Y.Ö.NO:33/3/2020 ÇEVRE (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ

Y.Ö.No:33/3/2020) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'iııci maddesi gereğince Resmi Gazete ' de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla , göıiiş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete'de yayıınlaıınıasııu izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığma yazılı olarak sunabileceklerini duyurur. 202

ÇEVRE (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ

GENEL GEREKÇE Ülkemizin sahip olduğu doğal güzellikler, son yıllarda artan kirlilik sebebiyle yok olma tehlikesi altındadır. İklim değişimi ve biyoçeşitliliğin azalması gibi küresel sorunlar da adamızt etkilemektedir. Ekosistemlerin bozulması ve çevre kirliliği, pandemi sürecinde bir kez daha görüldüğü gibi halk sağlığı ile doğrudan alakalıdır. Bu bağlamda kirliliğin önlenmesi ve doğanın korunması, toplumwnuza ve gelecek kuşaklara karşı önemli bir sorumluluktur. Çevre Yasası, pek çok konuda detaylı kurallar ve cezalar içermekle birlikte bazı hususlardaki para cezaları yetersizdir. Özellikle fosil yakıt kullanan büyük tesislerin yarattığı hava ve deniz kirliliğine uygulanan cezalar, bu kirliliğin maddi ve manevi bedelinden çok daha hafif kalmaktadır. Elbette aslolan, para cezası ödenmesi ve kirliliğin devam etmesi değil, küresel ısınmaya sebep olan fosil yakıt kullanımının belli bir program çerçevesinde tamamen ortadan kaldırılması olmalıdır. Ancak bu süreçte de bu gibi tesislerin minimum düzeyde kirlilik yaratması ve/veya kirliğinin bedelini ödemesi çok önemlidir. Çevre Yasamızda da yer alan "Kirleten Öder" prensibi ile çevreyi kirleten faaliyetlerden toplumun uğradığı zararın tazmini, çevrenin eski hale getirilmesi ve bu tür faaliyetlerin zarar verici etkilerinin önlenmesi amaçlanmaktadır. Özellikle atıkların ve/veya petrolün denizlere kaza ile de olsa boşaltılması ve büyük tesislerin bacalarından çıkan.duman ile halkın zehirlenmesi halen devam etmekte ve para cezalan çok hafifkalmaktadır. Çevre Yasası'nın 36'ncı maddesi "Sanayi Kirliliği Kontrolü ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi"ni düzenlemekte ancak baca gazı ile ilgili ayrıntılı kurallar ve bu tüzüğe uyulmaması halinde verilebilecek para cezalarının detayı Yasada belirtilmemektedir. Bu gerekçelerle bu Yasa Önerisi hazırlanarak büyük yakma tesislerinin ve atık yakma tesislerinin baca gazı ile ilgili kuralların ve cazalarm detaylandınlması, denizlere atık ve/veya petrol boşaltılması konusundaki para cezalarının artırılması amaçlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ 1. Maddenin Gerekçesi: Yasanın kısa simini düzenlemektir. 2. Maddenin Gerekçesi: Genel gerekçede açıklanan sebeplerle ve Çevre Dairesi'nin pratikte karşılaştığı sorunları gidermek amacıyla Yasanın "Sanayi Kirliliği Kontrolü ile İlgili Tüzük Yapma Yetkisi" yan başlıklı 36'ncı maddesi detaylandırılmıştır. Maddenin içeriğine tüzüğe uymamanın yasak olduğu ve büyük yakına tesisleri ile atık yakma tesislerinin baca gazı ile ilgili detaylı yüki.lmlülükler de eklenmiştir. Dolayısıyla bu içeriğe uygun olarak yan başlık da değiştirilmiştir. 3. Maddenin Gerekçesi: Yasanın 78'inci maddesine bağlı cetvelin, atıkların denize boşaltılması ile ilgili 25 ve 26'ncı satırındaki para cezaları, kirliliğin önlenmesi ve bedelinin ödetilmesi amacıyla artırılmış ve petrollin denize akması ile ilgili kazalar da maddeye eklenmiştir. Aynca 36'ncı maddede tüzüklerle ilgili olarak yapılan düzenlemenin cezalarını detaylı yazabilmek amacıyla cetvelin 44, 45 ve 46'ncı satırları kaldırılarak yeni maddeler konmuş; büyiik yakma ve atık yakma tesislerinin havayı kirletmesine ilişkin para cezaları da halk sağlığını önemli ölçüde etkilemesi dikkate alınarak artırılmıştır. 3. Maddenin Gerekçesi: Yasanın Resmi Gazete'de yayımlanacağını düzenlemektir. 203

ÇEVRE (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim l.Bu Yasa, Çevre (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Çevre Yasası ile birlikte okunur. 18/2012 30/2014

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 36'ncı maddesinin yan başlığı "ve Tüzükle İlgili Yükümlülükler ile Yasaklar'' söz dizisi eklenmek ve (2)'nci fıkradan 36 'ncı sonra aşağıdaki yeni (3), (4), (5) ve (6}'ncı fıkralar eklenmek suretiyle değiştirilir: Maddesinin

değiştirilmesi

"(3) (A) Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (B) bendi uyarınca (B) büyük yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzük kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır. · (C) Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (B) bendi uyannca (Ç) (4) (A) büyük yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzük

(B) kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzük kuralları temelinde tesisine baca gazı sürekli emisyon izleme sistemi kunnak, sürekli emisyon izleme sisteminin doğru bir şekilde çalışmasını sağlamak, bu sistemde meydana gelen arızaları gidermek ve bu sistemin çalıştırılmasını tüzfik kurallarına göre yapmakla yükümlüdür. Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (B) bendi uyarınca büyük yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzük kapsamında.ki tesislerin işletmecisi, tüzükte belirtilen baca gazı standartlarını sağlamak amacıyla tesisine baca gazı arıtma donanımı kurmak, bu donanımın verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak, bu donanımda meydana gelen arızalan gidermek ve bu donanımın çalıştırılmasını tüzük kurallarına göre yapmakla

yükümlüdür. Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (B) bendi uyarınca büyük yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzük kapsamındakf tesislerin işletmecisi, tesisindeki baca gazı sUrekli emisyon izleme sisteminden elde edilen sonuçlara göre tü.zi.ikte yer alan emisyon sınır değerlerini sağlamakla yükümlüdür. Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (C) bendi uyarınca atık yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzUk kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır.

Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (C) bendi uyarınca atık yakına tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzük kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzük kuralları temelinde tesisine 204

baca gazı sürekli emisyon izleme sistemi kurmak, sürekli emisyon izleme sisteminin doğru bir şekilde çalışmasını sağlamak, bu sistemde meydana gelen arızaları gidermek ve bu sistemin çalıştırılmasını tüzük kurallarına göre yapmakla yükümlüdür. (C) Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (C) bendi uyarınca atık yakma tesisleri ile ilgili çık.arılan tüzük kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tüzükte belirtilen baca gazı standartlarını sağlamak amacıyla tesisine baca gazı arıtma donanımı kurmak, bu donanımın verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak, bu donanımda meydana gelen arızalan giderınek ve bu donanımın çalıştırılmasını tüzük kurallarına göre yapmakla

yükümlüdür. (Ç) Bu maddenin (!)'inci fıkrasının (C) bendi uyarınca atık

yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan tüzük kapsamındaki tesislerin işletmecisi, tesisindeki baca gazı sürekli emisyon izleme sisteminden elde edilen sonuçlara göre tüzükte yer alan emisyon sınır değerlerini sağlamakla yüküm!Udür. (5) Bu maddenin (l)'inci fıkrasının (Ç) bendi uyarınca uçucu organik bileşiklerin emisyonlarını azaltmak için çözücüler kullanan tesisler ile ilgili çıkarılan tüzük kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır. (6) Bu maddenin (2)'inci fıkrası uyarınca petrol depolama ve dağıtım tesisleri tarafından uçucu organik bileşiklerin emisyonlarının azaltılmasına yönelik çıkarılan tüzilklerin kurallarına aykırı hareket etmek yasaktır."

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 78'inci maddesine bağlı Cetvelin; 78'inci Maddesine (1) 25'inci ve 26'ncı satırları kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni Bağlı Cetvelin 25'inci ve 26'ncı satırlar konmak suretiyle değiştirilir:

Değiştirilmesi

25. Atığın bir gemiden diğerine veya herhangi (A) Aylık 24'üncil

bir tesise transferi veya tahliyesi esnasında asgari ücretin maddenin

veya herhangi bir şekilde gerçekleşen kazalar 1Okatı kadar (l)'inci

da dahil, evsel veya diğer atığın kara sularına fıkrası

deşarjı, (B) Aylık

(A) 10 -18 groston arası gemiler ve diğer asgari ücretin

deniz araçları 50 katı kadar

(B) Tankerler de dahil 18 - 1000 groston

arası her tilr gemi (C) Aylık

(C) Tankerler de dahil 1000 grostondan asgari ücretin

fazla olan her tür gemi 100 katı kadar

26. Kara sularına yağ, petrol, yağlı sintine veya (A) Aylık 24'üncü 205

balast suyu deşarjı (Bir gemiden diğerine asgari ücretin maddenin veya herhangi bir tesise transferi veya 40 katı kadar (2)'nci tahliyesi esnasında veya herhangi bir şekilde gerçekleşen kazalar da dahil) (B)Aylık fıkrası (A) Tankerler de dahil 1000 grostondan az gemiler asgari ücretin (B) Tankerler de dahil 1000 - 4000 gros ton 80 katı kadar arası gemiler (C) Tankerler de dahil 4000 gros tondan (C) Aylık fazla gemiler asgari ücretin 100 katı kadar

(2) 44'üncü, 45'inci ve 46'ncı satırları kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 44A, 44B, 44C, 44Ç, 45A, 45B, 45C, 45Ç, 46A ve 46B satırları korunak suretiyle değiştirilir:

44A. Büyük yakma tesisleri ile ilgili çıkarılan Aylık asgari 36'ncı tüzüklerin kurallarına aykırı hareket etmek ücretin 50 katı kadar maddenin (3)'üncü 44B. Baca gazı sürekli emisyon izleme sistemi Aylık asgari 44C. 'kurmamak, sürekli emisyon izleme ücretin 100 fıkrasının 44Ç. sisteminin doğru bir şekilde çalışmasını katı kadar sağlamamak, bu sistemde meydana gelen (A) bendi Aylık asgari arızaları gidermemek ve bu sistemin ücretin 100 36'ncı katı kadar çalıştınlmasını tüzük kurallarına göre maddenin yapmamak Aylık asgari (3)'üncü ücretin 100 Baca gazı standartlarını sağlamak amacıyla katı kadar fıkrasının tesisine baca gazı arıtma donanımı kurmamak, bu donanımın verimli bir şekilde (B) bendi çalışmasını sağlamamak, bu donanımda meydana gelen arızaları gidennemek ve bu 36'ncı donanımın çalıştırılmasını tüztik kurallarına göre yapmamak maddenin (3)'üncü Emisyon smır değerlerini sağlamamak fıkrasının 45A. Atık yakma tesisleri ile ilgili ç1kanlan Aylık asgari tüzüklerin kurallarına aykırı hareket etmek ücretin 50 katı (C) bendi kadar 36'ncı 45B. Baca gazı sürekli emisyon izleme sistemi Aylık asgari maddenin kıırmamak, sürekli emisyon izleme Ocretin 100 (3)'üncü

sisteminin doğru bir şekilde çalışmasını katı kadar fıkrasının

(Ç) bendi

36'ncı

maddenin (4)'üncü

fıkrasının

(A) bendi

36'ncı

maddenin (4)'üncü 206

45C. sağlamamak, bu sistemde meydana gelen Aylık asgari fıkrasının 45Ç. ücretin 100 arızaları gidermemek ve bu sistemin katı kadar (B) bendi

çalıştırılmasını tüzük kurallarına göre Aylık asgari 36'ncı yapmamak ücretin 100 katı kadar maddenin Baca gazı standartlarım sağlamak amacıyla (4)'ünctl tesisine baca gazı arıtma donanımı kurmamak, bu donanımın verimli bir şekilde fıkrasının çalışmasını sağlamamak, bu donanımda meydana gelen arızaları gidennemek ve bu (C) bendi donanımın çalıştınlmasını tüzük kurallarına göre yapmamak 36'ncı

Emisyon sınır değerlerini sağlamamak maddenin (4)'Uncü 46A. Uçucu orgamk bileşiklerin emisyonlarını Aylık asgari 46B. ücretin 10 katı fıkrasının azaltmak için çözücüler kullanan tesisler ile kadar (C) bendi ilgili çıkarılan tüzük kurallarına aykırı Aylık asgari ücretin 1Okatı 36'ncı hareket etmek kadar maddenin Petrol depolama ve dağıtım tesisleri (S)'inci

tarafından UÇUCU organik bileşiklerin fıkrası 36'ncı emisyonlarının azaltılmasma yönelik maddenin çıkarılan tüzüklerin kurallarına aykırı hareket (6)'ıncı fıkrası

etmek

Yürürlüğe Giriş 3. Bu Yasa Resmi Gazete'te yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.