Vergi Usul Yasası

Sayı : 27/1977

VERGİ USUL YASASI

(13/1980, 24/2015 ve 50/2017 Sayılı Değişiklik Yasaları ile Değiştirilmiş ve Birleştirilmiş Şekli)

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar.

Kısa İsim

1. Bu Yasa “Vergi Usul Yasası” olarak isimlendirilir.

BİRİNCI KISIM

BAŞLANGIÇ KURALLARI

Kapsam

2. (1) Bu Yasa, 3. maddede yazılı olanlar dışında bütçeye giren vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır.

2.24/2015

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada öngörülen vergi, resim ve harçlara bağlı

Gümrük

3. olan vergi, resim zamlar ve faizler de bu Yasaya tabidir.

vergileri (3) Bu Yasa, kaldırılan vergi, resim ve harçlar hakkında da uygulanır.

Vergi

4. Gümrük Müdürlüğü tarafından alınan vergi ve resimler, bu Yasa'ya tabi değildir.

Yasalarının

(1) Vergi yasalarının uygulanması: Bu Yasada kullanılan “Vergi Yasaları” deyimi, bu Yasa kurallarına tabi vergi, resim ve harç yasalarını ifade eder. Vergi Yasaları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık ve İspat olmadığı hallerde Vergi Yasalarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin yasanın yapısındaki yeri ve diğer maddelerde olan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanır.

Uygulanması

3.24/2015

Vergi

5. (2) İspat:Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemlerin gerçek niteliği esastır. Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemlerin gerçek niteliği, yemin hariç, her türlü delile ispatlanabilir. Vergiyi doğuran olayla ilgisi olmayan ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz.

Dairesinin

Ekonomik, ticari ve teknik gereklere uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve olağan olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat yükümlülüğü bunu iddia eden tarafa aittir.

İKİNCİ KISIM

VERGİLENDİRMEDE GENEL ESASLAR

BİRİNCİ BÖLÜM

Vergi Uygulanmasında Yetki

Yükümlülüğü saptayan, vergi tarh eden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden yetkili makam, Vergi Dairesi'dir.

yetkisi

Vergi Gizliliği 6.

(1) Aşağıda belirtilen kişiler, görevleri dolayısıyla, yükümlünün ve

4.24/2015

yükümlü ile ilgili kişilerin, kendilerine, işlem ve hesap durumlarına, iş,

işletme ve servetlerine veya mesleklerine ilişkin olmak üzere gizli

kalması gereken hususları açığa vuramaz ve kendilerinin veya üçüncü

kişilerin yararına kullanamazlar. Ayrıca bu kural, aşağıda belirtilen

kişiler bu görevlerinden ayrılsalar dahi devam eder.

(a) Vergi işlemleri ve incelemeleri ile uğraşan memurlar;

(b) Vergi Yasalarına göre kurulan komisyonlara katılanlar;

(c) Vergi işlerinde kullanılan bilirkişiler.

Ancak, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla, gelir vergisi yükümlülerinin Gelir Vergisi Beyannamelerinde beyan edilen gelirleri ile bu gelirleri üzerinden tarh olunan yıllık Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi Beyannamelerinde beyan edilen vergi matrahları ile bu matrahlar üzerinden tarh olunan Kurumlar Vergisi, Gelir Vergisi ile yükümlülerin ad ve

unvanları ve varsa yetkili muhasip-murakıpların ad ve

unvanları, beyanname vermeyenlerle zarar gösterenlerin bu durumları Vergi Dairesi tarafından, beyannamenin verildiği veya verilmesi gereken yıl içinde Resmî Gazete’de yayımlanır.

Yükümlülerin vergi tarhına esas olan beyanları, kesinleşen vergi ve cezaları ile vadesi geçtiği halde ödenmemiş bulunan vergi ve ceza miktarları Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça açıklanabilir.

(2) Bankalara, yapacakları vergi tahsiline yönelik bilgiler verilebilir. Bu bilgilerin verilmesine ilişkin usul ve esaslar, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlayacağı bir tüzükle belirlenir.

(3) Herhangi bir kişi, Resmî Gazete’de yayımlanan yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen bilgileri, tamamen veya kısmen gazetelerde yayımlayabilir veya bir kitapta toplayabilir.

Ancak bu bilgiler ele alınarak, yükümlülerin haysiyet, şeref ve haklarına tecavüz edilemez.

Yasaklar

7. (1) 6. maddede belirtilen kişiler :

İdarenin

(a) Kendilerine, nişanlılarına ve boşanmış olsalar bile eşlerine;

yardımı

(b) Kan veya sıhrî usul ve füruna, evlâtlığına veya, kendisini evlât edinene yahut kan hısımlığında üçüncü (bu derece

dahil), sıhri hısımlıkta, bu hısımlığı meydana getiren evlenme ortadan kalkmış olsa dahi üçüncü (bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hısımlarına;

(c) Yasal temsilcisi veya vekili bulunduğu kimselere ait vergi inceleme ve takdir işleriyle uğraşamazlar, Mahkemeye intikal eden olaylar hakkında karar veremezler veya bu kararlara katılamazlar.

(2) Vergi işlem ve incelemeleri ile uyuşmazlıklarında görevli memurlar, yükümlülüklerin, Vergi Yasası'nın uygulanması ile ilgili hesap, yazı ve diğer özel işlerini ücretsiz de olsa yapamazlar.

(3) Herhangi bir kamu görevlisinin, yükümlülerin, Vergi Yasasın uygulanması ile ilgili hesap, yasa ve diğer özel işlerini ücretli veya ücretsiz yapması halinde, bu hesap, yazı ve işler Vergi Dairesince dikkate alınmaz.

8. Başta tüm kamu görevlileri olmak üzere, tüm Kaza İdare Âmirleri, Emniyet

Amir ve memurları, Belediye Başkanları, muhtarlar ve kamu kuruluşları,

Vergi Yasası'nın uygulanmasında, uygulayıcı memurlara ve komisyonlara

ellerindeki bütün olanaklarla kolaylık göstermeye ve yardımda bulunmaya

zorunludurlar.

Yükümlü,

9. İKİNCİ BÖLÜM

Vergi

Vergi Sorumluluğu

Sorumlusu ve

(1) Yükümlü, Vergi Yasalarına göre vergi ödemekle borçlu gerçek veya tüzel kişidir.

Vergi Sicil

(2) Vergi Sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından alacaklı Vergi Dairesine karşı muhatap olan kişidir.

Numaraları

5.24/2015

(3) Vergi Yasaları ile kabul edilen haller dışında, yükümlülüğe veya vergi sorumluluğuna ilişkin özel anlaşmalar, Vergi Dairesini bağlamaz.

Vergi ehliyeti 10.

(4) Bu Yasanın müteakip kurallarında geçen “yükümlü” deyimi Vergi

Yasal

11. Sorumlularını da kapsar.

temsilcilerin (5) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olan her gerçek kişi ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı tüzel kişilere bir vergi sicil ödevi numarası verilir. Vergi sicil numarası, gerçek kişilerde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kimlik Kartı numarası, tüzel kişilerde ise Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi tarafından verilen kayıt numarasıdır.

6.24/2015

Vergi

12.

(6) Yukarıdaki (5)’inci fıkrada belirtilen gerçek ve tüzel kişiler dışında kesenlerin kalanların vergi sicil numaraları ile ilgili usul ve esasları belirlemeye Vergi Dairesi Müdürlüğü yetkilidir.

sorumluluğu

(7) Vergi sicil numarasının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerle ilgili kayıtlarda ve düzenlenecek belgelerde kullanılması mecburiyetini getirmeye Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık yetkilidir.

(1) Yükümlülük ve vergi sorumluluğu için, yasal ehliyet gerekmez.

(2) Vergiyi doğuran olayın, yasalarla yasaklanmış bulunması, yükümlülüğü ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.

(1) Tüzel kişilerin, küçükler ile kısıtlıların ve tüzel kişiliği olmayan kuruluşların, yükümlü veya vergi sorumlusu olmaları halinde, bunlara düşen ödevler, yasal temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan kuruluşları yönetenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilenlerin bu ödevleri yerine getirmemeleri nedeniyle, yükümlülerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi alacakları, yasal ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır. Bu kural, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde bulunmayan yükümlülerin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içindeki temsilcileri hakkında da uygulanır.

(3) Temsilciler veya kuruluşu yönetenler, bu suretle ödedikleri vergiler için, gerçek yükümlülere dönebilirler.

(4) Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, yasal temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını da kaldırmaz.

(1) Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye zorunlu olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevlerin yerine getirilmesinden sorumludurlar.

(2) Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı gerçek yükümlülere dönme hakkını kaldırmaz.

Mirasçıların 13.

Ölüm halinde yükümlülerin ödevleri, tereke idare memurlarına, mirası sorumluluğu reddetmemiş yasal ve atanmış mirasçılarına geçer. Ancak, mirasçılardan herbiri, ölenin vergi borçlarından miras hisseleri oranında sorumlu olurlar.

Kaçınılmaz 14.

sebepler Kaçınılmaz sebepler :

7.24/2015

(1) Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;

(2) Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak, Bakanlar Kurulunca açıklanan olağanüstü hal ilanı ile yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler.

(3) Kişinin iradesi dışında ortaya çıkan zorunlu gaybubetler;

(4) Sahibinin iradesi dışındaki sebeplerden ötürü defter ve belgelerinin

elinden çıkmış bulunması

gibi hallerdir.

Yasal ve idari 15.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

süreler Süreler

Kaçınılmaz 16. Sebeplerle Gecikme 8.24/2015

(1) Vergi işlemlerinde ve vergi uyuşmazlıklarında süreler Vergi Yasası'nda belirlenir.

(2) Yasa'da açıkça belirlenmeyen hallerde, on beş günden önce aşağı olmamak koşuluyla bu süreyi, tebliği yapacak olan makam belirler ve ilgiliye tebliğ eder.

Ölüm halinde 17.

sürenin

uzaması (1) Bu Yasanın 14’üncü maddesinde belirtilen kaçınılmaz sebeplerden herhangi birinin bulunması halinde, bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Bu takdirde, tarh zamanaşımı, işlemeyen süreler kadar uzar. Bu kuralın uygulanması için kaçınılmaz sebebin bilinmesi veya ilgililer tarafından saptanması veya belgelenmesi gerekir.

(2) Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, kaçınılmaz sebep sayılan haller nedeniyle, Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tebliğle, afete maruz kalanlar ile bölgeler itibarıyla kaçınılmaz sebep hali ilân etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki vergi türleri ve işyerleri itibarıyla, beyannamelerin toplulaştırılması, yeni beyanname verme süreleri belirlenmesi ve beyanname verme zorunluluğunun kaldırılması şeklinde de kullanılabilir.

Vergi Yasası'nda öngörülmemişse, ölüm nedeniyle mirascılara geçen ödevlerin yerine getirilmesinde, bildirme, beyanname verme, itiraz ve temyiz sürelerine üç ay eklenir.

Süre verme 18. 9.(1).24/2015

(1) Zor durumda bulunmaları nedeniyle vergi işlemlerine ilişkin ödevleri, süresi içinde yerine getiremeyecek olanlara, bu Yasanın 14'üncü maddesi kuralları saklı kalmak koşuluyla, 45 (kırkbeş) günü geçmemek üzere, Vergi Dairesince uygun bir süre verilebilir.

(2) Bu sürenin verilebilmesi için, süre isteyen kişinin, sürenin sona ermesinden önce, vergi işlemlerini yerine getirememesinin nedenlerini içeren yazılı bir istemde bulunması ve bu istemin, Vergi Dairesince uygun görülmesi gerekir. Verginin alınmasını güçleştirecek veya

9.(2).24/2015 9.(2).24/2015

tehlikeye sokacaksa, süre verilemez.

(3) Vergi Dairesi, süre verme yetkisini, işkolları veya yükümlü grupları itibarıyla yazılı başvuru koşulu aranmaksızın basında yapacağı duyuru ile kullanabilir.

(4) Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, Resmi Gazete’de ve/veya Bakanlığın web sayfasında yapacağı bir duyuru ile yasal beyannamelerin verme ve ödeme süresinin son gününden itibaren bir ayı geçmemek üzere süre verebilir.

Sürelerin

19. Vergi Yasası'nda belirlenen süreler aşağıdaki şekilde hesaplanır.

hesaplanması (1) Süre gün olarak belirlenmişse, başladığı gün hesaba katılmaz ve son günün tatil saatında sona erer.

Vergiyi

20.

(2) Süre hafta veya ay olarak belirlenmişse, son hafta veya ayda, başladığı doğuran olay güne karşılık günün tatil saatında sona erer. Sürenin sona erdiği ayda, başladığı güne karşılık bir gün yoksa, süre, o ayın son gününün tatil

Tarh

21. saatında sona erer.

Tebliğ

22. (3) Sonu, belli bir gün ile saptanan sürelerde, süre o günün tatil saatında sona erer.

Tahakkuk

23.

(4) Resmi tatil günleri süreye dahildir. Ancak, sürenin son günü resmi tatile

Tahsil

24. rastlarsa, süre, tatili izleyen ilk iş gününün tatil saatında sona erer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Vergi Alacağının Saptanması

(1) Vergi alacağı, Vergi Yasası'nın vergiyi bağladığı olayın gerekleşmesi veya hukuki durumun tamamlanmasıyla doğar.

(2) Vergi alacağı, yükümlü açısından vergi borcunu oluşturur .

Verginin tarhı, vergi alacağının, Vergi Yasası'nda gösterilen matrah ve oranlar üzerinden, miktar olarak saptanması yönünde Vergi Dairesince yapılan idarî işlemdir.

Tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından yükümlüye veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesidir.

Verginin tahakkuku tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesidir.

Verginin tahsili, bu Yasaya uygun biçimde ödenmesidir.

Tahakkuku 25.

Niteliklerinden ötürü tahakkuku tahsile bağlı vergilerde, verginin tahsili, tahsile bağlı tahakkuku da kapsar.

vergiler

Tahakkuk fişi 26. ÜÇÜNCÜ KISIM

esası

TARH VE TAHAKKUK USULÜ

Tahakkuk

27. BİRİNCİ BÖLÜM

Fişinin

Beyannameye Dayanan Tarh

Kapsamı

(1) Vergi Yasasına göre, beyan üzerinden alınan "Tahakkuk Fişi" ile tarh ve tahakkuk ettirilir.

10.24/2015

(2) Bu esasa göre, Vergi Dairesince beyannamenin alınması üzerine, bir

Tahakkuk

28. tahakkuk fişi düzenlenir ve bunun bir nüshası yükümlüye veyahut beyannameyi yükümlü adına Vergi Dairesine tevdi edene verilir. Bu suretle vergi tahakkuk etmiş olur. Tahakkuk fişinin yükümlüye verilen nüshası, beyannamenin Vergi Dairesine verildiğini kanıtlayan belge niteliğindedir.

Fişinin

Kesinliği

11.24/2015

(3) Gereken hallerde beyana dayanan vergi, tahakkuk fişi yerine ihbarname ile tebliğ edilebilir. Yasaca belirtilen durumlarda, tehtiğ, toplu vergi

Vergi

29. cetvelinin duyurulmasıyla yapılır.

Beyannamesi-

Tahakkuk fişi aşağıdaki bilgileri kapsar:

(1) Vergi tarh numarası.

nin (2) Düzenlenme tarihi.

(3) Verginin türü.

Posta ile veya

(4) Vergilendirme dönemi.

(5) Yükümlünün adı ve soyadı. (Tüzel kişilerde ünvanı)

Elektronik

(6) Vergi sicil numarası.

(7) Yükümlünün açık adresi.

Ortamda

(8) Verginin matrahı.

(9) Verginin hesabı.

Gönderilmesi

(10) Verginin miktarı.

(11) Vergiye itiraz ve düzeltmeye ilişkin kurallar hakkında kısa bilgi.

12.24/2015

(12) Verginin ödeme tarihi.

Vergi beyannamesini, Vergi Dairesine veren kişinin, kendisine verilen tahakkuk fişini almaması, beyannamede yazılı matrah üzerinden, tarhı gereken verginin tahakkukuna engel olmaz. Bu takdirde, tahakkuk fişinin yükümlüye verilecek nüshası, aşağıdaki 29’uncu madde kuralları uyarınca posta ile veya elektronik ortamda yükümlüye gönderilir.

(1) Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde de tahakkuk fişi kesilir.

Bu takdirde, tahakkuk fişinin yükümlüye verilecek nüshası kapalı zarf içinde, yükümlünün beyannamesinde gösterdiği adrese gönderilir ve fişin Dairede kalan nüshasına, posta zimmet defterinin tarih ve numarası yazılır.

(2) Beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesi halinde tahakkuk fişi elektronik ortamda düzenlenir ve yükümlüye veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti, tahakkuk fişinin yükümlüye tebliği yerine geçer.

(3) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık tarafından hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak bir tüzükle belirlenir.

İKINCİ BÖLÜM

İkmalen, Re’sen ve İdarece Tarh

İkmalen vergi 30.

İkmalen vergi tarhı, her ne şekilde olursa olsun, bir vergi tarh edildikten sonra, tarhı bu vergiye ilişkin olarak ortaya çıkan ve maddi delillere veya yasal ölçülere dayanılarak miktarı saptanan bir matrah veya matrah farkı üzerinden alınacak verginin tarh edilmesidir.

Re’sen vergi 31.

tarhı Ancak, hiçbir halde yıllık gelirin bütünlüğü bozulamaz.

13.24/2015 13.24/2015 3.13/1980 13.24/2015

(1) Re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen maddi delillere dayanılarak saptanmasına olanak olmayan hallerde, Vergi Dairesince takdir edilecek matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesidir.

(2) Aşağıdaki hallerin herhangi birinin bulunması halinde, maddi delillerin var olmadığı kabul edilir:

(a) Vergi beyannamesi, yasal sürenin sonundan başlayarak on beş gün geçtiği halde verilmemiş olursa;

(b) Vergi beyannamesi, yasal veya ek süreler içinde verilmekle beraber, beyannamede, vergi matrahına ilişkin bilgiler

gösterilmemiş bulunursa;

(c) Bu Yasaya göre tutulması zorunlu olan defterlerin tümü veya bir kısmı tutulmamış olursa veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmezse.

(ç) Defter kayıtları ve bunlara ilişkin belgeler ile hesaplar, vergi matrahının doğru ve kesin olarak saptanmasına olanak

vermeyecek derecede eksik, usulsüz ve karışık olması

dolayısıyla delil olarak geçerli bulunmazsa.

(d) Yukarıdaki bendlerde belirtilen durumlar dışında saptanan bilgi ve/veya belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde vergi kaybına sebebiyet verildiğinin saptanması halinde.

(3) (2). fıkranın (b). bendinde belirtilen bilgiler gösterilmemişse Vergi Dairesince yükümlüye on beş günden az olmamak üzere bir süre verilir ve yükümlü vergi matrahına ilişkin bilgileri vermeye ve yasal defterlerini ibraz etmeye çağrılır. Bu çağrı üzerine yükümlü, istenilen bilgileri verir ve yasal defterlerini ibraz ederse defter ve belgeler delil olarak geçerli bulunmak koşuluyla, yükümlüye takdir edilecek matrah, defter ve belgelerdeki kayıtlarına göre saptanacak miktardan fazla olamaz.

(4) Vergi beyannamelerini, yasal sürenin sonundan başlayarak on beş gün geçtikten sonra vermiş olanlara, bu beyannamelerinde gösterdikleri gelir üzerinden gerekli tarhiyat yapılır ve Vergi Dairesince yükümlünün beyanından fazla bir matrah takdir edildiği durumlarda, bu fark gözönünde bulundurularak re'sen vergi tarh olunur.

(5) (2). fıkrada öngörülen kurallara göre re'sen vergi tarhını gerektiren bir sebep yanında, ikmalen vergi tarhını da gerekli kılan bir durum varsa, re'sen takdir sonucu beklenmeksizin, gerekli ikmal tarhiyatı yapılır.

Re'sen takdir sırasında, ikmal tarhiyatına neden olan matrah farkı gözetilmişse, vergi tarh edilirken, daha önce tarh edilmiş olan vergi indirilir.

Verginin

32. (1) Verginin idarece tarhı, bu Yasanın. 30. ve 31. maddeleri dışında kalan hallerde, verginin tarhı için, yükümlülerin, Vergi Yasası'nda belirlenen idarece tarhı zamanlarda başvurmamaları veya sözkonusu Yasa'da kendilerine yükletilen zorunlulukları yerin getirmemeleri nedeniyle, zamanında tarh Re’sen tarh ve 33. edilmeyen verginin, Yasa'da belirlenen matrahlar üzerinden Vergi mahsup Dairesince tarh edilmesidir.

İhbarname

34. (2) Bu takdirde vergi, 72. madde gereğince düzenlenen yoklama fişine dayanılarak tarh edilir.

esası

(3) Bu şekilde tarh edilen vergilere ve vergi cezalarına ilişkin ihbarnameler, İhbarnamenin 35. bir yandan yükümlünün bilinen adresine posta ile gönderilir, diğer yandan da yükümlünün. adını, soyadını, hesap numarasını, işini, adresini, tarh edilen verginin ve kesilen cezanın miktar ve türünü gösteren bir duyuru, Vergi Dairesinin duyuru yapmaya ayrılmış yerine asılır. Duyurunun asılması ile duyuru tarihi, tutanakta saptanır.

Kapsamı 14.24/2015

15.24/2025

Taşınmaz Mal 36.

(4) Verginin tahakkuku ve cezanın kesinleşmesi için ,seçmesi gereken itiraz süresi, yükümlünün bilinen adresinde tebliğ yapılmışsa, tebliğ tarihinden, aksi halde yukarda belirtilen tutanakla saptanan duyuru tarihinden başlar.

Beyanına Göre Vergi Tarhı 16.24/2015

Re'sen takdir edilen matrah, yükümlü tarafından bildirilen matrahtan fazla değilse, re'sen vergi tarh edilmez; fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh edilir. Ancak, hiçbir halde, yıllık verginin bütünlüğü bozulmaz.

50/1995 15/2006

İkmalen ve Re'sen tarh edilen vergiler, "İhbarname" ile ilgililere bildirilir.

Türü ve doğuşu ayrı olan vergiler için ayrı ihbarname kullanılır.

İhbarname aşağıdaki bilgileri kapsar:

(1) Verginin tarh numarası.

(2) İhbarnamenin düzenlenme tarihi.

(3) Verginin türü.

(4) Tarhiyatın türü.

(5) Tarhiyatın gerekçesi.

(6) Yükümlünün adı ve soyadı. (Tüzel kişilerde unvanı)

(7) Vergi sicil numarası.

(8) Yükümlünün açık adresi.

(9) Vergilendirme dönemi.

(10) Verginin matrahı.

(11) Verginin hesabı.

(12) Verginin miktarı.

(13) Verginin ödeme tarihi veya tarihleri.

(14) İtiraz makamlarına başvuru şekli ve süreleri.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Taşınmaz Mal Vergisi Tarhiyat İşlemleri

Taşınmaz mal beyanına göre vergi tarhı, verginin, taşınmaz malların değerleri veya türü, yüzölçümü, bulunduğu yöre ve diğer özellikleri gözetilerek Taşınmaz Mal Vergisi Yasası uyarınca saptanan matrahlar üzerinden hesaplanmasıdır.

39/2006 42/2007 18/2008

Taşınmaz malların değerleri veya türü, yüz ölçümü, bulunduğu yöre ve diğer özellikleri gözetilerek Taşınmaz Mal Vergisi Yasası uyarınca saptanan matrahlar, taşınmaz mal vergi ihbarnamesi ile taşınmazın, sınırları içinde bulunduğu Belediye veya Vergi Dairesi tarafından yükümlülere bildirilir.

Taşınmaz Mal 37. Vergi İhbarnamesi 17.24/2015

50/1995 15/2006 39/2006 42/2007 18/2008

Taşınmaz Mal 38. Vergi İhbarnamesinin Kapsamı 18.24/2015

Taşınmaz Mal Vergi ihbarnamesi aşağıda yazılı bilgileri kapsar:

(1) İhbarnamenin tarh numarası.

(2) İhbarnamenin düzenlenme tarihi.

(3) Verginin tarhiyat türü.

(4) Yükümlünün adı ve soyadı. (Tüzel kişilerde unvanı)

Toplu Vergi 39. Cetveli 19.24/2015

(5) Yükümlünün vergi sicil numarası.

(6) Yükümlünün açık adresi.

(7) Taşınmaz malın yeri. (Mahalle veya köy, sokak, ve kapı numarası)

(8) Taşınmaz malın türü, konumu ve büyüklüğü, genişliği veya değeri.

Tebliğ esasları 40.

(9) Taşınmaz malın kayıt numarası.

(10) Verginin oranı.

(11) Verginin miktarı.

(12) Verginin ödeme tarihi veya tarihleri.

(13) İtiraz süresi ve şekli.

(1) Taşınmaz mal vergisi tarhiyatında yıllık vergiler, taşınmazın sınırları içinde bulunduğu Belediye veya Vergi Dairesince mahalle ve köylere göre doldurulan Toplu Vergi Cetvellerinde gösterilebilir.

(2) Toplu Vergi Cetvellerinde aşağıdaki bilgiler bulunur:

(a) Yükümlülerin adı ve soyadı. (Tüzel kişilerde unvanı)

(b) Yükümlülerin vergi sicil numarası.

(c) Yükümlülerin açık adresleri.

(ç) Taşınmaz malın kesinleşen değeri (aynı yükümlüye ait taşınmaz malların değeri toplam olarak gösterilir) türü, konumu ve büyüklüğü, genişliği veya değeri.

(d) Tahakkuk eden vergi.

DÖRDÜNCÜ KISIM

TEBLİĞLER

BİRİNCI BÖLÜM

Tebliğ Esasları ve Tebliğin Kimlere Yapılacağı

Tahakkuk fişi dışında, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden tüm belge ve yazılar, adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasıyla taahhütlü olarak, adresleri bilinmeyenlere duyuru yoluyla tebliğ edilir.

Ancak, ilgilinin kabul etmesi koşuluyla tebliğ, Vergi Dairesinde de yapılabilir.

Tebliğ

41. (1) Tebliğ, yükümlülere, bunların yasal temsilcilerine, genel vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır.

yapılacak

(2) Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya yasal kimseler temsilcilerine, tüzel kişiliği olmayan kuruluşlarda bunları yönetenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin birden fazla müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması yeterlidir.

20.24/2015 Fasıl 277 Fasıl 252

(3) Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da Veli, vasi ve 42. müstahdemlerinden birine yapılır.

kayyımlara Ancak muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak tebliğ kimsenin Küçükler ve Müsriflerin Vesayeti Yasası ve Akıl Hastaları Yasası kapsamında ehliyetsiz bulunmaması gerekir.

(1) Yükümlü yerine geçen veli, vasi veya kayyım gibi vergi sorumlusu birden fazla olursa, tebliğ bunlardan birine yapılabilir.

(2) Eğer tebliğin konusu olan işe ayrı bir vasi veya kayyım bakmakta ise, tebliğ bunlara yapılır.

İKİNCİ BÖLÜM

Posta ile Tebliğ Usulü

Kapalı zarf 43. Posta ile tebliğde, tebliğ edilecek belgeler kapalı bir zarf içinde postaya

esası verilir.

Bilinen

44. Bilinen adrese gönderilen belgeler, Posta Dairesince, tebliğ yapılması gereken adreslere kişiye teslim edildiği tarihte, tebliğ edilmiş sayılır.

tebliğ

45. (1) Bu Yasaya göre bilinen adresler şunlardır:

Bilinen

adresler (a) Yükümlü tarafından işe başlamada bildirilen adresler;

(b) Adres, değişikliğinde bildirilen adresler;

(c) İşi bırakmada bildirilen adresler;

(ç) Vergi beyannamelerinde bildirilen adresler;

(d) Yoklama fişinde saptanan adresler;

(e) İtiraz ve temyiz dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen

adresler

(f) Yetkili memurlar tarafından bir tutanakla saptanan adresler;

21.24/2015

(g) Taşınmaz Mal Vergilerinde tapu kayıtlarından saptanan adresler.

(2) Belgelerin gönderilmesinde, bu adreslerden, tarih sırasıyla tebligat yapacak makama en son bildirilen veya bu makamca saptanan tarih gözönünde bulundurulur.

Tebliğ

46. (1) Tebliğ edilecek belgeleri içeren zarf, Posta Dairesince tebliğ edilmesi belgesinin

teslimi gereken kişiye verilir ve durum, kendisine tebliğ yapılan kişi ile posta

memuru tarafından taahhütü alındı belgesine tarih ve numara konarak

saptanır.

(2) Kendisine tebliğ yapılan kişinin, zarf üzerinde yazılı adresini

değiştirmesinden ötürü bulunmamış olması halinde, posta memuru

durumu zarf üzerine yazar ve mektup Posta Dairesince derhal tebliği

yaptıran Daireye geri gönderilir.

(3) Kendisine tebliğ yapılacak kişinin, geçici olarak başka bir yere gittiği,

22.24/2015

bilinen adresinde bulunanlar veya komşuları tarafından bildirildiği takdirde, durum ve açıklamada bulunanın kimliği, tebliğ alındısına yazılarak altı açıklamayı yapana imzalatılır. İmzadan kaçınırsa, tebliği yapan bu hususu kaydeder ve imzalar ve tebliğ edilmeyen belgeler çıkaran makama geri verilir.

(4) Bunun üzerine tebliği çıkaran makam tarafından saptanacak uygun bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılır. ikinci defa çıkarılan tebliğ belgesi de aynı nedenle tebliğ edilemeyerek geri verilirse, tebliğ, duyuru yoluyla yapılır.

(5) Kendisine tebliğ yapılacak kişi, imza edecek kadar yazı bilmez veya herhangi bir sebeple imza edemeyecek durumda bulunursa, sağ elinin baş parmağı bastırılmak suretiyle tebliğ yapılır.

(6) Kendisine tebliğ yapılacak kişi, tebliği kabulden kaçınırsa, tebliğ edilecek belgeler, önüne bırakılmak suretiyle tebliğ edilir.

(7) Yukarıdaki fıkralardaki işlemler, muhtar veya bir emniyet memuru veya bir kamu görevlisi önünde yapılır ve durum tebliğ alındı belgesine yazılmak, tarih ve en az iki imza konmak suretiyle saptanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Duyuru Yoluyla Tebliğ Usulü

Tebliğin

47. Aşağıda yazılı hallerde tebliğ duyuru yoluyla yapılır:

duyuru

yoluyla (1) Kendisine tebliğ yapılacak kişinin adresi hiç bilinmezse;

yapılacağı (2) Kendisine tebliğ yapılacak kişinin bilinen adresi yanlış veya değişmiş haller

olur ve bu yüzden gönderilmiş olan belgeler geri gelirse;

(3) Başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına olanak yoksa;

(4) Yabancı memleketlerde bulunanlara tebliğ yapılmasına olanak yoksa.

Duyurunun 48. Duyuru,

Şekli

(1) Vergi Dairesince bir veya daha fazla günlük yerel gazetede

23.24/2015

yayımlanmak ve

(2) (a) Maliye işleriyle Görevli Bakanlığın ve/veya Gelir ve Vergi

Dairesinin web sayfasında yayımlanmak veya

(b) Duyuru yazısı, tebliği yapan Dairenin duyuru yapmaya ayrılmış duyuru tahtasına asılmak,

suretiyle yapılır.

Duyurunun 49. Duyurularda, tebliğin ilgili bulunduğu vergiler gösterilerek, kendilerine tebliğ

kapsamı yapılacak kişilerin adları (tüzel kişilerde ünvanları) yazılır ve bu kişiler,

aşağıdaki hususlarda uyarılır:

(1) Duyuru tarihinden başlayarak bir ay içinde duyuruyu yapan makama doğrudan doğruya veya vekil aracılığıyla başvurmaları veyahut taahhütlü mektup veya telgrafla açık adreslerini bildirmeleri;

(2) Kendilerine süre ile kayıtlı resmî tebliğ yapılacağı.

Duyurunun 50. (1) Duyuru üzerine, doğrudan doğruya veya vekil aracılığıyla başvuranlara

sonuçları yerinde adres bildirenlere ise posta ile tebliğ yapılır.

(2) Posta ile yapılan bu tebliğ hakkında 44. madde kuralları uygulanır.

(3) Duyuru tarihinden başlayarak bir ay içinde, Vergi Dairesine

başvurmamış veya adresini bildirmemiş olanlara, bir ayın sonunda

tebliğ yapılmış sayılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tebliğlere İlişkin Çeşitli Kurallar

Memur

51. Posta ile tebliğ yapılması güç veya yararsız görülen hal ve yerlerde veyahut özel veya ivedi hallerde, Vergi Dairesi, tebliğleri posta yerine memur vasıtalarıyla vasıtasıyla yaptırmaya yetkilidir.

tebliğ Bu maddenin uygulanmasında da bu Kısımdaki tebliğ esaslarına uyulur.

Elektronik Ortamda Tebliğ 24.24/2015

51 A. (1) Bu Yasanın hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, bu Yasanın 40’ıncı maddesinde sayılan usullere bağlı kalınmaksızın, yükümlünün bildireceği tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabilir.

(2) Elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü teknik altyapıyı kurma veya kurulmuş olanları kullanma, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirme ve elektronik ortamda tebliğ yapılacaklar ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlayacağı bir tüzükle belirlenir.

Hatalı

52. Tebliğ olunan belgeler, esasa etkin olmayan şekil hatalarından ötürü hukukî tebliğler değerlerini kaybetmezler, yalnız vergi ihbarına ilişkin belgelerde, yükümlünün adının, verginin türü veya miktarının, itiraz veya temyiz sürelerinin hiç yazılmamış olması veyahut bu belgelerin görevli bir makam tarafından düzenlenmemiş olması belgeleri geçersiz kılar.

Tebliğ yerine 53. Verginin tarh ve tahakkukunda tebliğ yerine geçen işlemler hakkındaki geçen işlemler kurallar saklıdır.

BEŞİNCİ KISIM

VERGİ ALACAĞININ KALKMASI VE HATALARIN DÜZELTİLMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Ödeme

Verginin Ödeneceği Makam

54. Vergi borcu, Vergi Dairesi veya şubelerine ödenir.

Ödeme zamanı 55.

(1) Vergi, Vergi Yasası'nda gösterilen süreler içinde ödenir. Ödeme süresinin son günü verginin vadesi tarihidir.

25.24/2015

(2) Bu Yasanın 16’ncı, 17’nci ve 241’inci maddelerinin uygulanması dolayısıyla sürenin uzaması halinde vade, uzayan sürenin sona erdiği gündür.

Özel Ödeme Zamanları 26.24/2015

55 A. (1) İkmalen, re’sen veya idarece tarh olunan vergiler taksit zamanlarından önce tahakkuk etmişse taksit süreleri içinde, taksit süreleri kısmen veya tamamen geçtikten sonra tahakkuk etmişse, geçmiş taksitler, tahakkuk tarihinden başlayarak 1 (bir) ay içinde ödenir.

(2) Ülkeyi terk veya ölüm gibi yükümlülüğün kalkmasını gerektiren haller dolayısıyla;

(a) Beyan üzerine tarh olunan vergiler, beyanname verme süreleri içinde;

48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010

(b) Ödeme tarihleri beyanname verme süresinden sonra gelen vergiler beyanname verme süreleri içinde;

(c) İkmalen, re’sen veya idarece tarh olunan vergiler tahakkuk tarihinden başlayarak 1 (bir) ay içinde,

ödenir.

(3) İkmalen, re’sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda;

2.50/2017

(a) İtiraz yapılmaksızın kesinleşen vergilere, tarhiyatın ilgili bulunduğu vergilendirme dönemine ilişkin kendi vergi yasalarında belirtilen verginin vadesinden (ödeme süresinin son gününden) niteliği yapılan tarhiyatla ilgili düzenlenen ihbarnamede belirtilen ödeme tarihine kadar;

Zamanaşımının 56.

Ancak verginin ihbarnamede belirtilen ödeme tarihinden önce ödenmesi halinde verginin ödendiği tarihe kadar;

(b) Uzlaşılan vergilerde, uzlaşılan vergi miktarına yukarıdaki (a) bendinde belirtilen verginin vadesinden uzlaşma sonucu

düzenlenen ihbarnamede belirtilen ödeme tarihine kadar;

Ancak verginin ihbarnamede belirtilen ödeme tarihinden önce ödenmesi halinde verginin ödendiği tarihe kadar;

(c) Bu Yasanın 284’üncü maddesi gereği Vergi Dairesi Müdürünün vereceği karar sonucu düzenlenen ihbarnamede belirtilen ödeme tarihine kadar;

Ancak verginin ihbarnamede belirtilen ödeme tarihinden önce ödenmesi halinde verginin ödendiği tarihe kadar;

geçen süreler için Kamu Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Yasa kurallarına göre uygulanan gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır. Gecikme faizinin hesaplanmasında ay kesirleri dikkate alınmaz. Vergi, kendi vergi yasası gereği taksitle ödenen bir vergi ise gecikme faizinin hesaplanacağı sürenin hesabında taksit dönemleri de dikkate alınacaktır.

(4) Yükümlünün Üst İtiraz Komisyonuna başvurması halinde, Üst İtiraz Komisyonunun, ödenecek vergi tutarı ile ilgili kararı Vergi Dairesi Müdürünün kararından farklı ise gecikme faizi, Üst İtiraz Komisyonu veya Yüksek İdare Mahkemesinin ödenmesine karar verdiği vergi tutarı üzerinden hesaplanacaktır.

(5) 1 Ocak 2018 tarihinden önce, kendi vergi yasalarında beyanname verme süresi sona eren vergilendirme dönemleri için yapılacak re’sen, ikmalen ve idarece vergi tarhiyatlarına gecikme faizi uygulanmaz.

İKİNCİ BÖLÜM

Zamanaşımı ve Silme

(1) Zamanaşımı, sürenin geçmesiyle vergi alacağının kalkmasıdır.

(2) Zamanaşımı, yükümlünün bu hususta bir başvurusu olup olmadığına bakılmaksızın hüküm ifade eder.

Zamanaşımı 57. Süreleri 27.24/2015

(1) Taşınmaz mal üzerinden alınan vergiler hariç, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak 7 (yedi) yıl içinde tarh ve yükümlüye tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.

Ancak Pul Yasası uyarınca Pul Vergisine tabi bir enstrümanın

19/1963 29/1970

yürürlükte olduğu ve/veya sözü edilen enstrümandan yararlanıldığı sürece herhangi bir zaman aşımı söz konusu değildir.

12/1972 2/1973 17/1973 37/1977 27/1980 12/1987 42/1987 25/1991 39/1995 11/2006

Vergi ve

58. (2) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada öngörülen süre içinde vergi ihbarnamesi tebliğ edilmekle zaman aşımı durur.

Cezaların

Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle belirlenecek usul, esas ve kıstaslar dahilinde, bu Yasa kapsamındaki vergi, ceza ve gecikme zammının toplam miktarı yükümlü bazında 50 TL. (Elli Türk Lirası)’nı aşmaması ve tahsilatı için yapılacak giderlerin bu miktardan fazla olacağının tespiti halinde bu vergilerin tahsilinden vazgeçilebilir.

Tahsilinden

Vazgeçme

28.24/2015

Vergi hatası 59. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Vergi Hatalarını Düzeltme

Vergi hatası, vergiye ilişkin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden, haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır.

Hesap hataları 60. Hesap hataları şunlardır:

Vergilendirme 61.

(1) Matrah hataları :Vergilendirmeye ilişkin beyanname, tahakkuk fişi, hataları ihbarname, toplu vergi cetveli ve kararlarda, matraha ilişkin rakamların veya indirimlerin eksik veya fazla gösterilmiş veya hesaplanmış olmasıdır.

(2) Vergi miktarında hatalar : Vergi oran ve tarifelerinin yanlış uygulanması, mahsupların yapılmamış veya yanlış yapılmış olması, (1).

fıkrada belirtilen belgelerde, verginin eksik veya fazla hesaplanmış veya gösterilmiş olmasıdır.

(3) Verginin tekrarlanmış olması : Aynı vergi yasasının uygulanmasında, belli bir vergilendirme dönemi için, aynı matrah üzerinden bir defadan fazla vergi istenmesi veya alınmasıdır.

Vergilendirme hataları şunlardır :

(1) Yükümlünün şahsında hata : Bir verginin asıl borçlusu yerine başka bir kişiden istenmesi veya alınmasıdır.

(2) Yükümlülükte hata : Açık olarak vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf tutulan kişilerden vergi istenmesi veya alınmasıdır.

(3) Konuda hata : Açıkça vergi konusuna girmeyen veya vergi dışında tutulan gelir, servet, madde, kıymet, belge ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınmasıdır.

(4) Vergilendirme veya muafiyet döneminde hata : Aranan verginin ilişkin olduğu vergilendirme döneminin yanlış gösterilmiş veya süre açısından

Hataların

62. eksik veya fazla hesaplanmış olmasıdır.

ortaya Vergi hataları, aşağıda dökümü verilen yollarla ortaya çıkarılabilir :

çıkarılması (1) İlgili memurun hatayı bulması veya görmesi ile;

Düzeltme

63. (2) Üst memurların yaptıkları incelemeler sonucunda hatanın görülmesi ile;

yetkisi ve (3) Hatanın teftiş sırasında ortaya çıkarılması ile;

vergi iadesi (4) Hatanın vergi incelenmesi sırasında ortaya çıkarılması ile;

Re’sen

64. (5) Yükümlünün başvurusu ile.

düzeltme (1) Vergi hatalarının düzeltilmesine, Vergi Dairesi Müdürü karar verir.

(2) Bu hatalar, düzeltme fişine dayanılarak düzeltilir. Hatanın yükümlü

Düzeltme

65.

aleyhine yapılmış olması halinde, fazla vergi, aynı fişe dayanılarak istemi silinebilir. Tahsil edilmiş ise yükümlüye geri verilir.

Düzeltme

66. İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltilir.

Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kişilerin düzeltmeye itiraz etme hakları isteminin saklıdır.

incelenmesi (1) Yükümlüler, vergi işlemlerindeki hataların düzeltilmesini yazı ile isteyebilirler.

Düzeltmede 67.

zaman aşımı (2) Düzeltme istemleri, 278. maddede belirtilen itiraz dilekçeleri şeklinde düzenlenir ve Vergi Dairesine verilir.

(3) Düzeltme istemleri, taahhütlü olarak posta ile gönderilebilir.

(1) Vergi Dairesi, istemi yerinde gördüğü takdirde, düzeltmeyi yapar;

yerinde görmediği takdirde, durumu, düzeltmeyi isteyene gerekçesi ile birlikte yazı ile tebliğ eder.

(2) Düzeltme istemlerinin başvurudan başlayarak bir ay içinde incelenip karara bağlanması ve sonucun istemde bulunana bu süre içinde tebliğ edilmesi gerekir.

(3) İtiraz süresi içinde düzeltme isteminde bulunanların bu istemleri reddedildiği takdirde, düzeltme istemi itiraz dilekçesi yerine geçer. Bu takdirde itiraz kuralları uygulanır.

(1) 57. maddede öngörülen zamanaşımı süresi dolduktan sonra ortaya çıkan vergi hataları düzeltilemez.

(2) Ancak, düzeltme zamanaşımı süresi :

(a) Zamanaşımı süresinin san yılı içinde tarh ve tebliğ edilen vergilerde hatanın yapıldığı;

(b) Duyuru yoluyla tebliğ edilip itirazsız tahakkuk eden vergilerde, yükümlüye ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten başlayarak bir yıldan aşağı alamaz.

Yoklamanın 68. ALTINCI KISIM

YOKLAMA VE İNCELEME

Amacı 29.24/2015

BİIRINCİ BÖLÜM

Yoklamaya 69. Yoklama

yetkililer

(1) Yoklamadan amaç, yükümlüleri ve yükümlülere ilişkin maddi olay, kayıt

Kimlik

70. ve konuları araştırmak ve saptamaktır. Yoklamaya yetkili memurlar, ayrıca Vergi Yasalarının uygulanması ile ilgili olarak;

gösterme

(a) Vergi Dairesi Müdürlüğünce belirlenmiş usuller dahilinde özel zorunluluğu yetki verilmiş olmak kaydıyla günlük hasılatı tespit etmek;

(b) Ödeme kaydedici cihaz kullanmak mecburiyetinde olanların bu mecburiyete uyup uymadıklarını, bu cihazları belirlenmiş esaslara göre kullanıp kullanmadıklarını ve günlük hasılatı tespit etmek;

(c) Günü gününe kayıt yapılması zorunlu defterlerin iş yerlerinde bulundurulup bulundurulmadığını, usulüne göre kayıt yapılıp yapılmadığını, vergi yasaları uyarınca düzenlenmesi gereken belgelerin usulüne göre düzenlenip düzenlenmediği ile kullanılıp kullanılmadığını, faturasız mal bulunup bulunmadığını, levha asma veya kullanma mecburiyetine uyulup uyulmadığını tespit etmek, yasal defter ve belgeler dışında kalan ve vergi kaybının bulunduğuna emare teşkil eden defter, belge ve delillerin tespit edilmesi halinde bunları almak;

(ç) Taşıma araçlarını, Polis Genel Müdürlüğünün görevlendireceği personel ile birlikte durdurmak ve taşıtta bulundurulması gereken motorlu araçlar ruhsatı, yolcu listesi, fatura veya sevk irsaliyesi, yolcu bileti ile taşıma irsaliyelerinin içeriği ile taşınan yolcu ve malların miktar ve niteliklerini ölçmek, tartmak, saymak suretiyle tespit etmek,

yetkisine sahiptirler.

(2) Yukarıda sayılan yetkilerin hangilerinin ne şekilde ve hangi hallerde kullanılacağını belirlemeye, yoklamaya yetkili olanların bu husustaki görev ve yetkilerini sınırlamaya, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık yetkilidir.

(3) Yoklama ve denetimde görevli memurların görevlerini yerine getirmeleri sırasında, gerek görülmesi halinde güvenliklerinin sağlanmasına ilişkin Polis Genel Müdürlüğünden personel talep edilir.

Yoklama :

(1) Vergi Dairesi Müdürü;

(2) Vergi Dairesi Memurları;

(3) Yetkili makamlar tarafından yoklama işi ile görevlendirilenler ve

(4) Vergi incelemesine yetkili olanlar

tarafından yapılır.

(1) Yoklama yapanların elinde yoklama yetkilerini gösteren resmi bir belge bulunur.

(2) Yoklama yapanlar, bu belgeyi, kendilerinden sorulmasa bile, önünde yoklama yapılan kimseye gösterirler.

Yoklama

71. (1) Yoklama her zaman yapılabilir.

zamanı (2) Yoklamanın ne zaman yapılacağı ilgiliye bildirilmez.

Yoklama fişi 72.

(1) Yoklama sonuçlan, tutanak niteliğinde olan "Yoklama fişine" geçirilir.

(2) Bu fişler, yoklama yerinde iki nüsha düzenlenerek tarihlenir, bulunursa önünde yoklama yapılana veya yetkili temsilcisine imzalatılır; bunlar bulunmaz veya imzadan kaçınırlarsa durum fişe yazılır.

Yoklama

73. (1) Yoklama fişlerinin birinci nüshası, yoklaması yapılan kişi veya yetkili temsilcisine bırakılır. Bunlar bulunmazsa, bilinen adresine on beş gün içinde posta ile gönderilir.

Sonuçlarının

bildirilmesi (2) Yoklama fişlerinin ikinci nüshaları, Vergi Dairesine verilir.

Toplu Yoklama

74. (1) Vergi uygulamalarının gerektirdiği hallerde, ayrı fiş yerine, yoklama cetvelleri kullanılabilir ve sonuçlar, toplu olarak bu cetvellerde gösterilebilir.

Amaç

(2) Yoklama cetvellerinin hangi hallerde kullanılacağı, Vergi Dairesince belirlenir.

(3) Yoklama cetveli kullanılan hallerde, uyuşmazlık konusu olaylar, yoklama fişi niteliğinde ayrı bir tutanakla saptanır.

İKİNCİ BÖLÜM

Vergi İncelemeleri

75. (1) Vergi incelemesinden amaç; defter, hesap ve kayıtlara dayanılarak ödenmesi gereken vergilerin doğruluğuna araştırmak, saptamak ve sağlamaktır.

(2) İncelemeye yetkili alanlarca gerekli görüldüğü takdirde, işletmeye dahil ekonomik kıymetlerin fiili envanterinin yapılması ile beyannamelerde gösterilmesi gereken öğelerin araştırılması da inceleme kapsamına alınabilir.

İncelemeye 76.

(1) Vergi incelemesi, Vergi Dairesi Müdürü ve memurları tarafından yetkililer yapılır.

30.24/2015

(2) Maliye Müfettişleri ve Maliye Müfettiş Yardımcıları, her halükârda vergi inceleme yetkisine sahiptirler.

Kimlik

77.

Vergi incelemesi yapanlar, yanlarında, memurluk nitelikleri ile inceleme gösterilmesi yetkilerini gösteren resmî bir belge bulundururlar ve gittikleri yerde işe başlamadan önce bu belgeyi ilgililere gösterirler.

İncelemeye 78. Bu Yasaya veya diğer yasalara göre defter ve hesap tutmak, evrak ve tabi olanlar belgeleri korumak ve ibraz etmek zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler vergi incelemelerine tabidirler.

İnceleme

79. (1) Vergi incelemesinin ne zaman yapılacağının önceden bildirilmesi zorunlu değildir.

zamanı

(2) İnceleme sonucu alınmamış hesap dönemi de dahil olmak üzere, tarh zamanaşımı süresi sonuna kadar her zaman yapılabilir.

(3) Daha önce inceleme yapılmış veya matrahın re'sen takdir edilmiş olması, yeniden inceleme yapılmasına ve gerekirse tarhiyatın tamamlanmasına engel değildir.

İncelemenin 80.

(1) Vergi incelemeleri esas itibarıyla incelemeye tabi olanın işyerinde yapılacağı yer yapılır.

(2) İşyerinin uygun olmaması, ölüm, işin bırakılması gibi zorunlu nedenlerle, incelemenin yerinde yapılması olanaksızsa veya yükümlü ve vergi sorumluları isterlerse, inceleme Dairede yapılabilir.

Bu takdirde, incelemeye tabi olanın, gerekli defter ve belgelerini Daireye getirmesi kendisinden yazılı olarak istenir.

(3) İncelemenin Dairede yapılması halinde, istenilen defter veya belgeleri, belirlenen zamanda özürsüz olarak getirmeyenler, bunları ibraz etmemiş sayılırlar. Haklı özür gösterenlere, defter ve belgelerini Daireye getirmeleri için uygun bir süre verilir.

İncelemede 81.

Vergi incelemesi yapanlar, yaptıkları inceleme sırasında aşağıdaki esaslara uyulacak uymaya zorunludurlar:

esaslar

(1) İncelemeye tabi olana, işe başlamadan önce, inceleme konusuna ilişkin açıklayıcı bilgi verirler;

31.24/2015 31.24/2015

(2) Önünde inceleme yapılan uygun görmedikçe, resmi çalışma saatları dışında inceleme yapamazlar veya buna devam edemezler. Ancak tutanak düzenlenmesi ve inceleme ile ilgili güvenlik önlemlerinin tutanakları alınması bu kuralın dışındadır.

31.24/2015 İncelemenin 82.

(3) İnceleme sona erince, bunun yapıldığını gösteren bir belge, önünde inceleme yapılana verilir.

(4) Vergi Yasalarıyla ilgili Bakanlar Kurulu Kararı, tüzük, yönetmelik, tebliğ ve genelge ve özelgelere aykırı vergi inceleme raporu düzenleyemezler.

(5) İncelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması halinde en fazla 6 (altı) ay, sınırlı inceleme yapılması halinde ise en fazla 3 (üç) ay içinde incelemeleri bitirmeleri esastır. Bu süreler içinde incelemenin bitirilememesi halinde ek süre talep edilebilir. Bu talep, vergi incelemesine yetkili olanların bağlı olduğu birim tarafından değerlendirilir ve 6 (altı) ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Bu durumda, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların bağlı olduğu birim tarafından incelemenin bitirilememe nedenleri yazılı olarak nezdinde inceleme yapılana bildirilir. Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların bağlı olduğu birimler vergi incelemesinin öngörülen süreler içinde bitirilmesi için gerekli tedbirleri alırlar.

(6) Vergi incelemesi yapmaya yetkilendirilenler tarafından düzenlenen vergi inceleme raporları, işleme konulmak üzere Vergi Dairesi Müdürlüğüne sunulur.

(1) İnceleme sırasında gerekli görülen hallerde, vergilendirmeye ilişkin olaylar ve hesap durumları ayrıca tutanaklarla saptanıp belgelenebilir.

ilgililerin itiraz ve görüşleri varsa, bunlar da tutanağa geçirilir. Bu şekilde düzenlenen tutanakların birer nüshasının yükümlüye veya önünde inceleme yapılan kimseye bırakılması zorunludur.

(2) İlgililer tutanakları imzalamaktan kaçındıkları takdirde, tutanakta belirtilen olaylar ve hesap durumlarını içeren defter veya belgeler, önünde inceleme yapılandan, onamasına bakılmaksızın alınır ve inceleme sonucunda tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez. İlgililer her zaman bu tutanakları imzalayarak defter ve belgeleri geri alabilirler. Ancak, bu defterlerin suç delili olmaması koşuldur.

(3) 84. madde kuralları, bu maddenin (2). fıkrası uyarınca alınan defter ve belgeler hakkında da uygulanır.

(4) 85. maddenin (4) ve (5). fıkralarındaki kurallar, bu maddenin (2).

fıkrası uyarınca defter ve belgeleri alınan yükümlüler hakkında da geçerlidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Arama

Arama

83. (1) İhbar veya yapılan incelemeler dolayısıyla, bir yükümlünün vergi kaybına sebep olduğunu gösteren belirtiler bulunursa, bu yükümlü veya yapılabilecek vergi kaybı ile ilgili görülen diğer kişilerin önünde ve bunların üzerinde arama yapılabilir.

haller

32.24/2015

(2) Aramanın yapılabilmesi için :

(a) Vergi incelemesi yapmağa yetkili olanların arama yapılmasını gerekli görmesi ve arama kararı vermeye yetkili mahkemeden, gerekçeli bir yazı ile arama isteminde bulunması ve

(b) Mahkemenin, istenilen yerlerde arama yapılmasına karar vermesi

gerekir.

(3) Bağlantılarından ötürü muhtelif kişiler önünde ve muhtelif yerlerde yapılmasına gerek görülen aramalardan birine karar vermeye yetkili olan mahkeme, diğer mahkemelerin yetki alanına giren aramalar hakkında da karar vermeye yetkilidir.

Aramada

84. (1) Aramada bulunan ve incelenmesine gerek görülen defter ve belgeler, ayrıntılı olarak bir tutanakla saptanır. Belgelerin dosyalanması ve bulunan defter dosyaların içinde sayılandırılarak saptanması, ayrıntılı saptama anlamına gelir.

ve belgeler

(2) Arama yapıldığı sırada, zaman yetersizliği ve başka nedenlerle, bu tutanağın düzenlenmesine olanak yoksa, bulunan ve incelenmesine gerek görülen defter ve belgeler, yükümlü önünde güvenli bir yere konur veya koruyucular içinde Daireye götürülür. Bu defter ve belgelerin konulduğu yerlerin veya koruyucuların, aramayı yapan tarafından mühürlenmesi ve olanak varsa yükümlünün mühürünün de konması koşuldur. Daha sonra, yükümlünün önünde bu koruyucular ve güvenli yerler açılarak ayrıntılı tutanaklar düzenlenir. Mühürleme ve mühürün bozulması halleri de birer tutanakla saptanır ve ayrıntılı tutanağın bir nüshası da, defter ve belgelerin sahibine veya yetkili temsilcisine verilir.

(3) Bu işler :

(a) Yükümlünün aramada hazır bulunmaktan veya mühür

konmasından kaçınması hallerinde, aramada hazır bulunanlar aracılığıyla;

(b) Yükümlünün, mühürün bozulması veya tutanağın düzenlenmesi

sırasında hazır bulunmaktan kaçınması hallerinde de, aramayı yapan tarafından iki memurla birlikte tamamlanır.

(4) Aramada bulunup, yükümlünün önünde güvenli bir yere konulmuş veya koruyucular içinde Daireye götürülmüş olan ve incelenmesine gerek görülen defter ve belgeler, arama kararında açıkça yazılmamış olsa bile, inceleme yapanın çalıştığı yere götürülebilir veya getirtilebilir.

(5) Arama sonucu alınan bu defter ve belgelerin iyi saklanması gerekir.

Bunların iyi saklanmamasından doğacak zararların, idarece, tazmin edilmesi zorunludur.

Aramada Usul 85.

(1) Arama yapılan hallerde inceleme ivedi olarak ve her işten önce yapılır.

33.24/2015

(2) İnceleme sırasında, vergi ile ilgili olmayan kişisel ve öze1 mektuplar ve diğer evrak, makbuz karşılığında sahiplerine geri verilir.

(3) Yükümlü ilgili memurun önünde, bu defter ve belgeler üzerinde incelemeler yapmaya ve bunlardan suret ve kayıtlar çıkarmaya yetkilidir.

(4) Defter ve belgelerin muhafaza altına alınmış olması, süresi gelen vergi beyannamelerinin verilmesi ödevini kaldırmaz. Yükümlü,

beyannamesini düzenlemek için gerekli bilgileri defter ve belgelerden

(3). fıkra uyarınca çıkarabilir. Yükümlünün bu husustaki yazılı istemi yetkililerce derhal yerine getirilir.

(5) Ancak, defter ve belgelerin muhafaza altına alındığı tarihten, vergi beyannamesinin verileceği tarihe kadar olan süre, bir aydan az ise, beyanname verme süresi kendiliğinden bir ay uzar ve ek süre bu müddetin sonunda başlar.

14. maddenin (1), (2) ve (3). fıkralarıyla 18. madde kuralları saklıdır.

Aramanın

86. (1) Arama sonunda, alınan defter ve belgeler, üzerindeki incelemeler en geç üç ay içinde sona erdirilerek sahibine bir tutanakla geri verilir.

Sona Ermesi

34.24/2015

(2) İncelemelerin haklı nedenlere dayanılarak üç ay içinde sona erdirilmesine olanak bulunmayan hallerde, mahkemenin vereceği karar üzerine bu süre uzatılabilir.

(3) Defter ve belgelerin incelenmesi sırasında, bu Yasaya aykırı görülen olaylar ve hesap durumları tutanakla saptanır. Yükümlü bu tutanakları imzalamaktan kaçındığı takdirde, sözkonusu olayları ve hesap durumlarını içeren defter veya belgeler,aramanın konusu ile ilgili vergi ve cezalar kesinleşinceye kadar kendisine geri verilmez.

(4) İlgililer tutanaklara diledikleri itiraz ve görüşleri kaydedebilirler ve tutanakları her zaman imzalayarak defter ve belgelerini geri alabilirler.

Ancak, bu defter ve belgelerin suç delili oluşturmaması gerekir.

Kayıtların

87. (1) Arama sonucunda bulunan defter ve belgelerin muhahafaza altına alınması nedeniyle, 148. madde gereğince yapılamayan kayıtlar, yeniden defterlerin geri verilmesinden sonra, idare ile yükümlü arasında kararlaştırılan uygun bir süre içinde tamamlanır. Bu süre bir aydan az işlenmesi olamaz.

35.24/2015

(2) Defterleri muhafaza altına alınan yükümlüler isterlerse, işlemlerini yeni

defterlere kaydettirebilir ve bu işlemleri söz konusu defterlerin geri verilmesi halinde, geri verilen bu defterlere aktarabilirler.

Genel

88. Bu Bölümde açıkça yazılı almayan hallerde, Ceza Usulü Yasası'nın aramaya ilişkin kuralları uygulanır.

Kuralların

uygulanması

Bölüm 155

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Bilgi Toplama

Bilgi verme 89.

(1) Kamu kurum ve kuruluşları, yükümlüler veya yükümlülerle işlemde bulunan diğer gerçek ve tüzel kişiler, yasa ile kurulmuş meslek kuruluşları, hayır kurumları ve diğer sosyal, kültürel ve sportif kuruluşlar, Vergi Dairesinin veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların isteyecekleri bilgileri vermek zorundadırlar.

36.24/2015

(2) Bilgiler yazı veya sözle istenilir. Sözle istenen bilgileri vermeyenlere, durum yazı ile tekrarlanır ve cevap vermeleri için kendilerine uygun bir süre tanınır. Bilgi istenmek üzere ilgililer Vergi Dairesine zarla getirilemez.

(3) Memleket dışı ayrıcalıklardan yararlanan yabancı Devlet memurları bilgi verme zorunluğuna tabi tutulamazlar.

Sürekli bilgi 90. Kamu Yönetim ve Kuruluşları, Vergi Dairesince kendilerinden yazı ile verme istenecek bilgileri, belli aralıklarla ve sürekli olarak yazı ile vermek zorundadırlar.

Ölüm

91. Aşağıdaki resmi makamlar ile gerçek ve tüzel kişiler bilgi edindikleri ölüm olayları ile intikalleri, 1 (bir) ay içinde Vergi Dairesine yazı ile bildirmek zorundadırlar:

Olaylarını ve

(1) Kaymakamlıklar, Tapu ve Kadastro Dairesi, Nüfus Kayıt Dairesi.

İntikalleri

(2) Yabancı ülkelerdeki Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin Diplomatik

Bildirme

Temsilcilikleri. (Görevli oldukları ülkede vefat eden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşlarının adı, soyadı ve nitelikleri ile ikametgâhlarını Vergi Dairesine bildirirler.)

37.24/2015

(3) Mahalle ve Köy Muhtarları. (Kendi mahalle veya köylerinde vefat edenleri bildirirler.)

(4) Bankalar, sigorta şirketleri, (kooperatif kredi şirketleri dahil), emanet kabul eden gerçek ve tüzel kişiler. (mevduat, şirket hissesi, emanet para ve eşya veya başka şekilde alacak sahiplerinden birinin ölümü halinde, ölenin adını, soyadını, alacağının türünü ve miktarını bildirirler.)

Bilgi

92. (1) Kendilerinden bilgi istenilen gerçek ve tüzel kişiler, özel yasalarda yazılı gizlilik kurallarını ileri sürerek, bilgi vermekten kaçınamazlar.

vermekten Ancak :

(a) Posta ve Telefon Dairelerinin haberleşmeler hakkında tutmaya kaçınamamak zorunlu olduğu gizlilik saklıdır.

(b) Doktorlardan, diş doktorlarından, dişçilerden, ebelerden ve sağlık memurlarından, hastaların hastalıkların tümüne ilişkin bilgiler istenemez.

(c) Avukatlardan, kendilerine verilen işler veya görevleri dolayısıyle bilgi edindikleri hususların bildirilmesi istenemez. Ancak, bu yasak müvekkil adlarıyle, vekillik ücretlerini ve giderlerini kapsamaz.

Bölüm 155

(2) Ceza Usulü Yasası gereğince gösterilmesi veya teslimi gerekmeyen evrakın niteliği hakkında bilgi istenemez. Ancak, doğrudan doğruya Bilgi toplama 93. vergi ile ilgili olmak koşuluyla, bu gibi evraktan doğan borçların arşivi miktarlarına ve alacaklıların adlarına ait bilgiler istenebilir.

(1) 91. maddede öngörülenler dışında, bu Bölümde yazılı diğer kaynaklardan toplanacak bilgiler, bilgi toplama arşivlerinde gizli olarak saklanır.

(2) Bu arşivlerden kimlerin, ne şekilde yararlanacağı Maliye Bakanlığınca saptanır.

YEDİNCİ KISIM

YÜKÜMLÜNÜN BİLDİRİM ÖDEVİ

BİRİNCİ BÖLÜM

İse Başlama Bildirimleri

İşe

94. Aşağıdaki yükümlüler, işe başladıklarını Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar :

Başlamayı

(1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri.

(2) Serbest meslek sahipleri.

Bildirme

(3) Kurumlar Vergisi yükümlüleri.

(4) Limited şirket direktörleri ile ortaklıklara ortak olanlar.

38.24/2015

(5) Taşınmaz mal sermaye iradı elde edenler.

İşe

95. (1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerinin;

Başlamanın

(a) Bir işyeri açmaları, veya

belirtileri (b) İşyeri açmamış olsalar bile, ticaret siciline veya mesleki bir kuruluşa kaydolmaları,

39.24/2015

işe başladıklarını gösterir.

(2) Bu madde açısından, “işyeri açmak”, belli bir yerde fiili olarak ticarî

veya sınaî faaliyete geçmeyi anlatır. Bir yerin hangi amaçla olursa olsun, yalnızca tutulmuş olması veya içinde tertibat ve tesisat yapılmakta olması işyerinin açıldığını göstermez.

Serbest

96. (1) Serbest meslek sahiplerinin :

meslek

sahiplerinde (a) Muayenehane, yazıhane, atelye gibi özel işyeri açmaları ;

işe başlamanın

belirtileri (b) Çalışılan yere tabelâ, levha gibi mesleki faaliyette bulunulduğunu gösteren belirtileri asmaları ;

(c) Her ne şekilde olursa olsun sürekli olarak meslekî faaliyette bulunulduğunu gösteren duyurularda bulunmaları ;

(ç) Serbest olarak meslekî faaliyette bulunmak üzere meslekî kuruluşlara kaydolunmalarını işe başladıklarını gösterir.

(2) Meslekî kuruluşlara kaydolunan serbest meslek sahiplerinden, görevleri veya durumları gereği fiilî olarak meslekî faaliyette bulunmayacak olanlar, bildirimlerinde bu hususu da açıklarlar.

İşyerinin

97. Ticarî sınaî, tarımsal ve meslekî faaliyette işyeri; mağaza, yazıhane,

Tanımı 40.24/2015

idarehane, muayenehane, imalâthane, şûbe, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticarî, sınaî, tarımsal veya

Adres

98. meslekî bir faaliyetin yürütülmesine ayrılan veya bu tür faaliyetlerde kullanılan yerdir.

değişiklikleri-

İKİNCİ BÖLÜM

Değişikliklerin Bildirilmesi

45. maddede bilindiği belirtilen iş veya ikamet yeri· adreslerini değiştiren yükümlüler, yeni adreslerini Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar.

nin

bildirilmesi

İş Değişiklik- 99. İşe başladıklarını bildiren yükümlülerden :

lerinin

bildirilmesi (1) Yeni bir vergiye tabi olmayı

(2) Yükümlülük şeklinde değişikliği ;

(3) Yükümlülükten muaflığa geçmeyi

gerektirecek şekilde işlerinde değişiklik olanlar, bu değişiklikleri Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar.

İşletmelerde 100. Yükümlüler, aynı teşebbüs veya işletmeye dahil bulunan iş yerlerinin değişikliğin sayısında ortaya çıkan artış veya azalışları, Vergi Dairesine bildirmek bildirilmesi zorundadırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşi Bırakma Bildirimleri

İşi

101. (1) Bu Yasanın 94’üncü maddesinde öngörülen yükümlülerden işi bırakanlar, bu durumu Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar.

Bırakmanın

Ancak;

(a) İşi bırakma bildiriminde bulunmayan bir yükümlünün işi bıraktığının tespit edilmesi veya yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamaması ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilememesi veya başkaca bir ticarî, sınai, ziraî ve meslekî faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla yükümlülük tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve yükümlülük kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi halinde, yükümlü (matrahlı veya matrahsız beyanname verenler dahil) işi bırakmış addolunur ve yükümlülük kaydı Vergi Dairesince terkin edilir. Bu durum, ilgili kamu kurum ve kuruluşu ile bağlı bulundukları mesleki kuruluşlara da bildirilir.

Bildirilmesi

41.24/2015

(b) Yükümlülük kaydının terkin edilmesi, yükümlünün işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı gibi bu tarihten sonra faaliyette bulunduğunun tespiti halinde, bu dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme fiilini işleyenler hakkında kovuşturma

yapılmasına ve ceza uygulanmasına da engel teşkil etmez.

(2) Bu madde kapsamında yükümlülük kayıtları terkin edilenlerin kimlik bilgileri ile bunların bastırmış oldukları belgeler ve kullanmış oldukları ödeme kaydedici cihazlara ilişkin bilgilerle ilgili işlemler, Vergi Dairesi

İşi bırakmanın 102. Müdürlüğünce belirlenecek usul ve esaslara göre yapılır.

tanımı

(1) Vergiye tabi olmayı gerektiren işlemlerin tamamen durdurulması ve sona ermesi işi bırakmayı anlatır.

(2) İşlerin herhangi bir nedenle geçici bir süre için durdurulması işi bırakma sayılmaz.

Tasfiye ve

103. (1) Tasfiye ve iflâs hallerinde, yükümlülük, vergiye ilişkin işlemlerin iflas tamamen sona ermesine kadar devam eder.

(2) Tasfiye ve iflâs hallerinde, tasfiye veya iflâs memurları :

(a) Tasfiye veya iflâs kararlarını ;

(b) Tasfiyenin veya iflâsın kapandığını

Vergi Dairesine ayrı ayrı bildirmek zorundadırlar.

Ölüm

104. Ölüm, işi bırakma yerine geçer ölüm, yükümlünün mirası reddetmemiş mirasçıları tarafından Vergi Dairesine bildirilir. Mirasçılardan herhangi birinin ölümü bildirmesi, diğer mirasçıları bu ödevden kurtarır.

42.24/2015

Taşınmaz Mal 105. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Vergisi

Beyanlarında Taşınmazlara İlişkin Bildirimler

Unutulan

Taşınmazların Yükümlüler, taşınmaz mal beyanlarında unutularak yazılmamış olan Bildirilmesi taşınmazları, verginin alınmaya başlandığı malî yılın sonuna kadar, taşınmazın sınırları içinde bulunduğu Belediyeye veya Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar.

43.24/2015

Yeni İnşaatın 106.

Bildirilmesi

(1) Yükümlüler, yeni inşa ettirdikleri binaları ve inşaat bitmeden kullanılmaya başlanan kısımlarını, sınırları içinde bulundukları Belediyeye veya Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar.

44.24/2015

Taşınmazlar- 107.

daki (2) Mevcut binalara yapılan eklemeler ve konulan sabit üretim tesisleri yeni Değişikliklerin inşaat yerine geçer.

Bildirilmesi

Yükümlüler, taşınmazlarda ortaya çıkan değişiklikleri ve iratsız arsanın iratlı arsa veya iratlı arsanın iratsız arsa haline geldiğini sınırları içinde bulunduğu Belediyeye veya Vergi Dairesine bildirmek zorundadırlar.

45.24/2015

BEŞİNCİ BÖLÜM

Bildirimlerde Süre ve Şekil

Bildirim

108. (1) İşe başlama, değişiklik ve işi bırakma bildirimleri, bildirilecek olayın ortaya çıktığı tarihten başlayarak bir ay içinde yapılır.

süreleri

(2) Bina ve arazi değişikliklerine ilişkin bildirimler ise, yeni inşaatta, inşaatın bittiği ve kısmen kullanılmaya başlanmışsa, her kısmın kullanılmaya başlandığı ve diğer değişikliklerde (Müstesnalığın sükutu

Yazılı bildirim 109. dahil) değişikliği gerektiren durumun ortaya çıktığı tarihten esası başlayarak iki ay içinde yapılır.

Posta ile

110. Bildirimler yazılır olur.

gönderme (1) Yazılı bildirimler, posta ile taahhütlü olarak gönderilebilir. Bu takdirde, bildirimin postaya verildiği tarih,Vergi Dairesine verilme tarihi yerine geçer.

(2) (1). fıkra kuralları vergi beyannameleri hakkında da uygulanır.

SEKİZİNCİ KISIM

YÜKÜMLÜNÜN DEFTER TUTMA ÖDEVİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Defter Tutmada Genel Esaslar

Defter

111. Yükümlüler, bu Yasa uyarınca tutacakları defterleri, vergi uygulaması açısından, aşağıda belirtilen amaçları sağlayacak şekilde tutarlar :

tutmada amaç

(1) Yükümlünün, vergiye ilişkin servet, sermaye ve hesap durumunu saptamak ;

(2) Vergiye ilişkin faaliyet ve hesap sonuçlarını saptamak ;

(3) Vergiye ilişkin işlemleri belirlemek ;

(4) Yükümlünün vergi karşısındaki durumunu, hesap üzerinden denetlemek ve incelemek ;

(5) Yükümlünün hesap ve kayıtlarının yardımıyla, üçüncü kişilerin vergi karşısındaki durumlarını denetlemek ve incelemek.

Defter

112. (1) Aşağıdaki gerçek ve tüzel kişiler, bu Yasada öngörülen esaslar çerçevesinde defter tutmak zorundadırlar:

Tutacaklar

(a) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri.

(b) Ticaret şirketleri.

46.24/2015

(c) İktisadi kamu kuruluşları.

(ç) Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ile yasa ile kurulmuş meslek kuruluşları, hayır kurumları ve diğer sosyal kültürel ve sportif kuruluşlara ait iktisadi işletmeler.

(d) Serbest meslek sahipleri.

(e) Çiftçiler.

(f) Siyasal Partiler.

(2) İktisadî kamu kuruluşlarıyla, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ile yasa ile kurulmuş meslek kuruluşları, hayır kurumları ve diğer sosyal kültürel ve sportif kuruluşlara ait iktisadi işletmeler defter tutma bakımından ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerinin tabi oldukları kurallara tabidirler.

(3) Vergi Dairesi Müdürü, yasa ile kurulmuş meslek kuruluşları, hayır kurumları ve diğer sosyal kültürel ve sportif kuruluşları defter tutmaya zorunlu kılabilir.

Defter

113. (1) Defter tutma zorunluluğu, aşağıda yazılı gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanmaz :

tutmaktan

muaf

tutulacaklar (a) Gelir vergisinden muaf olan esnaf ve çiftçiler ;

Hesap dönemi 114.

(b) Vergi Yasa'sına göre vergileri götürü olarak saptananlarla Vergi Yasası'na uygun olarak Vergi Dairesi Müdürü tarafından defter tutmaktan muaf tutulanlar ;

(c) Kurumlar Vergisinden muaf olan iktisadî kamu kuruluşları.

(2) (1). fıkrada öngörülen istisna kuralları, gelir veya kurumlar vergisinden muaf olmakla beraber, diğer vergilerden birine tabi olan ve bu vergileri götürü usûlde saptanmayan yükümlülerin, muâf olmalıkları vergiler için tutacakları defterleri kapsamaz.

(1) Defterler, hesap dönemi itibariyle tutulur. Kayıtlar Hesap her hesap dönemi sonunda kapatılır ve ertesi dönem başında yeniden açılır.

(2) Hesap dönemi normal olarak takvim yılıdır.

Ancak, takvim yılı dönemi, faaliyet ve işlemlerin niteliğine uygun bulunmayanlar için, bunların başvurusu üzerine, Vergi Dairesi on ikişer aylık özel hesap dönemleri belirleyebilir.

(3) Yeniden işe başlama veya işi bırakma hallerinde, hesap dönemi içinde bir yıldan eksik olan faaliyet süresi, hesap dönemi sayılır.

(4) (2). fıkranın şart bendi uyarınca, özel hesap dönemi belirlenenlerin ticari ve tarımsal kazançları, hesap dönemlerinin kapandığı takvim yılının kazancı sayılır.

Muhasebe

115. Yükümlüler, bu Kısımda belirtilen amaç ve esaslara uymak suretiyle, defterlerini ve muhasebelerini, işlerinin yapısına uygun olarak, diledikleri usul ve şekilde düzenlemekte serbesttirler.

Usulünü

Seçmekte

Ancak, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle;

Serbestlik

(1) Muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların

47.24/2015

çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslar; bunları yükümlü, şirket ve işletme türleri itibariyle uygulatma ve buna ilişkin diğer usul ve esaslar;

(2) Muhasebe kayıtlarını bilgisayar programları aracılığıyla izleyen yükümlüler ile bu bilgisayar programlarını üreten gerçek ve tüzel kişilerce uyulması gereken kuralları ve bilgisayar programlarının içermesi gereken asgari hususlar ile standartlar ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar,

belirlenebilir.

Defter Tutma 116.

(1) Defter tutma bakımından ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri;

Bakımından

Ticari, Sınai (a) Bilânço esasına göre defter tutacaklar ve ve Zirai

İşletmeler 48.24/2015

(b) İşletme hesabı esasına göre defter tutacaklar,

olmak üzere ikiye ayrılır.

(2) Aşağıdakiler bilanço esasına göre defter tutarlar:

(a) Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve

yıllık satışlarının tutarı vergilendirme dönemi başında

yürürlükte bulunan yıllık asgari ücret tutarının 30 (otuz) katını

aşanlar.

(b) Yukarıdaki (a) bendinde yazılı olanların dışında kalan işlerle

uğraşıp da, 1 (bir) yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı,

vergilendirme dönemi başında yürürlükte bulunan yıllık asgari

ücretin 10 (on) katını aşanlar.

(c) Her türlü ticaret şirketleri.

(ç) Kurumlar vergisine tabi olan diğer tüzel kişiler.

Ancak, bu alandan, işlerinin gereği bilânço esasına göre

defter tutmalarına olanak veya gerek görülmeyenlerin, işletme hesabına göre defter tutmalarına Vergi Dairesi Müdürü izin verebilir.

(d) Kendi istekleriyle bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler.

(3) Yukarıdaki (2)’nci fıkrada öngörülenlerin dışında kalanlar, işletme hesabı esasına göre defter tutarlar.

Elektronik Defter

116 A. (1) Elektronik defter, şekil hükümlerinden bağımsız olarak bu Yasaya göre

(2) tutulması zorunlu olan defterlerde yer alması gereken bilgileri kapsayan ve Kayıtlar (3) elektronik kayıtlar bütünüdür.

49.24/2015

Elektronik kayıt, elektronik ortamda tutulan ve elektronik defter ve

(4) belgeleri oluşturan, elektronik yöntemlerle erişimi ve işlenmesi mümkün olan en küçük bilgi öğesini ifade eder.

Bu Yasada ve diğer vergi yasalarında defter ve kayıtlara ilişkin olarak yer alan hükümler elektronik defter ve kayıtlar için de geçerlidir.

Elektronik defter ve kayıtlar için diğer defter ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve esaslar, ilgili vergilendirme dönemi başından itibaren uygulanmak üzere Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığınca hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle belirlenebilir.

Bu Yasanın vergi gizliliğine ilişkin hükümleri saklı kalmak koşuluyla, elektronik defter ve kayıtların oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile defterlerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi, elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi, izin verilen defterlerde yer alması gereken bilgileri internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığa aktarma zorunluluğu getiririlmesi, bilgi aktarımında uyulacak şekil ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların tespit edilmesi, bu Yasa kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul ve esasların belirlenmesi Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığınca hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir ve denetlenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Bilânço Esasına Göre Defter Tutma

Bilanço

117. Bilânço esasına göre defter tutma usulünde aşağıdaki defterlerin tutulması esasında gerekir :

tutulacak (1) Yevmiye defteri ;

defterler

(2) Defterikebir ;

Yevmiye Defteri

(3) Envanter defteri (Mevcutlar ve muvazene defteri).

118. (1) Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin, tarih sırasıyla ve maddeler halinde düzenli bir şekilde yazıldığı defterdir. Yevmiye defteri, ciltli ve sayfaları zincirleme sıra numaralı olur.

(2) İş kapsamları, ciltli yevmiye defteri tutulmasına olanak vermeyecek derecede geniş olan büyük malî, sınaî ve ticarî Kuruluşların, müteharrik yapraklı yevmiye defteri tutmalarına, Vergi Dairesince izin verilebilir.

Bu kuruluşlara, istedikleri takdirde, tutulması zorunlu diğer defterler için de ayni izin verilebilir.

Defterikebir

119. Defterikebir, yevmiye defterlerine geçirilmiş olan işlemleri, buradan alarak usulüne göre hesaplara dağıtan ve düzenli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir.

Envanter

120. Envanter defterine işe başlama tarihinde ve ondan sonraki her hesap dönemi

defteri ve sonunda çıkarılan envanterler ve bilânçolar kaydedilir ve bu tarihe "Bilânço

bilanço günü günü" denir. Envanter defteri, ciltti ve sayfaları zincirleme sıra numaralı olur.

Envanter

121. (1) Envanter çıkarmak, bilânço günündeki mevcutları, alacakları ve çıkartmak borçları, saymak, ölçmek, tartmak ve değerlendirmek suretiyle kesin bir şekilde ve ayrıntılı olarak saptamaktır.

Ancak, ticarî geleneğe göre tartılması, sayılması ve ölçülmesi usulden olmayan malların değerleri tahminî olarak saptanır.

(2) Mevcutlar, alacaklar ve borçlar, isletmeye dahil ekonomik kıymetleri anlatır.

Bina ve

122. Bireysel girişimlerde, yükümlünün sahip olduğu bina ve arazi hakkında arazinin aşağıda yazılı esaslar uygulanır :

envantere

alınması (1) Fabrika, ambar, atelye, dükkân, mağaza ve araziler, işletmede ister kısmen, ister tamamen kullanılsınlar, değerlerinin tamamı üzerinden envantere alınırlar.

(2) Ticaret hanları gibi ada oda veya kısım kısım kullanılabilen binalarla evlerin ve apartmanların yarısından fazlası, işletmede kullanıldığı takdirde, envantere dahil edilir.

(3) Envantere alınan taşınmazların kullanış biçimlerinde sonradan ortaya çıkacak değişiklikler, hesap yılı içinde dikkate alınmaz.

Bilançonun

123. (1) Envanter, esas olarak, defter üzerine çıkarılır. Ancak, işlerinde geniş düzenlen- ölçüde ve çeşitli mal kullanan büyük kuruluşlar, envanterlerini listeler mesinde halinde düzenleyebilirler.

envanter

listeleri (2) Bu takdirde envanter liselerinin :

(a) Sayfa üzerinden numaralanarak sıralanması;

(b) Envanterin düzenlenme tarihine göre tarihlenmesi;

(c) Envanteri çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya vekili tarafından imzalanması;

(ç) Envanter defteri gibi saklanması gerekir

(3) (2). fıkradaki esaslara göre, envanter listeleri düzenleyenler, bu listelerin içeriğini özet olarak envanter defterine kaydederler.

Enventerde

124. (1) Üzerinden amortisman yapılan kıymetler ve bunların amortismanları, amortisman aşağıda yazılı şekillerden herhangi biri ile gösterilir:

kayıtları

(a) Envanter defterinin ayrı bir yerinde;

(b) Özel bir amortisman defterinde;

(c) Amortisman listelerinde.

(2) Amortisman kayıtları, amortismana başlandığı tarihten başlayarak her

Envantere

125. yılın amortismanı ayrı ayrı gösterilmek koşuluyla birbirine bağlanır.

İşletmeye yeniden giren ekonomik kıymetlerle bunların amortismanları, alınan önceki yıllara ait kayıtlarda devam ettirilebilir.

(3) Amortisman defteri veya listelerinin kayıtları, envanter kaydı yerine geçer.

(4) Yukarıdaki fıkralarda öngörülen esaslara göre, kayıtlarda gösterilen ekonomik kıymetlere ait değerler, envanter defterine toplu olarak geçirilebilir.

Envantere alınan ekonomik kıymetler, bu Yasama "Değerleme"ye ilişkin Onbirinci Kısım'ında öngörülen esaslara göre değerlenir.

kıymetleri

değerleme

Bilanço

126. (1) Bilânço, envanterde gösterilen kıymetlerin, tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibariyle düzenlenmiş özetidir.

İşletme hesabı 127.

esasında (2) Bilânço, aktif ve pasif olmak üzere iki tabloya içerir Aktif tablosunda tutulacak mevcutlar ile alacaklar ve varsa zarar; pasif tablosunda ise, borçlar defter gösterilir.

İşletme hesabı 128.

(3) Aktif toplamı ile borçlar arasındaki fark, girişimcinin işletmeye konu varlığını (öz sermayeyi) oluşturur.

(4) Öz sermaye pasif tablosuna kaydedilir ve bu suretle aktif ve pasif tablolarının toplamları denkleşir. İhtiyatlar ve kâr ayrı gösterilseler dahi, öz sermayenin parçaları sayılırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutma

İşletme hesabı esasında, işletme hesabını içeren ve "işletme defteri" adı verilen tek ve basit bir defter tutulur.

(1) İşletme hesabının sol tarafını gider, sağ tarafını hasılât kısmı oluşturur.

(a) Gider kısmına: Satın alınan mallar veya yaptırılan hizmetler karşılığında ödenen veya borçlanılan paralar ve isletme ile ilgili tüm diğer giderler kaydedilir.

(b) Hasılât kısmına ise; Satılan mal bedeli veya yapılan hizmet karşılığı olarak tahsil edilen paralarla gerçekleşen alacaklar ve işletme faaliyetlerinden elde edilen tüm diğer hasılat kaydedilir.

(2) Taşınmazlar ve tesisat gibi amortismana tabi olan kıymetler, işletme hesabına geçirilmez. Ancak, 124. maddeye göre amortisman kaydı tutulmak koşuluyla, bu kıymetler üzerinden her yıl ayrılan amortismanla gider kaydedilebilir.

(3) Gider ve hasılat kayıtlarının , en az aşağıdaki bilgileri içermesi gerekir;

(a) Sıra numarası;

(b) Kayıt tarihi

(c) İşlemin türü;

İşletme hesabı 129.

(ç) Para miktarı.

esasında

envanter (1) İşletme hesabı esasına göre defter tutanlardan, emtia üzerine iş, yapanlar, emtia envanteri çıkarmak zorundadırlar.

İşletme hesabı 130.

özeti (2) Emtiaya, satmak amacıyla alınan veya imal edilen mallarla iptidai ve hammaddeler ve yardımcı malzeme girer.

(3) Emtia envanteri, işlemlere ait kayıtlarla karıştırılmamak koşuluyla, yeniden işe başlama halinde, işletme defterinin baş tarafına, ondan sonra da her hesap dönemi kapandıktan sonra işlem kayıtlarını izleyen sayfalara yazılır.

(4) İsteyenler ayrı bir envanter defteri tutarak, emtia envanterlerini bu deftere kaydedebilirler.

(1) İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar, her hesap döneminin sonunda işletme hesabı özeti çıkarırlar.

(2) İşletme hesabı özetine, aşağıdaki maddeler birer kalemde ayrı ayrı yazılır:

(a) Gider Tablosuna:

(i) Çıkarılan envantere göre hesap dönemi başındaki emtia varlığının değeri;

(ii) Hesap dönemi içinde satın alınan emtianın değeri ile yapılan tüm giderler.

(b) Hasılat Tablosuna:

(i) Hesap dönemi içinde satılan emtianın değeri ile hizmet karşılığı ve başka şekillerde alınan paralar;

(ii) Çıkarılan envantere göre hesap dönemi sonundaki emtia varlığının değeri.

İmalat Defteri 131. 50.24/2015

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sanayi Kuruluşlarının Tutacakları Özel Defterler

(1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerinden, devamlı olarak imalât ile uğraşanlar, yukarıdaki maddelerde belirtilen defterlerden başka “İmalât Defteri” tutarlar.

(2) İmalât defterine, aşağıda yazılı emtianın giriş ve çıkış hareketleri emtianın türü ve miktarı itibariyle ve tarih sırasıyla yazılır:

(a) Satın alınan ve Müşteri tarafından imalât yapılmak üzere verilen her çeşit iptidai ve hammaddelerle doğrudan doğruya imâl işlerinde kullanılan yakıtlar gibi diğer yardımcı malzemeler;

(b) (a) bendinde yazılı maddelerden imalâta harcanan veya olduğu gibi satılanlar;

(c) İmal edilen mamul maddeler;

(ç) Teslim edilen mamul maddeler.

Ancak, yan mamuller teslim edildiği takdirde, bunlar mamul yerine geçer.

Kombine

132. (3) İmalât artıkları ve yan ürünler de imalât defterine geçirilir. Ancak, bunlardan imal sırasında miktarlarının saptanmasına olanak ve gerek imalat olmayanlar, yalnız teslim sırasında kayıtlarda gösterilir.

Kombine

133. (1) Hammaddeden tam mamul meydana getirilinceye kadar geçen bağımsız imal evrelerinde, ayrı ayrı emtia niteliği gösteren, iplik-dokuma, yağ- imalatta sabun gibi maddeler elde edildiği ve bu imal işleri, birbirine bağlanarak, aynı teşebbüs çerçevesinde yapıldığı takdirde, kombine imâlât imalat defteri yapılmış olur.

Bitim işleri 134.

(2) Boyama, kasarlama, apre, cilâlama gibi bitim işleri kombine imalatı defteri içermez.

51.24/2015

(1) Kombine imalât yapanlar, her bağımsız imal işini, imalât defterinin

135. ayrı ayrı kısımlarında gösterirler.

136. Bu takdirde, bir evrenin mamulü, ondan sonraki evreye teslim gösterilerek, bu evrenin başlangıç maddesini oluşturur.

(2) Kombine imalâtta, istenildiği takdirde her bağımsız imal evresi için, ayrı bir imalât defteri kullanılabilir.

(1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerinden boyama, basma, yazma, cilâlama gibi ücretle yapılan bitim işleriyle uğraşanlar, “İmalat Defteri” yerine “Bitim İşleri Defteri” tutarlar.

(2) Bu deftere, müşterilerden alman ve işlendikten sonra geri verilen emtianın türü ve miktarı tarih sırası ile yazılır.

52.24/2015 sayılı değişiklik yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

52.24/2015 sayılı değişiklik yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Sanayi Kuruluşla-

137. (1) Sanayi Kuruluşları, bu Bölümde yazılı defterleri, işyerinin gereklerine ve özelliklerine göre, diledikleri şekilde tutabilirler; iptidai ve mamul rında kayıt maddeler için ayrı defter kullanabilirler; bunların tür ve miktarları serbestliği itibarıyla ayrı sayfalarda gösterebilirler.

53.24/2015

(2) Bitim işleri defteri tutmayarak, bu deftere yazılması gereken bilgileri, imalât defterine kaydedebilirler.

(3) 53.24/2015 sayılı değişiklik yasası ile yürürlükten kaldırıldı.

(4) İmalât defterine kaydedilen bilgileri içerecek şekilde sanayi muhasebesi tutanlar, Vergi Dairesinden izin almak koşuluyla, ayrıca imalât defteri. tutmazlar.

Damga Pulu 138. Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca

Kayıtları

onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle, yapılan faaliyet

54.24/2015

gereği Pul Yasası uyarınca yoğun olarak pul kullanmak zorunda olanlar Pul

Vergisi Kayıt Defteri tutmaya zorunlu kılınabilir.

19/1963

29/1970

12/1972

2/1973

17/1973

37/1977

27/1980

12/1987

42/1987 25/1991 39/1995 11/2006

Taşınır ve

139. Bu Yasaya göre defter tutmaya zorunlu olan gerçek kişiler, Gelir Vergisine tabi taşınır ve taşınmaz sermayelerle, bunlardan elde edilen iratları ve taşınmaz bunlara ilişkin giderleri, defter-i kebir veya işletme hesabının veya serbest meslek sahibi kazanç defterinin ayrı bir sayfasına veya ayrı bir deftere veyahut sermaye bir cetvele ayrı ayrı kaydetmek zorundadırlar.

iratlarına Ancak; bu hesap, yükümlünün diğer kazançlarını saptamak için tuttuğu hesaplara karıştırılmaz ve onlar ile birleştirilmez.

ait kayıtlar

ALTINCI BÖLÜM

Serbest

140.

Serbest Mesleklerde Defter Tutma

meslek kazanç

(1) Serbest meslek sahipleri, bir "kazanç defteri" tutarlar. Bu defterin bir defteri tarafına giderler, diğer tarafına da hasılat kaydedilir. Defterlerin gider tarafına yapılan giderlerin tümü ile yapıldığı tarih; hasılat tarafına ise, Amortisman 141. ücretin alındığı tarih ve tutan ile kimden alındığı yazılır .

kayıtları

(2) Doktorlar diledikleri takdirde, (1). fıkrada öngörülen bilgileri içerebilecek bir özel defter tutmak koşuluyla, ayrı kazanç defteri tutmayabilirler.

Serbest meslek sahipleri, işlerinde bir yıldan fazla kullandıkları ve amortismana tabi tuttukları tesisat ve demirbaş, eşyanın kıymetleri ile amortismanlarını, 124. ve 125. maddelerde öngörüldüğü şekilde tutulan "Amortisman kayıtlarında" gösterirler.

YEDİNCİ BÖLÜM

Tarımsal Kazançlarda Defter Tutma

Çiftçi işletme 142.

(1) Tarımsal işletme hesabını içeren "Çiftçi İşletme Defteri"nin sol, tarafına defteri Vergi Yasası’nın ilgili maddelerinde gösterilen giderler, sağ tarafına da aynı Yasada gösterilen hasılȃt kaydedilir.

(2) Gider ve hasılȃt kayıtlarının en az aşağıdaki bilgileri içermesi gerekir:

(a) Sıra numarası;

(b) Kayıt tarihi;

(c) İşlemin türü;

(d) Para miktarı.

Amortisman 143. Çiftçi İşletme Defteri tutanlar, amortismana tabi kıymetleri ve bunların

kayıtları amortismanlarını, 124. ve 125. maddelerde öngörüldüğü şekilde tutulan

"Amortisman kayıtları"nda gösterebilecekleri gibi; bu kayıtlarını, çiftçi

işletme defterinin ayrı bir yerine de geçirebilirler.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Defter Kayıtlarının İşlenmesinde Uyulacak Esaslar

Defteri Türkçe 144.

(1) Bu Yasaya göre tutulacak defter ve kayıtlar, esas olarak Türkçe tutulur.

Tutma ve Türk Parası

Ancak, , Vergi Dairesi Müdürü önceden izin almak koşuluyla başka bir dilde tutulan defterleri de kabul edebilir.

Kullanma Zorunluluğu 55.24/2015

(2) Kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır.

Ancak Vergi Dairesi Müdürü önceden izin almak koşuluyla, Türk

para birimi dışında başka bir para birimi ile tutulan defterleri de kabul edebilir.

Defterin

145. Bu Yasaya göre tutulması zorunlu defterler, silinmez mürekkeple veya mürekkeple makine ile yazılır. Kopya kağıdı kullanılması ve ıstampa ve diğer damga yazılacağı aletleriyle kopya konulması caizdir. Bütün defterlerde; hesaplar kapatılıncaya kadar toplamlar, geçici olarak kurşun kalemle yapılabilir.

Yanlış

Ancak, hesaplar kapatıldığı zaman kurşun kalemle yapılmış olan kayıtların toplamlar silinmez mürekkeple yazılması gerekir.

düzeltilmesi

146. (1) Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar, ancak muhasebe kurallarına göre düzeltilebilir.

(2) Diğer bütün defter ve kayıtlarda yapılan rakam ve kayıt yanlışlıkları, ancak, o yanlış rakam ve kaydın okunacak şekilde çizilmesi, üst veya yan tarafına veyahut ilgili bulunduğu hesaba doğrusunun yazılması suretiyle düzeltilir.

(3) Defterlere geçirilen bir kaydı kazımak, çizmek veya silmek suretiyle okunamaz hale getirmek yasaktır.

Boş satır

147. (1) Defterlerde kayıtlar arasında usulen yazılmaya ayrılmış olan satırlar, çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz.

bırakılmaması

(2) Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten koparılamaz. Onaylanmış ve sayfaların müteharrik yapraklarda, bu yaprakların sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.

yok

edilememesi

İşlemlerin

148. (1) İşlemler defterlere zamanında kaydedilir.

defterlere (2) Ancak;

işlenme (a) İşlemlerin, işin kapsamına ve gereğine uygun olarak muhasebenin düzen ve açıklığını bozmayacak bir süre içinde zamanı kaydedilmesi gerekir. Bu gibi kayıtlar, özürsüz ve nedensiz olarak ve nedensiz olarak on günden fazla geciktirilemez.

(b) Kayıtlarını, sürekli olarak muhasebe fişleri ve bordro gibi, yetkili amirlerin imza veya parafını taşıyan düzenli belgelere dayanarak yürüten kuruluşlarda, işlemlerin bunlara işlenmesi, deftere işlenmesi yerine geçer . Ancak bu kayıtlar, işlemlerin esas defterlere üç aydan daha geç getirilmesine izin vermez.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Defterlerin Onaylanması

Defter Onayı 149. Vergi uygulamalarını güvence altına almak amacıyla, onaya tabi defterler, ile İlgili Yetki onaya ilişkin usul ve esaslar ve onay makamı Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle belirlenebilir.

56.24/2015

150.

151. 57.24/2015 sayılı Değişiklik Yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

57.24/2015 sayılı Değişiklik Yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

152. 57.24/2015 sayılı Değişiklik Yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

153. 57.24/2015 sayılı Değişiklik Yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

154. 57.24/2015 sayılı Değişiklik Yasası ile yürürlükten kaldırılmıştır.

DOKUZUNCU KISIM

BELGELER

BİRİNCİ BÖLÜM

Kayıtların Belgelenmesi

İspat Edici

155. (1) Bu Yasada aksine kural olmadıkça, bu Yasaya göre tutulan ve üçüncü kişilerle olan ilişki ve işlemlere ait olan kayıtların belgelenmesi zorunludur.

Kayıtlar

58.24/2015

(2) Vergi yükümlülerinin Vergi Dairesi ile ilişkilerinde, Vergi Dairesi tarafından, yükümlülerce verilecek her türlü yazıya karşılık, verenin adını soyadını, alındı tarihini, sıra numarasını ve alındı imzasını içeren bir alındı belgesi verilmesi zorunludur.

Belgelenmesi 156.

(1) Aşağıdaki giderler için ispat edici kâğıt aranmaz;

zorunlu

olmayan (a) Töre ve geleneklere göre, bir belgeye dayandırılması alışılmış kayıtlar olmayan müteferrik giderler;

(b) Belgesinin sağlanmasına olanak olmayan giderler.

(2) (1). fıkranın bentlerinde yazılı giderlerin, gerçek miktarları üzerinden kayıtlara geçirilmesi ve miktarlarının işin genişliğine ve niteliğine uygun bulunması gerekir.

İKİNCİ BÖLÜM

Fatura ve Fatura Yerine Geçen Belgeler

Faturanın

157. Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında, müşterinin borçlandığı para miktarını göstermek üzere, emtiayı satan veya işi yapan ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri tarafından müşteriye verilen ticari belgedir.

Tanımı

59.24/2015

Faturanın

158. Faturada en az aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekir:

(1) Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası.

Şekli

(2) Faturayı düzenleyenin adı, unvanı, varsa ticari unvanı, iş adresi ve vergi

60.24/2015

sicil numarası.

(3) Müşterinin adı, adresi ve vergi sicil numarası.

(4) Satılan malın veya yapılan işin türü, miktarı, fiyatı ve tutarı.

(5) Satılan mallar faturanın düzenlenmesinden önce teslim edilmişse teslim

tarihi.

Fatura

159. Faturanın düzenlenmesinde aşağıdaki kurallara uyulur :

düzenlenmesi

ne ilişkin (1) Faturalar sıra numarası çerçevesinde birbirini izleyecek biçimde düzenlenir. Ayni Kuruluşun muhtelif, şube ve kısımlarında, her biri kurallar ayni numara ile başlamak üzere, ayrı ayrı fatura kullanıldığı takdirde, bu

faturalara, şube ve kısımlarına göre, şube veya kısmın isimlerinin

yazılması veya özel işaretle seri ayarının yapılması zorunludur.

(2) Faturalar, düzenlendikten sonra herhangi bir nedenle, değişiklik

yapılmasına engel olmak için, silinmez mürekkeple, makine ile veya

kopya kurşun kalemi ile doldurulur.

(3) Faturalar, en az bir asıl ve bir örnek olarak çıkarılır. Birden fazla örnek

çıkarıldığı takdirde, her birinde kaçıncı örnek olduğu belirtilir.

(4) Faturaların üzerinde, iş sahibinin veya iş, sahibi adına imzaya yetkili

olanların imzası bulunur.

Fatura

160. (1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri ile defter tutmak zorunluluğunda olan esnaf ve serbest meslek sahipleri:

Kullanma

(a) Ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerine;

(b) Serbest meslek sahiplerine ;

Zorunluluğu

(c) Vergileri götürü usulde saptanan ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerine;

61.24/2015

(d) Vergiden muaf esnafa,

sattıkları emtia veya yaptıkları işler için, fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak zorunluluğundadırlar.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilenler dışında kalanların, ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerinden ve defter tutmak zorunluluğunda olan esnaf ve serbest meslek sahiplerinden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin tutarına bakılmaksızın, istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi zorunludur.

Perakende

161. (1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri ile defter tutmak zorunluluğunda olan esnaf ve serbest meslek sahiplerinin, fatura vermek zorunluluğunda olmadıkları satışları, aşağıdaki kayıtlardan herhangi biri ile belgelendirilir:

Satış Belgeleri

62.24/2015

(a) Perakende satış fişleri.

(b) Yazar kasa fişlerinin dökümlerini içeren günlük raporlar.

(c) Giriş ve yolcu taşıma biletleri.

(2) Perakende satış fişi, yazar kasaların kayıt ruloları ve biletlerde, işletme veya yükümlünün adı, düzenlenme tarihi ve alınan paranın miktarı gösterilir.

(3) Perakende satış fişi ile giriş ve yolcu taşıma biletleri seri ve sıra numarası birbirini izleyecek biçimde düzenlenir. Bu fiş ve biletler iki kopya olarak düzenlenir ve bir kopyası müşteriye verilir. Yazar kasa kullanıp da müşteriye fiş (yazar kasanın yukarıdaki fıkrada belirtilen bilgiyi içeren fişi) verilmemesi halinde, perakende satış fişi düzenlenmesi ve müşteriye verilmesi zorunludur.

Gider Pusulası 162.

(1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri ile defter tutmak zorunluluğunda olan esnaf ve serbest meslek sahiplerinin;

63.24/2015

(a) Vergileri götürü usulde saptanan ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerine;

(b) Vergileri götürü usulde saptanan serbest meslek sahiplerine;

(c) Vergiden muaf esnafa; ve

(ç) Defter tutmak zorunluluğundan muaf tutulan yükümlülere, yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için düzenleyip, işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri “gider pusulası” yukarıdaki bendlerde sayılanlar tarafından verilmiş fatura yerine geçer.

(2) Bu belge, ticari, sınai ve zirai işletme sahiplerinin, özel eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de düzenlenir.

(3) Gider pusulası, işin niteliği, emtianın cins ve türü ile miktar ve bedelini, iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (tüzel kişilerde unvanlarını), adreslerini ve tarihi içerir ve iki nüsha olarak düzenlenerek, bir nüshası işi yapana veya malı satana verilir.

Müstahsil

163. (1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri ile defter tutmak zorunluluğunda olan çiftçiler, götürü vergiye tabi veya vergiden muaf çiftçilerden satın

Makbuzu

64.24/2015

aldıkları malların bedelini ödedikleri sırada, iki nüsha müstahsil makbuz düzenlemek ve bunlardan birini imzalayarak satıcı çiftçiye vermek, diğerini ise ona imzalatarak almak zorundadırlar. Mal, ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri adına bir yetkili veya aracı tarafından alındığı takdirde, makbuz, bunlar tarafından düzenlenir ve imzalanır.

(2) Çiftçiden avans üzerine yapılan satın almalarda makbuz, malın teslimi sırasında verilir.

(3) Müstahsil makbuzunun, ticari, sınai veya zirai işletme sahiplerinde kalan nüshası fatura yerine geçer.

(4) Vergileme işlemleri yönünden fatura değerini taşıyan müstahsil makbuzunda en az aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekir :

(a) Makbuzun tarihi.

(b) Malı satın alan ticari, sınai veya zirai işletme sahiplerinin adı,

soyadı ve ünvanı.

(c) Malı satan çiftçinin adı, soyadı ve ikametgâh adresi.

(ç) Satın alınan malın cinsi, miktarı ve bedeli.

Taşıma ve Sevk İrsaliyesi 65.24/2015

163 A. Gerçek usulde vergiye bağlı yükümlüler, taşıma işlemleri anında aşağıdaki belgeleri düzenlemek zorundadırlar:

(1) Taşıma irsaliyeleri; ücret karşılığında eşya taşıyan bütün gerçek ve tüzel

kişiler taşıdıkları eşya için, ambara giriş tarihini, eşyanın cinsini, miktarını, kimden kime gönderildiğini, taşıma ücretini, sürücünün adı ve soyadını ve aracın plaka numarasını içeren ve seri ve sıra numarası dahilinde birbirini izleyecek biçimde düzenlenen irsaliye kullanmak zorundadırlar. Taşıma irsaliyesinde, irsaliyeyi düzenleyenin adı, imzası ve varsa ticaret unvanı, vergi sicil numarası bulunmalıdır. Bu irsaliye, bir kopyası eşyayı taşıttırana, bir kopyası eşyayı taşıyan aracın sürücüsüne verilmek ve bir kopyası da taşımayı yapan tarafından saklanmak üzere üç kopya olarak düzenlenir.

(2) Sevk irsaliyesi; yükümlülerin birden çok iş yeri ile şubeleri arasında yalnızca malların taşınması veya satılmak üzere bir komisyoncu veya diğer bir aracıya gönderilmesi işleminde, malın cinsini, miktarını, birimini, kimden kime gönderildiğini, aracın plaka numarasını içeren ve seri ve sıra numarası dahilinde birbirini izleyecek biçimde düzenlenen irsaliye kullanmak zorundadırlar. Sevk irsaliyesinde fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere, gönderen ve gönderilenin adı, varsa ticaret unvanı, vergi sicil numarası ve gönderenin imzası bulunmalıdır.

Bu irsaliye, iki kopyası taşıma anında taşımayı yapan araçta bulunmak, bir kopyası düzenleyende kalmak üzere üç kopya olarak düzenlenir.

Ancak, nihai tüketicilerin tüketim amacıyla perakende olarak satın aldıkları malları kendilerinin taşıması veya taşıttırması halinde bu mallara ait fatura veya perakende satış fişinin bulunması şartıyla sevk irsaliyesi aranmaz.

66.24/2015

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Serbest Meslek Makbuzu ve Tahsilat Makbuzu

Serbest

164. (1) Serbest meslek sahipleri, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilat

Meslek

için en az iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir

Makbuz

nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak

Zorunluluğu

zorundadır.

67.24/2015

(2) Serbest meslek makbuzunda;

(a) Makbuzu verenin adı, soyadı, unvanı ve adresinin,

(b) Vergi sicil numarasının,

(c) Makbuzun sıra numarasının,

(ç) Makbuzun düzenlenme tarihinin,

(d) Müşterinin adı, soyadı ve unvanının,

(e) Alınan paranın miktarının, (rakam ve yazı ile)

(f) Tahsilatın nedeninin,

(g) Makbuzu düzenleyenin imzasının

yer alması gerekir.

Tahsilat Makbuzu 68.24/2015

165. Tahsilat makbuzu, tahsil edilen para karşılığı iki nüsha olarak düzenlenen, karşı taraf için ödemenin yapıldığını kanıtlayan bir belgedir.

(1) Tahsilat makbuzunda;

(a) Makbuzu düzenleyenin adı, soyadı ve unvanının,

Ücret

(b) Makbuzun düzenlenme tarihinin,

bordrosu (c) Ödemeyi yapanın adı soyadı ve unvanının,

(d) Ödenen para tutarının, (rakam ve yazı ile)

69.24/2015 Elektronik Belgeler 70.24/2015

(e) Ödeme çek ile yapılmış ise çekin ait olduğu banka ve çek numarasının,

(f) İş sahibinin veya iş sahibi adına imzaya yetkili olanların imzasının yer alması gerekir.

(2) Bu Yasanın 160’ıncı maddesi uyarınca fatura kullananlar, kredili satışları ile ilgili yaptıkları para tahsilatlarında, karşı tarafın talebi halinde tahsilat makbuzu düzenlemek zorundadırlar.

(3) Yükümlüler, satılan emtia ve/veya yapılan hizmet karşılığı bedelin hemen tahsil edildiği durumlarda kullanmak üzere, Vergi Dairesinden izin almak koşuluyla Peşin Satış Faturası düzenleyebilirler. Peşin Satış Faturasında, “Peşin Satış Faturası” ifadesi dahil bu Yasanın 158’inci maddesinde belirtilen bilgilerin bulunması zorunludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ücretlere İlişkin Kayıt ve Belgeler

166. (1) İşverenler, her ay ödedikleri ücretler için " (Ücret bordrosu " tutmak zorundadırlar.

(2) Ücret bordrolarında en az aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekir :

(a) Hizmet erbabının adı, soyadı ve ücretin alındığına dair imza veya mühürü ;

(b) Birim ücreti (Aylık, haftalık , gündelik, saat veya parça başı ücreti)

(c) Çalışma süresi veya ücretin ilgili olduğu süre ;

(ç) ücret üzerinden hesaplanan vergilerin tutarı.

(3) Düzenlenen bordronun hangi aya ait olduğu baş tarafında gösterilir. Bir aya ait bordro ertesi ayın yirminci gününe kadar hazırlanıp tarihlenerek, kuruluş sahibi veya müdürü ile bordroyu düzenleyen memur tarafından imzalanır.

(4) İşverenler ücret bordrolarını, yukarıdaki fıkralarda öngörülen esaslara uymak koşuluyla, diledikleri şekilde düzenleyebilirler.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Elektronik Belgeler ve Diğer Belgeler

167. (1) Elektronik belge, şekil hükümlerinden bağımsız olarak bu Yasaya göre düzenlenmesi zorunlu olan belgelerde yer alan bilgileri içeren elektronik kayıtlar bütünüdür.

(2) Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, yükümlülere, niteliklerini belirlediği elektronik cihazları kullandırmak suretiyle belge düzenlettirmeye ve kullanılacak özel cihazlardan çıkarılan fişleri belgelere ekletmeye yetkilidir. Elektronik cihazlarla düzenlenen belgeler ile özel cihazlardan

Diğer Belgeler 168. çıkarılan fişleri ihtiva eden belgeler bu Yasa hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş belge hükmündedir.

71.24/2015

(3) Bu Yasada ve diğer vergi yasalarında belgelere ilişkin olarak yer alan

Defter ve

169. hükümler elektronik belgeler için de geçerlidir. Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, elektronik belgeler için diğer belgelere ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.

Belgelerin

(4) Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık, elektronik belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile belgelerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasına ve düzenlenmesine izin verilen belgelerde yer alması gereken bilgileri internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığa aktarma zorunluluğu getirmeye, bilgi aktarımında uyulacak şekil ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu Yasa kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye ve denetlemeye yetkilidir.

Muhafazası

72.24/2015

(1) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri her çeşit ticari iş ve işlemleri dolayısıyla yazdıkları ve aldıkları mektuplar, telgraflar ve hesap özetleri, haberleşme evrakını oluşturur. Gönderilen ve gelen haberleşme evrakının, işlerinin gereğine göre dosyada saklanması zorunludur.

(2) Ticari, sınai ve zirai işletme sahipleri, daha önceki maddelerin dışında kalan ve bir hüküm ifade eden veya gereğinde hakkın ispatına delil olarak kullanılabilen sözleşme, taahhütname, kefaletname, mahkeme ilâmları gibi hukuki belgelerle, ihbarname, karar örnekleri, vergi makbuzları gibi vergi evrakını dosyada muhafaza etmek zorundadırlar.

(3) Vergi Yasalarına göre vergi matrahlarının saptanmasında gerçek giderleri dikkate alınan yükümlüler, bu giderlerini belgeleyecek evrakı saklamak zorundadırlar.

(4) Vergi Yasalarına göre sair kazanç ve iratları üzerinden vergilendirilecek yükümlüler, vergi matrahının saptanmasında dikkate alınacak giderlerini ispat edecek belgeleri, muhafaza etmek

zorunluluğundadırlar.

ONUNCU KISIM

Muhafaza ve İbraz Ödevleri

Bu Yasaya göre defter ve kayıt tutmak zorunluluğunda olanlar, tuttukları defter ve kayıtlar ile bu Yasanın Dokuzuncu Kısmında öngörülen belgeleri, bu Yasanın 57’nci maddesinde belirtilen zaman aşımı sürelerini dikkate alarak muhafaza etmek zorundadırlar.

Defter Tutma 170. Bu Yasaya göre defter ve kayıt tutmak zorunluluğunda olmayanlar, bu Zorunluluğunda Yasanın 160’ıncı, 162’nci ve 163’üncü maddeleri uyarınca almaya zorunlu Olmayanların oldukları fatura, gider pusulası ve müstahsil makbuzlarını, bu Yasanın 57’nci maddedesinde belirtilen zaman aşımı sürelerini dikkate alarak muhafaza etmek zorundadırlar.

Muhafaza Ödevi 73.24/2015

Defter ve Belgelerle Diğer Kayıtların İbraz

171. Bu Yasanın 169’uncu ve 170’inci maddelerinde belirtilen gerçek ve tüzel kişiler, bu Kısım gereğince muhafaza ettikleri her türlü defter ve belgeler ile vermek zorunda oldukları bilgilere ilişkin mikro fiş, mikro film, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri muhafaza

Zorunluluğu 74.24/2015

süresi içerisinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorundadırlar.

Diğer Ödevler 172. Yükümlüler vergi inceleme ve denetimleri ile taşınmazların değerlendirilmeleri sırasında aşağıdaki ödevleri yerine getirmek zorundadırlar:

75.24/2015

(1) İncelemeye yetkili memura, kuruluşun durumuna göre, çalışma yeri

göstermek ve resmi çalışma saatlerinde memurun kuruluşta çalışmasını sağlamak.

(2) İnceleme ile ilgili her türlü bilgileri vermek. (Bu zorunluluk hem iş sahibini, hem de işletmede çalışan memurları kapsar).

(3) İncelemeye yetkili memurun, gereğinde işyerinin her tarafını gezip görmesini ve stok sayımı yapmasını mümkün kılacak olanakları sağlamak.

(4) Taşınmazların değerleri veya türü, yüzölçümü ve diğer özelliklerinin tespiti için taşınmazı yetkili memura gösterip, gezdirmek, bu gibi taşınmazların genel durumlarına, kullanılış biçimine ve kirada ise kira miktarına ilişkin her türlü bilgiyi memura vermek. Bu fıkrada öngörülen zorunluluklar kiracıları da kapsar.

Yetki 76.24/2015

172 A. Aşağıda öngörülen konular, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir:

(1) (a) Yükümlü ve meslek grupları itibariyle muhasebe usul ve esaslarının tespit edilmesi, bu Yasaya göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulması veya düzenlenmesi uygun görülen defter ve belgelerin içerik, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgiler, bunlarda değişiklik yapılması, bedeli karşılığında basılıp dağıtılması veya üçüncü kişilere bastırılıp dağıtılması veya dağıttırılması, kayıtlarının tutturulması, defter, kayıt ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirilmesi veya

kaldırıması ve bu Yasaya göre tutulacak defter, kayıt ve belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunun kaldırılması,

(b) Yükümlülerin, işlemleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerinin, banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmelerine ilişkin usul ve esaslar,

(c) Tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanmasına izin verilmesi veya zorunluluk getirilmesi, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkta veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanmasına ilişkin usul ve esaslar,

(ç) Bu Yasanın 90’ıncı maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatılması, yasal süresinden sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameleri mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye

Değerlemenin 173.

ve buna ilişkin usul ve esaslar,

tanımı (d) Yükümlü ve meslek grupları itibariyle ödeme kaydedici cihaz

Değerleme 174.

kullanma zorunluluğu, ödeme kaydedici cihazların nitelikleri, günü ödeme kaydedici cihazlar kullanmak suretiyle verilen satış fişlerinde yer alması gereken bilgiler, ödeme kaydedici cihazların üretimi, ithalâtı, satış ve bakımı ile uğraşan yükümlülerin uyacakları esaslar ve bu kurallar ile ilgili olarak uygulanacak usul ve esaslar,

(e) Vergi Yasalarının uygulanmasıyla ilgili olarak levha kullandırma ve asma zorunluluğuna ilişkin usul ve esaslar,

(f) Vergi güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya, bu cihaz ve sistemler vasıtasıyla bandrol, pul, barkod, halogram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve işaretlerin kullanılmasına ilişkin zorunluluk getirmeye, uygulamaya ait usul ve esaslar,

(g) Bu Yasaya göre düzenlenecek belgelerle bunlara ek olarak düzenlenecek belgelerin, üçüncü şahıslara basım ve dağıtım işlerinin yaptırılması ile ilgili şekil, şart, usul ve esaslar.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (ç) bendi uyarınca Maliye İşleriyle Görevli Bakanlığın beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususunda izin vermesi veya zorunluluk getirmesi halinde, (yükümlü veya vergi sorumlusu ile gönderme işini yapacak kişiler arasında özel sözleşme düzenlenmek kaydıyla) elektronik ortamda gönderilen beyanname ve bildirimler, yükümlü veya vergi sorumlusu tarafından verilmiş addolunur.

(3) Yasal süresi geçtikten sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannamelerin elektronik ortamda gönderilmesi üzerine elektronik ortamda düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameler yükümlü, vergi sorumlusu veya bunların elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti tahakkuk fişi ve/veya ihbarnamenin muhatabına tebliği yerine geçer.

ONBİRİNCİ KISIM

Değerleme ve Ekonomik Kıymet Değerleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Değerleme esasları

Değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili ekonomik kıymetlerin takdiri ve saptanmasıdır.

Değerlemede, ekonomik kıymetlerin Vergi Yasasında gösterilen gün ve zamanlarda sahip oldukları değerler esas tutulur.

Değerlemede 175.

Değerlemede, ekonomik kıymetlerden her biri tek başına dikkate alınır.

esas Geleneklere göre aynı türden sayılan mallar ve düşük kıymetli çeşitli eşya, toplu olarak değerlendirilebilir.

Değerleme 176.

ölçüleri Değerleme, ekonomik kıymetin tür ve niteliğine göre, aşağıdaki ölçülerden biri ile yapılır :

(1) Maloluş bedeli ;

(2) Borsa rayici ;

(3) Tasarruf değeri ;

77.24/2015

(4) Kayıtlı değer ;

(5) İtibari değer

(6) Vergi Değeri ;

(7) Emsal bedeli ve ücreti.

(8) Rayiç bedeli.

Mal oluş

177. Mal oluş bedeli, ekonomik bir kıymetin kazanılması veyahut değerinin bedeli artırılması nedeniyle yapılan ödemeleri ve bunlara ait tüm giderlerin toplamını anlatır.

Borsa rayici

178. (1) Borsa rayici, gerek taşınır kıymetler ve kambiyo borsasına, gerekse ticaret borsalarına kayıtlı olan ekonomik kıymetlerin, değerlemeden önceki son işlem gününde, borsadaki işlemlerin ortalama değerlerini anlatır.

(2) Normal dalgalanmalar dışında fiyatlarda belirgin kararsızlıklar görülen hallerde, son işlem günü yerine, değerlemeden önceki otuz gün içindeki ortalama rayici esas olarak aldırmaya Vergi Dairesi yetkilidir.

Tasarruf

179. Tasarruf değeri, bir ekonomik kıymetin değerleme gününde sahibi için arz ettiği gerçek değerdir.

değeri Kayıtlı

değer

Kayıtlı değer 180. Kayıtlı değer, bir ekonomik kıymetin muhasebe kayıtlarında gösterilen hesap değeridir.

İtibarı değer 181. İtibari değer, her çeşit senetlerle, hisse senetleri ve tahvillerin üzerinde yazılı olan değerlerdir.

Rayiç Bedel 181 A. Rayiç bedel, bir ekonomik kıymetin değerleme günündeki normal alım satım

78.24/2018

değeridir.

Emsal bedeli 182. (1) Emsal bedeli, gerçek bedeli varolmayan veya var olup da bilinmeyen

ve emsal veyahut doğru olarak saptanamayan bir malın, değerleme gününde

ücreti satılması halinde emsaline oranla taşıyacağı değerdir.

(2) Emsal bedeli sıra ile, aşağıdaki esaslara göre saptanır :

(a) Birinci sıra (Ortalama fiyat esası) : Aynı cins ve türdeki mallardan sıra ile değerlenmenin yapılacağı ayda veya bir önceki veya daha önceki aylarda satış yapılmışsa, emsal bedeli, bu satışların miktar ve tutarına göre yükümlü tarafından çıkarılacak olan " Ortalama satış fiyatı " ile hesaplanır. Bu esasın uygulanması için, aylık satış miktarının, emsal bedeli belirlenecek her bir malın miktarına oranla % 25'ten az olmaması gerekir.

(b) İkinci sıra ; (Maloluş bedeli esası) : Emsal bedeli belirlenecek malın, maloluş bedeli bilinir veya çıkarılması mümkün olursa, bu takdirde yükümlü, bu maloluş bedeline, toptan satışlar için % 5, perakende satışlar için %10 eklemek suretiyle emsal bedelini kendisi belirler.

(c) Üçüncü sıra : (Takdir esası) : Ortalama fiyat esası ile maloluş, bedeli esasına göre belirlenemeyen emsal bedelleri, ilgililerin başvurusu üzerine, Vergi Dairesince takdir yolu ile belirlenir.

Takdirler, maloluş bedeli ve piyasa kıymetleri araştırılmak ve kullanılmış eşya için ayrıca yıpranma dereceleri ile bu derecelerin

doğurduğu kıymet kaybı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Takdir edilen bedellere yükümlülerin itiraz hakkı saklıdır. Ancak, bu itiraz verginin tahakkuk ve tahsilini durdurmaz.

(3) Emsal bedelinin doğrudan yükümlü tarafından hesaplandığı hallerde, bu hesaplara ait kayıt ve cetvellerin, ispat edici kâğıtlar olarak saklanması gerekir.

(4) (2). fıkrada öngörülen esaslarla bağlı olmaksızın, kaza mercilerinin re'sen biçtikleri değerler ile tarımsal kazanç ölçülerini saptayan, kararnamelerde yer alan öğeler, emsal bedeli yerine geçer.

(5) Ücretle yapılan imalâtta, ücretin gerçek miktarının bilinmemesi veya doğru olarak belirlenememesi hallerinde saptanacak emsal ücreti de ayni esaslara göre belirlenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Ekonomik İşletmelere Dahil Kıymetleri Değerleme

Taşınmazarın 183.

(1) Ekonomik işletmelere dâhil bütün taşınmazlar, maloluş bedelleri ile değerlemesi değerlenir.

(2) Bu Yasaya göre, aşağıda yazılı kıymetler, taşınmazlar gibi değerlenir :

(a) Taşınmazların bütünleyici parça ve eklentileri ;

(b) Tesisat ve makinalar ;

(c) Kara, deniz ve hava taşıtları ;

(ç) Maddî olmayan haklar ;

Taşınmazlarda 184.

(1) Taşınmazlarda, maloluş bedeline, satınalma bedelinden başka aşağıda maloluş yazılı giderler girer :

bedeline giren (a) Makine ve tesisatta gümrük vergileri, taşıma ve montaj giderleri;

giderler (b) Mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının düzlemesinden doğan giderler.

(2) Tapu, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellâllık ücret gider ve harçları da maloluş bedeline katılır.

İnşa ve imal

185. İnşa edilen binalarda ve gemilerde, imal edilen makine ve tesisatta bunların giderleri inşa ve imal giderleri satın alma bedeli yerine geçer.

Taşınmazlarda 186.

(1) Normal bakım, onarım ve temizleme giderleri dışında, taşınmazı maloluş genişletmek veya ekonomik kıymetini sürekli olarak artırmak amacıyla bedelinin yapılan giderler, taşınmazın maloluş bedeline eklenir.

artması

79.24/2015

(2) Bir geminin, iktisap tarihindeki hızını artırmak, yolcu ve eşya yükleme ve barındırma düzenini genişletmek veya değiştirmek suretiyle ekonomik kıymetini sürekli olarak artıran giderler ile bir motorlu kara nakil vasıtasının kasa veya motorunun yenisi ile değiştirilmesi veya alımında mevcut olmayan yeni bir tertibatın eklenmesi için yapılan giderler maloluş bedeline eklenmesi gereken giderlerdendir.

79.24/2015

(3) Taşınmazlar kira ile tutulmuş ise veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının işletme hakkı verilmiş ise, kiracı veya işletme hakkına sahip tüzel kişi tarafından yapılan yukarıdaki (1)’inci ve (2)’nci fıkralarda öngörülen giderlerin, “özel maloluş bedeli” olarak, ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Kiracının veya işletme hakkına sahip tüzel kişinin faaliyetini yürütmek için gerekli tesisi inşa etmek amacına yönelik giderler de özel maloluş bedeli olarak değerlenecek giderlerdendir.

79.24/2015

(4) Taşınmazlar veya elektrik üretim ve dağıtım varlıkları için yapılan giderler, hem bakım-onarım, hem de kıymet artırma giderlerinden Demirbaşlarda 187. oluştuğu takdirde, yükümlü, bu giderlerin maloluş bedeline eklenecek değerleme kısmı, genel giderlere girecek kısımdan ayrı göstermek zorunluluğundadır.

80.24/2015

(1) Araç ve gereçlerle, döşeme ve demirbaş eşya, maloluş bedeli ile Satın alınan 188. değerlenir. Bunların maloluş bedeline giren giderler, satın alma bedeli emtiada dışındaki komisyon ve taşıma giderleri gibi özel giderlerdir.

maloluş bedeli

(2) İmal edilen araç ve gereçlerle, döşeme ve demirbaşların imal giderleri, İmal edilen 189. satın alma bedeli yerine geçer.

emtiada

maloluş bedeli (3) Serbest meslek sahiplerinin, amortismana tabi tuttukları tesisat, döşeme ve demirbaş eşyalarını değerlemede de ekonomik işletmelere dahil

Tarım

190. kıymetlerin değerlemesine ilişkin bu Bölümde öngörülen kurallar uygulanır.

ürünlerinde

Satın alınan emtia, maloluş bedeli ile değerlenir. Emtianın maloluş bedeline maloluş bedeli oranla değerleme günündeki satış bedelleri, % 10 ve daha fazla bir düşüklük gösterdiği takdirde, yükümlü, maloluş bedeli yerine, 182. maddenin (2).

Hayvanların 191. fıkrasının (b) bendi dışındaki emsal bedeli saptama esaslarını uygulayabilir.

değerlemesi Bu kural, 189. maddede yazılı mamuller için de uygulanabilir.

Kıymeti düşen 192.

(1) İmal edilen emtianın (tam ve yarı mamul malların), maloluş bedeli malların aşağıda yazılı öğeleri içerir.

değerlemesi (a) Mamulün meydana getirilmesinde harcanan iptidai ve hammaddelerin bedeli;

(b) Toplam işçilik ücretlerinden mamule düşen pay;

(c) Genel imal giderlerinden mamule düşen pay;

(ç) Genel yönetim giderlerinden mamule düşen pay ;

Ancak, bu payın mamulün mal oluşuna katılması isteğe

bağlıdır.

(d) Paketlenmiş olarak piyasaya sunulması zorunlu olan

mamullerde paketleme malzemesinin bedeli.

(2) Yükümlüler, imal ettikleri emtianın maloluş bedellerini (1). fıkrada öngörülen öğeleri içermek koşuluyla diledikleri usulde saptayabilirler.

(3) 81.24/2015 sayılı değişiklik yasası ile yürürlükten kaldırıldı.

Tarımsal ürünler, maloluş bedeli ile değerlenir. Maloluş bedeli, tarımsal ürünlerin özelliklerine göre, 189. maddede yazılı öğeler gözetilerek hesaplanır.

Tarımsal işletmelere dahil hayvanlar, maloluş bedeli ile değerlenir. Maloluş bedelinin saptanmasına olanak olmayan hallerde, maloluş bedeli yerine, emsal bedeli esas alınır.

Yangın, deprem ve su basması gibi afetler yüzünden veyahut bozulma, çürüme, kırılma, çatlama ve paslanma sonucu ekonomik kıymetlerinde önemli bir azalış ortaya çıkan emtia ile, maloluşlarının hesaplanması alışılmış olmayan hurdalar ve döküntüler, üstüpü, deşe ve ıskartalar emsal bedeli ile değerlenir.

Taşınır

193. Hisse senetleri ve tahviller alış bedeli ile değerlenir.

kıymetlerin (1) Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin kararlaştırılmasında muvazaa olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış değerlemesi bedeli esas alınır.

Yabancı

194. (2) Yabancı paranın borsada rayici yoksa, değerlemeye uygulanacak kur, Maliye Bakanlığınca saptanır.

paraların

(3) (1) ve (2). fıkra kuralları, yabancı para ile olan senetli veya senetsiz değerlemesi alacaklar ve borçlar hakkında da uygulanır.

Alacakların 195.

(1) Alacaklar, muhasebe kayıtlarındaki değerleriyle değerlenir. Mevduat veya kredi sözleşmelerine dayanan alacaklar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır.

Değerlemesi 82.24/2015

İlk tesis ve

196. (2) Vadesi gelmemiş olan senete bağlı alacaklar, değerleme gününün kıymetine çevrilebilir. Bu takdirde, senette faiz oranı gösterilmiş ise bu kuruluş oran, gösterilmemişse Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının Resmi İskonto haddi uygulanır.

giderleri

(3) Bankalar, sigorta şirketleri, kredi şirketleri ve bankerler alacaklarını, ile hava Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının Resmi İskonto haddi veya işlemlerinde uyguladıkları faiz haddi ile değerleme günü parasının kıymetine çevirebilirler.

değerlemesi (1) Kurumlarda, aktifleştirilen ilk tesis ve kuruluş giderleri muhasebe kayıtlarındaki değer ile değerlenir.

Aktifteki

197.

(2) Bu değer, ilk tesis ve kuruluş için yapılan giderlerden fazla olamaz.

geçici hesap (3) Kurumun tesis olunması veya yeni bir şubenin açılması veyahut da

kıymetlerinin işlerin sürekli olarak genişletilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir kıymet edinilmeyen giderler, ilk tesis ve kuruluş gideri sayılır.

değerlemesi (4) İlk tesis ve kuruluş giderlerinin aktifleştirilmesi isteğe bağlıdır.

(5) Gerçek ve tüzel kişilerde hava parası muhasebe kayıtlarındaki değerleriyle değerlenir.

(1) Gelecek bir hesap dönemine ait olarak peşin ödenen giderler ile cari hesap dönemine ait olup, henüz tahsil edilmemiş olan hasılât, muhasebe kayıtlarındaki değerleri üzerinden aktifleştirilmek suretiyle değerlenir.

(2) Tarımsal işletmelerde, henüz olgunlaşmamış ürünler için yapılan hazırlık işleri giderleri gibi giderler de (1) fıkra kurallarına göre aktifleştirilerek değerlenir.

Kasa

198. Kasa mevcutları itibari kıymetleriyle değerlenir;Yabancı paralar hakkında

194. madde kuralları uygulanır

mevcutlarının

değerlemesi

Borçların

199. (1) Borçlar, muhasebe kayıtlarındaki değerleriyle değerlenir. Mevduat veya kredi sözleşmelerine dayanan borçlar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır.

Değerlemesi

83.24/2015

(2) Vadesi gelmemiş olan senete bağlı borçlar, değerleme günü kıymetine çevrilebilir. Bu takdirde, senette faiz oranı gösterilmişse bu oran, gösterilmemişse Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının Resmi İskonto haddinde bir faiz uygulanır.

(3) Bankalar, sigorta şirketleri, kredi şirketleri ve bankerler borçlarını, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının resmi ıskonto haddi veya işlemlerinde uyguladıkları faiz oranı ile değerleme günü

Tahvillerin 200. kıymetine çevirebilirler.

değerlemesi (4) Alacak senetlerini değerleme gününün kıymetine çeviren yükümlüler,

Pasif geçici 201. borç senetlerini de aynı şekilde işleme tabi tutmak zorundadırlar.

hesap

kıymetlerinin Sermayesi hisselere bölünmüş şirketlerle iktisadi Kamu Kuruluşları değerlemesi çıkardıkları tahvilleri itibari değerleriyle değerlemeye zorunludurlar.

Karşılıkların 202. Gelecek hesap dönemlerine ait olarak peşin tahsil olunan hasılat ile, cari değerlemesi hesap dönemine ait olup henüz ödenmemiş olan giderler, muhasebe kayıtlarındaki değerleri üzerinden pasifleştirilerek değerlenir.

Finansal

203.

(1) Meydana gelen veya meydana gelmesi beklenen, fakat miktarı kesinlikle kestirilmeyen ve teşebbüs için bir borç niteliği gösteren belli bazı zararları karşılamak amacıyla, hesaben ayrılan para miktarlarına karşılık ödenir.

Kiralama

İşlemlerinde

Değerleme

(2) Karşılıklar, muhasebe kayıtlarındaki değerleriyle pasifleştirilerek değerlenir.

84.24/2015

(3) Amortisman kayıtlarına ilişkin özel kurallar saklıdır.

Finansal kiralama işlemlerinde, finansal kiralamaya konu olan ekonomik kıymetler ile sözleşmeden doğan hak, borç ve alacakların değerlemesine ve uygulanmasına yönelik usul ve esaslar, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Genel esaslar 204. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Servetleri değerleme

85.24/2015

Ticari

205. (1) Bir vergiye matrah olan servetin veya servet öğelerinin değerlenmesinde, bu Bölümde öngörülen esaslar uygulanır.

sermayenin

(2) Veraset ve intikale konu olan yabancı memleketlerdeki taşınır ve değerlemesi taşınmaz malların, o memlekette yürürlükte olan usul ve esaslara göre belirlenecek ve saptanacak değerleri, olduğu gibi dikkate alınır.

Taşınır Mallar 206.

ve Taşıtların Vergilendirilecek bir servete giren ticari sermayenin öğelerinden bulunan değerlemesi emtia, deniz, hava ve kara taşıtları, tesisat ve makinalar ile demirbaş eşya ve diğer taşınır mallar, emsal bedelleri ile değerlenir.

Hisse senetleri 207.

tahviller Ticari sermayeye dahil olmayan ev eşyası, mücevherler ve sanat eserleri gibi ve yabancı taşınır mallar ve hava, deniz ve kara taşıtları, emsal bedelleri ile değerlenir.

paraların

değerlemesi (1) Ticari sermaye içinde olsun veya olmasın, bütün hisse senetleri ve tahviller borsa rayici ile, borsada kayıtlı olmayan hisse senetleri ve tahviller emsal bedelleri ile değerlenir. Borsa rayicinin kararlaştırılmasında muvazaa olduğu anlaşılırsa, bu rayiç yerine, emsal bedeli esas alınır.

(2) Ticari sermaye içinde olsun veya olmasın, yabancı paraların ve yabancı paralar üzerinden düzenlenmiş alacak ve borç senetlerinin değerlemesinde, ekonomik işletmelere dahil kıymetlerin değerlemesine

Alacak ve

ilişkin olarak İkinci Bölümde öngörülen kurallar uygulanır.

borçların

değerlemesi 208. Ticari sermaye içinde olsun veya olmasın, senetli ve senetsiz bütün alacak ve borçlar, Ekonomik işletmelere dahil kıymetlerin değerlemesine ilişkin olarak İkinci Bölümde öngörülen kurallara göre değerlenir.

Hakların

209. (1) Tescile tabi tüm hakların değeri, tesisleri sırasında tapu siciline değerlemesi kaydedilen bedelidir.

(2) Tapu sicilinde bedeli gösterilmeyen haklarla (1). fıkranın dışında kalan tüm haklar (Sınaî ve edebi mülkiyet hakları ile imtiyazlar dâhil) emsal bedelleriyle değerlenir.

(3) Veraset yoluyla veya başka şekilde karşılıksız ve bedelsiz olarak intikal eden intifa haklan, on beş yıllık gelir toplamı esas alınarak değerlenir.

Taşınmaz

210. Veraset ve İntikale konu olan taşınmazlar rayiç bedelle değerlenir.

Malların

Değerlemesi

86.24/2015

Yetki

211. Bu Bölümde öngörülen emsal bedelleri ile alacak ve borçların değerleri, Vergi Dairesince saptanır.

Enflasyon Düzeltmesi ve Yeniden Değerleme Oranı 87.24/2015

211 A. (1) Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi yükümlüleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil

(2) son üç hesap döneminde %100 (yüzde yüz)’den ve içinde bulunulan

(3) hesap döneminde %10 (yüzde on)’dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Bakanlar Kurulu, Resmi Gazete’de yayımlayacağı bir Kararla %100 (yüzde yüz) oranını %35 (yüzde otuzbeş)’e kadar indirmeye veya tekrar yasal seviyesine kadar yükseltmeye, %10 (yüzde on) oranını ise % 25 (yüzde yirmibeş)’e kadar yükseltmeye veya tekrar yasal seviyesine kadar indirmeye yetkilidir.

Yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Devlet Planlama Örgütü tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Genel Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Bu oran, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça Resmi Gazete’de ilan edilir.

Enflasyon düzeltmesi ve yeniden değerlemeye ilişkin usul ve esaslar, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

ON İKİNCİ KISIM

AMORTİSMANLAR

BİRİNCİ BÖLÜM

Mevcutlarda Amortisman

Amortismanla- 212.

(1) İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya rın Konusu kıymet düşüklüğüne uğrayan taşınmazlar ile bu Yasanın 183’üncü

88.24/2015

maddesi gereğince, taşınmaz gibi değerlenen ekonomik kıymetlerin, araç ve gereçlerle döşeme ve demirbaşların ve sinema filmlerinin, değerlemeye ve ekonomik kıymet değerine ilişkin bu Yasanın Onbirinci Kısmında öngörülen esaslar çerçevesinde saptanan değerlerinin, bunların kullanılabilecekleri süre içinde yok edilmesi amortisman konusunu oluşturur.

(2) Satın alınan ve değeri, satın alındığı yılın başında yürürlükte bulunan bir aylık brüt asgari ücreti aşan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulur. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır.

(3) İlgili mevzuat gereğince sözleşme süresinden sonra bedelsiz olarak Devlete veya Devletçe uygun görülen bir kamu kurum ve kuruluşu veya belediyeye devri öngörülen amortismana tabi ekonomik kıymetlerden (sözleşme süresinde yenilenmesi gerekenler hariç), sermayenin veya özel maloluş bedellerinin amortisman kurallarına göre, amortismana tabi tutulanlar, genel kurallar uyarınca ayrıca amortismana tabi tutulamazlar.

Arazide

213. Boş arazi ve boş arsalar amortismana tabi değildir. Ancak, tarım amortisman işletmelerinde meydana getirilen meyvalık, fındıklık, zeytinlik, harupluk ve bağlar gibi tarım tesisleri ile işletmede inşa edilmiş olan tüm yollar ve arklar amortismana tabi tutulur.

Normal

214. (1) Amortismana tabi ekonomik kıymetlerin değerleri, Maliye İşleriyle amortisman Görevli Bakanlığın önerisi üzerine, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle duyurulan oranlar üzerinden yok edilir.

89.24/2015

(2) Amortisman oranlarının saptanmasında:

(a) Belli iş ve sanat kolları ayrı ayrı dikkate alınır ve

(b) Amortismana tabi kıymetlerin denemeye dayanan ortalama ömürleri hesaba katılır.

Madenlerde 215. İşletme sebebiyle içindeki cevherin azalmasından dolayı maddi değerini

Amortisman

kaybeden madenlerin ve taş ocaklarının imtiyaz ve maloluş bedelleri ilgililerin

90.24/2015

başvurusu üzerine bunların büyüklük ve nitelikleri dikkate alınmak ve her

maden veya taş ocağı için ayrı ayrı olmak üzere, Maliye İşleriyle Görevli

Bakanlık ve maden ve taş ocakları ile görevli Bakanlıkça belirlenecek oranlar

üzerinden yok edilir.

Olağanüstü

216. Amortismana tabi olup:

amortisman (1) Yangın, deprem, su basması gibi âfetler sonucunda değerini tamamen veya kısmen kaybeden;

(2) Yeni buluşlar nedeniyle teknik verim ve kıymetleri düşerek tamamen veya kısmen kullanılmaz duruma gelen;

(3) Zorunlu çalışmaya tabi tutuldukları için normalden fazla aşama ve yıpranmaya uğrayan

taşınır ve taşınmazlar ile haklara, yükümlülerin başvuruları üzerine ve ilgili bakanlıkların görüşleri alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca, her işletme için, işin niteliğine göre ayrı ayrı saptanan “Fevkalade ekonomik ve teknik amortisman oranları” uygulanır.

Amortisman 217. (1) Maliye Bakanlığınca saptanan ve duyurulan amortisman oranları,

oranlarının duyuruların yapıldığı; ayrı ayrı saptanan oranların, ilgililerin

geçerlilik başvuruda bulunduğu hesap döneminden başlayarak geçerlidir.

tarihi (2) Gereğinde, normal amortisman oranları 214.maddede öngörülen usule

göre değiştirilebilir. Ancak bir kere saptanan oranların yürürlülük süresi

üç yıldan az olamaz.

Oran

218. Yükümlüler, usulüne göre saptanan oranları aşmamak koşuluyla açısından amortismanları diledikleri oranlar üzerinden hesaplayabilirler.

amortisman Ancak, uygulamaya başladıkları amortisman oranlarını daha sonraki uygulama faaliyet yıllarında değiştiremezler. 217.maddenin (2) fıkrası uyarınca usulü amortisman oranının değiştirilmiş olması hali bunun dışındadır.

Süre açısından 219.

(1) Amortisman süresi, kıymetlerin kullanılmağa başlandığı yıldan başlar.

amortisman Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için (1) rakamı yükümlü tarafından uygulama uygulanan orana bölünür.

usulü

(2) Her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede dikkate alınabilir.

Amortisman 220.

(3) Amortismanın herhangi bir yılda yapılmaması veya ilk uygulanan hesapları

orandan düşük bir oranla yapılması nedeniyle, amortisman süresi

Değersiz

221. uzatılamaz.

alacaklarda Mevcutlarda amortismana ilişkin Birinci Bölümde öngörülen kurallar çerçevesinde hesaplanan amortismanların, hesaplarda ayrıca gösterilmek amortisman koşuluyla, ilgili bulundukları değerlerden doğrudan doğruya indirilmesi veya pasifte ayrı bir karşılık hesabında toplanması olasıdır.

Şüpheli

222.

İKİNCİ BÖLÜM

alacaklar Alacaklarda ve Sermayede Amortisman

91.24/2015

(1) Bir mahkeme kararına veya kanıtlayıcı bir belgeye göre tahsiline artık olanak bulunmayan alacaklar, değersiz alacaktır.

39/2001 59/2002

(2) (1). fıkra uyarınca tahsili olanaksız hale gelen değersiz alacaklar, bu niteliğe girdikleri tarihte, tasarruf değerlerini kaybederler ve muhasebe Vazgeçilen 223. kayıtlarındaki kıymetleriyle zarara geçirilerek yok edilirler.

Alacaklar 92.24/2015

(3) İşletme hesabı esasına göre defter tutan yükümlülerin bu madde kapsamına giren değersiz alacakları, gider kaydedilmek suretiyle yok Sermayenin 224. edilirler.

amortismanı

(4) Değersiz alacakların sonradan tahsil edilen miktarları tahsil edildikleri yılın gelirine alınır.

(1) Yürürlükteki mevzuat uyarınca vergiye tabi kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak ve bilanço esasına göre hesap tutmak şartıyla, aşağıdakiler şüpheli alacaklardır:

(a) Dava veya icra safhasında bulunan ihtilâflı alacaklar.

(b) Vadesi üç kez uzatıldığı halde tahsil edilememiş olan senete bağlı alacaklar.

(c) Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen, borçlu tarafından ödenmeyen senetsiz alacaklar.

(ç) Bankalar Yasasının 23’üncü maddesinin (6)’ncı fıkrası uyarınca ayrılan özel karşılıklar.

(2) (1). fıkrada öngörülen şüpheli alacaklar için, değerleme günündeki tasarruf değeri üzerinden pasifte karşılık ayrılabilir. Bu karşılığın hangi alacaklara ilişkin olduğu karşılık hesabında gösterilir.

(3) Teminatlı alacaklarda bu karşılık, teminattan geri kalan miktarı kapsar.

(4) Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarları, tahsil edildikleri

zaman, karşılık hesabından indirilir veya gelire alınır.

Uyuşma yoluyla alınmasından vazgeçilen alacaklar, borçlunun defterlerinde özel bir karşılık hesabına alınır. Bu hesabın içeriği, alacaktan vazgeçildiği yılın sonundan başlayarak, 3 (üç) yıl içinde zararla kapatılmadığı takdirde kâr hesaplarına aktarılır. Bunun dışında hiç bir surette birikmiş zarara mahsubu yapılmaz.

Ayrıcalıklı işletmelerde, tesislerin ayrıcalık süresinden sonra, bedelsiz olarak Devlete veya Devletçe uygun görülen bir kuruluşa veya belediyeye geçmesi ayrıcalık belgesinin gereğinden olduğu, ayrıcalık sözleşmesinde de sermayenin amortisman için yıllık belli bir oran veya miktar ayrılması öngörülmüş olduğu takdirde, bu oran veya miktar üzerinden sermaye amorti edilir.

İlk tesis ve

225. Kurumların, aktifleştirdikleri ilk tesis ve kuruluş giderleri ile hava paraları, muhasebe kayıtlarındaki değerleri üzerinden eşit miktarlarda ve beş yıl içinde kuruluş amorti edilir.

giderleri ile Taşınmazların, elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının ve kara, deniz ve hava taşıtlarının ekonomik kıymetlerini artıran ve bu Yasanın 186’ncı maddesinde hava belirtilen özel maloluş bedelleri, kira veya işletme hakkı süresine göre amorti edilir. Kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı paralarının alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz amorti edilmemiş olan giderler, boşaltma veya hakkın amortismanı sona erdiği yılda bir defada gider yazılır.

Özel Maloluş 226.

Bedellerinin Amortismanı 93.24/2015

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Özel Haller

Amortismana 227.

(1) Amortismana tabi ekonomik kıymetlerin, satılması halinde, alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki fark, kâr ve zarar hesabına geçirilir. İşletme hesabı esasında defter tutan yükümlüler

Tabi Malların Satılması

94.(1).24/2015 ile serbest meslek kazanç defteri tutan yükümlüler, bu farkı defterlerinde gelir veya gider kaydederler.

94(2).24/2015

(2) Amortisman payları ayrılmış olan ekonomik kıymetlerin değeri, Amortismana 228 ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan para miktarıdır.

Tabi Malların Sigorta Tazminatı 95.24/2015

(3) Devir ve trampa, satış yerine geçer.

(4) Satılan ekonomik kıymetlerin yenilenmesi, işin niteliğine göre zorunlu

bulunur veya bu hususta işletmeyi yönetenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa, bu takdirde, satıştan doğan kâr, yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta en çok üç yıl süre ile tutulabilir. Hangi nedenle olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan kârlar, üçüncü yılın vergi matrahına eklenir. Üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde bu karlar o yılın vergi matrahına eklenir.

(5) (4). fıkrada öngörülen esaslar çerçevesinde yeni değerlerin edinilmesinde kullanılan kâr, yeni değerler üzerinden bu Yasa kuralları uyarınca ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra, amorti edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam edilir.

(1) Yangın, deprem, sel, su basması gibi afetler yüzünden tamamen veya kısmen kayba uğrayan amortismana tabi ekonomik kıymetler için alınan sigorta tazminatı, bunların değerinden (amortismanlı olanlarla, ayrılmış olan amortisman çıktıktan sonra kalan değerden) fazla veya eksik olduğu takdirde, farkı, kâr veya zarar hesabına geçirilir.

Ancak, alınan sigorta tazminatı ile kayba uğrayan malların yenilenmesi, işin niteliğine göre zorunlu bulunur veya bu konuda işletmeyi yönetenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa, bu takdirde tazminat fazlası, yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta en çok 3(üç) yıl süre ile tutulabilir. Bu süre içinde kullanılmamış olan tazminat farkları kâra eklenir.

(2) 3 (üç) yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde bu tazminat fazlası, o yılın matrahına eklenir.

(3) Yukarıdaki esaslar dahilinde yeni değerlerin iktisabında kullanılan tazminat fazlası, yeni değerler üzerinden bu Yasa kurallarına göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan

Emtia

sonra amorti edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam sigorta olunur.

tazminatı

229. (1) Emtia ve tarımsal ürün ve hayvan kıymetlerinde ortaya çıkan kayıplar dolayısıyla alınan sigorta tazminatları, bunların değerlerinden fazla olursa bu fazlalık kâra alınır.

(2) İşletme hesabı esasında tutulan defterde bu tazminat hasılât kaydedilir

Cezalar

230. ON ÜÇÜNCÜ KISIM

VERGİ SUÇ VE CEZALARI

96.24/2015

BİRİNCİ BÖLÜM

Küçüklerin ve 231. Genel Esaslar

kısıtlıların

ceza muhatabı Vergi Yasaları kurallarına aykırı hareket edenler, bu Kısımda öngörülen, ağır olmadığı kusur, kusur ve usulsüzlük gibi vergi cezaları ile diğer cezalara çarptırılırlar.

haller

Velâyet ve vesayet altında bulunan veya işlerinin yönetimi bir kayyıma Tüzel kişilerin 232. verilmiş olan küçük ve kısıtlılar kendilerine ait vergileme işlemleri nedeniyle, sorumluluğu veli, vâsi veya kayımlarının Vergi Yasası'na aykırı hareketlerinden dolayı sorumlu tutulamaz ve cezalandırılamazlar. Bu hallerde, vergi işlemleri küçük Damga vergisi 233. ve kısıtlılara ait olmasına rağmen, vergi cezaları, bunların veli, vâsi ve cezalarında kayyımları adına kesilir.

sorumluluk

(1) Tüzel kişilerin yönetim ve tasfiyesinde Vergi Yasasına aykırı Tek Fiil İle 234. hareketlerden doğan vergi cezaları tüzel kişiler adına kesilir.

Çeşitli Vergi

Kaybına Neden Olunması 97.24/2015

(2) Tüzel kişilerin yasal temsilcilerinin vergi sorumluluğuna ilişkin bu Yasanın 11. maddesinde öngörülen kurallar, vergi cezaları hakkında da uygulanır.

Damga Vergisi uygulamalarında gerek nisbî, gerek maktu vergilerle ilgili Çeşitli Ceza 235. cezadan sorumlu olanlar birden fazla olduğu takdirde, birbirine başvurma hakları saklı kalmak üzere, dayanışmalı sorumlu tutulurlar.

Uygulaması Gerektiren Tek Fiilli Suçlar 98.24/2015

Ağır kusur veya kusurda, cezayı gerektiren tek bir fiil ile değişik türden birkaç vergi kayba uğramış olursa, her vergi açısından ayrı ayrı ceza kesilir.

(1) Cezayı gerektiren tek bir fiil ile ağır kusur ve usulsüzlük veya kusur ve Fiil Ayrılığı 236. usulsüzlük veya kusur ve usulsüzlük birlikte işlenmiş olursa, bunlara ait cezalardan, yalnızca miktarı en ağır olan ceza kesilir.

99.24/2015

(2) Usulsüzlük cezası kesilen bir fiil ile vergi kaybına da yol açıldığı sonradan anlaşıldığı takdirde, daha önce usulsüzlük cezasının kesilmiş olması, bu cezanın, kayba uğratılan vergiden dolayı kesilmesi gereken ağır kusur veya kusur cezası ile karşılaştırılmasına ve eksik kesilen cezanın tamamlanmasına engel değildir.

(1) Ayrı ayrı yapılmış olan ağır kusur, kusur veya usulsüzlükten dolayı ayrı ayrı ceza kesilir.

(2) Bu Yasanın 250’nci maddesinde öngörülen usulsüzlüklerden, aynı takvim yılı içinde aynı türde birden fazla usulsüzlük yapıldığı takdirde, birden fazlasının her biri için de ayrı ayrı ceza kesilir.

(3) Yukarıdaki (2)’nci fıkrada belirtilen aynı tür usulsüzlükten amaç, fiillerin Bu Yasanın 250’nci maddesinde gösterilen derece ve fıkralar açısından birbirine uygunluğudur.

İştirak

237. Birden fazla kişi, maddi çıkar gözeterek, ayrı ayrı ağır kusur fiili veya hileli

100.24/2015

vergi suçu işler veya hileli vergi suçuna teşebbüs sayılan eylemlerde bulunursa

veya söz konusu suç ve eylemleri doğrudan doğruya birlikte işlemiş olursa,

bu takdirde her biri hakkında, iştirak ettikleri suçlar için bu Yasada öngörülen

cezalar uygulanır.

Tekerrür

238. Ağır kusur, kusur veya usulsüzlükten dolayı cezalandırılan ve cezası da

101.24/2015

kesinleşen bir kişi, aynı türden bir fiili, cezanın kesinleştiği tarihi izleyen yılın

başından başlamak üzere, ağır kusur ve kusurda 3 (üç) yıl, usulsüzlükte 2 (iki)

yıl içinde tekrar işlerse cezası 1/3’ü (üçte biri) oranında artırılır.

Suçlarda

239. (1) Bu Yasada öngörülen ağır kusur, kusur ve usulsüzlük cezaları ile Ceza

birleşme Yasasında ve diğer yasalarda öngörülen cezalar, içtima ve tekerrür

102.24/2015

kuralları açısından birleştirilemez.

Bölüm 154 3/1962 43/1963 15/1972 20/1974 31/1975

(2) Bu Yasa gereğince vergi cezasıyla cezalandırılan fiiller, aynı zamanda Ceza Yasası gereğince suç oluşturduğu takdirde, vergi cezası kesilmesi, sözkonusu Yasa kuralları uyarınca kovuşturma yapılmasına engel olamaz.

6/1983

22/1989 64/1989 11/1997 20/2004 41/2007 20/2014

Vergi kaybı

240. (1) Vergi kaybı, yükümlünün veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini, zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi nedeniyle, verginin tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini anlatır.

(2) Kişisel ve medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı bildirimlerle veya başka şekilde verginin eksik tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi kaybı yerine geçer.

(3) (1). ve (2). fıkralarda belirtilen hallerde, verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız geri vermeden dönülmesi ceza uygulamasına engel olmaz.

Beyannameleri 241. Bu Yasanın 18’inci maddesi kuralları saklı kalmak koşulu ile beyanname verme yükümlülüklerinde, tahakkuk işlemi yapılmak için beyanname verme süresinin sonundan başlayarak 15 (onbeş) gün beklenir. Beyanname bu süre Vergi Kaybını içinde verilirse, vergi kaybı olmamış sayılır.

Bekleme Süresinin

Gerektirme-

mesi

103.24/2015

104.24/2015

İKİNCİ BÖLÜM

Ağır Kusur ve Ağır Kusurda Ceza

Ağır Kusur 242.

(1) Ağır kusur, yükümlü veya vergi sorumlusu tarafından bilerek ve/veya isteyerek kasıtlı olarak vergi kaybına sebebiyet verilmesidir.

Tanımı

105.(1).24/2015

105.(2).24/2015 (2) Aşağıda, öngörülen hallerden herhangi biri ile vergi kaybına neden olan fiilde kastın varlığı kabul edilir; yükümlü veya sorumlunun

105.(3).24/2015 kastının varolmadığını mahkeme önünde iddia ve ispat hakkı saklıdır.

(a) Bildirim üzerinden alınan vergilerle ilgili olup, yıllık olarak Ağır Kusurda 243. verilmesi gereken beyannamelerde (bağımsız ve özel beyannameler dahil) toplamı, ilgili vergilendirme dönemi başında yürürlükte bulunan yıllık asgari ücretin beş katı tutarından, diğer beyannamelerde toplamı, ilgili vergilendirme dönemi başında Vergi Kaybına 244. yürürlükte bulunan yıllık asgari ücret tutarından az olmamak üzere, beyannamede yazılı vergi matrahının %10 (yüzde on)’unu geçen bir miktarın eksik bildirilmesi.

Ceza 106.24/2015

Teşvik 107.24/2015

Ancak, beyanname dışında ayrıca bir araştırmaya gerek

Yardım

245. duyulmaksızın beyannamede yazılı bilgilere dayanarak Vergi Dairesince saptanabilen eksik bildirimler bu kuralın dışındadır.

108.(1)24/2015

Bu Yasanın 31’inci maddesinin (2)’nci fıkrasında öngörülen sebeplerle re’sen takdir edilen ve bu bendde belirtilen hadleri aşan matrah veya matrah farkları da eksik bildirme yerine geçer. Söz konusu fıkranın (a) ve (b) bendlerinde öngörülen nedenlere dayanılarak yapılan re’sen takdirlerde bu kuralın uygulanması için, takdir edilen matrahın, vergilendirme dönemi başında yürürlükte bulunan yıllık asgari ücretin 5 (beş) katı tutarını aşması yeter.

108.(2)24/2015

(b) Bildirime dayanmakla beraber, bildirimleri beyanname ile yapılmayan vergilendirmelerde, hiç bildirimde bulunulmaması veya eksik veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunulması;

(c) Bildirim esasını dayanan yükümlülüklerde, beyanname verme süresi ve ek süre veya, bildirim esasına dayanmayan vergilerde, vergilendirme dönemi ve tarh zamanı geçtiği halde, ticari veya mesleki kazanç sahiplerinin kazançlarıyla ilgili faaliyetlerinin Vergi Dairesinin bilgisi dışında bırakılması.

Ağır kusur fiili işleyen yükümlü veya sorumlulara, kayba uğrattıkları verginin 3 (üç) katı tutarında vergi cezası kesilir.

Bir yükümlü veya vergi sorumlusunu ağır kusur fiili veya hileli vergi suçu işlemeye teşvik edenlere, işlenen fiiller için yükümlü veya vergi sorumlusuna uygulanacak ceza aynen uygulanır.

(1) Ağır kusur fiili veya hileli vergi suçu olduğunu bildiği bir fiilin işlenip tamamlanmasını fiili ile kolaylaştıranlara, bundan başka bir çıkar gözetmediği takdirde, bu fiiller için bu Yasada öngörülen cezaların ¼’ü (dörtte biri) oranında ceza kesilir.

(2) Aynı yardımı, 255. maddede öngörülen fiillerin işlenip tamamlanması için yapanlara, bu fiiller için saptanan cezanın yarısı verilir.

(3) Bu Yasanın 268’inci maddesinde öngörülen pişmanlık koşullarına uygun olarak, ilgili makamlara bilgi verenlere ceza kesilmez.

Kusurun

246. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kusur ve Kusurda Ceza

Tanımı

Kusur, ağır kusur sayılan haller dışında herhangi bir şekilde vergi kaybına sebebiyet verilmesidir.

109.24/2015

Kusurda Ceza 247. Kusur işleyen yükümlülere , kayba uğrattıkları verginin %50’si tutarında vergi cezası kesilir.

Taşınmaz Mal 248.

Vergisinde

Taşınmaz Mal Vergisi Yasası kapsamındaki vergilerde, bildirime ilişkin yasal Kusur Cezası zorunlulukları süresinde yerine getirmeyerek kusur işleyen yükümlülere, kayba uğrattıkları verginin %20 (yüzde yirmi)’si oranında vergi cezası kesilir.

110.24/2015

50/1995 15/2006 39/2006 42/2007 18/2008

Usulsüzlüğün 249. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

tanımı Usulsüzlük ve Usulsüzlükte Ceza

Usulsüzlük 250. Usulsüzlük, Vergi Yasasının şekle ve usule ilişkin kurallarına uyulmamasıdır.

Dereceleri ve

Bu Yasanın 2’nci maddesi kapsamındaki vergilere ilişkin usulsüzlükler,

Cezaları Cetvel 111.24/2015

aşağıda belirtilen derecelere ve bu Yasaya ekli Cetvele göre cezalandırılır.

Usulsüzlük fiili, re’sen takdiri gerektirirse, ekli Cetvelde öngörülen cezaların

iki katı ceza kesilir.

Ancak, aşağıdaki (1)’inci fıkranın (a) bendinde belirtilen fiillerden,

aylık beyanneme verilmemesi hallerinde ödenecek cezalar ekli Cetvelde

öngörülen cezaların 1/12’si (on ikide biri)’dir.

(1) Birinci derece usulsüzlükler:

(a) Vergi beyannamelerinin verilmemiş olması.

Ancak, bu Yasanın 241’inci maddedesinde öngörülen süreden

sonra verilmiş beyannameler hiç verilmemiş sayılır.

(b) Bu Yasa gereğince tutulması zorunlu defter ve/veya kayıtlardan

herhangi birinin tutulmamış olması.

(c) Muhasebe kayıtlarının ve bunlarla ilgili belgelerin doğru ve

sağlıklı bir vergi incelemesi yapılmasına olanak vermeyecek

derecede eksik, usulsüz veya karışık olması.

(ç) Bu Yasa gereğince tutulması zorunlu defterlerin ve Yasaca

saklanması zorunlu belgelerle evrakın, yetkili memurlar

tarafından istenildiği halde gösterilmemesi.

(d) Bu Yasanın defter kayıtlarının işlenmesinde uyulacak esaslara

ilişkin kurallarına uyulmamış olması.

Bu bend açısından, her incelemede, inceleme tarihine

kadar aynı takvim yılı için saptanan usulsüzlükler tek fiil sayılır.

(2) İkinci derece usulsüzlükler:

(a) Bu Yasada öngörülen bildirimlerin zamanında yapılmaması.

(b) Vergi beyannameleri, bildirimler ve belgelerin Yasaca belirlenen

şekil, içerik ve eklerine ilişkin kurallarına uyulmamış olması. Bu

bent açısından, her incelemede inceleme tarihine, kadar aynı

takvim yılı için saptanan usulsüzlükler tek fiil sayılır.

(c) Hesap veya işlemlerin doğruluk ve açıklığını bozmamak ve vergi

3.50/2017

kaybına neden olmamak koşuluyla, bazı belgelerin bulunmaması veya gösterilememesi.

(3) Yukarıdaki fıkralarda düzenlenen birinci ve ikinci derece usulsüzlüklere ait fiillerin 1 Ocak 2018 tarihinden önce işlenmesi halinde, bu maddede belirlenen usulsüzlük cezaları uygulanmaz.

Evrak

251. (1) Bu Yasanın 160’ıncı, 161’inci, 162’nci, 163’üncü, 163A ve 164’üncü

Almama ve

maddeleri gereğince verilmesi ve alınması gereken fatura, perakende

Vermemede

satış fişi, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzunu

Uygulanacak

ve taşıma ve sevk irsaliyesi vermeyenlere, her fatura, perakende satış

Özel

fişi, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu ve

Usulsüzlük

taşıma ve sevk irsaliyesi için, yürürlükteki aylık asgari ücretin ¼’ü

Cezaları

(dörtte biri) tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir.

112.24/2015

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen usulsüzlükler sonucunda vergi

kaybı da doğduğu takdirde, bu kaybın gerektirdiği ağır kusur veya kusur

cezaları ayrıca kesilir ve bu cezalar hakkında bu Yasanın 235’inci

maddesi kuralları uygulanmaz.

Veraset ve

252. (1) Veraset ve İntikale konu olan beyannameleri, yasal süresinin sona

İntikal

ermesini izleyen günden başlayarak 15 (onbeş) gün içinde verenlere,

İşlemlerinde

ikinci derece usulsüzlük; bu süreden sonra verenlere, birinci derece

Özel

usulsüzlük cezası kesilir.

Usulsüzlük

Cezaları

113.24/2015

4.50/2017

(2) Veraset ve intikale konu beyannamelerin yasal süresinde verilmemesi halinde uygulanacak olan birinci ve ikinci derece usulsüzlük cezaları beyanname verme süresi 1 Ocak 2018 tarihinden önce geçenlere uygulanmaz.

Pul Vergiside 253.

(1) Onay memurları, bankalar ve limitet şirketlerle kamu kurum ve kuruluşları ile dernek, vakıf ve benzeri kuruluşlara verilen veya gönderilen ve pulları ilgili yasanın öngördüğü biçimde iptal edilmemiş bulunan enstrümanların pullarını iptal etmeden işleme koyanlar adına, her enstrümanın tabi olduğu pul vergisinin %10 (yüzde on)’u tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir.

Uygulanacak Özel Usulsüzlük Cezaları 114.24/2015

5.50/2017

(2) Kısmen veya tamamen pul vergisi ödenmemiş enstrümanları onaylayan veya örnekleri veren onay memurları adına her enstrüman için kayba uğrattığı pul vergisinin %20 (yüzde yirmi )’si tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir.

(3) Pul vergilerinin kayba uğratılmasına ilişkin özel usulsüzlük cezalarına ait fiillerin 1 Ocak 2018 tarihinden önce gerçekleşmesi halinde bu madde kapsamında belirtilen özel usulsüzlük cezaları uygulanmaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ceza Mahkemelerince Yargılanacak Suçlar ve Cezalar

Hileli Vergi Suçu 115.24/2015

254. Beyanname verilmiş olsun veya olmasın, herhangi bir kayıt aracı ile ve/veya herhangi bir kayıt ortamında aşağıdaki fiillerden birinin, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesine veya eksik tahakkuk ettirilmesine sebebiyet vermesi hali, hileli vergi suçudur:

(1) Çift defter ve/veya kayıt kullanmak.

Bu Yasa gereğince tutulması zorunlu olan defterlere kaydı gereken

hususların, vergi matrahının azalmasını doğuracak biçimde, diğer defterde, evrakta ve kayıtta toplanmasıdır.

(2) Sahte veya yanıltıcı bilgiler içeren belgeler düzenlemek veya bunları bilerek kullanmak.

(3) Belgeleri bozmak, asıllarına uygun olmayan belge ve örnekler düzenlemek veya bozulmuş belgelerle asıllarına uygun olmayarak düzenlenmiş belge ve örnekleri bilerek kullanmak.

(4) Vergi Yasaları gereğince tutulması zorunlu defter kayıtlarını bozmak veya bu defterlerde veya kayıtlarda var olmayan adlara hesap açmak veya her türlü hesap ve muhasebe hileleri yapmak.

(5) Vergi Yasaları gereğince tutulması zorunlu defterlerin sayfalarını ve/veya kayıtları yok ederek yerlerine başka yapraklar ve/veya kayıtlar koymak veya hiç yaprak ve/veya kayıt koymamak.

(6) Vergi Yasaları gereğince tutulması ve korunması zorunlu olan defter, kayıt veya belgeleri yok etmek veya gizlemek.

Var oldukları bilindiği halde, vergi incelemesine yetkili kişilere, inceleme sırasında defter, kayıt ve belgelerin gösterilmemesi gizleme demektir.

(7) Bir vergilendirme dönemi içinde, vergilendirme dönemi başında yürürlükte bulunan yıllık asgari ücretin 2 (iki) katı tutarını aşan satış bedeli ve 1/2’si (yarısı)’nı aşan ücret, faiz, komisyon, iştirak kazancı, kira bedeli gibi hasılat, kazanç ve iratları, bu Yasa gereğince tutulması zorunlu defterlerden hiçbirine kaydetmemek ve beyannamede de göstermemek.

Beyanname verilmemiş olması halinde hasılat, kazanç ve iratlar beyannamede gösterilmemiş sayılır.

Hileli vergi 255.

254. maddede öngörülen fiilleri, verginin tarhı için bu Yasada belirtilen suçuna sürenin girmesinden önce ortaya çıkarılanlar ile Vergi Dairesi veya vergi teşebbüs incelemesi yapanlarca yapılan yazılı isteme rağmen servet bildiriminde bulunmayanlar, bu fiillerin vergi kaybını gerektirip gerektirmeyeceğine Hileli vergi 256. bakılmaksızın, hileli vergi suçuna teşebbüs etmiş sayılırlar.

suçuna ceza

254. maddede öngörülen fiilleri işleyenler hakkında, 243. maddede öngörülen cezadan ayrı olarak, üç yıla kadar hapis cezası suçunda ve bu kadar süre ticaret , sanat ve meslek yapmaktan alıkonma cezası verilir. Ayrıca harcama, aleyhine karar verilenden sonradan tahsil edilmek üzere, durumun, gazete çıkan yerlerde gazete ile, çıkmayan yerlerde alışılmış araçlarla duyurulmasına da karar verilir.

Hileli vergi 257. Eylemleri 255. madde kurallarına uyanlara, bir yıla kadar hapis cezası ve bu suçuna kadar süre ticaret, sanat ve meslek yapmaktan alıkonma cezası verilir. Ayrıca teşebbüsün harcama, aleyhine kadar verilenden sonradan tahsil edilmek üzere, durumun cezası gazete çıkan yerlerde gazete ile, çıkmayan yerlerde alışılmış araçlarla duyulmasına da karar verir.

Bilgi

258. (1) Kamu kurum ve kuruluşları hariç, bu Yasanın 89’uncu, 91’inci maddesinin (4)’üncü fıkrası ve 172’nci maddeleri kurallarına vermekten uymayanlar, yürürlükteki aylık asgari ücretin yarısı tutarında para cezasına çarptırılırlar.

kaçınanlarla Ancak, bu kuralın uygulanması için, bu Yasanın 89’uncu maddesi gereğince bilgi istenilirken yapılacak tebliğlerde, bilginin verilmesi için belirtilen süre ile süresinde cevap verilmediği veya eksik veya yanıltıcı bilgi verildiği takdirde, haklarında bu Yasanın ceza kurallarına kurallarının uygulanması yönüne gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesi gerekir.

172.madde

uymayanlara

(2) (1). fıkrada öngörülen zorunlulukların, para cezası kesilmesine verilecek ceza

116.(1)24/2015

116.(2)24/2015

rağmen, yine yerine getirilmemesi halinde, yetkili mercilerce yeniden süre belirlenerek bu zorunlulukların yerine getirilmesi yönünde

Vergi

259. kendilerine tebliğ yapılan ve yeniden belirlenen süre içinde, bu zorunlulukları yerine getirmeyenler, üç aya kadar hapis cezasına gizliliğinin çarptırılırlar.

(3) Yetkili makam ve memurlar tarafından kamu kurum ve kuruluşlarından, bozulması bu Yasanın 89’uncu ve 90’ıncı maddeleri gereğince istenilen bilgileri vermeyenler ile yine bu Yasanın 91’inci maddesinde belirtilen kuruluşlardan, söz konusu maddede öngörülen bildirme zorunluluğunu yerine getirmeyenler, yürürlükteki aylık asgari ücretin yarısı tutarında Yükümlülerin 260. para cezasına çarptırılırlar.

117.24/2015

Özel İşlerini Yapan Memurlar 118.24/2015

(4) Bu madde kurallarının uygulanmasında 264. maddede öngörülen usule uyulur.

(1) Bu Yasada öngörülen vergi gizliliğine uymaya zorunlu olanlardan, bu gizliliği bozanlar, mahkumiyetleri halinde, yürürlükteki aylık asgari ücretin 5 (beş) katı tutarına kadar para cezasına veya 2 (iki) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(2) Suçları tekerrür edenler bir daha Devlet hizmetinde çalıştırılamazlar.

(1) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (2)’nci ve (3)’üncü fıkraları uyarınca, yükümlülerin, Vergi Yasalarının uygulanması ile ilgili hesap, yazı ve diğer özel işlerini yapmaları yasaklanan memurlardan ve kamu görevlilerinden, bu yasağa aykırı eylemde bulunanlar, mahkumiyetleri halinde yürürlükteki aylık asgari ücretin 5 (beş) katı tutarına kadar para cezasına veya 1 (bir) yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(2) Bu Yasanın 7’nci maddesinin (2)’nci ve (3)’üncü fıkraları uyarınca belirtilen eylemler, ağır kusur cezasını gerektiren bir fiile iştirak veya yardım veya o fiili teşvik niteliğinde olduğu takdirde, bu kişiler haklarında ayrıca bu Yasanın 237’nci, 244’üncü ve 245’inci maddelerindeki ceza kuralları uygulanır.

Cezayı

ALTINCI BÖLÜM

gerektiren Vergi Cezasının Kesilmesi

olayın

saptanması 261. Vergi cezalarını gerektiren olaylar, Vergi Dairesince veya yoklamaya ve vergi incelemesine yetkili olanlar tarafından saptanır. Yoklama ve vergi incelemesi sırasında rastlanan, vergi cezasını gerektirici olayların raporlarda yetkisi gösterilmesi, delillerin kaybolması olasılığının bulunduğu hallerde, bunların tutanakla saptanması zorunludur.

Ceza kesme

262. Vergi cezaları, Vergi Dairesince kesilir. Ancak, 244. ve 245. maddelerde öngörülen cezalar, bu Yasanın Onüçüncü Kısmının Beşinci Bölümünde, Ceza Mahkemelerince yargılanacak suçlar ve cezalara ilişkin kurallarda öngörülen usule bağlıdır ve sözkonusu cezalar hakkında o Bölümdeki kurallar uygulanır.

Ceza

263. (1) Kesilen vergi cezaları ilgililere Ceza İhbarnamesi ile tebliğ edilir.

İhbarnamesi

(2) Ceza İhbarnamesinde aşağıdaki bilgiler bulunur:

119.24/2015

(a) İhbarnamenin tarh numarası.

(b) Düzenlenme tarihi.

(c) İlgililerin adı, soyadı ve ünvanı.

(ç) Vergi sicil numarası.

(d) İlgilinin açık adresi.

(e) Ceza türü ile olayın, Yasadaki madde ve fıkra numaraları gösterilmek ve mevcut deliller bildirilmek suretiyle açıklanması.

(f) Olayın ilgili bulunduğu vergilendirme veya hesap dönemi.

(g) Varsa cezanın ilgili bulunduğu vergiye ait ihbarnamenin tarih ve

numarası.

(h) Varsa tekerrür ve birleşme durumu.

(ı) Vergi cezasının hesabı ve miktarı.

(i) Vergi cezasının ödeme tarihi.

(j) İtiraz makamlarına başvuru şekli ve süreleri.

(3) Cezayı gerektiren olayın saptanmasına ilişkin tutanak örneği ile inceleme raporunun birer örneği ihbarnameye eklenir.

Hileli vergi

264. (1) Yaptıkları inceleme sırasında, hileli vergi suçunu veya bu suça suçlarının teşebbüsü saptayan vergi incelemesine yetkili memurlar tarafından cezalandı- durumun Başsavcılığa bildirmesi zorunludur.

rılmasında

usul (2) Hileli vergi suçunun işlendiğine başka şekillerde bilgi edinen Başsavcılık, durumu hemen Vergi Dairesine bildirerek inceleme yapılmasını ister. Kamu davasının açılması, inceleme sonucunun Savcılığa bildirilmesine kadar ertelenir.

120.24/2015

(3) Bu Yasanın 256’ncı ve 257’nci maddelerde öngörülen cezalar, ağır kusur, kusur veya usulsüzlük cezalarının ayrıca uygulanmasına engel değildir.

(4) Ceza Mahkemesince verilecek kararlar, bu Yasanın On Üçüncü Kısmının, Birinci, İkinci ve Üçüncü Bölümlerinde öngörülen vergi cezalarını uygulayacak makam ve mercilerin işlem ve kararlarına etkin olmadığı gibi, bu makam ve mercilerce alınacak kararlar da ceza yargıcını bağlamaz.

Vergi cezala- 265. Vergi cezaları :

rının ödenme (1) Cezaya itiraz edilmemişse, itiraz süresinin sona erdiği tarihten zamanı

121.(1)24/2015 başlayarak 1 (bir) ay içinde ödenir.

121.(2)24/2015 (2) Cezaya itiraz edilmişse ;

(a) Karara karşı Yüksek İdare Mahkemesine başvurulmadığı takdirde başvurma süresinin geçtiği;

(b) Karara karşı Yüksek İdare Mahkemesine başvurulduğu takdirde, kesin kararın ilgiliye tebliğ edildiği

tarihten başlayarak bir ay içinde ödenir.

(3) Bu Yasa kapsamındaki vergilere ilişkin cezaların ödeme süresi verginin ödeme süresini aşamaz.

Yanılma

266. Aşağıda yazılı hallerde, kusur ve usulsüzlük nedeniyle yükümlüler hakkında ceza kesilmez ;

(1) Yetkili makamların yükümlüye yazı ile yanlış bilgi vermiş olmaları;

(2) Bir kuralın uygulanma biçimine ilişkin yetkili makamların görüş ve kanaatini değiştirmiş veya bu kurala ilişkin bir içtihadın değişmiş olması.

Cezalandırıl- 267. Bu Yasanın 250’nci maddesinde öngörülen ikinci derece usulsüzlükler mayacak aşağıdaki hallerde cezalandırılmaz:

Şekle İlişkin

(1) Usulsüzlük ilk kez yapılmış olursa.

Usulsüzlükler

(2) Usulsüzlüğün, yapıldığı defter, kayıt ve belge üzerinde saptanmasından

122.24/2015

hemen sonra yükümlüye düzelttirilmesi mümkün olur ve düzeltilirse.

Pişmanlık

268. (1) Bildirime dayanan vergilerde, ağır kusur veya kusur cezası gerektiren fiilleri işleyen yükümlülerle hileli vergi suçu dahil bunların işlenmesine ve Islah iştirak eden, teşvik eden veya yardım eden diğer kişileri Yasaya aykırı eylemlerini, ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile bildiren yükümlülere, aşağıda belirtilen kayıt ve koşullarla, hileli vergi suçu cezası verilmez ve ağır kusur ve kusur cezaları kesilmez:

123.24/2015

48/1977 (a) Yükümlünün durumu bildirdiği tarihten önce, bir haberci 28/1985 tarafından herhangi resmi bir makama dilekçe ile veya sözlü 31/1988 açıklaması tutanakla belgelenmek suretiyle bildirilen husus 31/1991 hakkında bildirimde bulunulmamış olması.

23/1997 Bu bendde sözü edilen dilekçe veya tutanağın resmi 54/1999 kayıtlara geçirilmiş olması gerekir.

35/2005 (b) Bildirme dilekçesinin, yetkili memurlar tarafından yükümlü 59/2010 önünde herhangi bir vergi incelemesine başlandığı veya olayın Vergi Dairesine ulaştırıldığı günden önce hileli vergi suçlarına

Ölüm

269. teşebbüs halinde, bu suçun saptandığı günden önce verilmiş ve resmi kayıtlara geçirilmiş olması.

Kaçınılmaz 270.

(c) Hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin, yükümlünün sebepler bildirme dilekçesinin verildiği tarihten başlayarak 15 (onbeş) gün içinde verilmiş olması.

(ç) Eksik veya yanlış yapılan vergi bildiriminin, yükümlünün durumu bildirdiği tarihten başlayarak 15 (onbeş) gün içinde tamamlanması veya düzeltilmesi.

(d) Yükümlü tarafından, bildirilen ve ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödeme süresinin sona erdiği tarihten başlayarak, Kamu Alacakları Tahsili Usulü Yasasında saptanan gecikme zammının %50 (yüzde elli)’si ile birlikte, bildirme tarihinden başlayarak 30 (otuz) gün içinde ödenmesi.

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkranın bendlerinde öngörülen koşulların yerine getirilmesi halinde, ağır kusur ve hileli vergi suçu işleyenler ve hileli vergi suçuna teşebbüs edenler hakkında bu Yasanın 237’nci, 244’üncü ve 245’inci maddelerindeki kurallar uygulanmaz.

Ölüm halinde vergi cezası düşer.

Bu Yasa'da öngörülen kaçınılmaz sebeplerden herhangi birinin gerçekleştiği bilinirse veya belgelenir ve tanıtlanırsa vergi cezası kesilmez.

Ceza

271. (1) Cezanın doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak 7 (yedi) yıl içinde kesilip yükümlüye tebliğ edilmeyen bu Yasa kapsamındaki cezalar zaman aşımına uğrar.

Kesmede

Ancak, Pul Yasası uyarınca Pul Vergisine tabi bir enstrümanın yürürlükte olduğu ve/veya sözü edilen enstrümandan yararlanıldığı sürece herhangi bir zaman aşımı söz konusu değildir.

Zaman Aşımı

124.24/2015

19/1963 29/1970 12/1972

2/1973

17/1973 37/1977 27/1980 12/1987 42/1987

25/1991 39/1995 11/2006

(2) Yukarıdaki (1)'inci fıkrada öngörülen süre içinde vergi ihbarnamesi tebliğ edilmekle zaman aşımı durur.

Vergi

272. Vergi cezalarında yapılan hatalar, bu Yasa'da vergi hataları için öngörülen usul ve koşullara göre düzeltilir.

cezalarında

yapılan hatalar

Ağır Kusur, 273.

(1) Re’sen, ikmalen veya idarece tarh edilen vergi veya vergi farkını itirazda bulunmadan, Vergi Dairesine başvurarak, vadesinde ödemesi halinde, ağır kusur dolayısıyla kesilen ceza, kusur cezasına dönüştürülür, kusur dolayısıyla kesilen cezanın ise tümü indirilir.

Kusur, Usulsüzlük ve Özel Usulsüzlük Cezalarında İndirim 125.24/2015

(2) Re’sen, ikmalen ve idarece tarh edilen vergi tarhiyat işlemlerine itiraz eden yükümlülerle uzlaşma sağlanması sonucu vergi veya vergi farkını ve aşağıda gösterilen indirimlerden arta kalan ağır kusur, kusur ve usulsüzlük cezalarının vadesinde ödemesi anında;

(a) Ağır kusur veya kusur dolayısıyla kesilen cezanın 2/3’ü (üçte ikisi);

(b) Bu Yasanın 238’inci maddesi uyarınca tekerrür cezası içeren ağır kusur veya kusur dolayısıyla kesilen cezaların 1/3’ü (üçte biri), indirilir.

(3) Yükümlü veya sorumlu, tarh edilen vergi ve vergi cezası farkını vadesinde ödemediği takdirde, bu madde kurallarından

yararlandırılamaz.

(4) Bu madde kuralları vergi aslına tabi olmaksızın kesilen usulsüzlük cezaları hakkında da uygulanır.

126.24/2015

ON DÖRDÜNCÜ KISIM

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA İTİRAZ,

ÜST İTİRAZ KOMİSYONUNUN OLUŞUMU İLE GÖREV VE YETKİLERİ ,

UZLAŞMA DIŞINDAKİ İTİRAZ KARARLARINA KARŞI

ÜST İTİRAZ KOMİSYONUNA VE

YÜKSEK İDARE MAHKEMESİNE BAŞVURMA

İtiraza yetkili 274. Yükümlüler ve kendilerine vergi cezası kesilenler, tarh edilen vergilere ve olanlar kesilen cezalara itiraz edebilirler.

İtiraz konusu 275.

(1) İtirazda bulunabilmek için, verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, İtiraz süresi 276. kaynakta kesme yoluyla alınan vergilerde hak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması gerekir.

(2) Yükümlüler bildirdikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere itiraz edemezler. Ancak, bu Yasa'nın vergi hatalarına ilişkin kuralları saklıdır .

(1) İtiraz süresi on beş gündür.

(2) Bu süre:

(a) Tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde, tebliğin yapıldığı;

(b) Kaynakta kesme yoluyla alınan vergilerde, hak sahiplerine yapılan ödemelerden verginin kesildiği;

(c) Tahakkuku tahsile bağlı vergilerde, verginin yükümlüden alındığı tarihten başlar.

(3) (2). fıkrada belirtilen süre geçtikten sonra itiraz hakkı düşer.

İtirazın nereye 277. İtirazlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılır.

yapılacağı

(1) İtirazlar yazılı olur ve aşağıdaki hususları içerir:

İtiraz şekli

278. (a) İtiraz edenin adı, soyadı veya ünvanı ve açık adresi;

(b) İtirazın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının türü ve yılı;

İtirazların

279. (c) Vergi veya vergi cezasının miktarı;

(ç) Tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası;

incelenmesi (d) Varsa yükümlü hesap numarası;

(e) Hangi işleme itiraz edildiği, itirazın hukuki dayanağı ve delilleri;

İncelemelerin 280. (f) İtirazın yapıldığı tarih ve imza.

derinleşti-

rilmesi (2) Vergiye bağlı olarak kesilen cezalara bir dilekçeyle birleştirilerek itiraz edilebilir.

(1) İtirazlar, Vergi Dairesi Müdürünce itiraz evrakı, tarh dosyası ve gösterilen deliller üzerinden incelenir.

(2) Vergi Dairesi Müdürü yaptığı inceleme sırasında resmi ve özel bütün idare, kurum ve kuruluşlarından bilgi isteyebilir.

(3) İtiraz incelemelerinde; itirazın sürenin içinde yapılıp yapılmadığına itiraz dilekçesinin şeklen tamam olup olmadığına, olayın itiraz konu teşkil edip etmediğine bakmakla başlanır.

(4) Şekil eksikleri, usule ilişkin yeni bir işlem yapılmadan önce itiraz edene düzelttirilir.

(5) İtiraz dilekçesinde itirazın hukuki dayanak ve delillerinin gösterilmemiş olması şekil eksikliği sayılmaz.

Vergi Dairesi Müdürü gerek gördüğü hallerde, yükümlünün defter ve belgelerini incelemek, işletme ile ilgili stok sayımı yapmak ve her türlü incelemeleri yaptırmak, gerekli kişileri çağırarak veya yazılı olarak bilgi almak veya yükümlünün dışında üçüncü kişilerin defter ve belgelerini incelemek veya inceletmek suretiyle incelemeleri derinleştirir ve gerekirse yeni deliller isteyebilir. İlgililerin sözlü açıklamaları tutanağa geçirilerek kendilerine imzalattırılır.

İstemle Sınırlı 281.

(1) Vergi Dairesi Müdürü, ilk itiraz dilekçesinde ve itiraz süresi içinde verilmiş ek dilekçelerde ileri sürülmeyen bir savı re’sen dikkate alamaz.

Olma 127.24/2015

İtiraz sonuçlandırmaya ilişkin anlaşma tutanağı imzalandıktan sonra herhangi bir şekilde yeni savlar ileri sürülemez.

(2) Zamanaşımı ve vergi hataları, ileri sürülmemiş olsa bile, Vergi Dairesi Müdürünce re’sen dikkate alınır.

İtirazdan

282. (1) İtiraz eden, itirazı hakkında Vergi Dairesi Müdürü tarafından karar verilinceye kadar itirazından vazgeçebilir

vazgeçme

(2) Vazgeçme, vazgeçenin Vergi Dairesi Müdürüne vereceği bir dilekçeyle veya dinlenilme veya bilgi verme sırasında durumun tutanağa geçirilmesiyle yapılabilir.

Bu takdirde, vazgeçme tutanağı vazgeçene imzalattırılır.

(3) Vazgeçme açık olmalıdır.

(4) Vazgeçme halinde, itiraz eden o olaya ilişkin itiraz ve Yüksek İdare

Mahkemesine başvurma hakkını kaybetmiş olur.

İtirazın

283. Yasal süre zafında bu Yasaya uygun olarak Vergi Dairesine yapılan itiraz, tarh edilen verginin ihtilâflı kısmının tahsilini, itiraz Dairece neticelendirilinceye verginin kadar durdurur.

tahsiline etkisi

5.13/1980

Vergi Dairesi 284. Vergi Dairesi Müdürü, itirazın incelenmesi sonucunda, itirazı tamamen veya kısmen reddedebileceği veya tamamen veya kısmen kabul edebileceği gibi, verebileceği itirazın incelenmesi sırasında, verginin eksik tarh edildiği kanısına varırsa, kararlar itirazı red ile birlikte verginin yükseltilmesine de karar verebilir

Müdürünün

6.13/1980

Ancak, itiraz neticesi Daire Müdürü tarafından verilecek karar, vergi yükümlüsünü bağlayıcı olup, ilgili vergi yasasının öngördüğü süre içerisinde bu yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.

Kararın tebliği 285. Vergi Dairesi Müdürünün, uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararları, Vergi Dairesi tarafından bu Yasa'da öngörülen usul çerçevesinde itiraz edene tebliğ edilir.

128.24/2015

İKİNCİ BÖLÜM

Üst İtiraz Komisyonunun Oluşumu, Görev ve Yetkileri ve

Uzlaşma Dışındaki İtiraz Kararına Karşı Üst İtiraz Komisyonuna İtiraz

Üst İtiraz

286. (1) Üst İtiraz Komisyonu bir başkan ve dört üyeden oluşur. Üst İtiraz Komisyonu Maliye İşleriyle Görevli Bakanın önerisi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile atanır.

Komisyonunun

Oluşumu

(2) Üst İtiraz Komisyonu;

(a) Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık tarafından görevlendirilecek en az üniversite veya yüksek okul mezunu, en az 5 (beş) yıl Mali Hizmetler Sınıfında görev yapmış olup her biri en az Üst Kademe Yöneticisi Sayılmayan Diğer Yöneticilik Hizmetleri Sınıfında görev yapan 3 (üç) kamu görevlisinden;

7.13/1980

129.24/2015

(b) Barolar Birliğinin önereceği en az 10 (on) yıl mesleki tecrübeye sahip bir asli bir de yedek üyeden;

(c) Muhasebe Meslek Örgütünün önereceği en az 10 (on) yıl mesleki tecrübeye sahip bir asli bir de yedek üyeden,

oluşur.

(3) Komisyona üyelerin kendi aralarında seçeceği bir üye Başkanlık eder.

Üst İtiraz

287. (1) Üst İtiraz Komisyonu başkan ve üyeleri 1 (bir) yıllık süre için atanır ve

Komisyonu-

üst üste iki dönemden fazla görevde bulunamazlar.

nun Görev (2) Üst İtiraz Komisyonu başkan ve üyeleri Maliye İşleriyle Görevli

Süresi ve

Bakanın önerisi ve Bakanlar Kurulu kararı ile herhangi bir sebep

Görevden

gösterilmeksizin görevlerinden alınabilirler.

Alınmaları

(3) Görevden alınan üyenin yerine Bakanlar Kurulu, yukarıdaki 286’ncı

130.24/2015

madde kuralları çerçevesinde üyenin geriye kalan görev süresi için yeni

üye atar.

Üst İtiraz

288. Üst İtiraz Komisyonu başkan ve üyelerinin görev sürelerince alacakları

Komisyonu-

ödenekler;

nun (1) Kamu görevlileri mevcut maaşları dışında herhangi bir ek ücret

Ödenekleri

almazlar.

131.24/2015

(2) Diğer üyelerin yıllık maaşı Kamu Çalışanlarının Aylık (Maaş-Ücret) ve

Diğer Ödeneklerinin Düzenlenmesi Yasasına ekli Birinci Cetvelde

47/2000

Barem 15'in son basamağı için öngörülen miktar kadardır.

33/2013

18/2014

4/2015

Üst İtiraz

289. Üst İtiraz Komisyonu en az 4 (dört) üye ile toplanır ve görevi, Vergi Dairesi Müdürünün uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararına karşı yapılan itirazları,

Komisyonunun

değerlendirmeye alıp, karar üretmektir. Üye tamsayısı ile yapılan toplantılarda geçerli kararlar, 4/5 (beşte dört) çoğunlukla alındığı takdirde hüküm ifade

Toplantı Yeter

Sayısı, Görev

ve Yetkileri ile eder.

Kararları 8.13/1980 132.24/2015

Ancak 1 (bir) üyenin eksik olması durumunda, en az 1 (bir) üyenin meslek

örgütlerinden atanan üye olması şartı ile 3/4 (dörtte üç) oyçokluğu ile alınan kararlar da hüküm ifade eder.

Tüzük Yapma 290. Yetkisi 133.24/2015

Üst İtiraz Komisyonunun çalışma usul ve esasları Maliye İşleriyle Görevli Bakanlıkca hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Üst İtiraz

291. (1) Üst İtiraz Komisyonu Sekreteryası, Kitabet Hizmetleri Sınıfında görev yapan ve Personel Dairesi tarafından görevlendirilecek yeterli sayıda kamu görevlisinden oluşur.

Komisyonu

Sekreterliği ve

(2) Üst İtiraz Komisyonu Sekreteryasının görevleri Komisyona yapılacak başvuruları kabul edip Komisyona iletmek, oturumlarda tutanakları tutmak, alınan karaları yazmak, arşivlemek ve Komisyon tarafından verilecek hizmet sınıflarına uygun diğer görevleri yerine getirmektir.

Görevleri

134.24/2015

Üst İtiraz

292. (1) Yükümlüler ve kendilerine vergi cezası kesilenler, Vergi Dairesi Müdürünün uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararına karşı itiraz kararının incelenme ve denetlenmesi için Üst İtiraz Komisyonuna başvurabilirler.

Komisyonuna

Başvuru

(2) Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen kişilerin Üst İtiraz Komisyonuna başvurabilmeleri için ödeyecekleri harç miktarı, yılın başında yürürlükte olan aylık asgari ücretin 1/10 (onda biri)’dir ve bu harç Gelir ve Vergi Dairesi gelirler veznesine yatırılır.

135.24/2015

Başvurunun 293. Koşulu 136.24/2015

(1) Vergi Dairesi Müdürünün uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararının yükümlüye tebliğ edilmiş olması gerekir.

(2) Yükümlüler, uzlaşmaya vardıkları matrahlar ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergiler hakkında Üst İtiraz Komisyonuna başvuruda bulunamazlar.

Başvuru

294. (1) Başvuru süresi Vergi Dairesi Müdürünün uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararın, yükümlüye tebliğinden itibaren 30 (otuz) gündür.

Süresi

(2) Bu Yasanın 14’üncü maddesindeki kurallar saklı kalmak koşuluyla yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilen süre geçtikten sonra Üst İtiraz Komisyonuna başvuru hakkı düşer.

137.24/2015

Başvurunun 295. Şekli 138.24/2015

(1) Başvurular yazılı olur ve aşağıdaki hususları içerir:

(a) İtiraz edenin adı, soyadı veya unvanı ve açık adresi.

(b) İtirazın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının türü ve yılı.

(c) Vergi veya vergi cezasının miktarı.

(ç) Tebliğ edilen itiraz kararına ait ihbarnamenin tarihi ve numarası.

(d) Hangi işleme itiraz edildiği, itirazın hukuki dayanağı ve delilleri.

(e) İtirazın yapıldığı tarih ve imza.

(2) Vergiye bağlı olarak kesilen cezalara bir dilekçeyle birleştirilerek itiraz edilebilir.

Başvuruların 296.

(1) Başvurular, Üst İtiraz Komisyonunca başvuru dilekçesi, tarh dosyası ve gösterilen deliller üzerinden incelenir.

İncelenmesi 139.24/2015

(2) Üst İtiraz Komisyonu yaptığı inceleme sırasında resmi ve özel bütün idare, kurum ve kuruluşlarından bilgi ve/veya bilirkişi görüşü talep edilebilir.

(3) Başvuru incelemelerinde, başvurunun süresi içinde yapılıp yapılmadığına, itiraz dilekçesinin şeklen uygun olup olmadığına, olayın itiraza konu teşkil edip etmediğine bakmakla başlanır. Eksiklik olması halinde itiraz edene düzelttirilerek gündeme geçilir.

İstemle Sınırlı 297. Üst İtiraz Komisyonu, ilk itiraz dilekçesinde ve itiraz süresi içinde verilmiş ek dilekçelerde ileri sürülmeyen bir savı re’sen dikkate alamaz. Bu Yasanın 284’üncü maddesi gereği Vergi Dairesi Müdürünün kararından sonra herhangi bir şekilde yeni savlar ileri sürülemez.

Olma 140.24/2015

Başvurudan 298.

Vazgeçme 141.24/2015

(1) Başvuran, itirazı hakkında Üst İtiraz Komisyonu tarafından karar verilinceye kadar itirazından vazgeçebilir.

Başvurunun 299.

(2) Vazgeçme, vazgeçenin Üst İtiraz Komisyonuna vereceği bir dilekçeyle veya bilgi verme sırasında durumun tutanağa geçirilmesiyle yapılabilir.

Vergi Tahsiline Etkisi 142.24/2015

Bu takdirde, vazgeçme tutanağı vazgeçene imzalattırılır.

(3) Vazgeçme açık olmalıdır.

(4) Vazgeçme halinde, itiraz eden o olaya ilişkin itiraz ve Yüksek İdare

Üst İtiraz

300.

Mahkemesine başvurma hakkını kaybetmiş olur.

Komisyonunun

Üst İtiraz Komisyonuna yapılan başvurular vergi tahsilini durdurmaz.

Verebileceği

Üst İtiraz Komisyonu, itirazın incelenmesi sonucunda, Vergi Dairesi Müdürünün uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararını tamamen veya kısmen reddedebilir veya tamamen veya kısmen kabul edebilir, başvurunun incelenmesi sırasında, verginin eksik tarh edildiği kanısına varırsa, itirazı red ile birlikte verginin yükseltilmesine de karar verebilir.

Kararlar

143.24/2015

Kararın

301.

Ancak, başvuru neticesi Üst İtiraz Komisyonu tarafından verilecek karar, vergi yükümlüsünü bağlayıcı olup, ilgili Vergi Yasalarının öngördüğü süre içerisinde bu yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.

Tebliği

144.24/2015

Üst İtiraz Komisyonunun, uzlaşma dışındaki itiraza ilişkin kararının imzalı aslı karar defterine yazılır ve kararlar dosyalanarak saklanır. Kararların onaylı örnekleri usulen taraflara tebliğ edilir.

145.25/2015

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yüksek İdare Mahkemesine Başvurma ve Kararlar

Karar Sonucu 302.

Ödeme Zorunluluğu 146.24/2015

Yükümlü, Üst İtiraz Komisyonunun, itiraza ilişkin kararı gereğince ödemekle yükümlü olduğu vergiyi ödemek zorundadır. Ödediği veya ödeyeceği vergiye itirazı varsa, Yüksek İdare Mahkemesine başvurma hakkı saklıdır.

Başvurma

303. Başvurma süresi, Vergi Dairesi Müdürünün kararının ilgiliye tebliğinden başlayarak yetmiş beş gündür.

süresi

İspat yükümü, başvurana aittir.

146.24/2015

Yüksek İdare Mahkemesine yapılan başvuru, Üst İtiraz Komisyonunca verilen İspat yükümü 304. kararların veya Komisyonca onaylanan ve Vergi Dairesi Müdürünce verilen kararların uygulanmasını ve tahsilâtı durdurmaz.

146.24/2015

Uygulama ve 305.

Tahsilatın Durmayacağı 147.24/2015

Bozma ve

306. (1) Yüksek idare Mahkemesi, yaptığı incelemeler sonucunda, Vergi Dairesi Müdürünün kararının, Yasaya ve usule uygun olduğunu görürse kararı onay kararları onaylar, aksi halde bozar.

ile son (2) Yüksek idare Mahkemesi, kararları Yasaya ve usule uygun görmediği hallerde son kararı verir.

kararlar

(3) Yüksek İdare Mahkemesinin onay kararları ile resen verdiği son kararlar kesindir.

Kararlar ve

307. (1) Yüksek İdare Mahkemesi kararının imzalı aslı karar defterine yazılır ve bunların kararlar dosyalanarak saklanır. Kararların onaylı örnekleri usulen tebliği taraflara tebliğ edilir.

(2) Yüksek idare Mahkemesi kararlarının içerdiği vergi veya vergi cezası, Vergi Dairesince hesaplanarak bir ihbarname ile en geç on beş gün içinde yükümlüye tebliğ edilir.

Yüksek idare 308. Bu Yasanın 2. maddesi ile bu Yasa kapsamına alınan vergi, resim ve harçlar mahkemesine hakkında yükümlülük, muaflık ve istisna, yükümlülük şekli ve vergi başvurma cezalarının uygulanması açısından doğan uyuşmazlıklar için, başka herhangi usulü bir Yasa veya mevzuatta aksine kural bulunmasına bakılmaksızın, Vergi Dairesi Müdürüne başvurulmadan sözkonusu hususlara ilişkin uyuşmazlıklar Ispat yükümü 309. hakkında, Yüksek İdare Mahkemesine başvurulamaz. Vergi Dairesi Müdürüne ileri sürülmeyen savlar ve diğer hususlar, Yüksek İdare Uygulamanın 310. Mahkemesinde ileri sürülemez.

durdurulması

Yüksek İdare Mahkemesinde açılan davalarda ispat yükümü, savı ileri sürene aittir.

Yürürlükten 311.

kaldırma ve Yüksek idare Mahkemesinde açılan davalar vergi tahsilini durdurmaz.

korumalar

On Beşinci Kısım

Yürürlüğe

312. SON KURALLAR

Giriş

Vergi Yasası'nın bu Yasa'ya aykırı ve usule ilişkin kuralları, bu Yasayla yürürlükten kaldırılır. Vergi Yasası'nın bu Yasa'ya aykırı olmayan ve bu Yasayla düzenlenmemiş kuralları ise aynen yürürlükte kalır.

Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı yılın başından başlayarak yürürlüğe girer.

111.24/2015

EK I

CETVEL

(Madde 250)

USULSÜZLÜK CEZALARINA İLİŞKİN CETVEL

Yükümlü Grupları

Birinci derece İkinci derece

usulsüzlükler için usulsüzlükler için

uygulanacak ceza (TL) uygulanacak ceza ( TL)

Yükümlü Gruplar 1. Bilanço esasına göre

1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe giren aylık asgari ücretin defter tutacaklardan

1/4’ü 1/8’i

(dörtte bir)’i (sekizde bir)’i

tutarında tutarında

2. İşletme hesabı esasına

1/8’i 1/16’sı

(sekizde bir)’i (on altıda bir)’i

göre defter tutacaklar ile

tutarında tutarında

serbest meslek

1/16’sı 1/32’si

sahiplerinden (on altıda bir)’i (otuz ikide bir)’i

3. Diğerlerinden

tutarında tutarında