Sayı : 673
ELEKTRİK İNKİŞAF YASASI
(Fasıl 171,10/1960 ve 16/1960 Sayılı Yasalar)
KKTC Bakanlar Kurulu Fasıl 171 Elektrik İnkişaf Yasası'nın 44'üncü Maddesinin kendine verdiği yetkiye dayanarak aşağıdaki Nizamnameyi yapar:
Kısa İsim
- Bu Nizamname Elektrik İnkişaf (Değişiklik No:5) Nizamnamesi olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Nizamname" olarak anılan 1954 Elektrik İnkişaf Nizamnamesi ile birlikte okunur.
Bu Nizamname'yi bugüne kadar değiştiren nizamnameler:
| Kısa İsim | Tarih |
|---|---|
| 179/1954 | 18.3.1954 |
| 431/1955 | 21.7.1955 |
| 1281/1956 | 7.12.1956 |
| 1096/1957 | 19.12.1957 |
| 180/1980 | 25.7.1980 |
| 575/1981 | 21.11.1981 |
| 338/1983 | 26.8.1983 |
| 7/1984 | 5.1.1984 |
| 410/1985 | 23.8.1985 |
| 19/1986 | 17.1.1986 |
| 672/1986 | 3.12.1986 |
| 311/1987 | 28.5.1987 |
| 596/1987 | 1.11.1987 |
| 581/1988 | 31.12.1988 |
| 303/1990 | 18.7.1990 |
| 298/1991 | 28.5.1991 |
| 474/1992 | 27.10.1992 |
| 260/1994 | 16.5.1994 |
| 663/1994 | 23.12.1994 |
| 556/1995 | 25.8.1995 |
| 380/1996 | 25.4.1996 |
| 953/1996 | 2.10.1996 |
| 19/1997 | 17.1.1997 |
| 457/1997 | 30.6.1997 |
| 159/1998 | 29.3.1998 |
| 550/1998 | 7.10.1998 |
| 602/1998 | 28.10.1998 |
| 782/1998 | 28.12.1998 |
| 543/1999 | 25.8.1999 |
| 834/1999 | 27.12.1999 |
| 331/2000 | 22.5.2000 |
| 8/2001 | 4.1.2001 |
| 200/2001 | 31.3.2001 |
| 262/2002 | 7.5.2002 |
| 282/2003 | 24.4.2003 |
| 17/2006 | 16.1.2006 |
| 134/2006 | 9.3.2006 |
| 173/2006 | 30.3.2006 |
| 215/2006 | 17.4.2006 |
| 490/2006 | 18.8.2006 |
| 86/2008 | 22.1.2008 |
| 90/2008 | 23.1.2008 |
| 92/2008 | 24.1.2008 |
| 95/2008 | 25.1.2008 |
| 436/2008 | 9.6.2008 |
| 437/2008 | 9.6.2008 |
| 480/2008 | 20.6.2008 |
| 581/2008 | 31.7.2008 |
| 655/2008 | 29.8.2008 |
| 715/2008 | 29.9.2008 |
| 873/2008 | 4.12.2008 |
| 790/2010 | 31.12.2010 |
| 582/2011 | 2.11.2011 |
| 636/2011 | 2.12.2011 |
| 736/2012 | 31.12.2012 |
| 206/2013 | 19.4.2013 |
| 309/2013 | 1.6.2013 |
| 550/2013 | 25.10.2013 |
| 590/2013 | 14.11.2013 |
| 90/2015 | 30.1.2015 |
| 117/2015 | 13.02.2015 |
| 99/2015 | 19.10.2015 |
| 231/2016 | 31.3.2016 |
| 695/2016 | 02.11.2016 |
| 377/2018 | 30.04.2018 |
| 530/2018 | 13.06.2018 |
| 759/2018 | 11.07.2018 |
| 116/2018 | 03.08.2018 |
| 891/2018 | 10.10.2018 |
| 29/2019 | 11.01.2019 |
| 39/2019 | 21.03.2019 |
| 49/2019 | 08.04.2019 |
| 474/2019 | 27.06.2019 |
| 728/2019 | 25.09.2019 |
| 18/2020 | 31.01.2020 |
| 50/2020 | 25.03.2020 |
| 133/2020 | 10.07.2020 |
Esas Nizamnamenin Beşinci Maddesinin Değiştirilmesi
- Esas Nizamname, Nizamnamenin beşinci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni beşinci madde konmak suretiyle değiştirilir:
"Elektrik Satış Birim Maliyetlerinde Yakıt ve Sabit Bedel Düzenlenmesi
- (1) Hesap devreleri Kurum programına göre her bölge için sayaç okuma tarihleri esas alınarak saptanır.
(2) Elektrik maliyet unsurlarındaki değişikliğe göre tarife ayarlamaları aşağıda (4)'üncü fıkrada belirlenen yönteme uygun olarak belirlenir ve Yönetim Kurulu'nun onayı ile Kıb-Tek web sayfasında yayımlanarak yürürlüğe girer. Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu, Yakıt Bedeli (YB) hesaplamasında kullanılan verilerden Kur, Yeni Yakıt Bedeli, Yeni Yakıt öncesi stok miktarı, bu stok miktarının maliyeti ve ortalama maliyet fiyatı (M), yeni tarifelerin uygulanması öncesinde Kurumun web sayfasında yayınlar.
(3) Elektrik İnkişaf Yasası'nın 23'üncü maddesinin (1)'inci fıkrasında yer alan maliyet unsurları tahtında hesaplanan Ortalama Maliyet Fiyatı (M) harfi ile gösterilir.
kWs başına düşen ortalama maliyet fiyatı hesaplama formülü;
M=Yakıt Bedeli (YB)+Sabit Bedel (SB)'dir.
(4) Elektrik Kurumunun uyguladığı bütün tarifeler Ortalama Maliyete Fiyatı (M)'na göre belirlenir. Ortalama Maliyet Fiyatı (M) esas alınarak ayrı ayrı belirlenen tüm tarifeler Sabit Bedel (SB) ve Yakıt bedeli (YB) unsurlarının toplamından oluşur.
Sabit Bedel (SB) =Personel Gideri Maliyeti + Emeklilik Fon Maliyeti + Amortisman Maliyeti+Finansman Maliyeti + Genel Giderler Maliyeti + Kalecik Santralı Kira Bedeli Maliyeti + İlave Yatırım Payı Maliyeti
Yakıt Bedeli (YB) bir tonluk yakıt maliyetinin değişimine bağlı olarak 3 (Üç) ayı geçmeyen sürelerde yeniden hesaplanır. Son düzenleme yapıldığı tarihten hesaplama yapılacağı tarihe kadarki dönem içinde Elektrik Santrallerinin tanklarında bulunan Fuel-Oil'in ağırlıklı ortalama maliyeti esas alınarak tarifelerdeki yeni yakıt bedeli hesaplanır. Yeni Yakıt Bedeli (YB)'ne göre ortaya çıkan yeni tarifeler Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Müdürü'nün önerisi Yönetim Kurulu'nun onayı ile Kıb-Tek web sayfasında yayımlanarak yürürlüğe girer. Uygulanan her tarifenin Sabit Bedeli (SB) yılda iki kez Şubat ve Ağustos aylarında, Yakıt Verimliliği Katsayısı (K) ise yılda bir kez Ağustos ayı içinde üretim, tüketim miktarları, ekonomik değişimler ve diğer maliyet unsurları dikkate alınarak gözden geçirilir ve varsa oluşan değişiklikler ışığında Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Müdürü'nün önerisi ve Yönetim Kurulu'nun kararı ile yeniden hesaplanır. Yeni durum tarifelere yansıtılarak Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulu'nun onayı ile Kıb-Tek web sayfasında yayınlanarak yürürlüğe girer.
Yeni Yakıt Bedeli = Ortalama Yakıt Maliyeti x K
K = Yakıt Verimliliği Katsayısı
Yakıt Verimliliği Başlangıç Değeri;
K=0.000260
Ortalama Yakıt Maliyeti aşağıdaki formüle göre hasaplanır:
Ortalama Yakıt Maliyeti= (Önceki Aydan veya Dönemden Kalan Yakıt Stoğu x Önceki Aydan veya Dönemden Kalan Yakıt Stok Birim Fiyatı + Ay veya Dönem İçerisinde Satın Alınan Yakıt Miktarı x Ay veya Dönem İçerisinde Satın Alınan Yakıt Birim Fiyatı) / (Önceki Aydan veya Dönemden Kalan Yakıt Stoğu + Ay veya Dönem İçerisinde Alınan Yakıt Miktarı) + Navlun + Banka Masrafları)
Hesaplamada kullanılacak Amerikan Doları Döviz Kuru, alınan yakıtın Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu'na fatura edildiği tarihteki KKTC Merkez Bankası Amerikan Doları Döviz Satış kuru olacaktır. Dönem başı stokları için alınacak kur hesaplama yapılacak ayın ilk günü Merkez Bankası Amerikan Doları Döviz Satış kuru alınarak hesap yapılacaktır.
Bu fıkrada belirtilen sürelerde gerekli düzenlemelerin yapılması zorunludur. Bu fıkra altında yükümlülüğü olanlar, bu yükümlülüklerini belirtilen süreler içerisinde yerine getirmemelerinden doğacak Kurum ve/veya tüketici zararlarından sorumlu olurlar.
Sabit Bedel'in hesaplanması;
a. Personel Giderleri Maliyeti Hesaplanması Bir önceki yılda gerçekleşen fiili maliyete mevcut yıl içerisinde gerçekleşen toplam hayat pahalılığı eklenir, bu maliyetten proje net gelirleri, sayaç servis, kesme-ulama, sair gelirler düşülür ve çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
b. Emeklilik Fonu Maliyeti Hesaplanması Bir önceki yılda gerçekleşen fiili maliyete mevcut yıl içerisinde gerçekleşen toplam hayat pahalılığı eklenir ve çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
c. Amortisman Maliyetinin Hesaplanması Bir önceki yılda gerçekleşen fiili maliyete Kurum mal varlığına ilave edilen yeni yatırımların amortismanı da eklenir ve çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
d. Finansman Maliyetinin Hesaplanması İlgili yılda bütçede yer alan faiz gideri, kambiyo zararları, gecikme zammı tahsilatı, kredi kartları komisyon gideri, olağan dışı gider ve zararlar, vade farkı ve şüpheli alacak karşılık tahsilatının toplamından oluşur ve çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
e. Genel Giderler Maliyetinin Hesaplanması İlgili yılda bütçede yer alan bakım-onarım giderleri, sosyal giderler, hizmet alımları, tüketim malları alımları ve diğer ödemelerin toplamından oluşur ve çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
f. Kalecik Santralı Kira Bedelinin Hesaplanması İlgili yılda bütçede yer alan toplam bedel çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
g. İlave Yatırım Bedeli Maliyetinin Hesaplanması Önceki yılda gerçekleşen ilave yatırım bedeli dikkate alınarak belirlenir ve çıkan rakam net faturalanabilen enerjiye bölünerek hesaplanır.
Yeni Sabit Bedel, (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bendlerinde hesaplanan maliyetlerin toplamından oluşur. Yeni Sabit Bedel ile önceki yıla ait Sabit Bedel Farkı (SBF) Nizamname'ye ekli Beşinci Cetvel'de düzenlenen tablodaki Sabit Bedel'lere ilave edilir.
(5) Sosyal Yardım alanlar Sosyal Yardım Dairesi'nden alacakları belge ile Beşinci Cetvel Tarife Kod No:02'de belirtilen Sosyal Yardım diliminden faydalanır. Bu tarife çerçevesinde her 30 günlük devrede alınacak tüketim ücreti, her kWs'lık enerji için 0.01+YB toplamının %60'ı üzerinden hesaplanır.
(6) K(II)620-2013 sayılı Sokak Lambalarına Enerji Temini, Tahsilatı ve İdaresi Hakkında Yasa Gücünde Kararname'nin (3)'üncü maddesinin (2)'inci fıkrası içeriğinde belirlenen tüketici için alınacak bedel aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
SLTB: Sokak Lambaları Tüketim Bedeli
SLTB =(0,27+Yakıt Bedeli (YB)) x (Aylık Toplam Tüketilen Aydınlatma kWs Enerji Miktarı) / (Kararname Kapsamına Giren aktif Toplam Tüketici Sayısı)
Sokak Lambaları Yatırım Bedeli aşağıdaki formüle göre hesaplanarak on sekiz ay süre ile tüketiciden tahsil edilir;
SLYB: Sokak Lambaları Yatırım Bedeli SLYB= Fiilen Yapılmış olan Led Armatür Yatırım Bedeli / (Kararname Kapsamına Giren aktif Toplam Tüketici Sayısı x 18 (Ay)) Sokak Aydınlatma Toplam Bedeli (TB) = SLTB + SLYB
Bu hesaplama her ay güncellenerek uygulanır.
(7) Beşinci cetvel tablosunda yeralan "Güç Aşım Bedeli" ve "Reaktif Enerji" her yıl Ağustos ayında Yakıt Verimliliği Katsayısı (K) ise yılda bir kez Ağustos ayı içinde üretim, tüketim miktarları, ekonomik değişimler ve diğer maliyet unsurları dikkate alınarak gözden geçirilir ve varsa oluşan değişiklikler ışığında Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Müdürü'nün önerisi ve Yönetim Kurulu'nun kararı ile yeniden hesaplanır. Yeni durum tarifelere yansıtılarak Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulu'nun onayı ile Kıb-Tek web sayfasında yayınlanarak yürürlüğe girer.
(8) (A) Tüketiciler, tarifeler arası geçiş (Tek Zamanlı Tarifeden Çok Zamanlı Tarifeye veya Çok Zamanlı Tarifeden Tek Zamanlı Tarifeye) için bir yılda en fazla üç defa değişiklik talep edilebilir. İlk uygulamada tüm konutlar Çok Zamanlı tarifede, geri kalan tüketiciler ise Tek Zamanlı tarifede yeralırlar. Ticari Tarifede yeralan Gece Kulüpleri, Casino (Kumarhane) ve ayrı sayacı olan Reklam Panoları Tek Zamanlı Tarifede yeralırlar ve Çok Zamanlı Tarifeye geçiş yapamazlar.
(B) Casino'su (Kumarhanesi) olan Oteller, eğer tek sayaçla ölçümlendiriliyorsa K-1442-2010 sayı ve 29.12.2010 tarihli Bakanlar Kurulu ile kendilerine sağlanan teşvikten yararlanamazlar, ayrıca Çok Zamanlı Tarifeye geçemezler. Sözkonusu oteller teşvikten yararlanmaları ve Çok Zamanlı Tarifeye geçebilmeleri için Casino ve Oteli ayrı sayaçlardan Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu kuralları çerçevesinde ölçümlendirilmeleri gerekmektedir.
(9) YEK Belgesi sahibi tüketiciler Çoklu Tarife sisteminde yer alamazlar. Çoklu Tarifede olup sonradan YEK Belgesi alan tüketiciler YEK Belgesini Kıb-Tek'e sunduktan sonra takip eden fatura tarihinde Tek Zamanlı Tarifeye geçirilirler.
(10) Konut tarifesinde, 30 günlük periyotta 300 kWs'ın altında tüketim yapan Normal Konut tüketicilerinin faturasındaki tüketim tutarına %15 indirim uygulanacaktır.
Geçici Madde 1 Reaktif Enerji
Beşinci Cetvelde yeralan "Reaktif Enerji" fiyatlandırması ve tahsili bu Nizamname'nin yürürlüğe giriş tarihinden başlayarak 31 Aralık 2020 tarihine kadar uygulanmaz. 01 Ocak 2021 tarihinden başlayarak "Reaktif Enerji" fiyatlandırması faturalarda uygulanacaktır.
Geçici Madde 2
Bu Nizamnamenin 5'inci maddesinin (8)'inci fıkrasının (B) bendi kuralları 1 Ocak 2021 tarihinden başlayarak yürürlüğe girer.
Yürürlüğe Giriş
- Bu Nizamname Resmi Gazete'de yayınlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.