Sayı : 838
REKABET KURULU (İHALE İTİRAZ MAKAMI) KARAR FORMU
Toplantı Tarihi : 25.10.2021
Karar Sayısı : 279/2021
Dosya No : 10-93/2021
Kurul Üyeleri : Selim ALTINCIK (Başkan) Kubilay SEPETCİOĞLU (Üye) Av. Şifa KIRMIZIGİL (Üye) Meliz ÖZKIRAÇ (Üye)
Başvuru Sahibi : Clean World Marketing Co. (KK.1222) adına Direktör Ziya ERGÜÇLÜ, 82 Mehmet Akif Cad. K.Çiftlik / LEFKOŞA
İtiraz Edilen İhale : KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı, Kooperatif Şirketler Mukayyitliği'nin, 114/2021 sayılı “Kooperatif Şirketler Mukayyitliği Temizlik Hizmet Alımı” ihalesi.
İtiraz Edilen Karar No : Merkezi İhale Komisyonu’nun 04.10.2021 tarih ve MİK.281/2021 sayılı kararı.
KONU
KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı, Kooperatif Şirketler Mukayyitliği’nin, 114/2021 sayılı “Kooperatif Şirketler Mukayyitliği Temizlik Hizmet Alımı” ihalesi. İle ilgili, Merkezi İhale Komisyonu’nun 04.10.2021 tarih ve MİK.281/2021 sayılı kararına yapılan itiraz hakkında.
İDDİALARIN ÖZETİ
Başvuru sahibi Clean World Marketing Co. 10-93/2021 sayılı dosya kapsamındaki itirazında, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklifinin şartnamenin içeriğinden doğan tüm yasal yükümlülükleri karşılamadığını ve kendi teklifinin geçerli en düşük teklif olduğunu iddia etmektedir.
DOSYA EVRELERİ
Clean World Marketing Co. (KK.1222) adına Direktör Ziya ERGÜÇLÜ, tarafından yapılan itiraz, Kurul kayıtlarına 11.10.2021 tarihinde girmiştir. Kurul’un 259/2021 sayı ve 11.10.2021 tarihli kararı doğrultusunda, 12.10.2021 tarih ve REK.0.00-471/15-21/E.412 sayılı yazı ile
KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı'na, Kooperatif Şirketler Mukayyitliği'ne ve Merkezi İhale Komisyonu'na (MİK) itiraz bildirilmiştir. Keza aynı karar doğrultusunda Kurul, KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı'ndan, Kooperatif Şirketler Mukayyitliğinden ve MİK'den söz konusu ihale ile ilgili tüm bilgi ve belgeler ile açıklayıcı bilgilerin 3 (üç) işgünü içinde Kurul'a sunulmak üzere talep edilmesine karar vermiştir. Söz konusu karar 12.10.2021 tarih ve REK.0.00-471/15-21/E.412 sayılı yazı ile Leopar Trading Ltd.'e ve Clean World Marketing Co'ya da tebliğ edilmiştir. Keza, aynı karar ile 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın 82(5)'inci maddesi tahtında nihai karar tebliğ edilinceye kadar ihale konusu ile ilgili başka bir işlem yapılmamasına karar verilmiştir. Merkezi İhale Komisyonu tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 14.10.2021 tarihinde MİK.0.00-12/3-21/E.1246 sayılı yazı ile Kurul kayıtlarına girmiştir. Leopar Trading Ltd'e ait belgeler 15.10.2021 tarihinde Kurul Kayıtlarına girmiştir.
DEĞERLENDİRME
Başvuru sahibinin, itiraz başvurusu 11.10.2021 tarihinde Kurul kayıtlarına girmiştir. Başvuru sahibi itiraz ücreti karşılığı olarak Gelir ve Vergi Dairesine ait 431.85 TL (Dört Yüz Otuz Bir Türk Lirası Seksen Beş Kuruş) tutarındaki 07.10.2021 tarihli ve 2021100703014090000051 numaralı makbuzu itiraz formu ekinde Kurul'a sunmuştur. Kurul, başvuru sahibinin 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın (Yasa) 80'inci maddesi tahtında, ihale dokümanında itiraz konusu ihale için belirtilen toplam ihale değeri üzerinden itiraz ücretini yatırdığını tespit etmiş ve yapılan itiraz başvurusunda başvuru sahibinin itiraz yapmaya yetkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, başvuru sahibinin ihale katılımcısı olması nedeni ile itiraza yetkili olduğu sonucuna varmıştır. Başvuru sahibi, 11.10.2021 tarihli itiraz başvurusunda Merkezi İhale Komisyonu'nun MİK 04.10.2021 tarihli ve 281/2021 sayılı kararının, 04.10.2021 tarihinde bilgisine geldiğini beyan etmiş olup Kurul dosya muhteviyatında yaptığı incelemede aksi bir durum olmadığından başvurunun Yasa'nın 81(2)'inci maddesi tahtında hak düşürücü süre sona ermeden yapıldığı sonucuna varmıştır. Kurul başvurunun eksiksiz olduğunu, başvuru sahibinin itiraza yetkili olduğunu ve itirazın yasal süresi içinde yapıldığını tespit ettiğinden, itirazın esasını değerlendirme aşamasına geçmiştir.
Başvuru sahibinin iddiası; ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklifinin şartnamenin içeriğinden doğan tüm yasal yükümlülükleri karşılamadığı ve kendi teklifinin geçerli en düşük teklif olduğu hakkındadır. Bahse konu ihaleye ait İdari Şartnamenin 19'uncu maddesi "Teklif; işçilik giderleri, kar ve şartnamenin içeriğinden doğan mali külfetler hesaplanıp kişi başı aylık fiyat olarak verilecektir. Asgari ücretin altında olan teklifler değerlendirmeye alınmayacaktır." şeklinde düzenlenmiştir. Başvuru sahibi özellikle izin maliyetlerinin ve pul ücretinin maliyet hesaplamasında olması gerektiğini belirtmiştir. Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu inceleme sonucunda pul ücretinin ve ihale dosyası
masrafının maliyet hesaplamasına dahil olması gerektiği görüşündedir. Ancak Kurul, ihale dokümanlarında hizmetin kesintisiz olacağına ilişkin ve/veya izinler konusunda kesin bir ibare tespit etmektedir. Kurul, ihale makamlarının talep edilen hizmetin kesintisiz olup olmadığının ihale dokümanlarında açık bir şekilde ifade etmesi gerektiği, hatta teklifte izin haklarının ayrıca eklenmesi gerekiperekmediğinin yazılmasının katılımcıların talep edilen hizmeti açıkça anlamaları açısından önemli olacağı kanaatindedir. Dolayısı ile kurul izin maliyetlerinin hesaplamada dikkate alınmaması gerektiği görüşündedir.
Kurul, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklifinin şartnamenin içeriğinden doğan tüm yasal yükümlülükleri karşılayıp karşılamadığını hesaplarken, bahse konu ihale dokümanlarından tahmini ihale değerinin 86,370,34 TL + KDV olduğu, hizmet süresinin yedi ay olacağını ve hizmetin iki kişi tarafından verileceğini tespit etmiştir. Bahse konu ihaleye ait İdari Şartnamenin 19’uncu maddesine istinaden öncelikle işçilik, kar ve şartnamenin içeriğinden doğan diğer mali külfetlerini içermesi gerekmektedir. Teklif tarihinde geçerli olan aylık brüt asgari ücret 4.400,00 TL (Dört Bin Dört Yüz Türk Lirası) olup, yasal olarak her çalışan için yatırılması zorunlu olan Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı işveren katkı payları ile birlikte bu miktar 5.060,00 TL’ye (Beş Bin Atmış Türk Lirası) tekabül etmektedir. Bahse konu ihale dokümanlarından hizmet süresinin yedi ay olacağı ve hizmetin iki kişi tarafından verileceği göz önünde bulundurulduğu zaman, yürürlükte olan brüt asgari ücret ve işveren katkı payları (5.060.-TLX2kişiX7ay=70,840-TL), ihale dosyası maliyeti (116.-TL) ve ayrıca sözleşme pul masrafı düşüldükten sonra (70,840+116=70,956 X 1,005=71,310,78TL/7/2= 5.093,62 TL (aylık kişi başı)’dır. Kurul, ihalenin malzemesiz olarak gerçekleştirildiğini de göz önünde bulundurulduğunda, ihaleyi kazandığı açıklanan iktisadi işletmenin teklifinin; yürürlükte olan brüt asgari ücret ve işveren katkı payları, ihale dosyası masrafı ve ayrıca sözleşme pul masrafı düşüldükten sonra, kalan rakamın işletmeye ait diğer mali külfetleri karşılayabileceğini ve başvuru sahibinin teklifinin geçerli en düşük teklif olmadığını hesaplamıştır. Dolayısıyla Kurul, başvuru sahibinin iddiasında haksız olduğu kanaatindedir.
Söz konusu hesaplamayı yapabilmek için Dosya muhteviyatını inceleyen Kurul, İhale Şartnamesinin;
3.1. Maddesinin “Teklifler en geç 5 Mayıs 2021 tarihi saat 10:00’a kadar merkezi İhale Komisyonu’nu Maliye Bakanlığı C Blok binasındaki teklif kutusuna atılmalıdır. Bu saatten sonra gelen teklifler kabul edilemez ve değerlendirmeye alınmaz.”
21.1 Maddesinin “Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 30 iş günüdür.”
21.2 Maddesinin “ihtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirtilen süre kadar uzatılması katılımcıdan talep edilebilir. Katılımcı, idarenin bu talebini
kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden katılımcı ihaleden çekilmiş sayılır”
21.3 Maddesinin “Teklifin geçerlilik süresini uzatan katılımcı, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatın kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.” Şeklinde olduğunu tespit etmiştir.
20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nda ise tekliflerin geçerlilik süresi “yan başlıklı 66. Maddesi ise aynen şu şekildedir;
- (1) Teklifin geçerlilik süresi ihale makamları tarafından ihale belgelerinde belirlenir. Teklif geçerlilik süresi ihale çağrısı ve ihale belgelerinde belirtilen süreden daha kısa olamaz ve hiçbir şekilde tekliflerin açılacağı tarihten itibaren 30 (otuz) iş gününden daha az olamaz.
(2) İhale geçerlilik süresi içinde ihale makamları ihale katılımcısından yazılı olarak teklif geçerlilik süresinin belirli bir süre için uzatılmasını talep edebilir. İhale katılımcısının ihale geçerlilik süresini uzatmayı reddetmesi, ihale geçerlilik süresini uzatmaması veya mali teminatların geçerlilik süresini uzatmaması halinde, ihale katılımcısı ihale makamından gelen talebi reddetmiş ve ihaleden çekilmiş kabul edilir.
(3) İhale geçerlilik süresini uzatmayı kabul eden ve bunu yazılı olarak ihale makamına bildiren katılımcılar, tekliflerinde değişiklik veya düzeltme yapmaksızın ihale teminatının geçerlilik süresini uzatır.
(4) Bu maddedeki “ihale makamı” ifadeleri, bu Yasanın 4’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasının (A), (B) ve (C) bentlerinde yer alan kurum ve kuruluşların çıktığı ihalelerde Merkezi İhale Komisyonu olarak okunur ve uygulanır.
Kurul, mezkur ihalede ihale tarihinin 30 Mayıs 2021 olduğunu 30 iş günü sonra (9 Haziran 2021 tarihinde) tekliflerinin geçerlilik süresinin dolduğunu, yukarıda aktardığımız yasal mevzuatı incelediğini zaman ise tekliflerin geçerlik süresi dolduğunu zaman;
- Tekliflerin geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 30 iş günü olduğunu,
- Tekliflerin geçerlilik süresinin en fazla 30 iş günü olmak üzere uzatılabileceğini,
- Sürenin uzatılabilmesi için idarenin talebini katılımcının kabul etmesi gerektiğini,
- Sürenin uzatılmasını kabul eden katılımcının geçici teminatını da bu süre ile uyumlu hale getirmesi gerektiğini, aksi halde katılımcının ihaleden çekilmiş sayılacağımı açıkça düzenlenmiş olduğunu tespit etmiştir.
Ancak Kurul idarenin, tekliflerin geçerlilik süresinin uzatılmasına dair katılımcılardan bir talepte bulunduğu, katılımcıların kabul ettiği ve geçici teminat mektuplarını bu süreye uygun hale getirdiği yönünde bir belge ve/veya bilginin de dosya muhteviyatında olmadığını tespit etmiştir. Kaldı ki söz konusu işlemler yapılmış olsa dahi 30 iş günü uzatma yapılabileceğini ihale kararının 04.10.2021 tarihinde verildiğini, her hâlükârda bu tarihe kadar tekliflerin geçerlilik süresinin uzatılmasının yasal olarak mümkün olmadığı da açıkça ortadadır.
Kurul ayrıca MİK tarafından gönderilen ve dosya muhteviyatında bulunan belgelerden ihale katılımcılarının geçici teminat mektuplarını da incelediği zaman tümünün geçici teminat mektubu sürelerinin dolduğunu, bir tek ihaleyi kazandığı açıklanan ihale katılımcısının 28.09.2021 tarihinde geçici teminat mektubunu yenilediğini tespit etmiş ancak söz konusu teminat mektubunun tarihinin ise yine dosya muhteviyatında bulunan 20.09.2021 tarihli olan ve ihaleyi hangi firmanın kazandığının tespit edildiği Merkezi İhale Komisyonu Değerlendirme Karar - Tutanak Çizelgesi tarihinden sonra olduğu, bir başka değişle ihaleyi kazanan firmadan, ihaleyi kazandığı tespit edildikten sonra istendiği ve ihale dosyasına girdiği açıkça belli olan geçici teminat mektubu olduğunu tespit etmiştir ki yukarıdaki yasal durum incelendiği zaman söz konusu işlemin de yasaya uygun olmadığı Kurul tarafından tespit edilmiştir.
Yukarda aktardığımız yasal mevzuata aykırı olarak MİK, 30.05.2021 tarihli ihalede, ihale tekliflerinin geçerlik süresi dolduğu halde 04.10.2021 tarihinde karar vermiş ve ihale kazananını açıklamıştır. Mezkur ihalede tekliflerin geçerlilik süresi dolmuştur ve 04.10.2021 tarihinde geçerli herhangi bir teklif bulunmamaktaydı. MİK’in 04.10.2021 tarihli 281/2021 no’lu kararı yasaya açıkça aykırıdır. Kurul 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 66. Maddesi tahtında bahse konu ihalenin iptal edilmesine karar vermiştir.
Kurul, 04.10.2021 tarihinde geçerli herhangi bir teklif bulunmadığı nedeni ile söz konusu ihaleyi iptal etmiş olmasından dolayı, Clean World Marketing Co.’nın itiraz ücreti karşılığı olarak KKTC Maliye Bakanlığı, Gelir ve Vergi Dairesi veznelerine 07.10.2021 tarihli ve 2021100703014090000051 sayılı makbuzu ile yatırılmış olduğu 431.85 TL (Dört Yüz Otuz Bir Türk Lirası Seksen Beş Kuruş) tutarındaki rakamın kendisine iade edilmesine karar vermiştir.
KARAR: Kurul, dosya muhteviyatında yapmış olduğu değerlendirmeler sonucunda;
- Başvuru sahibinin iddiasında haksız olduğuna,
- İhaleye verilen tüm tekliflerin geçerlilik süresi dolması nedeni ile KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı, Kooperatif Şirketler Mukayyitliği’nin 114/2021 sayılı “Kooperatif Şirketler Mukayyitliği Temizlik Hizmeti Alımı” ihale sürecinin iptal edilmesine,
- Clean World Marketing Co.’nun itiraz ücreti karşılığı olarak KKTC Maliye Bakanlığı, Gelir ve Vergi Dairesi veznelerine 07.10.2021 tarihli ve 2021100703014090000051 sayılı makbuzu ile yatırılmış olduğu 431.85 TL (Dört Yüz Otuz Bir Türk Lirası Seksen Beş Kuruş) tutarındaki rakamın kendisine iade edilmesine,
- Merkezi İhale Komisyonu’nun tüm ihale katılımcılarına, ihale sürecinin iptal edildiğini Yasa’nın 44 ve 45’inci maddesinde uygun olarak bildirmesine,
- Bu konuya ilişkin yeni bir ihale süreci başlatılması ya da Yasa’ya uygun başka bir usul ile alım yapılmasına,
- Yasa’nın 83(4) maddesi gereğince bu karar doğrultusunda yapılan uygulamalar ile ilgili Merkezi İhale Komisyonu’nun bir rapor hazırlayarak 26.11.2021 tarihine kadar Kurul’a sunmasına,
- Kararın Merkezi İhale Komisyonu’na, Merkezi İhale Komisyonu Üyelerine, KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı’na, Kooperatif Şirketler Mukayyitliği’ne, Leopar Trading Ltd’e ve Clean World Marketing Company’e bildirilmesine,
kararın bildirilmesinden itibaren 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesi’nde dava yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar vermiştir.
| Meliz ÖZKIRAÇ Üye | Av. Şifa KIRMIZIGİL Üye |
|---|---|
| Kubilay SEPETCİOĞLU Üye | Selim ALTINCIK Başkan (Kararım 1’inci Maddesine Karşı Oy) |
KARARIN 1'İNCİ MADDESİNE KARŞI OY ŞERHİ
1. Çalıştırılacak personelin izin hakları hakkında;
22/1992 sayılı İş Yasası'nın 43(1) maddesi “Bu Yasa kapsamındaki işyerlerinde veya işlerde çalışan işçilere, deneme süresi de dahil olmak üzere işe girdiği tarihten başlayarak, en az altı ay çalışmış olmak koşuluyla, aşağıda öngörülen süreler kadar yıllık ücretli izin verilir” diye hükmetmekte ve devamında 43(1) (A) maddesinde “Hizmet süresi altı aydan beş yıla kadar olanlara yılda on dört iş günü” diye hükmetmektedir.
22/1992 sayılı İş Yasası'nın 43(4) maddesi ise “On iki aydan kısa süreli hizmetler karşılığında işçilere söz konusu hizmet süresine orantılı olarak ücretli izin verilir. Hak edilen izin günlerinin kesirli çıkması halinde, kesir değerleri bir sonraki izin hesaplamasına aktarılır.” diye hükmetmektedir.
Konu ihaleye ait ihale dokümanları incelendiği zaman;
Ek 1: Özel Hususlar Md. 5(b)” Çalıştırılacak İşçi sayısı ve gecikme halinde alınacak cezalar:
Müteahhit günlük işler için işbu şartnamenin 1. maddesindeki kişi sayısı kadar işçi çalıştıracaktır. Ayrıca işçi sayısına dahil olmak şekilde sürekli olarak sorumlu bir kişi (Ekipbaşı Sorumlusu) belirleyecektir. İlgili firmanın saptanan işçi sayısından az işçi çalıştırdığımı tespit edilmesi halinde, ilgili idare eksik her işçi için asgari ücret üzerinden saptayacağı bir oranda ödemeden kesinti yapacaktır.” diye hükmetmektedir.
Bu maddeden anlaşılacağı üzere, ihale makamı için kesintisiz olduğunu ve çalıştırılacak işçi sayısının 1. Madde belirtilen kişi sayısından az olmaması gerektiğini, eğer eksik işçi çalıştırılır ise, bunun bir cezası olacağını açıkça belirtmiştir.
Dolayısı ile, “ihale dokümanlarında işin sürekli veya kesintisiz olacağı açıkça belirtilmemiştir” değerlendirmesi yanlış ve hatalıdır. Kurul’un değerlendirmesinin hatalı
olduğu ve konu ihale kapsamında yapılacak işçilik maliyeti hesabına, yıllık izin hakkının da hesaplanarak teklif edilen fiyata dahil edilmesi gerekmektedir. Kurul’un yaptığı maliyet tutarından, hesaplamaya eklenmemesi gereken damga pulu masrafı (TL25,18) düşüldüğü ve şartnamenin içeriğinden doğan maliyetlerden sadece Aylık Kişi Başı İzin Maliyeti (TL 275,50) eklendiği zaman bile, Aylık Kişi Başı Maliyet TL 5.343,94 olarak bulunmaktadır. İhaleyi kazandığı açıklanan teşebbüsün teklifinin bu Aylık Kişi Başı Maliyet tutarının altında olması dolayısı ile başvuru sahibinin iddiasında haklı olduğu, itiraz ücretinin kendisine iade edilmesi gerektiği, konu ihalenin en az 5.343,94 Türk Lirası’nın üzerindeki en düşük teklife bağlanması gerektiği, dolayısı ile Kurul’un bu konudaki değerlendirmelerinin yanlış ve hatalı olduğu görüş ve kanaatindeyim.
2. Damga Pulu Masrafı hk.
Kurul’un yaptığı değerlendirme Teklif edilecek fiyat hesaplanırken, DAMGA PULU MASRAFI adı altında hesaplanması gereken rakamın, ihaleyi kazanan teşebbüs ile yapılacak olan hizmet alım sözleşmesinin, teklif edilen toplam fiyat üzerinden yapılacağından ve dolayısı ile hesaplanıp teklife eklenen damga vergisi tutarı için de yeniden Damga Vergisi ödenmesi gerekeceğinden şartnamelerin hatalı hazırlandığı görüşündeyim. Damga Pulu Masrafı için, aynen Katma Değer Vergisi gibi bir uygulama ile teklif edilen fiyata dahil edilmemesi gerektiği, müteahhide KDV gibi ayrıca ödenmesi gerektiği ve hazırlanacak şartnamelerin bu husus göz önünde bulundurularak hazırlanması gerektiği görüşündeyim. Aksi takdirde, gerçek Damga Pulu Masrafı hesaplamak hiçbir şekilde mümkün olmayacaktır. Gerçek Damga Pulu Masrafının hesaplanıp teklif edilen fiyata eklenmesi mümkün olmadığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği, Dolayısı ile Kurul Kararının 3. ve 4. Maddelerinin yanlış ve hatalı olduğu görüş ve kanaatindeyim.
Selim ALTINCIK
Rekabet Kurulu Başkanı