Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisinin 18 Kasým, 1988 tarihli birleþiminde kabul olunan "Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Vergi Andlaþmasý (Onay) Yasasý", Anayasasýnýn 94 (1) maddesi gereðince, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaþkaný vekili tarafýndan Resmi Gazete'de yayýmlanmak suretiyle ilan olunur.
49/1988
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURÝYETÝ ÝLE TÜRKÝYE
CUMHURÝYETÝ ARASINDA 22 ARALIK, 1987
TARÝHÝNDE ÝMZALANAN GELÝR ÜZERÝNDEN ALINAN
VERGÝLERDE ÇÝFTE VERGÝLENDÝRMEYÝ VE VERGÝ
KAYBINI ÖNLEME ANDLAÞMASININ UYGUN
BULUNMASINA ÝLÝÞKÝN YASA
Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aþaðýdaki Yasayý yapar:
Kýsa Ýsim
1. Bu Yasa Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Vergi Andlaþmasý (onay) Yasasý olarak isimlendirilir.
Tefsir.
2. Bu Yasa amaçlarý bakýmýndan metin baþka türlü gerektirmedikçe:
"Anayasa" Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Anayasa'sýný anlatýr.
"Andlaþma" Bu Yasa ile onaylanmasý uygun bulunan Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasýndaki Gelir üzerinden alýnan vergilerde Çifte Vergilendirmeyi ve Vergi Kaybýný Önleme Andlaþmasýný anlatýr.
"Bakanlar Kurulu" Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatýr.
"Bakanlýk" Maliye iþlerinden sorumlu Bakanlýðý anlatýr.
"Cumhuriyet Meclisi" Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisini anlatýr.
Amaç
3. Bu Yasanýn amacý, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasýnda imzalanmýþ olan Gelir üzerinden alýnan vergilerde çifte vergilendirmeyi ve vergi kaybýný önleme Andlaþmasýna, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti yönünden yasal iþlerlik kazandýrmaktýr.
Anlaþman-ýn
4. Cumhuriyet Meclisi, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasýnda 22 Aralýk, Onaylan-masýnýn 1987 tarihinde Lefkoþa'da imzalanan ve Bakanlar Kurulu'nun 27.1.1988 tarih ve E(K-2) 79-88 uygun bulunmasý. sayýlý Kararý ile kabul edilen bu Yasaya ekli Cetvelde metni yazýlý Vergi Andlaþmasýný uygun bulur.
Ek Cetvel
Yürütme yetkisi.
5. Bu Yasa Bakanlar Kurulu adýna Maliye iþlerinden sorumlu Bakanlýk tarafýndan yürütülür.
Yürürlüðe Giriþ
6. Bu Yasa Kurallarý, Resmi Gazete'de yayýmlandýðý tarihten baþlayarak; bu Yasa ile onaylanan vergi andlaþmasý kurallarý ise, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Onay Belgelerinin teati edilmesinden baþlayarak yürürlüðe girer.
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURÝYETÝ ÝLE TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ
ARASINDA GELÝR ÜZERÝNDEN ALINAN VERGÝLERDE ÇÝFTE
VERGÝLENDÝRMEYÝ VE VERGÝ KAYBINI ÖNLEME ANDLAÞMASI
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURÝYETÝ
VE
TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ
Gelir üzerinden alýnan vergilerde çifte vergilendirmeyi ve vergi kaybýný önleyen bir Andlaþma yapmak isteðiyle.
AÞAÐIDAKÝ ANDLAÞMAYA VARMIÞLARDIR.
Madde I
ANDLAÞMA KAPSAMINA GÝREN KÝÞÝLER
Bu Andlaþma Kurallarý, Akit Devletlerden birinin veya her ikisinin mukimi olan kiþilere uygulanacaktýr.
Madde 2
ANDLAÞMA KAPSAMINA GÝREN VERGÝLER
1. Bu Andlaþma kurallarý, her bir Akit Devlette veya onlarýn mahalli idarelerinde, ne þekilde tahsil edildiðine bakýlmaksýzýn, gelir üzerinden alýnan vergilere uygulanacaktýr.
2. Menkul veya gayrimenkul varlýklarýn herhangi bir þekilde elden çýkarýlmasýndan dolayý oluþan kazançlara veya sermaye deðer artýþlarýna uygulanan vergiler ile ücretin toplam tutarý üzerinden iþletme tarafýndan kesinti suretiyle ödenen vergiler ve toplam gelir veya gelirin unsurlarý üzerinden alýnan tüm vergiler, gelirden alýnan vergiler olarak kabul edilecektir.
3. Andlaþmanýn uygulanacaðý þu anda geçerli olan vergiler özellikle:
a) Türkiye'de:
(i) Gelir vergisi;
(ii) Kurumlar vergisi;
(iii) Savunma sanayini destekleme fonu;
(iv) Sosyal yardýmlaþma ve dayanýþmayý teþvik fonu;
(v) Çýraklýk, mesleki ve teknik eðitimi geliþtirme ve yaygýnlaþtýrma fonu (Bundan böyle "Türk vergisi" olarak anýlacaktýr);
b) Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti'nde:
(i) Gelir vergisi;
(ii) Kurumlar vergisidir.
(Bundan böyle "Kuzey Kýbrýs vergisi" olarak anýlacaktýr).
4. Bu Andlaþma kurallarý, Bu andlaþmanýn imza tarihinden sonra, yürürlükteki vergilere ek olarak veya bunlarýn yerine alýnacak olan, ayný veya önemli ölçüde benzer esas veya özellikteki vergilere de uygulanacaktýr. Akit Devletlerin yetkili makamlarý, vergi mevzuatlarýnda meydana gelen önemli deðiþiklikleri gecikmeksizin birbirlerine bildireceklerdir.
Madde 3
GENEL TANIMLAR
1. Bu andlaþmanýn amaçlarý bakýmýndan, metin baþka türlü gerektirmedikçe:
a) (i) "Türkiye" deyimi Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarýnýn yürürlükte olduðu sahayý ve egemenlik alanýnýn tümünü;
(ii) "Kuzey Kýbrýs" deyimi, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti kanunlarýnýn yürürlükte olduðu sahayý ve egemenlik alanýnýn tümünü
ifade eder;
b) "Bir Akit Devlet" ve "diðer Akit Devlet" deyimleri, duruma göre, Türkiye Cumhuriyeti veya Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti anlamýna gelir;
c) "Vergi" deyimi, bu Andlaþmanýn 2 inci maddesinde kavranan vergiler anlamýna gelir;
d) "Kiþi deyimi, gerçek kiþileri ve kurumlarý kapsamýna alýr;
e) "Kurum" deyimi, vergileme yönünden kurum olarak muamele gören herhangi bir kuruluþ anlamýna gelir;
f) "Vatandaþ" deyimi,
(i) Türkiye bakýmýndan, Türk vatandaþlýðýný "Türk Vatandaþlýk Kanunu" gereðince elde eden bütün gerçek kiþileri ve Türkiye'de yürürlükte olan mevzuat gereðince statü kazanan bütün hükmi þahýslarý, ortaklýklarý ve dernekleri;
(ii) Kuzey Kýbrýs bakýmýndan, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti "Yurttaþlýk Yasasý" gereðince Kuzey Kýbrýs yurttaþlýðýný elde eden tüm gerçek kiþileri ve yürürlükte bulunan mevzuat gereðince tüzel kiþilik, ortaklýk ve kurum statüsünü kazananlarý
ifade eder;
g) "Bir Akit Devletin Ýþletmesi" ve "diðer Akit Devletin Ýþletmesi" deyimleri sýrasýyla, bir Akit Devletin mukimi tarafýndan faaliyeti sürdürülen iþletme ve diðer Akit Devletin mukimi tarafýndan faaliyeti sürdürülen iþletme anlamýna gelir;
h) "Yetkili makam" deyimi,
(i) Türkiye Cumhuriyeti Bakýmýndan, Maliye ve Gümrük Bakanýný;
(ii) Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Bakýmýndan, Maliye ile ilgili Bakaný
ifade eder;
i) "Uluslararasý trafik" deyimi, bir Akit Devlet iþletmesi tarafýndan deniz, hava ve kara ulaþtýrma vasýtasý kullanýlarak yapýlan taþýmacýlýk faaliyetlerini ifade eder. Ancak, sadece bir Akit Devlet sýnýrlarý içinde gerçekleþtirilen bu tür taþýmacýlýk faaliyetleri kapsama dahil deðildir;
j) "Gerçek lehdar" deyimi, bir Akit Devlette doðan temettü, faiz, gayri maddi hak bedelini gerçekten elde eden ve mamelekine (Tasarrufuna) geçiren diðer Akit Devlet mukimlerini ifade eder. Bu deyim, diðer Akit Devlette mukim bir aracý kiþi veya kurum vasýtasýyla temettü, faiz ve gayri maddi hak bedeli elde eden bir üçüncü Devlet mukimini, bu Andlaþmadan yararlandýrmama yönünde uygulanacaktýr.
2. Bir Akit Devletin bu Andlaþmayý uygulamasý bakýmýndan, metin baþka türlü gerektirmedikçe, bu Andlaþmada tanýmlanmamýþ her deyim, bu Andlaþmaya konu oluþturan vergilerin yer aldýðý Devletin mevzuatýnda öngörülen anlamý ifade eder.
Madde 4
MALÝ ÝKAMETGAH
1. Bu Andlaþmanýn amaçlarý bakýmýndan, "Bir Akit Devletin mukimi" deyimi, o Devletin mevzuatý gereðince yerleþme, ikametgah, kanuni (yasal) merkez, iþ merkezi veya benzer yapýda diðer herhangi bir kriter nedeniyle vergi mükellefiyeti altýna giren kiþi veya kurum anlamýna gelir.
2. Bir gerçek kiþinin 1 inci fýkra uyarýnca Akit Devletlerden her ikisinde de mukim olmasý halinde, bu kiþinin statüsü sýrasýyla aþaðýdaki kurallara göre belirlenecektir.
a) Bu kiþi, daimi olarak kalabileceði bir ikametgâhýnýn bulunduðu Devletin mukimi kabul edilecektir. Eðer bu kiþinin her iki Devlette de daimi olarak kalabileceði bir ikametgâhý varsa, bu kiþi kiþisel ve ekonomik iliþkilerinin daha yakýn olduðu Devletin mukimi kabul edilecektir (hayati menfaatlerin merkezi );
b) Eðer kiþinin hayati menfaatlerinin merkezinin yer aldýðý Devlet saptanamazsa veya kiþinin Akit Devletlerden hiçbirinde daimi olarak kalabileceði bir ikametgâhý yoksa, bu kiþi kalmayý adet edindiði yerin bulunduðu Akit Devletin mukimi kabul edilecektir;
c) Eðer kiþinin her iki Akit Devlette de kalmayý adet edindiði bir yer varsa veya Akit Devletlerden hiçbirinde böyle bir yer söz konusu deðilse, bu kiþi vatandaþý bulunduðu Devletin mukimi kabul edilecektir;
d) Kiþinin Akit Devletlerin her ikisinin de vatandaþý olmasý veya hiçbirinin vatandaþý olmamasý halinde sorun, Akit Devletlerin yetkili makamlarýnýn karþýlýklý anlaþmasýyla çözümlenecektir;
3. 1 inci fýkra dolayýsýyla gerçek kiþi dýþýndaki bir kiþi her iki Akit Devletin de mukimi olduðunda kanuni (yasal) merkezinin bulunduðu Akit Devletin mukimi kabul edilecektir.
Madde 5
ÝÞYERÝ
1. Bu Andlaþmanýn amaçlarý bakýmýndan "Ýþyeri" deyimi, bir iþletmenin ticari faaliyetlerinin tamamen veya kýsmen yürütüldüðü iþe iliþkin sabit bir yer anlamýna gelir. Bu fýkrada belirtilen sabit yer, belirgin bir mahalde, belirli bir devamlýlýk unsuru arz eden herhangi bir yeri ifade eder.
2. "Ýþyeri" deyimi özellikle þunlarý kapsamýna alýr:
a) Sevk ve idare yeri;
b) Þube;
c) Satýþ yeri;
d) Büro;
e) Fabrika;
f) Atölye;
g) Doðal kaynaklarýn elde edilmesine yarayan yer;
h) 6 (altý) ayý aþan bir süre devam eden inþaat, yapým, onarým montaj þantiyesi veya projesi. Bu sürenin hesabýnda, faaliyetin gerçekleþtirileceði Akit Devlette planlama bürolarýnýn veya þantiyelerin kurulmasý gibi her türlü hazýrlýk faaliyeti iþe baþlandýðýnýn göstergesi olarak kabul edilir ve iþ tamamlanýncaya kadar geçen süreler dikkate alýnýr.
Ancak bu bendin uygulamasý yönünden, Bir Akit Devlette gerçekleþtirilen inþaat, yapým, onarým, montaj þantiyeleri ile projelerinin, diðer Akit Devlet bütçesinden yardým þeklinde finanse edilmesi ve bu þantiye veya projelerin bu diðer Akit Devletin (finansmaný saðlayan Devletin) bir iþletmesi tarafýndan gerçekleþtirilmesi halinde, bu faaliyetler 6 (altý) ayý aþan bir süre devam etse dahi, ilk bahsedilen Akit Devlette (iþin bilfiil icra edildiði Devlette) bir iþyeri oluþturmaz. Söz konusu iþletmelere taahhütte bulunan diðer iþletmeler (taþeronlar) bu paragraf kapsamýna dahil deðildir.
3. Bu maddenin daha önceki hükümleriyle baðlý kalýnmaksýzýn "iþyeri" deyiminin aþaðýdaki hususlarý kapsamadýðý kabul edilecektir:
a) Ýþletme olanaklarýnýn sadece mallarýn veya emtianýn depolanmasý, sevk edilmesi veya teþhiri amacýyla kullanýlmasý;
b) Ýþletmeye ait mal ve emtia stoklarýnýn sadece depolama, sevk edilme veya teþhir amacýyla elde tutulmasý;
c) Ýþletmeye ait mal ve emtia stoklarýnýn sadece bir baþka iþletmeye iþlettirilmesi amacýyla elde tutulmasý;
d) iþle ilgili sabit bir yerin sadece iþletmeye mal veya emtia satýn alma veya bilgi toplama amacýyla elde tutulmasý;
e) Ýþle ilgili sabit bir yerin iþletme için sadece hazýrlayýcý veya yardýmcý karakter taþýyan diðer herhangi bir iþin yapýlmasý amacýyla elde tutulmasý;
f) Ýþle ilgili sabit bir yerin sadece, a) ile e) bentleri arasýnda bahsedilen faaliyetlerin birkaçýný bir arada icra etmek için elde tutulmasý
Ancak, bu faaliyetlerin bir arada icra edilmesi sonucunda oluþan toplu faaliyetin, hazýrlayýcý veya yardýmcý karakterde olmasý þarttýr.
4. Bir iþletme, bir Akit Devletteki faaliyetlerini sadece, kendi iþlerini olaðan þekilde sürdüren bir acente, bir genel komisyon acentesi veya baðýmsýz statüde diðer herhangi bir aracý vasýtasýyla yürüttüðü için, o Devlette bir iþyerine sahip kabul olunmayacaktýr.
5. Bu maddenin 1 inci ve 2 inci fýkralarýna bakýlmaksýzýn 4 üncü fýkrada bahsedilen baðýmsýz niteliðe sahip acente dýþýndaki bir Akit Devlet mukimi bir kiþi, diðer Akit Devlet mukimi bir kiþiye yazýlý veya sözlü bir hizmet veya vekalet akdi ile baðlý olup, onun nam ve hesabýna muayyen veya gayrý muayyen bir müddetle ticari muameleler yapmaya yetkili bulunur ve bulunduðu Akit Devlette bu yetkisini, diðer Akit Devletteki temsil edilen adýna mutaden kullanýrsa, temsil edilen, temsil edenin gerçekleþtirdiði iþlemler dolayýsýyla ilk bahsedilen Devlette bir iþyerine sahip kabul edilecektir.
Ancak, temsil edenin iþe iliþkin sabit bir yerden yürüttüðü faaliyetlerinin, sadece bu maddenin 3 üncü fýkrasýnda belirtilenlerin bir veya birkaçýndan ibaret olmasý halinde, iþe iliþkin söz konusu sabit yer, anýlan fýkra hükümleri uyarýnca herhangi bir iþyeri oluþturmayacaktýr.
6. Bir Akit Devletin mukimi olan bir kurum, diðer Akit Devletin mukimi olan veya bu diðer Devlette bir iþyeri vasýtasýyla veya diðer herhangi bir þekilde ticari faaliyette bulunan bir kurum ile sermaye veya yönetim iliþkisi içinde olursa, bu þirketlerden her biri diðeri için bir iþyeri oluþturmayacaktýr.
Madde 6
GAYRÝMENKUL VARLIKLARDAN ELDE EDÝLEN GELÝR
1. Bir Akit Devlet mukiminin diðer Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlýklardan, tarým ve ormancýlýk dahil, elde ettiði gelir, gayri menkulün bulunduðu bir diðer Akit Devlette vergilendirilebilir.
2. Bu anlaþmanýn amaçlarý bakýmýndan "gayrimenkul varlýk" deyimi, gayri menkulün bulunduðu Akit Devletin mevzuatýna göre tanýmlanacak ve deyim, her halükarda:
a) Gayrimenkul varlýða müteferrik varlýklarý
b) Tarým ve Ormancýlýkta kullanýlan araçlarý ve hayvanlarý;
c) Her çeþit dalyanlarý;
d) Öze1 hukukun uygulanacaðý gayrimenkul mülkiyetine iliþkin haklarý;
e) Gayrimenkul intifa haklarýný; ve
f) Doðal kaynaklarýn iþletme hakkýndan veya iþletilmesinden doðan sabit veya deðiþken ödemeler üstündeki haklarý kapsayacak; ancak, deniz, hava ve kara nakil vasýtalarý gayrimenkul varlýk sayýlmayacaktýr.
3. Bu maddenin 1 inci fýkrasý, gayrimenkul varlýðýn doðrudan kullanýmýndan, kiralanmasýndan veya diðer herhangi bir þekilde kullanýmýndan elde edilen gelire uygulanacaktýr.
4. Bir iþletmenin gayrimenkul varlýklarýndan elde ettiði gelir ile serbest meslek faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanýlan gayrimenkul varlýklardan elde edilen gelire de bu maddenin 1 inci ve 3 üncü fýkralarý uygulanacaktýr.
5. Bu maddenin amaçlarý bakýmýndan, vakýf gelirlerinden hizmet karþýlýðý olmayarak alýnan hisseler ile gelirler, gayrimenkul varlýklardan elde edilen gelir addolunur.
Madde 7
TÝCARÝ KAZANÇLAR
1. Bir Akit Devlet iþletmesine ait kazanç, söz konusu iþletme diðer Akit Devlette yer alan bir iþyeri vasýtasýyla ticari faaliyette bulunmadýkça, sadece ilk bahsedilen Devlette vergilendirilebilecektir. Ancak, iþletmenin diðer Akit Devlette bir iþyeri vasýtasýyla ticari faaliyette bulunmasý halinde kazanç bu diðer Devlette, iþyerine atfedilebilen miktarla sýnýrlý olmak üzere vergilendirilebilir.
2. 3 üncü fýkra hükümleri saklý kalmak üzere, bir Akit Devlet iþletmesi diðer Akit Devlette yer alan bir iþyeri vasýtasýyla ticari faaliyette bulunduðunda, bu iþyerine her iki Akit Devlette de, eðer bu iþyeri ayný veya benzer koþullar altýnda, ayný veya benzer faaliyetlerde bulunan tamamen ayrý ve baðýmsýz bir iþletme olsaydý ve iþyerini oluþturduðu iþletmeden tamamen baðýmsýz nitelik kazansaydý, ne kazanç elde edecek idiyse, böyle bir kazanç atfedilecektir.
3. a) Ýþyerinin kazancý belirlenirken, iþyerinin bulunduðu Devlette bu iþyerinin kazançlarýnýn elde edilmesi amacý ile yapýlan giderlere ilaveten bu iþyerinin bulunduðu Devletten baþka bir yerde yapýlan yönetim ve genel idare giderlerinin de iþyerinin faaliyetlerine isabet eden makul bir miktarýnýn indirilmesine müsaade edilecektir.
Ancak iþyeri tarafýndan iþletmenin ana merkezine veya diðer herhangi bir þubesine;
(i) Ýhtira beraatlarýnýn, telif, imtiyaz, patent veya diðer haklarýn kullanýlmasý karþýlýðýnda gayri maddi hak bedeli, ücret veya diðer benzeri ödemelerin yapýlmasý;
(ii) Verilen hizmet veya yönetim karþýlýðýnda komisyon ödenmesi;
(iii) Bankacýlýk iþletmeleri hariç olmak üzere, iþyerine ödünç olarak verilen paralar karþýlýðýnda faiz ödenmesi halinde (gerçekten yapýlan giderlerin geri ödenmesi durumlarý hariç), bunlarýn gider olarak indirilmesine müsaade edilmeyecektir.
b) Yönetim ve genel idare giderlerinden iþyerine isabet eden makul miktarýn hesaplanmasýnda aþaðýdaki yöntemlerden biri uygulanacaktýr.
(i) Ýþletme tarafýndan iþyerine atfen yapýlan giderlerle ilgili tutulan muhasebe kayýtlarýndaki miktar;
(ii) Ýþletmenin toplam iþletme sermayesi ile iþyerinin iþletme sermayesi arasýndaki oran;
(iii) Ýþletmenin toplam hasýlatý (cirosu) ile iþyerinin hasýlatý (cirosu) arasýndaki oran.
Ancak, yukarýdaki yöntemlerden herhangi birinin uygulamasý sonucu saptanacak gider miktarý, iþyerinin toplam hasýlatýnýn %5'ini geçemez.
Ýndirilecek miktarýn hesaplanmasý için uygulanacak yöntemin seçimi bir defaya mahsus olmak üzere yapýlýr ve bu yöntem deðiþtirilemez.
4. Bir Akit Devletteki iþyerinin, diðer Akit Devletteki iþletme adýna sadece mal veya emtia alýmýnda bulunmasý halinde, bu iþyerine bu faaliyeti dolayýsýyla herhangi bir kazanç atfedilmeyecektir.
5. Kazanç bu Andlaþmanýn baþka maddelerinde düzenlenen gelir unsurlarýný da kapsamýna aldýðýnda, ilgili madde hükümlerinin uygulanmasý, bu madde hükümlerinden etkilenmeyecektir.
Madde 8
DENÝZ, HAVA VE KARA TAÞIMACILIÐI
1. Bir Akit Devlet iþletmesi tarafýndan, hava ve kara ulaþtýrma vasýtalarýnýn uluslararasý trafikte iþletilmesinden saðlanan kazançlar, sadece bu Devlette vergilendirilebilir.
2. Bir Akit Devlet iþletmesinin uluslararasý trafik kapsamýna giren türden bir gemi iþletmeciliðinde bulunmasý dolayýsýyla diðer Akit Devlette elde ettiði kazanç, bu diðer Devlette ve bu diðer Devletin mevzuatýna göre vergilendirilebilir; ancak bu diðer Devlette söz konusu gelir üzerinden alýnacak vergi, hesaplanan verginin yüzde ellisine eþit bir miktarda indirilecektir.
3. Bu maddenin 1 inci ve 2 inci fýkralarý ayný zamanda, bir ortaklýk, bir baðlý iþletme veya bir uluslararasý acenteye iþtirakten saðlanan kazançlara da uygulanacaktýr.
Madde 9
BAÐIMLI ÝÞLETMELER
1. a) Bir Akit Devlet kurumunun:
(i) Aralarýnda dolaylý veya dolaysýz bir þirket iliþkisi bulunan diðer Akit Devlet iþletmesinden veya
(ii) Devamlý ve sýký bir ekonomik iliþkide bulunduðu diðer Akit Devlet mukimi gerçek ve tüzel kiþilerden yaptýðý istikrazlar, bu kurumda devamlý olarak kullanýldýðýnda ve bu istikrazlarla kurumun öz sermayesi arasýndaki oran benzeri kurumlarýnkine nazaran belirgin bir fazlalýk gösterdiðinde, bu istikrazlar örtülü sermaye sayýlýr ve bu örtülü sermaye üzerinden ödenen faizler tümüyle bu kurumun kazancýna eklenip vergilendirilebilir.
b) Bunun yaný sýra, bu kurum, diðer Akit Devlet mukimi olan kendi ortaklarý, ortaklarýnýn ilgili bulunduðu gerçek ve tüzel kiþiler, idaresi, denetimi ve sermayesi bakýmlarýndan dolayý veya dolaysýz olarak baðlý bulunduðu veya nüfuzu altýnda bulundurduðu gerçek ve tüzel kiþiler ile olan iliþkilerinde, emsaline göre göze çarpacak derecede:
(i) Yüksek veya düþük fiyatlar veya bedeller üzerinden yahut bedelsiz olarak alým, satým, imalat, inþaat muamelelerinde ve hizmet iliþkilerinde bulunduðunda;
(ii) Yüksek veya düþük bedeller üzerinden kiralama veya kiraya verme muamelelerinde bulunduðunda;
(iii) Yüksek veya düþük faiz ve komisyonlarla ödünç para alýp verdiðinde veya
(iv) Ortaklarýndan veya bunlarýn eþleri ile usul ve füruundan ve üçüncü dereceye kadar (dahil) kan ve sihri hýsýmlarýndan kurumun yönetim kurulu baþkan ve üyesi, müdürü veya yüksek memuru durumunda bulunanlara emsaline göre göze çarpacak derecede yüksek aylýk, ikramiye, ücret verdiðinde veya benzeri ödemelerde bulunduðunda,
Bu iliþkiler ve iþlemler dolayýsýyla kendini göstermeyen kazanç, kurumun kazancýna eklenip, vergilendirilebilir.
2. Bir Akit Devlette, bu maddenin 1 inci fýkrasýnda belirtilen örtülü sermaye veya örtülü kazanç uygulamalarý dolayýsýyla bir matrah artýrýmýna gidildiðinde, buna baðlý olarak diðer Akit Devlette yapýlmasý gereken matrah indirimi için aþaðýdaki þartlar aranýr:
a) Bir Akit Devletin, kendinde mukim olan bir baðýmlý iþletmede, örtülü sermaye veya örtülü kazanç uygulamasý dolayýsýyla artýrdýðý matrah kýsmý, daha önce, diðer Akit Devlette bulunan baðýmlý bir iþletme tarafýndan kazanç olarak beyan edilmiþ olmalýdýr.
b) Matrah indirimini yapacak diðer Akit Devlet, matrah artýrýmýnda bulunan Akit Devlette yapýlan söz konusu düzenlemenin haklý olduðu kanaatine varmalýdýr.
Diðer Akit Devletçe, matrah indirimine iliþkin söz konusu düzeltme yapýlýrken, bu Anlaþmanýn diðer hükümleri göz önünde bulundurulacak ve gerektiðinde Akit Devletlerin yetkili makamlarý birbirine danýþacaklardýr.
Madde 10
TEMETTÜLER
1. Bir Akit Devletin mukimi olan bir kurum tarafýndan diðer Akit Devlet mukimine ödenen temettüler, bu diðer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bununla beraber söz konusu temettüler, ödemeyi yapan kurumun mukimi olduðu Devletçe de kendi mevzuatýna göre vergilendirebilir; ancak kendisine ödemede bulunulan kiþi temettünün gerçek lehdarý ise bu þekilde alýnacak vergi aþaðýdaki oranlarý aþamayacaktýr:
a) Temettü elde eden, temettü ödeyen kurumun sermayesinin doðrudan doðruya en az yüzde 25'ini elinde tutan bir kurum ise (ortaklýklar hariç), gayrý safi temettü tutarýnýn yüzde 15'i;
b) Tüm diðer durumlarda gayri safi temettü tutarýnýn yüzde 20'si.
3. Bu maddede kullanýlan "temettü" deyimi, hisse senetlerinden, intifa senetlerinden, veya intifa haklarýndan, kurucu hisse senetlerinden veya alacak niteliðinde olmayýp kazanca katýlmayý saðlayan diðer haklardan elde edilen gelirleri, bunun yaný sýra daðýtýmý yapan kurumun mukimi olduðu Devletin mevzuatýna göre, vergileme yönünden hisse senetlerinden elde edilen gelirle ayný muameleyi gören diðer kurum haklarýndan elde edilen gelirleri kapsar. Yatýrým fonu ve yatýrým ortaklýklarýndan saðlanan gelirler de bu terimin kapsamýna girer.
4. Bir Akit Devlet Kurumu diðer Akit Devlette yer alan bir iþyeri vasýtasýyla ticari faaliyette bulunduðunda, bu iþyerinin bulunduðu Devlette 7 inci maddeye göre vergilendirildikten sonra, kalan kýsým üzerinden 2 inci fýkra gereðince de vergilendirilebilir.
5. Bir Akit Devlet mukimi olan gerçek temettü lehdarý kiþi veya kurum, temettüyü ödeyen kurumun mukim olarak bulunduðu diðer Akit Devlette yer alan bir iþyeri vasýtasýyla ticari faaliyet icra ederse veya bir Türkiye mukimi Kuzey Kýbrýs'ta bulunan bir iþyerinde serbest meslek faaliyeti icra ederse ve söz konusu temettü elde ediþ olayý ile bu iþyeri arasýnda etkin bir bað bulunmaktaysa, bu maddenin 1 inci ve 2 inci fýkra hükümleri uygulama dýþý kalacaktýr. Bu durumda 7 inci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktýr.
Madde 11
FAÝZ
1. Bir Akit Devlette doðan ve diðer Akit Devlet mukimine ödenen faiz, bu diðer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bununla beraber, bu faiz doðduðu Akit Devlette ve o Devletin mevzuatýna göre de vergilendirilebilir; ancak kendisine ödemede bulunan kiþinin faizin gerçek lehdarý olmasý halinde, bu þekilde alýnacak vergi, faizin gayri safi tutarýnýn yüzde 10'unu aþmayacaktýr.
3. Bu maddenin 2 inci fýkra hükümlerine bakýlmaksýzýn:
a) Kuzey Kýbrýs'ta doðan ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýna ödenen faizler, Kuzey Kýbrýs vergisinden istisna edilecektir;
b) Türkiye'de doðan ve Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Hükümetine veya Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyet Merkez Bankasýna ödenen faizler, Türk vergisinden istisna edilecektir;
c) Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasýnýn, gerek Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinden, gerekse merkez kaynaklarýndan temin ettiði paralardan doðrudan veya Kuzey Kýbrýs’ taki þubeleri vasýtasýyla Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Hükümetine açmýþ olduðu krediler dolayýsýyla bu banka tarafýndan elde edilen faizler Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’nde vergilendirilmeyecektir.
Bu faizlerle ilgili giderler de Kuzey Kýbrýs’ta faaliyet gösteren Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasý Þubelerinin kazancýndan indirilmeyecektir.
4. Bu maddede kullanýlan "faiz" deyimi, ipotek garantisine baðlý olsun olmasýn veya kazancý paylaþma hakkýný tanýsýn tanýmasýn, devlet tahvillerinden, tahvillerden veya bonolardan ve her nevi alacaktan doðan gelir ile bu gelirin elde edildiði Devletin vergi mevzuatýna göre ikrazat geliri sayýlan diðer gelirleri de kapsar.
5. Bir Akit Devlet mukimi olan gerçek faiz lehdarý kiþi veya kurum, faizin doðduðu diðer Akit Devlette bulunan bir iþyerinde ticari faaliyet icra ederse veya bir Türkiye mukimi Kuzey Kýbrýs’ta bulunan bir iþyerinde serbest meslek faaliyeti icra ederse ve söz konusu faizin ödendiði alacak ile bu iþyeri arasýnda etkin bir bað bulunmaktaysa, bu maddenin 1 inci ve 2 inci fýkra hükümleri uygulama dýþý kalacaktýr. Bu durumda 7 inci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktýr.
6. Bir Akit Devletin kendisi, mahalli idaresi veya mukimi tarafýndan ödenen faizin, o Devlette doðduðu kabul olunacaktýr. Bununla beraber faiz ödeyen kiþi, mukim olsun yada olmasýn, bir Akit Devlette faiz ödemeye neden olan borç-alacak iliþkisiyle baðlantýlý bir iþyerine sahip olduðunda ve faiz bu iþyerinden kaynaklandýðýnda, söz konusu faizin iþyerinin bulunduðu Devlette elde edildiði kabul olunacaktýr.
7. Alacak karþýlýðýnda ödenen faizin miktarý, ödeyici ile gerçek lehdar arasýnda veya her ikisi ile bir baþka kiþi arasýnda varolan özel iliþki nedeniyle, böyle bir iliþkinin olmadýðý durumlarda ödeyici ve lehdar arasýnda kararlaþtýrýlacak miktarý aþtýðýnda, bu madde hükümleri en son bahsedilen düþük miktara uygulanacaktýr. Bu durumda ilave ödeme, bu Anlaþmanýn diðer hükümleri de dikkate alýnarak, her bir Akit Devletin mevzuatýna göre vergilendirilecektir.
Madde 12
GAYRÝMADDÝ HAK BEDELLERÝ
1. Bir Akit Devlette doðan ve diðer Akit Devletin bir mukimine ödenen gayri maddi hak bedelleri, bu diðer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bununla beraber, bahse konu gayri maddi hak bedelleri doðduklarý Akit Devlette ve o Devletin vergi mevzuatýna göre de vergilendirilebilir; ancak kendisine ödemede bulunulan kiþi veya kurumun gayri maddi hak bedelinin gerçek lehdarý olmasý halinde, bu þekilde alýnacak vergi, gayrý maddi hak bedelinin gayri safi tutarýnýn yüzde 10'unu aþmayacaktýr.
3. Bu maddede kullanýlan "gayri maddi hak bedelleri" deyimi, sinema filmleri, radyo-televizyon yayýnlarýnda kullanýlan filimler ve bantlar dahil olmak üzere edebi, artistik, bilimsel her nevi telif hakkýnýn veya her nevi patentin, alameti farikanýn, desen veya modelin planýn, gizli formül veya üretim yönteminin kullanma imtiyazý veya kullanma hakký ile sýnai, ticari, bilimsel teçhizatýn veya sýnai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalý bilgi birikiminin kullanma imtiyazý veya kullanma hakký karþýlýðýnda ödenen her türlü bedelleri kapsar.
4. Bir Akit Devlet mukimi olan gayri maddi hak bedelinin gerçek lehdarý kiþi veya kurum bu bedelin doðduðu diðer Akit Devlette bulunan bir iþyerinde ticari faaliyet icra ederse veya bir Türkiye mukimi Kuzey Kýbrýs'ta bulunan bir iþyerinde serbest meslek faaliyeti icra ederse ve söz konusu bedelin ödendiði hak veya varlýk ile bu iþyeri arasýnda etkin bir bað bulunmaktaysa, bu maddenin 1 inci ve 2nci fýkra hükümleri uygulama dýþý kalacaktýr. Bu durumda 7 inci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktýr.
5. Bir Akit Devletin kendisi mahalli idaresi veya mukimi tarafýndan ödenen gayri maddi hak bedelinin o Devlette doðmuþ olduðu kabul olunacaktýr. Bununla beraber, gayri maddi hak bedelini ödeyen kiþi, mukim olsun yada olmasýn, bir Akit Devlette gayri maddi hak bedelini ödemeye neden olan hak veya varlýk ile baðlantýlý bir iþyerine sahip olduðunda ve bu gayri maddi hak bedeli bu iþyerinden kaynaklandýðýnda söz konusu gayri maddi hak bedelinin iþyerinin bulunduðu Devlette doðmuþ olduðu kabul olunacaktýr.
6. Kullaným, hak veya bilgi karþýlýðýnda ödenen gayri maddi hak bedelinin miktarý, ödeyici ile gerçek lehdar arasýnda veya her ikisi ile bir baþka kiþi arasýnda varolan özel iliþki nedeniyle, böyle bir iliþkinin olmadýðý durumlarda ödeyici ve gerçek lehdar arasýnda kararlaþtýrýlacak miktarý aþtýðýnda, bu madde hükümleri en son bahsedilen miktara uygulanacaktýr. Bu durumda ilave ödeme, bu Anlaþmanýn diðer hükümleri de dikkate alýnarak, her bir Akit Devletin mevzuatý uyarýnca vergilendirilebilecektir.
Madde 13
SERMAYE DEÐER ARTIÞ KAZANÇLARI
1. Bir Akit Devlet mukimince, diðer Akit Devlette yer alan ve 6 ýncý maddede tanýmlanan bir gayrimenkul varlýðýn elden çýkarýlmasýndan elde edilen kazanç, gayrimenkul varlýðýn bulunduðu Devlette vergilendirilebilir.
2. Bir Akit Devlet iþletmesinin diðer Akit Devlette sahip olduðu bir iþyerinin ticari varlýðýna dahil menkul varlýklarýn veya bir Akit Devlet mukiminin diðer Akit Devlette serbest meslek faaliyeti icra etmek üzere kullandýðý bir iþyerine ait menkul varlýklarýn elden çýkarýlmasýndan doðan kazanç, bu iþyerinin (yalnýz veya tüm iþletme ile birlikte) elden çýkarýlmasýndan doðan kazanç da dahil olmak üzere, bu diðer Devlette vergilendirilebilir.
3. Uluslararasý trafikte iþletilen deniz, hava ve kara nakil vasýtalarýnýn veya söz konusu nakil vasýtalarýnýn iþletilmesiyle ilgili menkul varlýklarýn elden çýkarýlmasýndan doðan kazanç, yalnýzca bu iþletmenin kanuni (yasal) merkezinin bulunduðu Akit Devlette vergilendirilebilecektir.
4. Bu maddenin 1 inci, 2 inci ve 3 üncü fýkralarýnda deðinilenler dýþýnda kalan varlýklarýn elden çýkarýlmasýndan doðan kazanç, yalnýzca elden çýkaranýn mukim olduðu Akit Devlette vergilendirilebilecektir. Bununla beraber, diðer Akit Devlette doðan ve bundan bir önceki cümlede bahsedilen sermaye deðer artýþ kazançlarý, alýþ ve satýþ arasýndaki süre bir yýlý aþmadýðý takdirde, bu diðer Akit Devlette de vergilendirilebilecektir.
Madde 14
SERBEST MESLEK FAALÝYETLERÝ
1. a) Bir Akit Devlet mukiminin icra ettiði serbest meslek faaliyetleri veya baðýmsýz nitelikteki diðer faaliyetler dolayýsýyla elde ettiði gelir, sadece mukimi olduðu Devlette vergilendirilebilecektir. Ancak, söz konusu faaliyetler diðer Akit Devlette icra edilirse, buradan elde edilen gelir, aþaðýdaki hususlardan birinin gerçekleþmesi halinde, bu diðer Devlette de vergilendirilebilir:
(i) Bir Akit Devlet mukiminin diðer bir Akit Devlette, faaliyetlerini icra etmek için sürekli kullanabileceði bir iþyerine sahip olmasý veya;
(ii) Söz konusu faaliyetlerin, bir Akit Devlet mukimince diðer Akit Devlette, 12 aylýk herhangi bir kesintisiz dönemde, bir veya birkaç seferde, toplam 183 gün veya daha fazla icra edilmesi.
Böyle bir durumda, olayýna göre, ya sadece söz konusu iþyerine atfedilebilen gelir, veya sadece bu diðer Devlette faaliyette bulunulan süre içinde elde edilen gelir faaliyetin icra edildiði Devlette vergilendirilebilir.
b) Bir Akit Devlet mukiminin diðer Akit Devlette icra ettiði serbest meslek faaliyetlerinin süresi 183 günün altýnda kalýrsa, bu takdirde diðer Akit Devlet, söz konusu mukimin serbest meslek faaliyetlerinden elde ettiði kazancý, hasýlatýn %5'ini aþmamak üzere, vergilendirebilir.
Bu Andlaþmanýn 5'inci maddesinin 2 nci fýkrasýnýn h) bendinde bahsedilen montaj faaliyetleri de bu fýkra hükümlerine göre vergilendirilir.
2. Bir Akit Devlette gerçekleþtirilen ve bu anlaþmanýn 5 inci maddesinin 2 nci fýkrasýnýn h) bendinin ikinci paragrafýnda bahsedilip, diðer Akit Devlet Hükümetince yardým þeklinde finansmaný saðlanan inþaat, yapým, onarým,montaj þantiyeleri veya projeleri dolayýsýyla, bu diðer Akit Devlet mukimlerinin ilk bahsedilen Akit Devlette (iþin bilfiil icra edildiði Devlette) icra ettikleri serbest meslek faaliyetlerinden elde ettikleri gelir, yalnýzca diðer Akit Devlette (finansmaný saðlayan Devlette) vergilendirilebilecektir. Bu faaliyetlerden elde edilen gelirler üzerinden ilk bahsedilen Devlette tevkifat suretiyle dahi vergi alýnmaz.
Ancak, serbest meslek faaliyetinde bulunan söz konusu gerçek kiþi ve kurumlara serbest meslek iþi yapan diðer gerçek kiþi ve kurumlar bu fýkra kapsamýna dahil deðildir.
3. Bu maddenin amaçlarý bakýmýndan "serbest meslek faaliyetleri” deyimi, bir iþverene baðýmlý olmaksýzýn ve sermayeden çok kiþisel emek ile mesleki bilgi, beceri ve hizmete dayanan baðýmsýz meslek faaliyetlerini ifade eder.
4. Bu maddenin amaçlarý bakýmýndan "Ýþyeri" deyimi, bir kiþinin serbest meslek faaliyetinin kýsmen veya tamamen yürütüldüðü, serbest mesleðe iliþkin sabit bir yer anlamýna gelir. Sabit yer, belirgin bir mahalde, belirli bir devamlýlýk unsuru arz eden herhangi bir yeri ifade eder.
Madde 15
ÜCRETLER
1. Bu Anlaþmanýn 16 ýncý, 18 inci, 19 uncu ve 20 nci madde hükümleri saklý kalmak üzere, bir Akit Devlet mukiminin bir hizmet akdi dolayýsýyla elde ettiði ücret, maaþ ve diðer benzeri menfaatler, sadece mukimi olduðu Devlette vergilendirilebilecektir. Ancak, söz konusu hizmet Diðer Akit Devlette ifa edilirse, buradan elde edilen gelir aþaðýdaki hususlardan herhangi birinin gerçekleþmesi halinde, diðer Devlette de vergilendirilebilir.
a) Gelir elde eden kiþi, bu diðer Devlette bir takvim yýlý içinde bir veya birkaç seferde 183 günü aþmak üzere kalýrsa veya;
b) Ödeme bu diðer Akit Devletin mukimi olan bir iþveren tarafýndan veya böyle bir iþveren adýna yapýlýrsa veya
c) Ödeme, herhangi bir iþverenin diðer Devlette sahip olduðu ve bu Andlaþmanýn 5 inci maddesinde tanýmlanan nitelikte bir iþyerinden yapýlýrsa.
2. Bu maddenin bundan önceki hükümlerine bakýlmaksýzýn, uluslararasý trafikte iþletilen deniz, hava veya kara nakil vasýtalarýnda ifa edilen hizmetler dolayýsýyla elde edilen gelir, teþebbüsün kanuni (yasal) merkezinin bulunduðu Akit Devlette vergilendirilebilir.
3. Bu maddenin uygulanmasý yönünden, 5 inci maddenin 2 nci fýkrasýnýn h) bendinin ikinci paragrafýnda yer alan özel hükümler nedeniyle bir þantiye veya projenin iþyeri oluþturmamasý, bu faaliyetler çerçevesinde ifa edilen hizmetler dolayýsýyla hizmetlilere saðlanan ücret maaþ ve diðer benzeri menfaatlerin, hizmetin ifa edildiði Akit Devlette vergilendirilmesini herhangi bir þekilde etkilemeyecektir.
Ancak, 5 inci maddenin 2 nci fýkrasýnýn h) bendine göre, söz konusu þantiye veya projenin altý aydan daha kýsa sürmesi halinde, bu faaliyetler bir iþyeri oluþturmayacak ve bu þantiye veya projelerde ifa edilen hizmetler dolayýsýyla vergilendirme, bu maddenin 1 inci fýkrasýna göre yürütülecektir.
Madde 16
DÝREKTÖLERE YAPILAN ÖDEMELER
Bir Akit Devlet mukiminin diðer Akit Devlet mukimi olan bir kurumun yönetim kurulu üyesi olmasý dolayýsýyla elde ettiði huzur hakký ödeneði, prim, ikramiye ve diðer benzeri ödenekler, ödemeyi yapan kurumun mukim olduðu Devlette vergilendirilebilir.
Madde 17
SANATÇI VE SPORCULAR
1. Bu Anlaþmanýn 14 üncü ve 15 inci madde hükümleriyle baðlý kalýnmaksýzýn, bir Akit Devlet mukimi olan ve tiyatro, sinema, radyo ve televizyon artistliði yapan veya müzisyen olarak çalýþan veya kiþisel yeteneklerini kullanarak halký eðlendiren sanatçýlarýn ve bunun yaný sýra sporcularýn diðer Akit Devlette icra ettikleri bu nitelikteki faaliyetleri dolayýsýyla elde ettikleri gelirler, bu diðer Devlette vergilendirilebilir.
2. Bir sanatçýnýn ya da sporcunun icra ettiði bu nitelikteki faaliyetlerinden doðan gelir kendisine deðil de bir baþkasýna yönelirse bu gelir, 7 nci 14 üncü ve 15 inci madde hükümleriyle baðlý kalýnmaksýzýn, sanatçý ya da sporcunun faaliyetlerinin icra edildiði Akit Devlette vergilendirilebilir.
3. Sanatçý ve sporcularýn bir Akit Devlette icra ettikleri faaliyetlerden dolayý elde ettikleri gelire, bu devlette yapýlan söz konusu ziyaretin diðer Akit Devletin veya bir mahalli idaresinin kamusal fonlarýndan tamamen desteklenmesi halinde, bu maddenin 1 inci ve 2 nci fýkra hükümleri uygulanmayacaktýr.
Madde 18
EMEKLÝ ÖDENEKLERÝ
Bu Andlaþmanýn 19 uncu maddesinin 1 inci fýkrasý saklý kalmak üzere:
a) Geçmiþ hizmetlerin karþýlýðýnda ödenen emekli maaþlarý ile saðlanan diðer benzeri menfaatler:
b) Akit Devletlerden herhangi birinin sosyal güvenlik sistemi çerçevesinde yapýlan her türlü ödemeler ile
c) Diðer düzenli ödemeler;
sadece kendisine ödemede bulunulan kiþinin mukim olduðu devlette vergilendirilecektir.
Bu madde amaçlarý bakýmýndan, "düzenli ödeme" deyimi, para ve parayla ölçülebilir menfaatler karþýlýðýnda, tam ve yeterli ödemede bulunma taahhüdü altýnda, ömür boyu veya belirli veya belirlenebilir bir süre , belirli zamanlarda, düzenli olarak ödenecek olan belli bir meblaðý ifade eder.
Madde 19
KAMU HÝZMETLERÝ
1. Bir Akit Devlete veya ona ait bir mahalli idareye bir kamu görevi dolayýsýyla bir gerçek kiþi tarafýndan ifa edilen veya edilmiþ olan hizmetler karþýlýðýnda, bu Akit Devlet veya mahalli idare tarafýndan veya bunlarca oluþturulan fonlardan yapýlan ödemeler ve saðlanan menfaatler (emekli maaþlarý dahil), sadece bu devlette vergilendirilebilecektir.
2. Bu maddenin 1 inci fýkrasýna bakýlmaksýzýn, bir Akit Devletin kendisi veya mahalli idaresi tarafýndan yürütülen ticari faaliyetlerle baðlantýlý hizmetler karþýlýðýnda yapýlan ödemelere, saðlanan menfaatlere ve emekli maaþlarýna 15 inci 16 ncý ve 18 inci maddelerin hükümleri uygulanacaktýr.
Madde 20
ARAÞTIRMACI, ÖÐRETMEN, ÖÐRENCÝ VE STAJYERLER
1. Bir Akit Devletin vatandaþý olup, diðer Akit Devlette sadece öðrenim veya mesleki eðitim amacýyla bulunan bir öðrenci veya stajyere, geçim, öðrenim veya mesleki eðitim masraflarýný karþýlamak için, bu diðer Devletin dýþýndaki kaynaklardan yapýlan ödemeler, öðrenim süresince bu diðer Devlette vergilendirilmeyecektir.
2. Bir Akit devlet vatandaþý olup, diðer Akit Devlette sadece öðretim ve bilimsel araþtýrma yapmak amacýyla bulunan bir öðretmen veya öðretim üyesinin öðretim veya araþtýrma karþýlýðýnda, iki yýlý aþmayan bir süre veya süreler için, bu diðer Devletin dýþýndaki kaynaklardan saðladýðý paralar, bu diðer Devlette vergiden istisna edilecektir.
3. Bir Akit Devletin vatandaþý olup, diðer Akit Devlette öðrenim veya stajda bulunan bir öðrenci veya stajyerin:
a) Bir vakýf kuruluþu, eðitim kurumu veya devletlerarasý teknik yardýmlaþma programýndan geçim, öðrenim veya mesleki eðitim masraflarýný karþýlamak üzere aldýðý burs, baðýþ, tahsisat ve benzeri paralar ile
b) Öðrenimi veya mesleði ile ilgili uygulama alýþkanlýklarý kazanmak üzere, bir takvim yýlý içinde 183 günü aþmayacak þekilde ifa ettiði hizmetlerden elde ettiði ücretler, bu diðer Devlette vergilendirilmeyecektir.
Madde 21
DÝÐER GELÝRLER
1. Akit Devletlerden birinin bir mukiminin, nerede doðarsa doðsun, bu Anlaþmanýn daha önceki maddelerinde ele alýnmayan gelir unsurlarý, sadece bu Devlette vergilendirilebilecektir.
2. Bu Andlaþmanýn 6 ncý maddesinin 2 nci fýkrasýnda tanýmlanan gayrimenkul varlýklardan elde edilen gelir hariç olmak üzere Akit Devletlerden birinin bir mukiminin diðer Akit Devlette yer alan bir iþyeri vasýtasýyla ticari faaliyette veya serbest meslek faaliyetinde bulunmasý ve söz konusu iþyeri ile geliri doðuran hak veya varlýk arasýnda önemli bir bað olmasý halinde, söz konusu gelire bu madenin 1 inci fýkrasý uygulanmayacaktýr. Bu durumda 7 nci veya 14 üncü madde hükümleri uygulanacaktýr.
Madde 22
ÇÝFTE VERGÝLENDÝRMENÝN ÖNLENMESÝ
1. Türkiye mukimleri için çifte vergilendirme aþaðýdaki þekilde önlenecektir:
a) Bir Türkiye mukimi, bu Andlaþmanýn kurallarý uyarýnca Kuzey Kýbrýs'ta vergilendirilebilen ve bu fýkranýn
c) bendi dýþýnda kalan bir gelir elde ettiðinde, söz konusu gelir Türkiye'de gelir üzerinden alýnan her türlü vergiden istisna edilecektir. Ancak, bu mukimin geri kalan geliri üzerinden müterakki tarifeye göre Türkiye'de ödeyeceði verginin hesabýnda söz konusu istisna gelir, sanki istisnaya tabi deðilmiþ gibi dikkate alýnacaktýr.
b) Bu fýkranýn c) bendi hükümlerine bakýlmaksýzýn Türkiye Cumhuriyeti mukimi bir kurum, Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti mukimi bir kurumdan elde etmiþ olduðu temettüler dolayýsýyla Türkiye'de vergilendirilmeyecektir.
Ancak, bu hükmün uygulanabilmesi için Türkiye'de mukim kurumlar arasýnda elde edilen temettülerin Türkiye'de kurumlar vergisine tabi tutulmasý þarttýr.
c) Türkiye bir mukiminin, bu Andlaþmanýn 8 inci maddesinin 2 nci fýkrasý, 10 uncu 11 inci ve 12 nci maddeleri ile 13 üncü maddesinin 4 üncü fýkrasý uyarýnca Kuzey Kýbrýs'ta vergilendirilebilen bir gelir elde etmesi halinde, Kuzey Kýbrýs'ta söz konusu gelir üzerinden ödenen vergiyi, Türkiye'de tarh edilen verginin Kuzey Kýbrýs'ta elde edilen gelire isabet eden kýsmýndan mahsup edecektir. Ancak, Kuzey Kýbrýs'ta ödenen verginin Türkiye'de ödenmesi gereken vergiden fazla olmasý halinde, aradaki fark dikkate alýnmayacaktýr.
2. Kuzey Kýbrýs mukimleri için çifte vergilendirme aþaðýdaki þekilde önlenecektir:
Kuzey Kýbrýs bir mukiminin, Türkiye'de vergilendirilebilen bir gelir elde etmesi halinde, Türkiye'de söz konusu gelir üzerinden ödenen vergiyi, Kuzey Kýbrýs'ta tarh edilen benzeri verginin Türkiye'de elde edilen gelire isabet eden kýsmýndan mahsup edecektir. Ancak, Türkiye'de ödenen verginin Kuzey Kýbrýs'ta ödenmesi gereken vergiden fazla olmasý halinde, aradaki fark dikkate alýnmayacaktýr.
Madde 23
AYIRIM YAPILMAMASI
1. Bir Akit Devletin vatandaþlarý, diðer Akit Devlette bu diðer Devletin vatandaþlarýnýn ayný koþullarda karþý karþýya kaldýklarý veya kalabilecekleri vergilemeden ve buna baðlý mükellefiyetlerden deðiþik veya daha aðýr vergilemeye ve buna baðlý mükellefiyetlere tabi tutulmayacaklardýr.
2. Bu Andlaþmanýn 10 uncu maddesinin 4 üncü fýkrasý hükümleri saklý kalmak üzere, bir Akit Devlet iþletmesinin diðer Akit Devlette sahip olduðu bir iþyeri, bu diðer Devletin ayný faaliyetleri yürüten herhangi bir iþletmesine göre daha az lehe bir vergilemeyle karþý karþýya kalmayacaktýr.
3. Bir Akit Devletin, diðer Akit Devletin bir veya birkaç mukimi tarafýndan, doðrudan doðruya veya dolaylý olarak, kýsmen veya tamamen sermayesine sahip olunan veya kontrol edilen iþletmeleri, ilk bahsedilen devlette, benzeri iþletmelerin tabi olduklarý veya olabilecekleri vergilemeden ve buna baðlý mükellefiyetlerden deðiþik, veya daha aðýr vergilemeye ve buna baðlý mükellefiyetlere tabi tutulmayacaklardýr.
4. Bu Andlaþmanýn 7 nci maddesinin 3 üncü fýkrasý, 9 uncu maddesinin 1 inci fýkrasý, 11 inci maddesinin 7 nci fýkrasý ve 12 inci maddesinin 6 ncý fýkrasý hükümlerinin uygulanacaðý durumlar hariç olmak üzere, bir Akit Devlet iþletmesinin vergiye tabi kazancý belirlenirken, bu iþletmenin diðer Akit Devletin bir mukimine yaptýðý faiz gayri maddi hak bedeli þeklindeki ödemelerle diðer benzeri ödemeler, bu ödemeler sanki ilk bahsedilen Devletin herhangi bir mukimine yapýlmýþ gibi ayný þekilde indirilebilecektir.
Bu fýkra hükümlerinin uygulanabilmesi için, gerektiðinde bu Anlaþmanýn 24 üncü maddesinde belirtilen hükümlere baþvurulacaktýr.
5. Bu Hükümler; bir Akit Devletin kendi mukimlerine þahsi ve ailevi durumlarý dolayýsýyla uyguladýðý þahsi indirimleri, vergi ve matrah indirimlerini diðer Akit Devlet mukimlerine de uygulama zorunda olduðu yönünde anlaþýlmayacaktýr.
Madde 24
KARÞILIKLI ANLAÞMA USULÜ
1. Bir Akit Devlet mukimi, Akit Devletlerden birinin veya her ikisinin iþlemlerinin kendisi için bu Andlaþma hükümlerine uygun düþmeyen sonuçlar yarattýðý veya yaratacaðý kanaatine vardýðýnda, bu Devletlerin iç mevzuatlarýnda öngörülen müracaat usulleriyle baðlý kalmaksýzýn, durumu mukimi olduðu Akit Devletin yetkili makamýna arz edebilir. Bu kiþinin durumu 23'ncü maddenin 1 nci fýkrasýna uygun düþerse o zaman vatandaþý olduðu Akit Devletin yetkili makamýna baþvurabilir.
2. Söz konusu yetkili makam, itirazý haklý bulmakla beraber kendisi tatminkar bir çözüme ulaþamadýðý takdirde, bu Andlaþmaya ters düþen bir vergilemeyi önlemek amacýyla, diðer Akit Devletin yetkili makamýyla karþýlýklý anlaþmaya gayret sarf edecektir.
3. Akit Devletlerin yetkili makamlarý, bu Andlaþmanýn yorumundan veya uygulanmasýndan kaynaklanan her türlü güçlüðü ve tereddüdü karþýlýklý anlaþmayla çözmek için gayret göstereceklerdir. Ayný zamanda, bu Andlaþmada çözüme kavuþturulamamýþ durumlardan kaynaklanan çifte vergilemenin ortadan kaldýrýlmasý için birbirlerine danýþabilirler:
4. Akit Devletlerin yetkili makamlarý, bundan önceki fýkralarda belirtilen hususlarda anlaþmaya varabilmek için birbirleriyle doðrudan doðruya haberleþebilirler. Anlaþmaya varabilmek için sözlü görüþ alýþ-veriþi gerekli görüldüðünde, bu görüþme, Akit Devletlerin yetkili makamlarýnýn temsilcilerinden oluþan bir komisyonda yürütülebilir.
Madde 25
BÝLGÝ DEÐÝÞÝMÝ
1. Akit Devletlerin yetkili makamlarý, bu Andlaþma hükümlerinin yürütülmesi için gerekli olan bilgileri, bunun yaný sýra bu Andlaþmayla uyumsuzluk göstermediði sürece, bu Andlaþma kapsamýna giren vergilerle ilgili iç mevzuat hükümlerinin yürütülmesi için ve bu vergilerle ilgili olarak doðabilecek kayýplarýn önlenmesi ve önleyici mevzuat hükümlerinin uygulanabilmesi amacýyla gerekli görecekleri bilgileri deðiþime tabi tutacaklardýr. Bir Akit Devlet tarafýndan alýnan her türlü bilgi, o Devletin kendi iç mevzuatý çerçevesinde elde ettiði bilgiler gibi gizli tutulacak ve yalnýzca bu Andlaþmada belirtilen vergilerin ve bunlara iliþkin cezalarýn tahakkuk, tahsil ve cebri icrasýyla uðraþan veya bu hususlardaki þikayet ve itirazlara bakmakla görevli olan kiþi veya makamlara (adli makamlar ve idari kuruluþlar dahil) verilebilecektir Bu kiþi veya makamlar söz konusu bilgileri yalnýzca yukarýda belirtilen amaçlar doðrultusunda kullanacaklardýr. Bu kiþi veya makamlar söz konusu bilgileri mahkeme duruþmalarýnda veya adli kararlar alýnýrken açýklayabilirler.
2. Bu maddenin 1 inci fýkrasý hiçbir surette Akit Devletlerden birini:
a) Kendinin veya diðer Akit Devletin mevzuatýna veya idari alýþkanlýklarýna uymayacak idari önlemler alma;
b) Kendinin veya diðer Akit Devletin mevzuatý veya normal idari iþlemleri çerçevesinde elde edilemeyen bilgileri sunma;
c) Herhangi bir ticari, sýnai, mesleki sýrrý veya ticari iþlemi aleni hale getiren bilgileri veya aleniyeti kamu düzenine aykýrý düþen bilgileri verme
Yükümlülüðü altýna sokacak þekilde yorumlanamaz.
Madde 26
ÝDARÝ YARDIMLAÞMA
l. Akit Devletler 2 nci madde kapsamýna giren vergilerin asýllarýnýn, zamlarýnýn, eklerinin, faizlerinin, giderlerinin ve ceza hukuku sýnýrlarýna girmeyen para cezalarýnýn teblið ve tahsili amacýyla karþýlýklý yardýmlaþmayý taahhüt ederler.
2. Bir Akit Devletin yetkili makamýnýn talebi üzerine diðer Akit Devletin yetkili makamý, kendi Devletinde yukarýda bahsedilen vergilerin teblið ve tahsiline uygulanan mevzuat hükümlerini dikkate almak suretiyle birinci fýkrada belirtilen ve ilk Devlette tahsil edilebilir hale gelmiþ olan kamu alacaklarýnýn tebliðini ve tahsilini saðlayacaktýr. Bu alacaklar, kendisinden talepte bulunulan Devlette hiçbir öncelik kazanmayacak ve bu Devlet, talepte bulunan Devletin mevzuatýnýn müsaade etmediði hiçbir icrai tedbiri alma yükümlülüðü altýnda tutulmayacaktýr.
3. Bu maddenin 2 nci fýkrasýnda belirtilen talepler, icrai belgelerin resmi bir örneði ile desteklenecek ve eðer gerekiyorsa ilam mahiyetindeki mahkeme kararýnýn resmi bir örneði de eklenecektir.
4. Bir Akit Devletin yetkili makamý, haklarýný güvence altýna almak amacýyla, henüz itiraz yolu açýk bulunan kamu alacaklarý için de, diðer Akit Devletin yetkili makamýna baþvurup, bu diðer Devletin mevzuatýnda öngörülen koruma tedbirlerinin alýnmasýný isteyebilir; bu tedbirler için duruma göre de bu maddenin 1 inci, 2 nci ve 3 üncü fýkra hükümleri uygulanabilir.
5. Bu Andlaþmanýn 25 inci maddesinin 1 inci fýkrasý, kedisinden talepte bulunulan Devletin yetkili makamýna, bu maddenin bundan önceki fýkralarýnýn uygulanmasý dolayýsýyla sunulan bütün bilgilere de aynen uygulanacaktýr.
6. Akit Devletler, kendi vergi kanunlarýnýn uygulanmasý yönünden yaptýklarý vergi incelemesi dolayýsýyla, her zaman için, diðer Akit Devletten, bu diðer Devlet sýnýrlarý içinde gerçekleþtirilen iktisadi faaliyetleri incelemeye tabi tutma talebinde bulunabilirler. Bu Diðer Akit Devlet, bu talebi imkanlarý ölçüsünde en kýsa zamanda yerine getirmek için gerekli her türlü tedbiri alýr. Gereðinde, bu inceleme her iki Devletin vergi inceleme elemanlarýnca iþbirliði halinde yürütülür .
7. Bir Akit Devletin diðer Akit Devlette hizmet ifa eden vatandaþlarý, vergi sorunlarýnýn halli için, kendi devletlerinin bu hususta yetkili makamýnýn bu diðer Devlete gönderdiði memurlarýn yardýmýna baþvurabilir. Bu makam ve memurlarýn yetki ve sorumluluklarý, bu diðer Devletteki benzeri makam ve memurlarýn yetki ve sorumluluklarýna iliþkin hukuki düzenlemelere göre belirlenir.
Madde 27
DÝPLOMATLAR VE KONSOLOSLUK MENSUPLARI
Bu Andlaþma hükümleri, diplomatlar ve konsolosluk mensuplarýnýn, devletler hukukunun genel kurallarý, özel anlaþma veya Akit Devletlerdeki diplomatik haklara iliþkin mevzuat kurallarý uyarýnca yararlandýrýldýklarý mali ayrýcalýklarý etkilemeyecektir.
Madde 28
YÜRÜRLÜÐE GÝRME
l. Akit Devletlerden her biri, bu Andlaþmanýn yürüklülüðe girmesi için kendi mevzuatýnda öngörülen iþlemlerin tamamlandýðýný diðerine bildirecektir. Andlaþma, bu bildirimlerden sonuncusunun yapýldýðý tarihte yürürlüðe girecektir.
2. Andlaþma hükümleri, Türkiye ve Kuzey Kýbrýs’ta , Andlaþmanýn yürürlüðe girdiði yýlý izleyen yýlýn ocak ayýnýn birinci günü baþlayan veya daha sonra baþlayan her vergilendirme dönemine iliþkin vergilere uygulanacaktýr.
3. Bu Andlaþma bu maddenin 1'inci ve 2'nci fýkra hükümlerine baðlý kalýnmaksýzýn, bu Andlaþmanýn 5'nci maddesinin 2'nci fýkrasýnýn h) bendinin ikinci paragrafý 11'nci maddesinin 3'ncü fýkrasýnýn c) bendi ve 14'üncü maddesinin 2'nci fýkrasý gereðince, bir Akit Devlette vergilendirilmeyecek olan kazanç ve iratlar hakkýnda 1.1.1987 tarihinden itibaren baþlayan vergilendirme dönemleri için yürürlüðe girer ve hüküm ifade eder.
Ayný zamanda 1.1.1987 tarihine kadar ilk bahsedilen Akit Devlette elde edilen bu tür kazanç ve iratlar üzerinden, bu Akit Devlete geçmiþte borçlanýlan, fakat 1.1.1987 tarihine kadar henüz bu Devlete ödenmemiþ olan vergiler için de ayný tarihte yürürlüðe girer ve hüküm ifade eder.
Madde 29
YÜRÜRLÜKTEN KALKMA
Bu Andlaþma, Akit Devletlerden biri tarafýndan feshedilinceye kadar yürürlükte kalacaktýr. Akit Devletlerden bir Anlaþmayý, her takvim yýlýnýn bitiminden en az altý ay önce diplomatik yollardan yazýlý fesih ihbarnamesi vermek suretiyle feshedebilir.
Bu durumda anlaþma, fesih ihbarnamesinin verildiði yýlý izleyen Ocak ayýnýn birinci günü baþlayan veya daha sonra baþlayan her vergilendirme dönemine iliþkin vergiler için hüküm ifade etmeyecektir.
BU HUSUSLARI TEYÝDEN, iki Devletin tam yetkili temsilcileri, bu Andlaþmayý imzaladýlar.
Bu Andlaþma iki nüsha olarak Lefkoþa'da 22 Aralýk, 1987 tarihinde düzenlenmiþtir.
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURÝYETÝ TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ
ADINA ADINA
Mehmet Bayram Ertuðrul Kumcuoðlu
Maliye ve Gümrükler Bakaný Lefkoþa Büyükelçisi