Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Yasası

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 16 Kasım 2001 tarihli birleşiminde kabul olunan, “KKTC Merkez Bankası Yasası“ Anayasa’nın 94(1) maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilân olunur.

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI YASASININ

İÇDÜZENİ

Madde 1. Kısa İsim

Madde 2. Tefsir

Madde 3. Kuruluş ve Ünvan

Madde 4. Amaç

Madde 5. Merkez Bankasının Yetki ve Görevleri

Madde 6. Merkez ve Acenteler

Madde 7. Üyelik ve İştirakler

Madde 8. Sermaye

Madde 9. Teşkilat ve Organlar

Madde 10. Yönetim Kurulunun Oluşumu

Madde 11. Yönetim Kurulunun Yetki ve Görevleri . bkz AMK 4/2006

Madde 12. Yönetim Kurulu Toplantıları

Madde 13. Başkanın Atanması, Görev Süresi ve Nitelikleri

Madde 14. Başkanın Yetki ve Görevleri

Madde 15. Başkan Yardımcılarının Atanmaları, Görev Süreleri ve Nitelikleri

Madde 16. Başkan yardımcılarının Yetki ve Görevleri

Madde 17. Üyelerin Atanmaları, Görev Süreleri ve Nitelikleri

Madde 18. Yönetim Kuruluna Atanamayacak Kişiler

Madde 19. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi

Madde 20. Ücretler

Madde 21. Bankanın İdari Örgütü

Madde 22. Kredilerin Düzenlenmesi

Madde 23. Yasal Karşılıklar

Madde 24. Faiz oranları AMK 4/2006 ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 25. Haznedarlık ve Diğer Görevler

Madde 26. Takas Odası

Madde 27. Özel Denetim

Madde 28. Bilgi İsteme Yetkisi ve Denetim

Madde 29. Bankaların Denetlenmesi

Madde 30. Risklerin Toplanması ve Risk Merkezi

Madde 31. Kısa Vadeli Senet ve Vesikaların Reeskonta ve Avansa Kabulü

Madde 32. Reeskonta veya Avansa Kabul Edilecek Senetlerin En Yüksek Tutarı

Madde 33. Tahvil Karşılığı Avans

Madde 34. Hazineye Kısa Vadeli Avans

Madde 35. Altın ve Dövizle İlgili İşlemler

Madde 36. Merkez Bankasının Yapacağı İşlemlerle İlgili Limitler

Madde 37. Merkez Bankasının Yapamayacağı İşlemler

Madde 38. İlan Edilecek Hususlar ve Talimat Yetkisi

Madde 39. Hesap Dönemi

Madde 40. Bilanço ve Rapor

Madde 41. Bilanço ile Kar ve Zarar Hesabı

Madde 42. Rapor Sunma

Madde 43. Banka Bülteni

Madde 44. Karın Kullanımı

Madde 45. Tasfiye

Madde 46. Vergi, Resim ve Harçtan Muafiyet

Madde 47. Resmi Belge

Madde 48. Ceza Yasasının Uygulanması

Madde 49. Tedavülü Zorunlu Para, Türk Lirasının Tedavül Mecburiyeti

Madde 50. Merkez Bankasının Mallarının Hazine Malı Sayılması

Madde 51. Tebliğ Çıkarma Yetkisi

Madde 52. Türk Lirasına İlişkin Suç ve Cezalar

Madde 53. Faiz Oranlarına ve Yürürlük Zamanlarına Uymama

Madde 54. Kredi Koşullarına Uymama

Madde 55. İşlemlerde Uygunsuzluk ve Denetimde İstenen Bilgi ve Belgeleri Vermeme

Madde 56. Sır Saklama sorumluluğu

Madde 57. Asılsız Haber ve Yayın Yayma

Madde 58. Yürürlükten Kaldırma

Madde 59. Kazanılmış Haklar

Madde 60. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonunun Oluşturulması

Madde 61. 8/2017 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırıldı.

Geçici Madde 1. Görevde Bulunan Başkan Yardımcılarının Durumları Geçici Madde 2. Yönetim Kurulundan Ayrılacak Üyeler

Geçici Madde 3. Halen Hazineye Kullandırılan Avans Tutarlarının İndirilmesi Geçici Madde 4. Kamu Kurumlarına Kullandırılan Kredilerin Tasfiyesi Geçici Madde 5. Kur Farkları ve Faizlerin Ödenmesi

Geçici Madde 6. Faiz Farkı Fonu

Geçici Madde 7. Hazinenin, Merkez Bankasına Borçlarının Öncelikli Mahsup Edilmesi Geçici Madde 8. Vadeli Hesapların Kapatılması

Madde 62. Yürütme Yetkisi

Madde 63. Yürürlüğe Giriş

Sayı: 41/2001

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

MERKEZ BANKASI YASASI

(8/2017 sayılı değişiklik yasasıyla değiştirilmiş şekli ile)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar :

Kısa İsim

1. Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Yasası olarak isimlendirilir.

Tefsir

2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:

“Bakanlar Kurulu”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır.

“Başbakan”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanını anlatır.

“Bakanlık”, Ekonomi İşleriyle Görevli Bakanlığı anlatır.

“ Merkez Bankası”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasını anlatır.

“Bankalar”, Bankalar Yasası kuralları çerçevesinde faaliyet gösteren bankaları anlatır.

“Başkan”, Merkez Bankası Başkanını anlatır.

“Başkan Yardımcısı”, Merkez Bankası başkan yardımcılarından her birini anlatır.

“Üye”, Başkan ve Başkan Yardımcıları dışında Yönetim Kurulu üyelerini anlatır.

“Yönetim Kurulu”, bu Yasanın 10’uncu maddesi uyarınca oluşturulan Yönetim Kurulunu anlatır.

Kuruluş ve Ünvan

3. Bu Yasada belirlenen yetki ve görevleri haiz olmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası ünvanı altında kamu tüzel kişiliğini haiz bir Banka kurulmuştur.

Amaç

4. Merkez Bankasının amacı, kalkınma planları ve yıllık programlara uygun olarak, ekonomik gelişmeye yardımcı olacak biçimde para-kredi politikalarını uygulamak, bankacılık sistemini düzenlemek ve denetlemektir.

Merkez

5. (1) Merkez Bankasının görevleri şunlardır:

Bankasının (A) Bu Yasanın 4’üncü maddesinde belirtilen esas amacın gerçekleşmesi, Kuzey Kıbrıs Türk Yetki ve Cumhuriyetinin para ve bankacılık sisteminin düzenlenmesi ve denetimi için gerekli tüm işlemleri Görevleri yapmak;

(B) Ekonomik koşulları göz önünde bulundurarak Merkez Bankaları tarafından yapılması gerekli olan işlemleri yerine getirmek;

(C) Bankalar ile kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşları denetlemek;

(Ç) Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak;

(D) Mali piyasaları izlemek; ve

(E) Ödeme mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dahil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkra kurallarının genelliği saklı kalmak koşuluyla Merkez Bankasının yetkileri şunlardır:

(A) Para ve kredi hacmini düzenlemek;

(B) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin uluslararası ihtiyatlarını düzenleyip yönetmek;

(C) Para ve kredi politikası konusunda Bakanlar Kurulunca incelenmesi istenecek hususlar hakkında görüşlerini bildirmek suretiyle Devletin mali ve ekonomik danışmanlığını yapmak;

(Ç) Uluslararası mali ve ekonomik ilişkilerde Devletin mali ajanlığını yapmak;

(D) Devletin bankacılığını yapmak ve arzu eden bankaların da bankacılığını yapmak ve mali acentesi olmak;

(E) Olağanüstü hallerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermek;

(F) Mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kuruluşlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemek ve istatistiki bilgi toplamak;

(G) Tasarruf sahiplerinin haklarını ve bankaların düzenli ve emin bir şekilde çalışmasını tehlikeye sokabilecek ve ekonomide önemli zararlar doğurabilecek her türlü işlem ve uygulamaları önlemek, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak üzere gerekli karar ve tedbirleri almak ve uygulamak;

(H) Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek; ve

(I) Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi vermek .

(3) Merkez Bankası , hükümetin mali ve ekonomik müşaviri, mali ajanı ve haznedarıdır. Merkez Bankasının hükümetle ilişkisi, Hazine İşleriyle Görevli Bakan aracılığıyla sağlanır.

(4) Merkez Bankası, bu Yasa ve mevzuatla kendisine verilen yetki ve görevlerle ilgili olarak düzenlemeler yapmaya ve bunları uygulamaya, bu düzenlemelere tabi kurum ve kuruluşlar nezdinde bunlara uygun hareket edilip edilmediğini ve kendisine gönderilen bilgilerin doğru olup olmadığını denetlemeye görevli ve yetkilidir.

(5) Merkez Bankası bu Yasa ile kendisine verilen görev ve yetkileri kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır. Merkez Bankası bu Yasada yer alan görev ve yetkilerini kullanırken işlem yaptığı banka, kişi veya kurumun iflası halinde alacaklı olduğu miktar ve faizi için Tasfiye Kuruluna imtiyazlı alacaklı sıfatı ile iştirak eder.

Merkez ve

6. (1) Merkez Bankasının merkezi ve merkez şubesi Lefkoşa’dadır.

Acenteler

(2) Merkez Bankası yabancı ülkelerde muhabir veya acente tayin edebilir veya bu gibi tayini iptal edebilir.

Üyelik ve

7. Merkez Bankası, Merkez Bankalarının katıldığı uluslararası mali ekonomik İştirakler ve mesleki kuruluşlara üye olabilir, hissedar olarak katılabilir.

Sermaye

8. Merkez Bankasının nominal sermayesi 20.000.000.000.000.-TL (Yirmi Trilyon Türk Lirası) olup tamamı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine aittir. Bu sermaye Merkez Bankası Yönetim Kurulunun önerisi ve Bakanlar Kurulu kararıyla artırılabilir.

Teşkilat ve

9. Merkez Bankasının organları şunlardır:

Organlar

(1) Yönetim Kurulu;

(2) Başkan;

(3) Başkan Yardımcısı;

(4) Merkez ve Merkez Şube İdari Teşkilatı.

Yönetim

10. (1) Yönetim Kurulu, bu Yasa gereğince atanacak bir Başkan ile dört üyeden oluşur. Yönetim Kurulu, Kurulunun Başkanın yokluğunda ona vekalet edecek bir Başkan Vekili seçer.

Oluşumu

(2) Başkan Yardımcıları, Yönetim Kurulu toplantılarına oy hakları olmaksızın katılabilirler.

Yönetim

11. Merkez Bankası Yönetim Kurulunun yetki ve görevleri şunlardır:

Kurulunun

(1) Merkez Bankasının kendi işlemlerinde uygulayacağı reeskont, Yetki ve iskonto ve faiz oranları ile ücret ve komisyonları saptamak;

Görevleri

(2) Merkez Bankası plasmanları üzerinde tür ve miktar bakımından düzenleyici önlemleri almak ve genel kredi hacmi ile genel kredi hacmi içinde kredi türlerinin sektörel ve konular itibariyle dağılımını ayarlamak;

(3) Merkez Bankasınca açılacak kredilerin esas ve koşulları ile reeskont ve avans limitlerini saptamak;

(4) Yasal karşılıklara ilişkin 23’üncü maddede belirtilen hususları saptamak;

AMK 4/2006 ile iptal

(5) Faiz oranlarına ilişkin 24’üncü maddede belirtilen hususları saptamak;

edilmiştir.

(6) Merkez Bankasının bilanço, kar ve zarar hesabını inceleyip karara bağlamak;

(7) Merkez Bankasının idare, teşkilat ve hizmetlerine ilişkin düzenlemeler yapmak;

(8) Merkez Bankası ihtiyacı için taşınmaz mal satın almak veya kiralamak ve Merkez Bankasının sahip olduğu taşınmaz malları gerektiğinde satmak;

(9) Kabul edilen hadler üstündeki tutarlara ve kıymetlere ilişkin sulh ve terkin konularında karar vermek;

(10) Merkez Bankasının yıllık bütçesini ve faaliyet raporunu onaylamak;

(11) Merkez Bankası personelini atamak ve bankayı yükümlülük altına sokacak personelin imza yetkilerini belirlemek;

(12) Merkez Bankasınca yapılabilecek diğer bankacılık işlemlerini ve hizmetleri saptamak;

(13) Başkan tarafından tetkik ve onaya sunulacak hususlar hakkında karar almak;

(14) Kredi kartlarının ısdar ve kabulüne ilişkin esas ve koşulları belirlemek;

(15) Bankalar Yasası uyarınca, bankaların denetimi hususunda gerekli önlemleri almak, mali bünyelerinin zayıflamasını önlemek amacıyla uymaları gereken esas ve usulleri belirlemek ve uygulanacak rasyolar ve diğer oranlarla ilgili hususları saptamak ve uygulamak; ve

(16) Bankalar Yasası uyarınca belirlenen yetkiler çerçevesinde karar almak.

Yönetim Kurulu

12. (1) Yönetim Kurulu, Başkan veya Başkanın geçici yokluğunda veya geçici olarak görevini yapamaması Toplantıları halinde, Başkana vekalet etmekle görevlendirilen Başkan Yardımcısı tarafından toplantıya çağrılır.

(2) Yönetim Kurulu toplantıları ayda en az bir defa olmak üzere işlerin yürütülmesinin gerektirdiği sayıda yapılır.

(3) Yönetim Kurulu toplantılarının gündemi, Başkan veya Başkanın geçici yokluğunda veya geçici olarak görevini yapamaması halinde Başkana vekalet etmekle görevlendirilen Başkan Yardımcısı tarafından belirlenir.

Ancak diğer üyelerin gündem dışı görüşülmesini istedikleri hususlar da aynı toplantıda gündeme alınır ve görüşülür. Aksi takdirde bir sonraki toplantı gündemine alınmasına karar verilir.

(4) Yönetim Kurulu en az üç üyenin katılımıyla toplanır ve en az üç üyenin aynı yöndeki oyu ile karar alır.

(5) Yönetim Kurulunun hiçbir eylem veya işlemi, Yönetim Kurulu üyelerinden herhangi birinin yokluğu nedeniyle geçersiz sayılmaz.

(6) Başkan, Başkan Yardımcıları ve üyeler kendileriyle akrabalık bağı olan kişilere (eş, evlat, ana, baba, kardeş, torun ve eşinin aynı derecedeki kan ve sihri hısımlarına) ilişkin konularda Yönetim Kurulu toplantılarına katılamazlar.

(7) Yönetim Kurulu toplantılarında yapılan tüm konuşmalar ve alınan kararlar tutanağa geçirilir ve toplantıya katılanlar tarafından imzalanır. Yönetim Kurulu aksine karar almadıkça bu tutanaklar gizlidir.

Başkanın Atanması,

13. (1) Başkan, Başbakan tarafından Bakanlar Kurulunun onayıyla beş yıl için atanır. Bu süre sonunda yeniden atanması mümkündür.

Görev Süresi

(2) Başkan olarak atanacak kişinin yüksek öğrenim görmüş olması ve bankacılık, ekonomi, maliye ve ve muhasebe alanlarında en az beş yılı yöneticilik olmak üzere en az on yıl tecrübeye sahip olması Nitelikleri gerekir.

(3) Başkan, özel bir Yasaya dayanmadıkça Banka dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir işle uğraşamaz. Bundan başka Başkan ticaretle uğraşamayacağı gibi, bankalarda, kooperatif bankalarında ve şirketlerde de hissedar olamaz. Hayır dernekleri ile amacı hayır, sosyal ve eğitim işlerine yönelmiş vakıflardaki görevler ile kar amacı gütmeyen kooperatif ortaklığı bu madde kapsamı dışındadır.

Başkanın

14. Başkanın yetki ve görevleri şunlardır:

Yetki ve

(1) En yüksek icra amiri sıfatıyla Merkez Bankasını sevk ve idare etmek.

Görevleri

(2) Merkez Bankasını yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek.

(3) Bu Yasa kurallarının ve Yönetim Kurulu tarafından alınan kararların yürütülmesini sağlamak, ve

(4) Bu Yasa ile Merkez Bankasına verilen görevlerin yapılabilmesi için uygun bulacağı önlemleri almak ve gerekli göreceği hallerde bunlar hakkında Yönetim Kuruluna önerilerde bulunmak.

Başkan Yardımcıları-

15. (1) Merkez Bankasının iki Başkan Yardımcısı olup, Başbakan tarafından Bakanlar Kurulunun onayıyla üç nın yıl için atanırlar. Bu süre sonunda yeniden atanmaları mümkündür.

Atanmaları,

(2) Başkan Yardımcısı olarak atanacak kişinin yüksek öğrenim görmüş olması ve bankacılık, ekonomi, Görev Süreleri ve maliye ve muhasebe alanlarında en az beş yıl yöneticilik olmak üzere en az on yıl tecrübeye sahip Nitelikleri olması gerekir.

(3) Başkan Yardımcıları, özel bir Yasaya dayanmadıkça Banka dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir işle uğraşamazlar. Bundan başka Başkan Yardımcısı ticaretle uğraşamayacağı gibi, bankalar, kooperatif bankaları ve şirketlerde de hissedar olamaz. Hayır dernekleri ile amacı hayır, sosyal ve eğitim işlerine yönelmiş vakıflardaki görevler ile kar amacı gütmeyen kooperatif ortaklığı bu madde kapsamı dışındadır.

Başkan

16. (1) Başkan Yardımcıları, Başkan tarafından yapılacak görev bölümünde kendilerine verilecek kısımların Yardımcıları- gereği gibi yürütülmesi ile görevli ve sorumludurlar.

nın

Yetki ve

(2) Başkanın yokluğunda kendisine vekalet etmekle görevlendirdiği Başkan Yardımcısı, Başkanın Görevleri yetkilerini aynen kullanır.

Üyelerin

17. (1) Üyeler, Bakanlar Kurulu tarafından atanır.

Atanmaları

(2) Üye olarak atanacak kişinin yüksek öğrenim görmüş olması ve bankacılık , ekonomi, maliye ve Görev Süreleri ve muhasebe alanlarında en az on yıl tecrübeye sahip olması gerekir.

Nitelikleri

(3) Üyeler, dört yıllık bir görev süresi için atanırlar. Her yıl Başkan dışındaki üyelerin dörtte biri yenilenir. Üyelerin görev süreleri sonunda yeniden atanmaları mümkündür.

(4) Herhangi bir kişinin üyeliğinin, görev süresinin tamamlanmasından önce son bulması halinde, Bakanlar Kurulu bu maddenin (2)’nci fıkrasında belirtilen niteliklere sahip bir kişiyi Yönetim Kurulu üyeliği son bulan bu gibi bir kişinin görev süresinin geri kalan kısmı için üye olarak atar.

Yönetim

18. Aşağıdaki fıkralarda belirtilen kişiler Yönetim Kuruluna atanamazlar:

Kuruluna

(1) Bakanlar, Milletvekilleri, Belediye Başkanları, Belediye Meclis üyeleri.

Atanamayacak

Kişiler

(2) Güvenlik Kuvvetlerinde, Polis Örgütünde, Din İşleri Dairesinde, yerel yönetimlerde, Bakanlıklar ve Bakanlıklara bağlı kuruluşlarda fiilen görev yapan kişiler.

(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki kooperatifler dahil herhangi bir mali kuruluşta direktör veya müstahdem olarak görev yapan kişiler ile bu kuruluşta kontrolü elinde bulunduracak miktarda hissesi bulunan kişiler.

(4) Müflisler, hapis cezasına çarptırılmış olanlar veya affa uğramış olsalar dahi rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, irtikap, ırza geçme, hileli iflas ve benzeri yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanlar.

Yönetim

19. Yönetim Kurulu üyeliği aşağıda belirtilen hallerde sona erer:

Kurulu

(1) Ölüm halinde,

Üyeliğinin

(2) Yazılı istifa halinde,

Sona Ermesi

(3) Yönetim Kurulunun birbirini takip eden üç toplantısına, izinsiz ve özürsüz olarak katılmaması halinde.

(4) Bu Yasanın 18’inci maddesinde belirtilen hallerden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde.

Ücretler

20. Başkan, Başkan Yardımcıları ve üyelerin ücretleri Bakanlar Kurulu tarafından saptanır. Bu kişilerin, atanmalarındaki usule uygun olarak ve başka herhangi bir yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmasızın sözleşmeli olarak istihdamı mümkündür.

Bankanın

21. (1) Merkez Bankası personeli, Banka Tatilleri Yasası dışındaki günlerde, Kuzey Kıbrıs Türk İdari Örgütü Cumhuriyeti, Türkiye ve Avrupa Birliğindeki mali piyasalarla uyum sağlamak amacıyla, Merkez Fasıl 123 Bankası Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek mesai saatlerine uymak zorundadır.

10/1959

34/1959

9/1960

(2) Banka personelinin grev hakları vardır.

42/1996 Ancak personel bu hakkını, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Referandum Yasasındaki kurallara bakılmaksızın Yönetim Kuruluna üç iş günü önceden bilgi verilmesi ve Bankanın;

(A) İskonto ve avans işlemleri;

(B) Müşterek muhafaza işlemleri;

(C) Tevdiat hesapları, tahvilat ve havale işlemleri;

(Ç) Vezne işlemleri;

(D) Bankaların ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşların denetimi işlemleri;

(E) Takas odası işlemleri;

(F) Risk Merkezi işlemleri;

(G) Açık piyasa işlemleri;

(H) Para piyasasının işleyişiyle ilgili işlemler (İnterbank piyasası);

(I) Zorunlu karşılıklarla ilgili işlemler;

(İ) Kambiyo işlemleri;

(J) Muhabirlerle ilgili işlemler; ve

(K) Tüm bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve banka vaziyetinin çıkarılması ile ilgili işlemlerini;

aksatmayacak şekilde gerekli tedbirlerin alınmasından sonra, çekirdek bir kadro ile sürekli hizmet verilmesi şartlarına tabi olarak kullanabilir.

(3) Merkez Bankasının idari organları yasa ile düzenlenir.

Kredilerin

22. (1) Merkez Bankası, kalkınma planları ve buna ilişkin yıllık programlar çerçevesinde, ekonomik amaç Düzenlenmesi ve hedeflerin sağlanmasına yardımcı olacak biçimde kredilerin hacim, nitelik, mahiyet ve temin koşullarını düzenler ve kredi sistemi içinde genel likidite ihtiyacını karşılar. Merkez Bankası bu kredilerin amacına uygun şekilde kullanılışını ilgili bankalar nezdinde gerekli gördüğünde müfettişleriyle denetleme yetkisine sahiptir.

(2) Merkez Bankası, istikrarlı bir ekonomi ve tatminkar bir büyüme hızı hedeflerine uygun olarak bankaların plasmanları üzerinde nitelik ve nicelik bakımından düzenleyici kararlar alabilir ve genel kredi hacmi içinde çeşitli kredi türlerinin sektörler ve konular itibarıyla dağılımını ayarlar.

(3) Merkez Bankası, bazı bankalarda güvensizlik ve belirsizlik oluşması ve mevduat çekilişlerinin hızlanması durumunda, haklarında belirsizlik ve güvensizlik oluşan bankalara, özkaynaklarının iki katıyla sınırlı olmak üzere ve uygun görülecek teminatlar alınmak koşuluyla doğrudan da kredi kullandırabilir. Bu hüküm gereğince kendisine kredi verilen bankaların tasfiyesi halinde Merkez Bankası, verilen kredi miktarı ve faizi için imtiyazlı alacaklıdır.

Yasal

23. (1) Bankaların taahhütlerine karşılık bulunduracakları genel disponibilitenin en düşük oranı Karşılıklar Merkez Bankası tarafından saptanır. Bu fıkrada sözü edilen disponibil kıymetlerin muhtevası ve hesaplanması usul ve esasları Merkez Bankasınca çıkarılacak bir tebliğle düzenlenir ve Resmi Gazete’de ilan edilir.

(2) Bankaların ve Merkez Bankasınca uygun görülecek diğer mali kuruluşların yükümlülükleri esas alınarak hesaplanacak ve Banka nezdinde açılacak bir hesapta nakden tesis edilecek olan yasal karşılığın oranı Merkez Bankası tarafından tespit edilir.

(3) Yasal karşılığa tabi yükümlülükler ve yasal karşılığın yatırılma zamanı ile gerektiğinde ödenecek faiz dahil olmak üzere uygulama esas ve şartları Merkez Bankası tarafından tespit edilir.

(4) Merkez Bankası, genel disponibilite ve yasal karşılığı süresinde tesis etmeyen veya noksan tesis edenlere, eksik kısım üzerinden bu hususta belirleyeceği esas ve şartlara göre gecikme faizi tahakkuk ettirir.Uygulanacak gecikme faizi oranı ve esasları Merkez Bankası tarafından saptanır.

Merkez Bankası, uyarısına rağmen verilen süre içerisinde genel disponibilite ve yasal karşılığını tesis etmeyen bankaların senetlerinin reeskonta kabulüne son verebilir ve/veya tekerrürü halinde mevduat kabul etme yetkisini süreli veya süresiz olarak kaldırabilir.

(5) Merkez Bankası, mevduatı olağanüstü çekilmekte olan bir bankanın talebi halinde, mevduat cetvellerinin verilmesini beklemeksizin azalmaya ilişkin yasal karşılığı derhal iade eder.

Likidite sorunu olan bankalara Merkez Bankası nezdinde yatırmış oldukları mevduat yasal karşılıkları Merkez Bankası Yönetim Kurulu Kararı ile iade edilir.

(6) Bankaların, 20.07.1974 tarihinden önce Kıbrıs Cumhuriyeti Merkez Bankasına yatırmış oldukları ve halen Rum Yönetimi Merkez Bankasındaki mevcut yasal karşılıklar, bu maddedeki yasal karşılıkların hesaplanmasında 1 KL= 36 TL (Bir Kıbrıs Lirası eşittir Otuz Altı Türk Lirası) kuru ile gözönünde bulundurulur. Rum Yönetimi Merkez Bankasında toplanan yasal karşılıklar, Devlet Döviz Pozisyonunda paralar olup, serbest bırakılıp iadelerinin gerçekleşmesi üzerine her Kıbrıs Lirasından 36.-TL (Otuz altı Türk Lirası) ilgili bankaların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasına yatırılması gereken yasal karşılıklar yükümlülüğüne mahsup edilir ve iade tarihindeki resmi kur ile 1 KL = 36 TL (Bir Kıbrıs Lirası Eşittir Otuz Altı Türk Lirası) kuru arasındaki fark Hazine Hesabına yatırılır.

Faiz oranları

24. Merkez Bankası, her türlü Türk Lirası ve döviz mevduat kabulünde, bankalar ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşların her türlü kredi işlemlerinde alınacak ve verilecek en yüksek faiz oranları ile sağlanacak öteki AMK 4/2006 ile iptal menfaatlerin ve tahsil edilecek masrafların mahiyetini ve en yüksek oranlarını ve mevduatta vade müddetlerini ve edilmiştir. faizlerin kısmen veya tamamen serbest bırakılmasını ve yürürlük zamanlarını saptamaya yetkilidir. Bu hususlar Merkez Bankasının alacağı kararların Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.

Belirlenecek faiz oranları ve faiz oranları ile ilgili diğer hususlar Bankalar dışındaki tüm borç-alacak ilişkilerinde de geçerlidir.

Haznedarlık Ve Diğer

25. (1) Merkez Bankası, Devletin haznedarıdır. Bu sıfatla, özellikle Devletin gerek yurt içindeki ve Görevler gerekse yabancı memleketlerdeki her türlü tahsilat ve ödemelerini, bütün Hazine işlemlerini ve yurtiçi ve yurtdışı her çeşit para nakil ve havale işlerini ücretsiz yapar.

(2) Bakanlar Kurulu, saptayacağı kuruluşların paralarını Merkez Bankasına yatırmasına karar verebilir. Bu şekilde açılacak hesaplara Merkez Bankasının kararlaştırdığı oranda faiz verilir.

(3) Merkez Bankası, Devlet iç borçlanma tahvillerinin mali servisini yapmakla görevlendirilebilir.

Takas Odası

26. Merkez Bankası, şubelerinin bulunduğu yerlerde açılabilecek bankalar arası takas odası işlemlerine nezaret eder.

Özel Denetim

27. Başbakan, Merkez Bankasının işlem ve hesaplarını denetletebilir ve bu hususta her türlü bilgiyi Merkez Bankasından isteyebilir.

Bilgi İsteme

28. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde faaliyette bulunan bütün bankalar, yıllık Yetkisi ve bilançoları ile kar ve zarar hesaplarını idare meclisi ve denetçi raporları ile birlikte yıl Denetim sonundan başlayarak dört ay içerisinde Merkez Bankasına vermekle yükümlüdürler.

(2) Merkez Bankası, bankalardan mevduat, kredi, döviz ve diğer işlemlerine ait her türlü bilgiyi isteyebilir ve Bankalar Yasasında öngörülen ve Merkez Bankasına verilen diğer denetlemeleri yapar, gerekli önlemleri alır ve/veya soruşturma başlatır.

(3) Bankalar, Merkez Bankasının (2)’nci fıkraya göre isteyebileceği bilgileri Merkez Bankasının belirteceği süre içinde vermeye zorunludurlar.

(4) Merkez Bankası, bankaların mali durumlarını izler, inceler ve denetler. Saptadığı hususlarla ilgili gerekli önlemleri alır ve/veya soruşturma başlatır.

(5) Merkez Bankası, istatistiki bilgilerin toplanmasında, kamu kurum ve kuruluşları, Bakanlık, Devlet Planlama Örgütü, diğer ülkelerin istatistiki bilgi toplamaya yetkili makamları ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapabilir. Merkez Bankası, finansal sistemle ilgili tüm istatistiki bilgiler ile ekonomideki ve ödemeler dengesindeki gelişmelerin izlenmesinde gerekli görülecek diğer istatistiki bilgileri bankalar, diğer mali kuruluşlar ile görevli kişilerden doğrudan isteme ve toplama yetkisine sahiptir. Kendilerinden bilgi istenilenler, bu bilgileri Merkez Bankasının belirleyeceği usul ve esaslara göre doğru olarak vermekle yükümlüdürler. Merkez Bankası, bu bilgilerin doğru olup olmadığını ilgililer nezdinde araştırmaya ve denetlemeye, ek bilgi ve belge istemeye yetkilidir.Merkez Bankası, gerekli gördüğü istatistiki bilgileri yayımlayabilir.

Ancak Merkez Bankası, toplanan istatistiki bilgilerden kişisel ve özel nitelikte olanları yayımlayamaz, açıklayamaz, resmi veya özel herhangi bir makama veremez. Bu bilgiler istatistiki amaçlar dışında ve ispat aracı olarak kullanılamaz.

Bankaların

29. (1) Merkez Bankası, bankalar ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşların her türlü Denetlenmesi işlemlerinin bu Yasa, Bankalar Yasası, Pul Yasası, Para ve Kambiyo İşleri Yasası, Dış Ticaret 19/1963 (Düzenleme ve Denetim) Yasası ve yürürlükteki Yasa gücündeki kararnameler ile diğer ilgili 29/1970 yasalara ve bu Yasalar uyarınca çıkarılan Tüzük, Yönetmelik, Karar, Tebliğ ve Emirnamelerin 12/1972 kurallarına uygunluğunun denetimini yapar; gerekli önlemleri alır ve/veya soruşturma başlatır.

2/1973

17/1973

37/1977

27/1980

(2) Denetlenecek banka ve kuruluşlar gerekli her türlü bilgi ve belgeleri denetimle görevli kişilere 12/1987 zamanında ve eksiksiz olarak vermek zorundadırlar.

42/1987

25/1991

39/1995

38/1997

12/1983

46/1990

22/1996

Risklerin Toplanması

30. (1) Merkez Bankası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde faaliyette bulunan bankaların ve ve Risk Merkezi kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşların müşterilerinin risk durumlarını nezdinde toplamak amacıyla bir Risk Merkezi kurar.

(2) Bankalar ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşlar, risk durumları hakkında Merkez Bankasının kendilerinden istediği bütün bilgileri, Merkez Bankasının talimatına göre belirteceği süre içinde ve formüllere uygun olarak vermekle yükümlüdürler.

(3) Risk Merkezinin bütün işlem ve kayıtları gizlidir.

Ancak Merkez Bankası, ilgili bankaları ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşları, müşterilerinin veya kredi isteklilerinin risk durumları hakkında aydınlatabilir.

Kısa Vadeli

31. (1) Merkez Bankası en az üç imzayı taşımak kaydıyla:

Senet ve Vesikaların (A) Vadelerinin bitimine en çok dokuz ay kalmak koşuluyla turizm, eğitim, sanayi, maden ve Reeskonta ve Avansa tarım işleriyle uğraşan gerçek veya tüzel kişilerin, bankalara tevdi edilecek ticari Kabulü senetlerini;

(B) Vadelerinin bitimine en çok dört ay kalmak koşuluyla diğer kişilerin bankalar tarafından tevdi edilecek ticari senet ve vesikalarını;

(C) Küçük sanat erbabı ve kooperatiflerin kredi gereksinimlerini karşılamak üzere bankalar tarafından, vadelerine en çok dokuz ay kalmış olmak koşuluyla tevdi olunacak senetlerini, reeskonta kabul edebilir.

(2) Merkez Bankası, ikinci imza reeskonta gelen banka olmak kaydıyla istisna olarak iki imza ile yetinebilir.

(3) Merkez Bankası, (1)’inci fıkraya göre reeskont edebileceği senetler karşılığında avans da verebilir.

Reeskonta Veya Avansa

32. (1) Merkez Bankası ödenmiş sermayesi ile ihtiyat akçeleri toplamının %10’unu aşan bir meblağı içeren Kabul Edilecek senet ve vesikaları reeskonta kabul edemeyeceği gibi teminat olarak da kabul edemez.

Senetlerin En

(2) Aynı imzaları taşıyan birden fazla senetlerin toplamı yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen Yüksek Tutarı tutarı aştığı takdirde, fazlası reeskonta veya teminata kabul edilemez.

Tahvil Karşılığı Avans

33. Merkez Bankası, Devlet tahvilleri ile Yönetim Kurulunca sağlam kabul edilen tahviller karşılığında, en çok yüz yirmi gün vade ile nominal değerlerinin %80 (Yüzde seksen)’i oranında bankalara avans verebilir.

Ancak, kendi ihraç ettikleri tahviller karşılığında bankalara avans verilmez.

Hazineye Kısa Vadeli

34. Merkez Bankası, hazineye kısa vadeli bir avans hesabı açar. Avans hesabının bakiyesi cari yıl genel bütçe Avans ödeneklerinin toplamının %5 (yüzde beş)’ini ve her halükarda hazinenin Merkez Bankasından kullandığı toplam kaynaklar, Merkez Bankası bilanço pasifleri toplamının %20 (yüzde yirmi)’sini geçemez. Bu avans hesabına uygulanacak faiz oranı, yasal karşılıklara uygulanacak faiz oranından aşağı olmamak üzere, piyasa koşulları göz önünde tutularak Hazine İşleriyle Görevli Bakanlık ile Merkez Bankası arasında kararlaştırılır.

Altın ve

35. Merkez Bankası aşağıdaki işlemleri yapmaya yetkilidir:

Dövizle

(1) Sikke ve külçe halinde altın alıp satabileceği gibi, altın ithal ihraç edebilir.

İlgili İşlemler

(2) Vadeli ve vadesiz her türlü dövizi alıp satabileceği gibi döviz ve altın karşılığında avans verebilir.

(3) Bankalara kurye kredisi tanıyabilir.

(4) Türk Lirası ve döviz olarak yabancı ülkelerden karşılıklı veya karşılıksız her çeşit avans ve kredi alabilir.

(5) Röpor işlemleri yapabilir.

(6) Merkez Bankası, para arzını ve ekonominin likiditesini düzenlemek amacıyla açık piyasa işlemleri yapabilir. Açık piyasa işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Yönetim Kurulunca belirlenir. Açık piyasa işlemleri Hazineye, kamu idare ve müesseselerine veya diğer kurum ve kuruluşlara kredi yardımı amacıyla yapılamaz. Merkez Bankası, para piyasasının işleyişiyle ilgili düzenleyici tedbirler alabilir.

Merkez Bankasının

36. (1) Bu Yasanın 31’inci, 33’üncü, 34’üncü ve 35’inci maddeleri gereğince Merkez Bankasının Yapacağı İşlemlerle yapabileceği işlemlerin toplamı ödenmiş sermaye, ihtiyat akçeleri ve nezdindeki muhtelif fonlar ile mevduatlar toplamının %70’ini geçemez.

İlgili Limitler

(2) Merkez Bankasının vereceği borçların en yüksek miktarı ve kredi türlerine göre limitleri, ekonomik hedefler, piyasanın kredi ihtiyacı, bankalar sisteminin likiditesi ve Merkez Bankasının portföy kompozisyonu göz önünde tutulmak suretiyle Yönetim Kurulunca saptanır.

Merkez

37. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemler şunlardır:

Bankasının Yapamayacağı

(1) Bu Yasa ile açıkça yetki verilen işlemler dışında karşılıksız kredi açamaz ve avans veremez.

İşlemler

(2) Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve teminat veremez.

(3) Portföyünde mevcut senetleri yenileyemez

(4) Taşınmaz mal alımı ile ilgili senet ve vesikaları reeskonta kabul edemeyeceği gibi bunlar üzerine avans da veremez.

(5) Bu Yasa ile belirtilen hususlar dışında Merkez Bankası, kendi ad ve hesabına hiçbir iş ve ticaret yapamayacağı gibi başka şirket ve müesseselere de iştirak edemez, hisse senedi satın alamaz ve bunları avansa kabul edemez,

(6) Merkez Bankası, kendi gereksinimi dışında taşınmaz mal edinemez, ve

(7) Merkez Bankası, bankalar dışında gerçek veya tüzel kişilerden mevduat kabul edemez.

Ancak Banka personeli bu madde kapsamı dışındadır.

İlan Edilecek

38. (1) Bu Yasa uyarınca Merkez Bankası tarafından alınacak genel kapsamlı tüm önlemler, yürürlük Hususlar ve Talimat tarihleri ile birlikte Merkez Bankası tarafından saptanacak şekil ve usulde Resmi Gazete’de Yetkisi yayımlanarak ilan edilir.

(2) Merkez Bankası, bankalara ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşlara yasalarda öngörülen her türlü görevleri ve uygulayacakları esas ve işlemler ile ilgili olarak yazılı talimatlar gönderebilir.

(3) Merkez Bankası, her 15 (on beş) gün itibarıyla hesap durumunu gösteren bir vaziyet yayımlayarak, bunu Resmi Gazete’de de ilan eder.

Hesap Dönemi

39. Merkez Bankasının hesap dönemi takvim yılıdır.

Bilanço ve Rapor

40. Merkez Bankasının denetimi Sayıştay tarafından yapılır. Sayıştay, tevdi edilen yıllık bilanço ile kar ve zarar hesaplarını en geç iki ay içinde denetler ve raporunu Merkez Bankasına, Başbakanlığa ve Cumhuriyet Meclisine sunar.

Bilanço ile Kar ve Zarar

41. Merkez Bankası, Sayıştay denetiminden geçmiş yıllık bilanço ile kar ve zarar hesabı ve faaliyet raporunu en Hesabı geç üç ay içerisinde Resmi Gazete’de yayımlar.

Rapor Sunma

42. Merkez Bankası başkanı, Merkez Bankası faaliyetleri ile uygulanmış ve uygulanacak olan para ve kredi politikası hakkında her yılın Nisan ve Ekim aylarında Bakanlar Kuruluna rapor sunar. Merkez Bankası, faaliyetlerine ilişkin olarak, yılda iki kez, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi, Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesini bilgilendirir.

Merkez

43. Merkez Bankası, üçer aylık dönemler sonunda bülten çıkarır. Bu bültenlerde, istatistiki bilgiler yanında, Bankası Merkez Bankasının para ve kredi politikası hedefleri yer alır. Belirlenen hedeflere ilan edilen sürelerde Bülteni ulaşılmaması, veya ulaşılamaması ihtimali ortaya çıkması halinde, Merkez Bankası, nedenlerini ve alınması gereken önlemleri Hükümete yazılı olarak bildirir ve kamuoyuna açıklar.

Karın Kullanımı

44. Merkez Bankasının yıllık kârı, nominal sermayeye ulaşıncaya kadar ödenmiş sermayeye eklenir. Nominal Sermayeye ulaştıktan sonra karın % 25 (yüzde yirmi beş)’i ihtiyata alınır ve bakiyesi hazineye aktarılır. Zarar oluşması durumunda, Merkez Bankasının zararları Devlet Bütçesinden karşılanır.

Tasfiye

45. Merkez Bankasının tasfiyeye gitmesi halinde mal varlığı Hazineye devredilir.

Vergi, Resim

46. Merkez Bankası:

ve Harçtan (1) Bankacılık işlemleri dolayısıyla elde ettiği karlar ile kurumlar vergisinden, Muafiyet

19/1963

(2) İthal edeceği sikke ve külçe halindeki altınlar için her türlü vergi, resim ve harçtan, ve 29/1970

12/1972

(3) Pul Yasası uyarınca ödenmesi gerekli pul vergisinden.

2/1973 muaftır

17/1973

37/1977

27/1980

12/1987

42/1987

25/1991

39/1995

Resmi Belge

47. Merkez Bankasının her türlü evrak, kayıt, defter ve senetleri ile bunlar dayanan hesap özetleri resmi belge sayılır.

Ceza Yasasının

48. Merkez Bankası Başkan, Başkan Yardımcıları ve üyeleri ile Merkez Bankası mensupları Ceza Yasası Uygulanması uygulamasında Kamu Görevlisi sayılırlar.

Fasıl 154

3/1962

43/1963

15/1972

20/1974

31/1975

6/1983

22/1989

64/1989

11/1997

Tedavülü Zorunlu Para

49. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde, Türk Lirası tedavülü mecburi para olup, sınırsız ödeme gücüne haizdir.

Türk Lirasının Tedavül

Mecburiyeti

Merkez Bankasının

50. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile değerleri, Mallarının Hazine Malı hazine malı sayılır ve ona göre işlem görür.

Sayılması

Tebliğ Çıkarma

51. (1) Banka Yönetim Kurulu, aşağıdaki konularda tebliğ çıkarma yetkisine sahiptir:

Yetkisi (A) Merkez Bankasının, bu Yasanın 21’inci maddesinin (3)’üncü fıkrasında belirtilen uygulamalara paralel idare, teşkilat ve hizmetleri;

(B) İskonto ve avans işlemleri;

(C) Haberleşme, arşiv ve imha işlemleri;

(Ç) Müşterek muhafaza işlemleri;

(D) Faiz Farkı Fonu işlemleri;

(E) Tevdiat hesapları, tahvilat ve havale işlemleri;

(F) Vezne işlemleri;

(G) Bankaların ve kredi vermek amacıyla kurulmuş diğer kuruluşların denetimi işlemleri;

(H) Takas Odası işlemleri;

(I) Risk merkezi işlemleri;

(İ) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası alım-satım ve ihale işleri, ve

(J) Bankalar Yasasının verdiği yetkiler doğrultusunda yönetmelik çıkarmak.

(2) (1)’inci fıkra uyarınca çıkarılacak tebliğler, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.

Türk Lirasına İlişkin

52. Türk Lirası banknotlarının tedavülüne engel olan serbest dolaşım ve sınırsız ödeme gücünü kabul etmeyen, kasten Suç ve Cezalar banknotları tahrip veya yok eden, sahte banknot basan ve/veya tedavüle çıkaran ve/veya tedavüle çıkmasına yardımcı olan kişiler bir suç işlemiş sayılırlar ve mahkumiyetleri halinde asgari ücretin 100 (Yüz) katına kadar para cezasına veya 7 (yedi) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

Faiz Oranlarına ve

53. Bu Yasanın 24’üncü maddesi uyarınca saptanan oran, sınır ve yürürlük zamanına uymayan bankaların işlerini fiilen yöneten Yürürlük Zamanlarına mensupları, görev ve ilgilerine ve fiile katılma derecelerine göre, bir suç işlemiş sayılırlar ve mahkumiyetleri halinde Uymama asgari ücretin 100 (Yüz) katına kadar para cezasına veya 7 (yedi) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

Kredi Koşullarına Uymama

54. Bu Yasanın 31’inci maddesinde belirtilen kredileri bankaların amacına uygun olarak kullandırmadığının tespit edilmesi halinde, kullandırılan kredi tutarı ve faizlerin %50 (yüzde elli) fazlası toplamı bankanın Merkez Bankası nezdindeki hesaplarından alınır.

İşlemlerde Uygunsuzluk

55. Bu Yasanın 28’inci, 29’uncu ve 30’uncu maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeleri zamanında ve eksiksiz olarak vermeyen ve Denetimde İstenen veya işlemleri 28’inci, 29’uncu ve 30’uncu maddelerinde belirlenen kurallara uygun olmadığı saptanan Bankalar ve kredi vermek Bilgi ve Belgeleri amacıyla kurulmuş diğer kuruluşlar ve bunların mensupları bir suç işlemiş sayılırlar ve mahkumiyetleri halinde, bu banka ve Vermeme kuruluşlar asgari ücretin 100 (Yüz) katına kadar para cezasına, bu banka ve kuruluşların mensupları ise, mahkumiyetleri halinde, görev ile ilgilerine ve fiile katılma derecelerine göre asgari ücretin 100 (yüz) katına kadar para cezasına veya 7 (yedi) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

Sır Saklama

56. Merkez Bankası mensupları, sıfat ve görevleri dolayısı ile Merkez Bankasına ve Merkez Bankası ile münasebeti olan kişi ve Sorumluluğu kurumlara ait bildikleri sırların gizliliğine riayet etmek ve bu sırları kanunen yetkili kılınan mercilerden gayrısına herhangi bir surette açıklamamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük, Merkez Bankasından ayrılmaları halinde de devam eder. Bu fıkraya aykırı hareket eden Merkez Bankası mensupları bir suç işlemiş olur ve mahkumiyetleri halinde 4.000.000.000 TL (Dört Milyar Türk Lirası)’na kadar para cezası ve üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur. Sırları kendileri ve başkaları için yarar sağlamak amacı ile açıklayan Merkez Bankası mensupları 10.000.000.000 TL (On Milyar Türk Lirası)’na kadar para cezasına ve beş yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilirler.

Asılsız Yayın ve Haber

57. Merkez Bankasının itibarını kırabilecek veya şöhretine ya da servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olduğu Yayma tespit edilen ya da bu yolda asılsız haberler yayanlar bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde 15.000.000.000 TL (On Beş Milyar Türk Lirası)’na kadar para cezasına veya yedi yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

Yürürlükten Kaldırma

58. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Yasası yürürlükten 35/1987 kaldırılır.

44/1992 Ancak bu Yasada öngörülen tüzükler yapılıncaya kadar yürürlükten kaldırılan Merkez Bankası Yasası uyarınca yapılan 56/1994 tüzüklerin, bu Yasaya aykırı olmayan kuralları yürürlükte kalmaya devam eder.

38/1998

49/2000

Kazanılmış Haklar

59. Bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Yasası ile ona dayanılarak çıkarılan 35/1987 Tüzükler çerçevesinde yapılan tüm satın almalar, icarlar ve banka işlemleri ile personele verilen tüm atamalar ve atama 44/1992 koşulları aynen bu Yasa uyarınca yapılmış sayılır.

56/1994

38/1998

49/2000

Kuzey Kıbrıs Türk

60. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Teşkilat Yasasının 15’inci madde kuralları uyarınca emeklilik Cumhuriyeti Merkez menfaati kazanan Merkez Bankası personeline emeklilik menfaati verilmesini sağlamak amacıyla Merkez Bankası Bankası Emeklilik bünyesinde “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonu” adı altında bir fon Sandığı oluşturulur.

Fonunun Oluşuturulması

57/1987

29/1990

31/1997

(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonunun kaynakları şunlardır:

26/1977 (A) Emeklilik Yasası kuralları uyarınca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı 9/1979 Fonuna ödenmek üzere hak sahiplerinden yapılacak iştirak payları kesintileri.

18/1980

26/1982

54/1982

14/1983

22/1983

20/1985

3/1986

14/1987

38/1987

4/1990

50/1990

35/1997

23/1998

36/2000

29/2001

38/2001

(B) Merkez Bankasının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonuna yapacağı katkı;

(C) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonunda toplanan paraların işletilmesinden sağlanan gelir;

(Ç) Hak sahibi olan kişinin herhangi bir nedenle almış olduğu ve hak sahibi olabilmesi için Emeklilik Yasası uyarınca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonuna yatırması gerekli diğer tazminat, ikramiye ve/veya menfaatler.

(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonundan sadece Emeklilik Yasası kuralları uyarınca Emeklilik menfaati almaya hak kazananlara emeklilik menfaati verilmesi amacıyla harcama yapılabilir.

(4) (A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonu bu Yasanın 10’uncu maddesi uyarınca oluşturulan Yönetim Kurulu tarafından işletilir.

(B) Yönetim Kurulu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası Emeklilik Sandığı Fonunda toplanan parayı karlılık ilkelerine uygun olarak kar elde etmek amacıyla çalıştırabilir.

8/2017

61. 8/2017 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde

1. Bu Yasanın 15’inci maddesinin (1)’inci fıkrası kuralları, halen görevde bulunan Başkan Yardımcıları için de uygulanır ve Görevde Bulunan Başkan görev süreleri sona ermeden görevden alınamazlar.

Yardımcılarının Durumları

Geçici Madde

2. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren birinci, ikinci ve üçüncü Yönetim Kurulundan yılların sonunda Yönetim Kurulundan ayrılacak üyeler ad çekmek suretiyle suretiyle belirlenir.

Ayrılacak Üyeler

Geçici Madde

3. Hazineye açılmış olan kısa vadeli avansın tutarı 34’üncü maddede belirtilen tutara ininceye kadar hiç bir şekilde yeni Halen Hazineye avans kullandırılamaz.

Kullandırılan Avans

Tutarlarının İndirilmesi

Geçici Madde

4. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibarı ile iktisadi faaliyet gösteren veya göstermeyen kamu kurum ve kuruluşlarına Kamu Kurumlarına kullandırılan kredi bakiyelerinin tasfiyesi Başbakanlık ile Merkez Bankası arasında yapılacak protokol çerçevesinde Kullandırılan Kredilerin belirlenir.

Tasfiyesi

Geçici Madde Kur Farkları

5. Merkez Bankasınca Hazineye kullandırılan kısa vadeli avans dolayısıyla 31.12.1999 tarihi itibariyle oluşan kur farkları ve Faizlerin Ödenmesi ve faizler ayrı bir hesapta aktifleştirilir ve 2001 yılından itibaren, her yıl 1/10 (onda bir) oranında olmak üzere bütçeye konacak ödeneklerle 10 (on) yıl içerisinde tasfiye edilir. Aktifleşmeye tabi tutulacak tutarlar ile tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlık ve Merkez Banka arasında kararlaştırılır.

Geçici Madde

6. (1) 31.12.2002 tarihine kadar uygulanmak üzere Merkez Bankası teşviki öngörülen sektörler ve konular için Faiz Farkı Fonu tercihli faiz oranlarının uygulanmasını kolaylaştırmak amacı ile Merkez Bankası bünyesinde Faiz Farkı Fonu oluşturur.

(2) Faiz Farkı Fonunun kaynakları şunlardır:

(A) Devlet bütçesine bu amaçla konacak ödenek,

(B) Merkez Bankası nezdindeki hazine fonları faizlerine karşılık olarak Merkez Bankası bütçesinden ayrılacak belirli bir ödenek, ve

(C) Banka ve kredi vermek amacı ile kurulmuş diğer kuruluşların verecekleri her türlü nakdi krediler üzerinden uygulanacak azami yasal faiz oranı içinde Bakanlar Kurulunca saptanacak ve beş puanı geçmeyecek olan miktarlar.

(3) Faiz Farkı Fonu kaynakları ekonominin güçlendirilmesi ve sağlıklandırılması amacı ile kontrollü kredilerin faiz farklarının karşılanması şeklinde kullandırılması Ekonomi İşleriyle Görevli Bakanlığın önerisi ile Bakanlar Kurulu tarafından yapılır.

Geçici Madde

7. Merkez Bankası, bu Yasanın 44’üncü maddesi uyarınca , karının %75 (yüzde yetmiş beş)’ini Hazine’ye devrederken, Hazinenin, Merkez öncelikli olarak Hazinenin Merkez Bankasına olan borçlarını mahsup eder.

Bankasına

Borçlarının Öncelikli

Mahsup Edilmesi

Geçici Madde

8. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce Merkez Bankasınca açılan vadeli mevduat hesapları, Merkez Bankasınca vade Vadeli Hesapların bitiminde kapatılır.

Kapatılması

Yürütme Yetkisi

62. Bu Yasayı Bakanlar Kurulu yürütür.

Yürürlüğe Giriş

63. Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.

Banka Bülteni

Tasfiye