu Yasanın ekinde yer alan yeni Cetvel konmak suretiyle değiştirilir. |
| Esas Yasaya Yeni 19A Maddesinin Eklenmesi | 4. Esas Yasa, 19’unu maddesinden hemen sonra aşağıdaki yeni 19A maddesi eklenmek suretiyle değiştirilir: “Cezaların Tahsili ve Takibi 19A. (1) (A) Bu Yasanın 19’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının son paragrafında belirtilen bu Yasaya ek’li Cetvelde yer alan suçların, kalite ve fiyat denetim memuru olarak görevlendirilen Belediye personeli tarafından tespit edilmesi halinde, ilgili suça karşılık gelen para cezası, Belediye personeli tarafından tebliğ edilir ve para cezasının ilgili Belediyeye otuz gün içerisinde ödenmesi halinde söz konusu suç, davasız halledilmiş olur ve mahkemeye intikal ettirilmez. Eş zamanlı olarak Bakanlık ve Ticaret Dairesine bilgi verilir. |
16
(B) Yukarıdaki (A) bendi uyarınca para cezasının otuz gün içerisinde ödenmemesi halinde, konu, Bakanlık ve Ticaret Dairesine gönderilir. Bakanlık, yargısal işlem başlatılması için konuyu Polis Genel Müdürlüğü ile Hukuk Dairesine intikal ettirir.
(2) (A) Bu Yasanın 19’uncu maddesinin (1)’inci fıkrasının son paragrafında belirtilen bu Yasaya ek’li Cetvelde yer alan suçların, kalite ve fiyat denetim memuru olarak görevlendirilen Bakanlık personeli tarafından tespit edilmesi halinde ilgili suça karşılık gelen para cezası, Bakanlık personeli tarafından tebliğ edilir ve para cezasının Gelir ve Vergi Dairesine otuz gün içerisinde ödenmesi halinde, söz konusu suç, davasız halledilmiş olur ve mahkemeye intikal ettirilmez.
(B) Yukarıdaki (A) bendi uyarınca para cezasının otuz gün içerisinde ödenmemesi halinde, Bakanlık, yargısal işlem başlatılması için konuyu Polis Genel Müdürlüğü ile Hukuk Dairesine intikal ettirir.”
Yürürlüğe Giriş 5. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
17 CETVEL (Madde 19)
| Sıra No. | Suçun Kısa İzahı: | Cezalar: | Madde No: |
|---|---|---|---|
| 1. | Denetime Tabi Malı, Resmi Gazete’de yayımlanan Denetim Emirnamesi veya Bakanın Resmi Gazete’de yayımlayacağı Emirnamede belirtilen kurallara aykırı olarak: | 4’üncü maddenin (1)’inci fıkrasının: | |
| (A) Üreten, değişikliğe uygun davranmayan, tasarrufta bulunduran, depolayan, sevk eden, dağıtan, satan veya başka şekilde elden çıkaran, satın alan veya başka şekilde elde eden, kullanan, tüketen, karne kuralına aykırı davranan veya kiralama ücretlerine uymayan | Aylık asgari ücret kadar para cezası | (A) bendi | |
| (B) İçerisinde veya üzerinde denetime tabi mal satılan işyerleriyle ilgili belirlenen işyeri koşullarına veya açılış kapanış saatlerine uymayan | Aylık asgari ücret kadar para cezası | (D) bendi | |
| (C) Hayvan boğazlayan | Aylık asgari ücret kadar para cezası | (F) bendi | |
| (Ç) Belirtilen süre içerisinde mal stoku ve miktar bildiriminde bulunmayan | Aylık asgari ücret kadar para cezası | (G) bendi | |
| 2. | Denetime tabi tarımsal ürününün azami ve asgari satış fiyatlarının, Bakan tarafından Resmi Gazete’de yayımlanan ilânlarla belirlenmesi ve bu sınırlarda kalmak kaydı ile Bakan veya Bakanın yetkili kılacağı herhangi bir Kalite ve Fiyat Denetim Memurunun günlük fiyat saptaması yapması halinde ilan edilen ve saptanan fiyattan fazla fiyata satan, satış arz eden veya saptanan satış fiyatından satmayı reddeden | Aylık asgari ücret kadar para cezası | 4’üncü maddenin (8)’inci fıkrası |
| 3. | Denetime tabi malı, belirlenen azami fiyattan fazla fiyata satan veya narh fiyatına satmayı reddeden veya azami kar yüzdeliği saptanmış bir malı, belirlenmiş kar yüzdeliğinden fazla kâra satan, satış arz eden veya belirlenen kar yüzdeliğinden satmayı reddeden | Aylık asgari ücret kadar para cezası | 4’üncü maddenin (1)’inci fıkrasının (B),(C) bentleri, 5’inci maddenin (1)’inci, (2)’nci ve (3)’üncü fıkrası |
18
| 4. | Denetime tabi hizmeti, saptanan azami ücretten fazla ücrete ifa eden veya edilmesi için, ifa etme teklifinde bulunan veya anlaşma yapan | Aylık asgari ücret kadar para cezası | 4’üncü maddenin (1)’inci fıkrasının (Ç), (E) bendi, 5’inci maddenin (4)’üncü fıkrası |
|---|---|---|---|
| 5. | Azami fiyatı, kar yüzdeliği, satış fiyatı, ücreti saptanan mal veya hizmeti azami veya satış fiyatından fazla fiyata alan veya hizmeti ifa eden kişiye fazla ücret ödeyen | Aylık asgari ücretin %50’si kadar | 5’inci maddenin (5)’inci fıkrası |
| 6. | Denetime tabi herhangi bir malı veya üretim veya imalinde kullanılan herhangi bir ham maddenin istifgiliğini yapan, buna izin veren | İstifgiliğe konu malın Bakanlıkça saptanacak o günkü rayiç bedeli üzerinden %20’si kadar para cezası | 5’inci maddenin (6)’nci fıkrası |
| 7. | Denetime tabi malın, haklı veya makul sebep olmaksızın mesai saatleri içerisinde almak arzusunda olan duruma göre perakendeciye, toptancıya veya tüketiciye normal miktarlarda satmaya hazır bulundurmayan satıcı, imalatçı veya ithalatçı | Aylık asgari ücretin %50’u kadar para cezası | 5’inci maddenin (7)’inci fıkrası |
| 8. | Denetime tabi malı başka bir mal ile satmaya şart koşan | Aylık asgari ücret kadar para cezası | 5’inci maddenin (8)’inci fıkrası |
| 9. | Fatura veya makbuz düzenlemeyen satıcı veya hizmet ifa eden ile fatura ve makbuz istemeyen, almayan, saklamayan tüketici dışındaki alıcı | Aylık asgari ücret kadar para cezası | 6’ncı maddenin (1)’inci ve (3)’üncü fıkrası |
| 10. | Denetime tabi malda, Fiyat ve Kalite Denetim Memuruna, fatura ve makbuz veya bu Yasanın 4’üncü maddesi gereği satış fiyatlarına dahil edilmesi izin verilen maliyet giderlerine ilişkin makbuzları ibraz etmeyen veya vermeyen | Aylık asgari ücretin %50’si kadar, suçun üretici, ithalatçı veya toptancı tarafından işlenmesi halinde aylık asgari ücretin iki katı kadar para cezası | 6’ncı maddenin (2)’nci fıkrası |
| 11. | Denetime tabi malın kolaylıkla okunabilecek şekilde bu Yasanın 14’üncü maddesi gereğince konulması emir olunan etiketi koymayan, hizmetin ücretinin teşhir etmeyen | Aylık asgari ücretin %20’si kadar para cezası | 7’inci madde |
| 12. | Denetime tabi mal ve hizmette kar yüzdeliği uygulamasını birden fazla uygulayan ithalatçı, toptancı veya üretici veya perakendeci | Aylık asgari ücret kadar para cezası | 8’inci madde |
19
| 13. | Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan Tüzük uyarınca bir malın madde, terkip, kalitesine veya ambalajlanmasına ilişkin standartlara uymayan veya yürürlükteki Yasalar veya bu Yasa uyarınca çıkarılan Tüzük veya Yönetmeliklerdeki kurallara aykırı olarak mal satışa sunan | Aylık asgari ücretin %25’i kadar para cezası | 4’üncü maddenin (1)’inci fıkrasının (I) bendi, 11’inci maddenin (1)’inci fıkrası |
|---|---|---|---|
| 14. | Ambalajlanması zorunlu tutulan herhangi bir sanayi mamulünü, ithal malını veya denetime tabi malı, bu Yasanın 10’uncu maddesinde belirlenen ambalajında olması gereken bilgileri içermeksizin satan | Aylık asgari ücretin %25’i kadar para cezası | 10’uncu maddenin (1)’inci fıkrası |
| 15. | Ambalaj etiketi üzerinde bulunan son kullanılma tarihi veya en iyi kullanma süresi ve zamanı geçmiş herhangi bir sanayi mamulünü, ithal malını veya denetime tabi malı satışa sunan | Aylık asgari ücretin %30’u kadar para cezası | 10’uncu maddenin (3)’üncü fıkrası |
| 16. | Menşei açıkça belirtilmemiş veya menşei sahte mal bulunduran veya satışa sunan | Aylık asgari ücretin %30’u kadar para cezası | 10’uncu maddenin (4)’üncü fıkrası |
| 17. | Bu Yasa uyarınca yetkilendirilen herhangi bir Kalite ve Fiyat Denetim Memurunun bu Yasanın 17’inci maddesi uyarınca verilen herhangi bir yetkisini kullanmasına veya görevini yerine getirmesine engel çıkaran veya onu engelleyen | Aylık asgari ücretin %30’u kadar para cezası | 17’inci madde |
| 18. | Fiyat etiketsiz mal satışı yapan, lokanta bar, kafe gibi yerlerde menü veya fiyat listesi bulundurmayan kolayca görülebilecek yerlere asmayan | Aylık asgari ücretin %20’si kadar para cezası | 14’üncü maddenin (1)’inci fıkrası |
| 19. | Satmadığı bir malı satarmış gibi göstererek müessesenin reklamını yapamaz veya müessesenin aldığı ticari unvan, tüketiciyi yanıltma amacı güdemez; | Aylık asgari ücretin %30’u kadar para cezası | 14’üncü maddenin (2)’nci fıkrası |
| 20. | Gerek Emirnamede gerekse Bakanın gerekli gördüğü durumlarda, herhangi bir tarımsal ürünün, hayvansal ürünün veya ham madde veya yarı mamul sanayi ürününün ilk defa piyasaya sürülmeden önce veya herhangi bir zamanda maliyet artışı durumunu ve maliyet fiyatını belgelerle kanıtlanabilecek şekilde dökümünü belirtilen süre içerisinde Bakana bildirmeyen | Belirtilen günden sonraki her gün için aylık asgari ücretin %10’u kadar para cezası | 4’üncü maddenin (1)’inci fıkrasının (H) bendi, 15’inci madde |
20
| 21. | Perakende satış birimi miktarında azaltma yapan veya buna izin veren satıcı | Aylık asgari ücretin %20'si kadar para cezası | 16'nci maddenin (1)'inci fıkrası |
|---|---|---|---|
| 22. | Kalite ve Fiyat Denetim memurunun saptanmasına göre insan sağlığı açısından tehlike yaratacak nitelikte veya Bakanlık tarafından saptanıp ilân edilen ağırlıklara aykırı imâl edilen, bulundurulan ve/veya etiketsiz veya tespit edilen fiyatlara aykırı ekmekleri satışa arz eden | Aylık asgari ücretin %30'u kadar para cezası | 17'nci maddenin (2)'nci fıkrasının (e) ve (f) bendi |