TAŞINMAZ MAL EDİNME VE UZUN VADELİ KİRALAMA (YABANCILAR) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI (Y.T.NO: 168/3/2020)

Y.T.No:168/3/2020) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yimıi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

(211) 212

TAŞINMAZ MAL EDİNME VE UZUN VADELİ KİRALAMA (YABANCILAR) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇE Ülkemizde ve tüın dünyada yaşanan Corona Virüsü (Covid-19) pandemisi nedeniyle yaşanan ekonomik krizin yarattığı koşullar dikkate alınarak, ülke ekonomisinin önemli bir sektörü konumundaki gayrimenkul sektörünün canlandırılmasını sağlayacak enstrümanların kullanılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Yabancılara yapılan konut satış ve alış taleplerindeki yükselişin gayrimenkul sektörünün ülke ekonomisine katkısının en önemli göstergesi olduğu tespitinden hareketle işbu Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) Geçici Kurallar Yasası ile yapılacak düzenlemenin konut piyasasına getireceği canlılık ve devlet bütçesindeki gelirlerin ivedilikle atmasına ve ekonomik kalkınmaya sebebiyet vermesi amaçlamaktır. Ülkemizde inşa edilen apartman dairelerini yabancı kişilerin yatırım amacıyla satın almakta oldukları, bu yönde önemli bir talep olduğu, bu daireleri yurt dışındaki başka yabancılara tatil amacıyla kiralama yoluna gittikleri gözlemlenmiştir. Bu şekildeki yabancı yatırımlar ilgili yabancıya fayda sağladığı gibi, kiralanan taşınmaza nitelikli turist getiriyor olması nedeniyle ülkemize de ciddi fayda sağlamaktadır. Bu gerçeklere ilaveten, inşa edilmiş daire stokunun da tüketilmesi amacıyla, diğer taşınmaz mal türlerine ilişkin satın alma hakları aynı kalırken, apartman dairelerine ilişkin satın alma hakkı, 31.12.2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere dört adete

çıkarılmaktadır.

Diğer taraftan, Yasa'nın uygulanmasında ortaya çıkan bazı pratik ve hukuki sıkıntıların

giderilmesi amacıyla da çeşitli maddelerde değişikliğe gidilmektedir.

Madde 1 MADDE GEREKÇELERİ Madde 2 Yasa' nın kısa ismi düzenlenmiştir. Madde 3 Esas Yasanın 4'üncü maddesinin değiştirilmesi düzenlenmiştir. Yabancıların bu Yasa Madde4 kurallarına uymadığı takdirde taşınmaz mal edinemeyeceklerine ilişkin genel kısıtlayıcı düzenleme getirilmiştir. Ayrıca Bakanlar Kuruluna, bazı yabancılara özel veya bazı Madde 5 taşınmazlara özel kısıtlayıcı düzenleme yapma yetkisi ve bu yetkiyi kullanırken dikkate

Madde 6 alacağı kriterler düzenlenmiştir. Madde 7 Esas Yasanın 5' inci maddesinin değiştirilmesi düzenlenmiştir. Değiştirilen 4'üncü Madde 8 maddeye uyumlu olabilmesi açısından, madde yeniden düzenlenmiştir. Madde 9 Esas Yasanın 9'uncu maddesinin değiştirilmesi düzenlenmiştir. Yabancıların taşınmaz mal satın almalarına getirilen kısıtlamalar açıkça düzenlenmemiş ve 8'inci maddeye atıf yapılmıştı. Yapılan değişiklik ile, satın almaya ilişkin kısıtlama ve kurallar açıkça düzenlenerek bazı yeni kurallar getirilmiştir. Buna göre, yabancıların satın alma hakları her bir taşınmaz mal cinsine göre daha net şekilde düzenlemiş, ayrıca başvurularda gerekli görülmesi halinde güvenlik soruşturmasına gidilebilmesi düzenlenmiştir. Esas Yasanın IO'uncu maddesinin değiştirilmesi düzenlenmiştir. Buna göre, yabancıların ipotek vermesi ve ipoteğe almasına Bakanlar Kurulunca kısıtlama getirilebileceği, böyle bir genel kısıtlama getirilmemesi halinde ise herhangi bir izin ve onaya ihtiyaç

olmayacağı düzenlenmiştir.

Esas Yasanın 12'nci maddesinin değiştirilmesi düzenlenmiştir. Bir yabancının birinci veya ikinci derece yakını olan başka bir yabancıya devir yapabilmesinde, yasadaki

kısıtlamalara uyulması gerektiği düzenlenmiştir.

Esas Yasa'ya Geçici 2'nci maddenin eklenmesi düzenlenmiştir. Buna göre, 31.12.2022 tarihine kadar, yabancıların taşınmaz mal edinme hakları artırılmıştır. Esas Yasa'ya Geçici 3' üncü maddenin eklenmesi düzenlenmiştir. Satış sözleşmelerinin tapuya kaydedilmesinde, bu Yasa' daki kısıtlamalara uyulması gerektiği düzenlenmiştir.

Yasa'nın yürürlüğe girişi düzenlenmiştir. 213

TAŞINMAZ MAL EDİNME VE UZUN VADELİ KİRALAMA (YABANCILAR) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim 1. Bu Yasa, Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) 52/2008 (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) Yasası ile birlikte

okunur.

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 4'üncü maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 4'üncü madde 4'üncü Maddesinin konmak suretiyle değiştirilir: " Yabancıların 4. (1) Yabancılar, bu yasa ile ve aşağıdaki (3)'üncü fıkra Değiştirilmesi Taşınmaz uyarınca alınan Bakanlar Kurulu kararları ile getirilen

Mal kural ve kısıtlamaların dışında herhangi bir taşınmaz

Edinmelerinin mal üzerinde mülkiyet hakkı elde edemezler. Veraset yoluyla intikale ilişkin herhangi bir kısıtlama Kısıtlanması

uygulanmaz.

(2) Bu yasa ile getirilen kural ve kısıtlamalara aykırı olarak

veya aşağıdaki (3)'üncü fıkra uyarınca alınan Bakanlar

Kurulu kararları ile getirilen kural ve kısıtlamalara

aykırı olarak, Tapu ve Kadastro Dairesinde bir yabancı

lehine taşınmaz mal devri ve/veya satış sözleşmesi

kaydı yapılmaz. Bu şekilde yapılan kayıtlar geçersiz

sayılır.

(3) Bakanlar Kurulu, alacağı karar veya kararlarla,

yukarıdaki (l)'inci fıkradaki genel kısıtlamaya ilave

olarak, yabancıların taşınmaz mal edinmelerine

aşağıdaki kısıtlamaları getirebilir:

(A) Belirli yabancı ülke veya ülkelerin yurttaşlarının

veya yurttaşlığına bakılmaksızın belirli yabancı

kişilerin taşınmaz mal edinmelerinin ve/veya

uzun vadeli kiralamalarının kısıtlanması.

(B) Belirli yabancı ülke veya ülkelerin yurttaşlarının

veya yurttaşlığına bakılmaksızın belirli

yabancıların, hissedar veya direktör olduğu tüzel

kişilerin taşınmaz mal edinmelerinin ve/veya

uzun vadeli kiralamalarının kısıtlanması.

(C) Belirli yabancı ülke veya ülkelerde kurulmuş

tüzel kişilerin taşınmaz mal edinmelerinin ve/veya uzun vadeli kiralamalarının kısıtlanması.

(D) Yabancıların belirli taşınmaz malları ve/veya

belirli bir bölgedeki taşınmaz malları

edinmelerinin ve/veya uzun vadeli

kiralamalarının kısıtlanması.

(4) Bakanlar Kurulu, yukarıdaki (3)'üncü fıkra uyarınca

kısıtlama kararı alırken aşağıdaki hususları dikkate

alabilir:

(A) Ulusal veya bölgesel güvenlik ve/veya kamu

düzeni, (B) Kısıtlama getirilecek taşınmaz malın veya

malların veya bölgenin stratejik, ekonomik veya 214

demografik özellikleri, (C) Kalkınma planları ve/veya ülkesel fizik plan

ve/veya imar planlarının gerekleri, (D) Askeri yasak bölgelerin güvenlik gerekleri. (5) Bakanlar Kurulu yukarıdaki (3)'üncü fıkra uyarınca getirdiği kısıtlamaları uygun gördüğü takdirde

değiştirebilir ve kaldırabilir. (6) Bu Yasa ile getirilen kısıtlamalar uyarınca bir

yabancının taşınmaz mal edinme hakkının dolmuş olması, fakat yabancının mevcut bir taşınmazını satıp yerine başka bir taşınmaz mal alma niyeti olduğu durumlarda, bu amacın yerine getirilmesine olanak sağlamak amacıyla, tapuya yeni bir taşınmaz mal için sözleşme kaydı yapılabilir. Ancak, satılacak malın elden çıkarılması ve kaydedilen sözleşmedeki malın adına kaydedilmesi neticesinde ortaya çıkacak durumda, yabancının bu yasa ile getirilen kısıtlamaları aşmayacak

olması gerekir. (7) Yukarıdaki (6)'ncı fıkra uyarınca yapılan sözleşme

kaydının süresi, kaydın yapıldığı tarihten itibaren iki yıldır. Yabancının, bu süre içerisinde; (A) Adına kayıtlı olan taşınmaz malı adından

çıkarması ve çıkardığını Tapu ve Kadastro Dairesi'ne bildirmesi halinde, bildirim tarihinden itibaren yapılmış olan sözleşme kaydı süresiz hale

gelir. (B) Adına kayıtlı olan taşınmaz malı adından

çıkarmaması halinde, yapılmış olan sözleşme kaydı iki yıllık sürenin dolması ile kendiliğinden

ortadan kalkar."

Esas Yasanın 3. Esas Yasa, 5'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 5' inci madde 5' inci Maddesinin konmak suretiyle değiştirilir:

Değiştirilmesi " Yabancıların 5. Yabancı gerçek veya tüzel kişiler Kuzey Kıbrıs Türk

Taşınmaz Mal Cumhuriyeti hudutları dahilinde bu Yasa kurallarına

Edinme Hakkı bağlı kalmak koşulu ile uzun vadeli kira yoluyla veya

satın alma yoluyla taşınmaz mal edinebilirler."

Esas Yasanın 4. Esas Yasa, 9'uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 9'uncu madde 9' uncu Maddesinin konmak suretiyle değiştirilir:

Değiştirilmesi " Yabancıların 9. (1) Yabancı gerçek veya tüzel kişiler, önceden

Taşınmaz Mal Bakanlar Kurulu izni alınması koşuluyla

Satın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları

Alabilmesi içerisinde aşağıdaki miktarlarda taşınmaz mal

satın alabilirler:

(A) Yüzölçümü bir dönüme kadar olan bir

adet arazi, veya

(B) Arsa payı bir dönüme kadar olan veya

olacak olanbir adet daire, veya

(C) Arazisi beş dönümü geçmemek

koşuluyla bir adet ev. 215

(2) Başka bir yasada aksine kural bulunup

bulunmadığına bakılmaksızın yukarıdaki

(l)'inci fıkranın (A) bendi uyarınca satın

alınan araziye apartman inşaatı yapılamaz ve

en fazla bir adet ev yapılabilir; (C) bendi

uyarınca satın alınan evin arazisi üzerine

başka bir inşaat yapılamaz.

(3) Yabancı gerçek ve tüzel kişiler, mal sahibi ile

hisse koçanlı taşınmaz mallar için de satış

sözleşmesi yapabilir.

(4) Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet

Takdiri) Yasasının 6 ' ncı ve 6A maddeleri

uyarınca, kat ve site mülkiyetlerinde, henüz

ayrı ayrı koçan çıkarılmamış ise mal sahibi

veya satıcı tarafından inşaası tamamlanacak

olan taşınmaz mala ilişkin başvuru

yapılırken; sözleşme ve dilekçesinde hisse

oranının belirtilmesi koşuluyla, satış

yapılabilir.

(5) Yatının amaçlı satın alımlarda, bu maddenin

(l) 'inci fıkrasındaki kısıtlamalara

bakılmaksızın, Bakanlar Kurulu satın alma

izni verebilir. Böyle bir iznin verilebilmesi

için, yatırım yapacak olan yabancının Kuzey

Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasası

uyarınca faaliyette bulunan herhangi bir

bankaya kendisinin veya şirketinin nam veya hesabına en az 3.000.000.-€ (Üç Milyon

Euro) yatırması ve bu meblağı yatırım amaçlı

kullanması koşuldur. Bakanlar Kurulu, bu

meblağın yatırım amaçlı kullanılmadığını

tespit etmesi halinde verilen izni iptal eder."

(6) Yabancıların taşınmaz mal edinme

başvurularının değerlendirilmesinde,

Bakanlık, gerekli görmesi halinde başvuran

hakkında güvenlik soruşturması yapabilir

veya isteyebilir. Böyle bir soruşturma

neticesinde bir başvuruyu Bakanlar Kuruluna

sevk edip etmemek Bakanlığın

takdirindedir."

Esas Yasanın 5. Esas Yasa, l0'uncu maddesinin (3)'üncü fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki

10'uncu yeni (3)'üncü fıkra konmak suretiyle değiştirilir:

Maddesinin

Değiştirilmesi

" (3) Bakanlık tarafından hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca onaylanıp

Resmi Gazete' de yayınlanacak bir tüzük ile, bu Yasa' daki kısıtlamaların,

yabancıların kendilerine ait taşınmaz malları ipotek ettirmelerinde veya

başkalarına ait taşınmaz malları ipoteğe almalarında da geçerli olması

sağlanabilir. Böyle bir tüzük ile sınırlama yapılmamış olması halinde, bu

gibi ipotek işlemlerinde herhangi bir izne gerek olmaksızın yapılabilir." 216

Esas Yasanın 6. Esas Yasa, 12'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 12'inci madde

12'nci konmak suretiyle değiştirilir:

Maddesinin "Yabancıdan 12. Bu Yasanın 4'üncü maddesinde öngörülen kurallar, bir

Değiştirilmesi Yabancıya yabancı tarafından yasal yollardan edinilmiş bulunan

Mal Devri ve herhangi bir taşınmaz mal mülkiyetinin başka bir

Kiralanması yabancıya devredilmesinde de uygulanır.

Ancak bir yabancı, uzun vadeli kirasında veya

adında kayıtlı bulunan malı, birinci ve ikinci derece kan

ve sıhri bağı olan yabancı kişilere Bakanlık izni ile

devredebilir. Böyle bir devir işleminin yapılabilmesi içirı,

malı devralan yabancının, devir işlemi neticesinde bu

yasa ile getirilen kısıtlamaları aşmayacak olması

gerekir. "

Esas Yasa' ya 7. Esas Yasa, Geçici 1'inci maddesinden hemen sonra, aşağıdaki yeni Geçici 2' nci

Geçici 2' nci madde eklenmek suretiyle değiştirilir:

Maddenin "Geçici Madde 2. (1) Yabancıların taşınmaz mal satın almalarına 9'uncu

Eklenmesi maddenin (l)'irıci fıkrasında getirilen kısıtlamalar,

Yabancıların 31.12.2022 tarihine kadar yapılacak olan

Taşınmaz Mal başvurularda, aşağıdaki şekilde uygulanır:

Satın Alma (A) Satın alınabilecek taşınmaz sayıları:

Haklarının (a) Yüzölçümü bir dönüme kadar olan bir

Geçici Olarak adet arazi.

Artırılması (b) Her bir dairenin arsa payı bir dönüme

kadar olan veya olacak olan, toplam

dört adet daire.

(c) Arazisi beş dönümü geçmemek