Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi'nin 9 Mart 2020 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oyçokluğuyla kabul olunan "Sabit Kıymetlerin Güncellenmesi ve Birikmiş Kamu Alacaklarının Tahsiline İlişkin İndirimli Mali Düzenleme Yasası" Anayasanın 94'üncü maddesinin (1)'inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle ilan olunur.
Sayı : 15/2020
SABİT KIYMETLERİN GÜNCELLENMESİ VE BİRİKMİŞ KAMU ALACAKLARININ TAHSİLİNE İLİŞKİN İNDİRİMLİ MALİ DÜZENLEME YASASI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
- Bu Yasa, Sabit Kıymetlerin Güncellenmesi ve Birikmiş Kamu Alacaklarının Tahsiline İlişkin İndirimli Mali Düzenleme Yasası olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar
Tefsir 48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017 Fasıl 262 29/1989 34/2006 20/2010 46/2011 21/2013 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
"Belediye", belde halkının ortak yerel gereksinmelerini karşılayan ve belde hizmetlerini gören kamu tüzel kişiliğine sahip yerel yönetim kuruluşunu anlatır.
"Daire", Gelir ve Vergi Dairesini anlatır.
"Kamu Alacakları", Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasasının 2'nci maddesi kapsamına giren alacakları anlatır.
"Karşılıksız Çek", Poliçeler Yasası uyarınca düzenlenmiş ve çek hesabının bulunduğu bankaya ibraz edildiğinde, çekin üzerinde yazılı olan tutarın hesapta bulunmaması sebebiyle banka tarafından "Karşılıksız Çek-Ödenemez" olarak mühürlenmiş çeki anlatır.
"Rayiç Bedel", emtia ve ekonomik kıymetin değerleme günündeki normal alım-satım değerini anlatır.
"Sabit Kıymetler", işletme faaliyetlerinin icrasında kullanılan ve faydası bir yıldan fazla yıl süren kıymetler olup, araziler ve arsalar, yeraltı ve yerüstü düzenleri, binalar, tesis, makine ve cihazlar, taşıtlar, demirbaşlar ve yapılmakta olan yatırımlar adı altında muhasebeleştirilen kıymetlerdir.
Amaç 3. Bu Yasa ile;
(1) 31 Aralık 2018 tarihi itibarı ile kısmen veya tamamen kayıt dışı veya gerçek değerinin altında kalmış sabit kıymetlere ilişkin kayıtların yeniden düzenlenmesine ve tahakkuk edecek verginin ödenmesine olanak vermek sureti ile gerekli mali düzenlemelerin yapılması,
(2) 31 Aralık 2014 tarihi ve öncesinde ödeme süresi muaccel olmuş ve kısmen veya tamamen ödenmemiş harç, karşılıksız çek, kamu alacağı kapsamında olan telefon ücretleri (GSM telefon ücretleri hariç), diğer resim, harç ve herhangi bir nedenden doğan sair kamu alacakları ile ceza, dava masrafı, para cezası gibi alacaklar, Devletin kira alacakları ve tüm bunlara ilişkin gecikme zamlarının yeniden düzenlenmesine olanak vermek suretiyle gerekli mali düzenlemelerin ve tahsilatın hızlandırılmasına ilişkin mali kuralların yapılması,
(3) 2014 yılı ve önceki vergilendirme dönemlerine ait kısmen veya tamamen ödenmemiş veya tahakkuk etmemiş vergi, vergi cezası, özel usulsüzlük cezası ve bunlara ilişkin gecikme zamlarının ödenmesine olanak vermek amacı ile gerekli mali düzenlemelerin yapılması,
amaçlanmaktadır.
Kapsam 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013 37/2014 15/2019 21/1992 5/1998 72/2007 47/2008 47/1992 8/1998 36/2006 17/2007 70/2007 45/2008 41/2010 33/2012 40/2014 44/2017 50/1995 15/2006 39/2006 42/2007 18/2008 39/2007 4. (1) Bu Yasa kuralları; Gelir Vergisi Yasası, Kurumlar Vergisi Yasası, Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi Yasası, Katma Değer Vergisi Yasası, Taşınmaz Mal Vergisi Yasası, Vefat Edenlerin Beyan Edilmeyen Gelirleri ile Vefat ile Devreden Mallarının Vergilendirilmesi Yasası, Vergi Usul Yasası ve Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kapsamına giren 31 Aralık 2014 tarihi ve öncesine ait olan vergiler, vergi cezaları, özel usulsüzlük cezaları, gecikme zamları ile kamu alacağı kapsamında olan karşılıksız çek, telefon ücretleri (GSM telefon ücretleri hariç), diğer resim, harç ve herhangi bir nedenden doğan diğer kamu alacakları, ceza, dava masrafı, vergi cezası, para cezası gibi alacaklar ve bunlara ilişkin gecikme zamları, Devletin kira alacakları ve bunlara ait gecikme zamları ile 31 Aralık 2018 tarihi itibariyle kısmen veya tamamen kayıt dışı bırakılmış sabit kıymetlerin güncellenmesine ilişkin düzenlemeleri kapsar.
27/1977 13/1980 24/2015 50/2017 48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017 (2) Belediyeler kendi meclislerinde, Vakıflar İdaresi ise yetkili kurullarında alacakları bir kararla, gecikmiş alacaklarının tahsilinde bu Yasa kurallarından yararlanabilirler.
Ancak, belediyelerin kamu alacakları bakımından bu Yasada '31 Aralık 2014' olarak belirlenmiş olan tarihler, '31 Aralık 2018', '2014 yılı' olarak belirlenmiş olan tarihler ise '2018 yılı' olarak okunur.
(3) Yukarıdaki (1)'inci ve (2)'nci fıkra uyarınca bu Yasanın kapsamında olan alacaklar hakkında uyuşmazlık sebebi ile haklarında Yüksek İdare Mahkemesi kararı bulunanlar, bu Yasa kurallarından yararlanamazlar.
İKİNCİ KISIM Çeşitli Kurallar
Beyan Dışı Kalmış Sabit Kıymetlerin Düzenlenmesinde Uzlaşma 5. Gelir vergisi ve kurumlar vergisi yükümlülerinden, 31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla hesap sunanlar ile özel hesap dönemi esasına göre hesap sunanların da 2018'de kapandığı tarih itibarı ile kısmen veya tamamen beyan dışı kalmış veya bilanço değeri rayiç değerinin altında kalmış sabit kıymetlere ilişkin kayıtlarının güncellenmesi aşağıdaki şekilde yapılır:
27/1977 13/1980 24/2015 50/2017 (1) Gelir vergisi ve kurumlar vergisi yükümlüleri hesaplarında kaydedilmemiş veya düşük bedelle kaydedilmiş sabit kıymetlerini bu Yasanın 9'uncu maddesinde belirtilen süre içerisinde ekinde kanıtlayıcı belge ile Daireye beyan edip öderler. Bu sabit kıymetler, beyan tarihi itibariyla Vergi Usul Yasası kurallarına göre yasal defterlere kaydedilir. Yükümlüler, yasal defterlere kaydedilen bu kıymetlerin varlığını belgelemekle yükümlüdürler.
(2) Bilanço esasına göre defter tutan yükümlüler, yasal defterlere kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açarlar. Bu fon hesabı, sermayenin bir parçası olup, beyan tarihinden itibaren altı ay içinde sermayeye ilave edilir. Bu süre içerisinde sermayeye ilave edilmeyenler gelir olarak kaydedilir. Özel fon hesabı sermayeye ilave edilmeyip, yasal defterlere gelir olarak kaydedildiği takdirde bu Yasanın 8'inci maddesi gereğince tarh edilip ödenen vergi 2020 yılı için vergi yasalarında düzenlenmiş bulunan kurallara uygun olarak sunulacak kurumlar vergisi ve/veya gelir vergisi hesaplarında ödenecek vergiden mahsup edilir.
(3) Serbest meslek kazanç defteri ve işletme hesabı esasına göre defter tutan yükümlüler, sabit kıymetler ile ilgili işlemleri defterlerinde ayrıca gösterirler.
(4) Bildirimde bulunan ve bilanço esasına göre defter tutan yükümlüler, beyannamelerinin ekine düzeltilmiş bilançolarını ve döküm listelerini, serbest meslek kazanç defteri ve işletme hesabı esasına göre defter tutan yükümlüler ise envanter listelerini eklerler.
(5) Bu Yasa kapsamında beyan edilen veya değerlendirilen amortismana tabi sabit kıymetler ile ilgili olarak bu Yasa kapsamında oluşacak değerler üzerinden amortisman ayrılmaz.
İtirazlı veya Kesinleştirilmiş Vergilerde Uzlaşma 6. 2014 yılı ve önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak, beyan türü dışında herhangi bir tarhiyat türüne bağlı olarak yapılan ve itiraz zaman aşımı süresi içinde itiraz altında bulunan veya Daire tarafından tek taraflı olarak karara bağlanmış ve ödenmemiş gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, banka ve sigorta işlemleri vergisi tarhiyatlarında yükümlülerin, bu Yasanın başvuru süresi içerisinde başvurup;
(1) Başvuru süresi içerisinde tarhiyatlara ilişkin vergi asıllarının %55 (yüzde elli beş)'inin peşin ödenmesi halinde, vergi aslının %45 (yüzde kırk beş)'i ile vergi cezaları ve gecikme zamlarının tümünün tahsilinden vazgeçilir.
(2) Tarhiyatlara ilişkin vergi asıllarının %65 (yüzde altmış beş)'inin 6 (altı) ay eşit taksitlerle ödenmesinin kabul ve taahhüt edilmesi halinde, vergi aslının %35 (yüzde otuz beş)'i ile vergi cezaları ve gecikme zamlarının tümünün tahsilinden vazgeçilir.
(3) Tarhiyatlara ilişkin vergi asıllarının %75 (yüzde yetmiş beş)'inin 12 (on iki) ay eşit taksitlerle ödenmesinin kabul ve taahhüt edilmesi halinde, vergi aslının %25 (yüzde yirmi beş)'i ile vergi cezalarının ve gecikme zamlarının tümünün tahsilinden vazgeçilir.
Tahakkuk Etmiş ve Ödeme Süresi Geçmiş Vergi, Ceza, Gecikme Zammı ve Karşılıksız Çekler ile Diğer Kamu Alacaklarında Uzlaşma 7. 2014 yılı ve önceki vergilendirme dönemlerine ait, ödeme süresi geldiği halde kısmen veya tamamen ödenmemiş gelir vergisi, kurumlar vergisi, banka ve sigorta işlemleri vergisi, katma değer vergisi, taşınmaz mal vergisi, veraset vergisi, vefat edenlerin beyan edilmeyen gelirleri ile vefat ile devreden mal vergisi, vergi cezaları ve bunlara ilişkin gecikme zamları ile 31 Aralık 2014 tarihinden önce ödeme süresi geldiği halde kısmen veya tamamen ödenmemiş karşılıksız çekler. kamu alacağı kapsamında olan telefon ücretleri (GSM telefon ücretleri hariç), diğer resim, harç ve herhangi bir nedenden doğan diğer kamu alacakları, ceza, dava masrafı, para cezası gibi alacaklar ve devletin kira alacakları ve bunlara ilişkin gecikme zamlarına, bu Yasanın başvuru süresi içerisinde başvurup;
(1) Başvuru süresi içerisinde vergi, harç, özel usulsüzlük cezası veya yukarıda sayılan kamu alacağı aslının tamamen ödenmesi halinde bunlara ait ceza ve/veya gecikme zamlarının tümünün tahsilinden vazgeçilir.
(2) Vergi, harç, özel usulsüzlük cezası veya yukarıda sayılan kamu alacağı aslının tamamının 6 (altı) ay eşit taksitlerle ödenmesi halinde, bunlara ait cezanın tümünden, gecikme zamlarının ise %95 (yüzde doksan beş)'inin tahsilinden vazgeçilir.
(3) Vergi, harç, özel usulsüzlük cezası veya yukarıda sayılan kamu alacağı aslının tamamının 12 (on iki) ay eşit taksitlerle ödenmesi halinde bunlara ait cezaların tümünden ve gecikme zamlarının %90 (yüzde doksan)'ının tahsilinden vazgeçilir.
(4) Ödenmesi gereken vergi aslı toplamı 300.000.-TL ve üzerine tekabül eden vergi yükümlülerinden, vergi aslının tamamını ve gecikme zammının %15 (yüzde on beş)'ini 48 ay eşit taksitlerle ödeyenlerin vergi cezalarının tamamı ile gecikme zamlarının %85 (yüzde seksen beş)'inin tahsilinden vazgeçilir.
(5) Ödenmesi gereken vergi aslı toplamı 1.000.000.- TL ve üzerine tekabül eden vergi yükümlülerinden, vergi aslının tamamını ve gecikme zammının %20 (yüzde yirmi)'sini 72 (yetmiş iki) ay eşit taksitlerle ödeyenlerin vergi cezalarının tamamı ile gecikme zamlarının %80 (yüzde seksen)'inin tahsilinden vazgeçilir.
(6) Ödenmesi gereken vergi aslı toplamı 2.000.000.- TL ve üzerine tekabül eden vergi yükümlülerinden, vergi aslının tamamını ve gecikme zamlarının %25 (yüzde yirmi beş)'ini 96(doksan altı) ay eşit taksitlerle ödeyenlerin vergi cezalarının tamamı ile gecikme zamlarının %75 (yüzde yetmiş beş)'inin tahsilinden vazgeçilir.
(7) Ödenmesi gereken vergi aslı toplamı 5.000.000.- TL ve üzerine tekabül eden vergi yükümlülerinden, vergi aslının tamamını ve gecikme zamlarının %30 (yüzde otuz)'unu 120 (yüz yirmi) ay eşit taksitlerle ödeyenlerin vergi cezalarının tamamı ile gecikme zamlarının %70 (yüzde yetmiş)'inin tahsilinden vazgeçilir.
Beyan Dışı Kalmış Sabit Kıymetlerde Vergi Oranı 8. Bu Yasanın 5'inci maddesi uyarınca, gelir vergisi ve kurumlar vergisi yükümlülerinden beyan dışı kalmış sabit kıymetlerin artış farklarından % 2,5 (yüzde iki nokta beş) vergi hesaplanarak tarh edilir.
Başvuru Şekli ve Süresi 9. Bu Yasa kurallarından yararlanmak isteyen yükümlüler, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihi takip eden 2 (iki)'nci ayın son gününe kadar, Daire tarafından düzenlenecek beyannameler ve formlar ile birlikte Daireye başvurmakla yükümlüdürler.
Ancak Belediyeler ile Vakıflar İdaresinin alacaklarına ilişkin yapılacak başvurular alacağın bağlı olduğu Belediye veya Vakıflar İdaresinin yetkili kılacağı birimlerine yapılır.
Mahsubu Yapılamayacak Vergiler 10. Gelir vergisi veya kurumlar vergisi yükümlülerinin, bu Yasa kapsamında hesaplanan vergilerden, daha önce stopaj (kesinti) yoluyla ödemiş oldukları vergilerinin mahsubu veya iadesi yapılmaz.
İndirilemeyecek Giderler 11. Yükümlüler, bu Yasa kapsamında 5'inci madde kuralları dışında ödeyecekleri vergileri, vergi cezalarını ve bunlara ilişkin gecikme zamlarını herhangi bir vergilendirme döneminde gider olarak indiremez veya ödeyecekleri vergilerden mahsup edemezler. Ödenmiş olan vergiler ile ilgili iade talebinde bulunamazlar.
Dairenin Yetkileri 12. Bu Yasa kuralları uyarınca, işleme bağlı tutulan yükümlülerin ödemekle veya yerine getirmekle yükümlü oldukları vergilerin veya diğer ödevlerin gerektiği gibi ödenmediği veya yerine getirilmediğinin saptanması halinde, vergi kaybını önlemek veya işlemleri düzeltmek amacıyla Daire, gerekli tarh ve tahakkuk ile diğer işlemleri, bu Yasa ve diğer vergi yasaları kuralları uyarınca yapar.
Ödeme 13. Bu Yasa uyarınca başvuru yapanlar ödemeleri gereken tutarları bu Yasanın 5'inci, 6'ncı ve 7'nci maddelerinde belirlenen süre ve kurallara bağlı olarak öderler.
Zamanında Ödenmeyen Vergiler ve Yasa Kurallarına Aykırılık 48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017 14. (1) Yükümlülerin, bu Yasa kapsamında oluşacak vergileri, gecikme zamlarını, özel usulsüzlük cezalarını, karşılıksız çek tutarlarını ve diğer kamu alacaklarını belirlenen süreler içerisinde ödemeleri koşuldur. Bu Yasa kurallarınca saptanan süreler içerisinde ödenmeyen vergi, ceza, gecikme zamları ve diğer kamu alacakları Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca tahsil edilir.
(2) Bu Yasa kapsamında bu Yasanın 16'ncı maddesinde belirtilen yürürlük süreleri içerisinde ödenmeyen vergiler, cezalar, özel usulsüzlük cezaları, karşılıksız çek tutarları ve diğer kamu alacakları aslına döner ve gecikme zamları ile birlikte Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları uyarınca tahsil edilir.
(3) Bu Yasa kapsamında hesaplanan ve/veya taksitlendirilen tutarların yürürlük süresi içinde ödenmemesi sonucunda aslına dönmesi halinde, ödenmiş olan tutarlar aslından mahsup edilir.
(4) (A) Tahakkuk etmiş ve bu Yasa kuralları uyarınca tahakkuk edecek vergiler, cezalar, özel usulsüzlük cezaları, karşılıksız çek tutarları ve diğer kamu alacaklarının tümünü bu Yasa kapsamında belirlenen ödeme süreleri içerisinde ödemeyenler;
(B) Vergi, tarh ve tahakkuk işlemlerinin gerektiği şekilde yerine getirilmesine olanak vermeyenler;
(C) Bu Yasada öngörülen başvuru, beyanname verme veya bildirimde bulunma süresi içinde işlem yapmayanlar;
(Ç) Bu Yasa kuralları uyarınca Dairenin yapacağı işlemleri, uygulamayı kabul etmeyen ve uyuşmazlık yaratan yükümlüler;
bu Yasa kurallarından yararlanma haklarını kaybederler ve bu şekilde yararlanma haklarını kaybeden yükümlülerden bu Yasa uyarınca tahsil edilen vergilerin, cezaların, özel usulsüzlük cezalarının, karşılıksız çek tutarlarının, diğer kamu alacaklarının ve gecikme zamlarının iadesi ve diğer vergilere veya başka yıllara mahsubu yapılmaz. Bu Yasa kuralları uyarınca tahsilatı yapılan tutarlar, ancak bunların asıllarından mahsup edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM Son Kurallar
Yürütme Yetkisi 15. Bu Yasa, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık tarafından yürütülür.
Yürürlükten Kalkma 16. (1) Bu Yasanın 5'inci maddesi, 6'ncı maddesi ve 7'nci maddesinin (1)'inci, (2)'nci ve (3)'üncü fıkraları; bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 2'nci yılın son iş günü;
(2) Bu Yasanın 7'nci maddesinin (4)'üncü, (5)'inci, (6)'ncı ve (7)'nci fıkraları bu Yasada belirtilen son ödeme tarihlerinin bittiği yılı takip eden yılın son iş günü
yürürlükten kalkar.
Yürürlüğe Giriş 17. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.