Sigorta hizmetleri düzenleme ve denetim değişiklik yasa tasarısı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısını (Y.T.No:157/3/2020) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

SİGORTA HİZMETLERİ (DÜZENLEME VE DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISININ

GENEL GEREKÇESİ

31.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren Değiştirilmiş Şekliyle 60/2010 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası'nın "Hasarsızlık İndirimi, Zamlı Prim Uygulaması ve Prim Belirlemesi" yan başlığı ile düzenlenen 31'inci maddesi ve 31'inci maddenin (2)'inci fıkrası altında düzenlenen Değiştirilmiş Şekliyle Hasarsızlık İndirimi ve Zamlı Prim Uygulaması Tüzüğü ile, sigorta şirketleri tarafından trafik sigortası yapılan araçların poliçelerinin geçerlilik süresi içerisinde herhangi bir tazminat talebine konu olmaması halinde poliçeyi yenileme gününde, geçerli tarife primleri üzerinden hasarsızlık indirimi uygulaması ve poliçe süresi içinde tazminat talebinde bulunan ve ödenen hasar miktarı, aracın motor hacmi ve sınıfı, aracı kullanan sürücü yaşı dikkate alınarak zamlı prim uygulamasına geçilmiştir.

Bu uygulama ile, kaza yapmayan sürücülerin, kaza yapan ve yüksek risk sınıfında yer alan sürücülerden ayrı değerlendirilmesini sağlayarak kaza yapmayan sürücülere indirimli tarifeden sigorta yapılmasının önünü açmış ve poliçe primlerinin risk esasına göre belirlenmesini sağlamıştır.

Geçen süre içerisinde Tüzükte yer alan bazı miktar ve oranların hasarı olmayan sürücülerin daha etkin korunabilmesi amacıyla değiştirilmesi ihtiyacı gündeme gelmiştir. Ancak poliçe süresi içinde tazminat talebinde bulunan ve ödenen hasar miktarı dikkate alınarak yapılan zamlı prim uygulamasının, Tüzükle düzenlenmesinin uygun olmadığı yönünde Hukuk Dairesi'nin (Başsavcılık) uyarısı üzerine, Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısı hazırlanarak, yürürlükteki Yasada yer alan yaşa ve araç sınıfına göre zamlı prim uygulaması kuralına ek olarak ödenen hasar miktarı ve yüksek cc'ye sahip araçların daha süratli olması nedeniyle daha yüksek risk taşıdığı değerlendirilerek aracın motor hacmi dikkate alınarak hasar zamlı prim uygulaması kuralı getirilmiştir.

Tasarının yasallaşması durumunda, poliçelerin geçerlilik süresi içinde herhangi bir tazminat talebine konu olmaması ve/veya ödenen hasarın rücu edilebileceği hallerde, kişinin yapmadığı kazaların maliyetini üstlenmeyeceği, poliçe fiyatlarının risk esasına göre belirleneceği ve kaza yapmayan sürücülerin indirimli tarifeden sigorta yapmasını ve mağduriyet yaşamamasını sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Ayrıca sigorta acentelerinin ödedikleri lisans ücretleri ile ilgili uygulama değiştirilerek adil bir piyasa sağlanması ve sigorta acentelerinin, şirket lehine verdikleri teminatların hayat pahalılığı dikkate alınarak günümüz ekonomik koşullarına getirilmesi ve değer kaybı yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması sağlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1: Yasa'nın Kısa İsmi düzenlenmiştir.

Madde 2: Esas Yasa'nın 31'inci maddesine getirilen değişikliklerle, poliçe süresi içinde tazminat talebinde bulunan ve ödenen hasar zamlı tarife, araç sahipleri ve sürücülerin, yaşı, ehliyet süresi ve aracın motor hacmi, sınıfı dikkate alınarak zamlı tarife uygulaması yapılarak, kişilerin yapmadığı kazaların maliyetini üstlenmemesi ve poliçe primlerinin risk esasına göre adil bir şekilde belirlenebilmesi amaçlanmıştır.

Madde 3: Esas Yasa'nın 58'inci maddesinin (3)'ncü fıkrasının (A) bendi, (4)'üncü fıkrasının (Ç) bendi ve (a) alt bendi ve (7)'inci fıkraya getirilen değişikliklerle, sigorta acentelerinin lisans ücretleri ile yapılan düzenlemede adil bir piyasa sağlanması amaçlanmış ve acentelerin çalıştıkları sigorta şirketlerine vermeleri gereken asgari teminat tutarı hayat pahalılığı ve ekonomik koşullar dikkate alınarak değiştirilmiş ve asgari teminat miktarının uygun bir seviyeye gelmesi sağlanmıştır. Ayrıca, ihtiyaç halinde sektörün de görüşleri çerçevesinde asgari teminatın ekonomik koşullar seviyesine getirilebilmesi, değer kaybının önlenmesinin sağlanması amacıyla Bakanlar Kurulu'na yetki verilmesi önerilmiştir.

Geçici Madde 1: Esas Yasa'ya Geçici Madde 1 eklenerek, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren sigorta acentelerin tesis ettikleri teminatları zora girmeden artırmaları için süre sağlanmıştır.

Madde 4: Yasa'nın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.

SİGORTA HİZMETLERİ (DÜZENLEME VE DENETİM) (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim 60/2010 11/2014	1. Bu Yasa, Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası ile birlikte okunur.
Esas Yasanın 31'inci Maddesinin Değiştirilmesi	2. (1) Esas Yasa, 31'inci maddesinin (2)'nci fıkrası kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)'nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir. "(2) Sigorta şirketleri tarafından, trafik sigortası yapılan araçların, poliçelerinin geçerlilik süresi içerisinde herhangi bir tazminat talebine konu olması ve tazminat ödemesi yapılması halinde, poliçeyi yenileme gününde geçerli tarife primleri üzerinden hasar zamlı tarife uygulaması yapılır. Ancak, ödenen hasarın rücu edilebileceği hallerde hasar zamlı uygulaması yapılmaz." (2) Esas Yasa, 31'inci maddesinin (2)'nci fıkrasından hemen sonra aşağıdaki yeni (3)'üncü ve (4)'üncü fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir. "(3) Sigorta şirketleri tarafından, trafik sigortası yapılan araçlara aşağıdaki durumlarda tarife primleri üzerinden zamlı tarife uygulaması yapılır; (A) Araç sahipleri ve sürücülerin, yaşı, ehliyetin ilk veriliş tarihi dikkate alınarak. (B) Aracın motor hacmi, sınıfı dikkate alınarak. (4) Bu madde uyarınca uygulanacak süre ve indirim oranlarına göre hasarsızlık indirimi ve uygulanacak süre ve hasar zam oranları ile yaş, ehliyet süresi, motor hacmi, araç sınıfına göre zamlı prim uygulaması ile ilgili usul ve esaslar Birlik tarafından önerilecek Bakanlıkça hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca onaylanarak Resmi Gazete'de yayımlanacak tüzükle düzenlenir."
Esas Yasa'nın 58'inci Maddesinin Değiştirilmesi	3. Esas Yasa, 58'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 58'inci madde konmak suretiyle değiştirilir. "(1) Sigorta acenteliği yapacak olan gerçek kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır: (A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet etmesi; (B) Medeni hakları kullanma ehliyetine haiz olması; (C) Bu Yasanın 13'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasının (A) bendinde öngörülen niteliklere sahip olması; (Ç) Müflis olmaması; (D) Mesleki sorumluluk sigortası yaptırmış olması; (E) Asgari mal varlığının 30.000.-TL (Otuz Bin Türk Lirası)'ndan az olmaması; (F) Fiziksel, teknik ve idari alt yapı ile insan kaynakları bakımından yeterli donanıma sahip ofisi olması; (G) En az lise mezunu olması; ve (H) Sigortacılıkla ilgili konularda bilgi ve deneyime sahip olmaması halinde, Birliğin öngördüğü eğitimlere katıldığına dair belge almış olması. (2) Sigorta acenteliği yapacak olan tüzel kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır: (A) Merkezlerinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde olması koşuluyla Şirketler Yasası veya Kooperatif Şirketler Yasası tahtında kayıtlı limited şirket olması; (B) Asgari ödenmiş sermayesinin 50.000.-TL (Elli Bin Türk Lirası)'ndan az olmaması; (C) Tüzel kişi hissedarlarının, bu Yasanın 13'üncü maddesinin (2)'nci fıkrasının (A) bendinde öngörülen niteliklere sahip olması; (Ç) Fiziksel, teknik ve idari alt yapı ile insan kaynakları bakımından yeterli donanıma sahip ofisi olması; (D) Ana sözleşme ve tüzüklerinde şirketin sigorta acenteliği yapabileceğine dair kural olması; (E) Sigortacılıkla ilgili konularda bilgi ve deneyime sahip olmaması halinde, Birliğin öngördüğü eğitimlere katıldığına dair belge almış olması. (F) Mesleki sorumluluk sigortası yaptırmış olması. (3) (A) Sözleşme yapma veya prim tahsil etme yetkilerine haiz sigorta acenteleri, faaliyete başlamadan önce şirket lehine banka nezdinde nakit blokeler veya banka teminat mektupları olmak üzere 15.000.-TL (Onbeş Bin Türk Lirası)'dan az olmamak koşuluyla süresiz teminat tesis etmek zorundadırlar. (B) Sigorta acentelerinin acentelikleri sona ermedikçe ve sigorta şirketlerine olan borcu tamamen ödenmedikçe teminat serbest bırakılmaz. (C) Bu fıkra uyarınca yapılan tüm işlemlerin bir dökümü Sigorta Yöneticisine gönderilir. (4) (A) Sigorta acenteliği yapacak olan gerçek veya tüzel kişiler yukarıdaki (1)'inci, (2)'nci ve (3)'üncü fıkralarında öngörülen aranan nitelikleri ve gerekli koşulları taşıdıklarını gösteren belgelerle Sigorta Yöneticisine başvururlar. (B) Sigorta Yöneticisi başvuruları inceledikten sonra uygun olan gerçek veya tüzel kişilere sigorta acenteliği yapma izni verir. (C) Sigorta Yöneticisinden izin alan sigorta acenteleri, Birliğe başvuruda bulunarak kayıt yaptırmak zorundadırlar. Ancak sigorta acenteliği yapacak olan bankalarda bu kural aranmaz. (Ç) Birlik nezdinde kayıt yaptıran sigorta acenteleri, her yılın en geç Ocak ayının sonuna kadar Gelir ve Vergi Dairesi veznelerine yatıracakları, acenteliğini yapacakları her bir sigorta şirketi için yıllık 1.500.-TL (Bin Beş Yüz Türk Lirası) lisans ücretinin yatırıldığını gösteren makbuzun bir suretini Sigorta Yöneticisine belgelemek koşuluyla lisans belgesi almak zorundadırlar. Ancak; (a) Sigorta acenteliği yapacak olan bankalar için yıllık lisans ücreti acenteliğini yapacakları her bir sigorta şirketi için yıllık 7.500.-TL (Yedi Bin Beş Yüz Türk Lirası), Kooperatif Şirketleri için acenteliğini yapacakları her bir sigorta şirketi için 4.500.TL (Dört Bin Beş Yüz Türk Lirası) olarak uygulanır." (b) Lisansı iptal edilen sigorta acenteleri, yükümlülüklerini mücbir veya iradesi dışında vuku bulan nedenlerden dolayı yerine getiremediklerini Sigorta Yöneticisine belgelemeleri koşuluyla, yatırmadıkları dönemin lisans bedelini Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasa kuralları uyarınca yatırmak suretiyle sigorta acenteliği lisansını tekrardan alabilirler. (5) Sigorta acenteliği yapacak olan gerçek veya tüzel kişilerin; (A) Yukarıdaki (1)'inci, (2)'nci, (3)'üncü ve (4)'üncü fıkranın (Ç) bendinde öngörülen nitelikleri ve gerekli koşulları kaybetmeleri halinde; veya (B) Sigorta Yöneticisi tarafından yaptırılan inceleme ve denetim sonucunda bu Yasa kurallarına aykırılık tesbit edilmesi halinde; acentelik faaliyetleri Sigorta Yöneticisi tarafından altı aya kadar aykırılığın düzeltilmesi amacıyla geçici olarak durdurulur. (C) Sigorta Yöneticisi, geçici olarak faaliyetleri durdurulan sigorta acentelerinin yukarıdaki (A) ve (B) alt bendlerindeki aykırılıkların iki yıl içerisinde tekrarlanması halinde sigorta acenteliği lisansını iptal eder. Lisansı iptal edilen sigorta acentelerinin Birlik nezdindeki kaydı silinir. (6) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankalar Yasası tahtında kurulan bankalara, bu maddenin (4)'üncü fıkrasının (B) bendi ile (Ç) bendinin (a) alt bendi dışındaki kuralları uygulanmaz. (7) Bakanlar Kurulu günün ekonomik koşullarını da gözönünde bulundurarak bu maddede öngörülen lisans ücretini, Birliğin talebi ve Sigorta Yöneticisinin uygunluğu ile bu maddede öngörülen asgari teminat miktarını on katına ulaşıncaya kadar artırmaya yetkilidir. (8) Sigorta acenteleri ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca Resmi Gazete'de yayımlanacak tüzüklerle belirlenir."
Geçici Madde Bu Yasanın Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Faaliyet Gösteren Sigorta Acentelerinin Tesis Ettikleri Teminatlar	1. Bu (Değişiklik) Yasa'sının yürürlüğe girdiği tarihten önce lisans almış sigorta acenteleri, şirket lehine verdikleri teminatları, bu yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak üç ay içerisinde, öngörülen süresiz teminat tutarına çıkarmak zorundadırlar.
Yürürlüğe Giriş	4. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.